장음표시 사용
331쪽
claviculis quibus quasi digitis adhaerent . qualeS in D, 1lurtio indico, cucurbitis & pleriique aliis inveniuntur. UiΤILIGO, Vitiliginis tres specieS sunt. Gr. AD p Α, tibi color est albus, sere subasper, & non ContinuUS, ut quaedam quasi guttae di1persae esse videantur. Interdum etiam latius & cum quibusdam intermissionibus serpit. Miλαι colore ab hoc differt, quia niger est, & umbrae si ili8. Caetera eadem sunt. Λ ἡ- habet quiddam simile Alpho, sed magis albida est, & altius descendit, in eaque albi pili sunt & lanugini similes. Omnia haec serpunt, sed in aliis celerius, in aliis tardius. Vitiligo volunt dici Vel e vitio, vel a vitulo Festo teste. B. Mitte ruidigσluit. G. V isse raeudigkeit. Gall. Gratelle blanche. A. White leprosy.
VI Tis, est Arbuscula quae habet caulem tortuosum, obductum cortice fisso, rubicundo; sarmenta plurima longa Veluti brachia dimittentem, quibus vicinas arbores &pedamenta apprehendit : scilia sunt ampla, varie laciniata, ut sicus, alia majora profundius incisa, quandoque ad pediculum usque in lacinias acutas divisa; alia tenuiora, alia Crassiora, alia viridia, alia rubentia, alia maculata, alia ad tactum duriora, alia molliora, alia laevia, alia sub hirssuta : flos est ros acetis, pentapetatus, staminibus quinque praeditus : ovarium in indo floris natum, tuba bre-Vi, pilosa, instructum, fit bacca mollis, pulposa, succulenta, rubra, aut alba, seminibus plurimis, plerUmque
quatuor, feta : fructus & flores in racemos congeruntur: a Vinciendo, quod arbores &c. claviculis vinciat : Vel quod incitetur ad uvas pariendas : vel dicitur a vino serendo. Gr. A μπιλ , ab ἄμα Una, &-J n. pro Oiνο- Vinum, hinc Vinum Gerens : ab οἶν vinum,
Viae is IDAEA est Arbuscula, quae habet ramOS tenues, cortice viridi obductos: filia sunt oblonga, ampla, in margine leviter incisa, saporis adstringentis, flores mo-ΠOpetali, campanisormes, globoso Ovario innati, coloris
albi, subrubicundi: sori succedit fructus mollis, seu bac ca umbilicatis succo plena, juniperino sere similis, permaturitatem Vistacea potius, quam nigra, sapore grato P
332쪽
acido primulum degustata, quae tamen paulo post aliquid
nauseabundi in ore relinquit purpureo violacea satisque pertinaci tinctura, cui grana immerguntur multa, parVa, albescentia vel rubentia : radix lignosa, tenuiS, repens.
UIΤIs ALBA, seu UIΤALBA, contracta Voce, di- Citur non modo quod Vitem sativam soliis utriculisque reserat, Verum etiam, quod fructum in exiguae uvae similitudinem, acinis licet raris confirmatum producat. Vide
VITIS NIGRA , Gr. A α ιλ nigra dicitur Vitis a radice nigra, & qubd vitis similitudinem obtineat. UIΤREA TABULA, vide Diploe. VITREUs HUMOR, vide Humores oculi. V I Τ R I O L U M est sal minerale metallis proximum, ac praecipue cupro &c. varia sunt ejus genera pro indole minerae, quam in se continent, disserentia; praecipua autem, quorum hoc tempore est existimatio, sunt primo Caeruleum, Sapphyri instar, compactum , ut saccharum Caim dum, tactu siccum , Hungaricum Vocant, Vel CFprium, aut Gallicum ex agro Lugdunensit; Secundo Subviride, herbacei Coloris, magis granulatuita, grumosumque instar salis Communis, paulum unctuosum, manuique tangentis adhaerens , quale Goseariense, Suericum &c. Tertio Abbum , in Armam parvulorum panum essictum, tactu silc-cum. Eduardus Brouciu, etiam de Rubro mentionem facit. Caeruleum & Album, de cupro participat, Viride autem de serro. Vitriola sunt vel nativa sive fossilia; vel artificialia, sive factitia : nativa duplicia reperiuntur, aliaeX ser-rοὐ quae Colore Viridi praestant, ex aere alia, quae Caerulea Plerumque amoenitate commendantur: caetera metalla ViXs0luta in fodinis apparent, quia illorum solventia, nitri acida, Vel marini salis spiritus haud reperiuntur in Dd, nis; unde Auri, Argenti vivi, plumbi, stanni, succi soluti vel concreti nunquam sere inveniuntur, utique non multa. Sed tamen metallica plumbi levi acido solvi posse ut constat, ita simul difficillime in cristallos cogi posse, ars Chemica docet, sed statim sere in pulverem cerussie, excusso iterum acido, verti; id & de stanno ita Verum. Om
333쪽
Omne ergo fossile vitriolum, quod erutum hactenus, ex
solo ferro aut aere habetur tamen ramenta sorte Vel pul-Veres aliorum metallorum soluto vitriolo, inter concresscendum immisceri posse nihil vetat; sed eodem solvente 1bluta alia metalla, iis intime nupta esse, necdum Constat: solvens Martis & Veneris idem acidum, igne Violento inde separandum titulo spiritus aut olei vitrioli ; quod ipsum ex alumine exprimitur arte , aut de sulphuris accensi sumo colligitur; imo vitriola & sulphura eadem matrice conCipiuntur, QVentur, eduntur, lapide scilicet Pyrite dicto effosso, aeri exposito, sulphuri abundanti liberato, contuso, in aqua soluto ad bacillos ligneos crystallisato; aut etiam ex Misy veterum naturali solutione & cristallisatione ilico producitur : unde vitriolum est quintupleX. I. Viride ex solo serro & spiritu sulphuris, medicatis Viribus laudatum, atramento optimum. 2. CaerulescenS, serro
plurimo, pauciori cupro, per spiritum sulphuris soluto, Constans; cujus solutio aqua facta lamellas ferri immissas rubro aeris colore tingit, sic parum admisti aeris demonstrans. 3. Uitriolum alnum Videtur parum differre a vero viridi, sorte paulo majori calori originem debens, ut in factitio apparet : namque omni caeterum dote idem omnino exhibet. 4. Chalcites, Verum Chalcanthum, Vel Vitriolum rubrum, quodque simillimum viridi, in eadem resolvendum ; sorte & aliquid admisti aeris capiens : inprimis ferro & acido sulphuris compositum Videtur. Cyprium Vel Hungaricum caeruleum penitus; solo cupro sit, &eodem acido sulphuris liquore. Factitia sunt, quoties sales solventes, acidi inprimis, discerpserunt metalla in ramenta minima, atque iisdem arcte adhaerescentia, concrescunt una in glebulas, in aqua dilui aptas integre, sine ulla tace omnino, quamdiu nimirum hanc vitrioli veram
formam obtinent talia igitur numerantur auri, argenti, plumbi, mercurii, martis, Veneris, stanni Vitriola, quamdiu acido solvente idonea parte aquae, metalli particulis, ita certa proportione adunatis constant, ut maneant perspicua & liquida. cristalli aut Vitri instar. Quo autem uberior copia acidi solventis metallo in vitriolum coacto affunditur, eo semper facilius illud in aqua deinde dilui
poterit: quando autem aqua calore leni dissatur ex Vitriolo, ut jam opacae evadant glebulae, tum silent ilico dis-
334쪽
poni partes metallicae ita, ut dein in aqua adeo sacile di
solvi nequeant, quam quidem prius : imo Vero si continuatur haec cristallorum exsiccatio, tum tandem materies
evadit penjtus dissolvi impos; licet interim multum acidi solventis retinuerint in se : igitur omnibus nativis Vitriolis serrum & aes, balin dat, acidus sulphuris 1uccus sol-Vens praebet, aqua Vero diluens acidum, glebulasque metalli ordinans , liguram dat & perspicuitatem : unde pro Varia proportione horum trium omnis diversitas in his
intelligi videtur. Gr. χαλκα, θον. Mab. Cancantum, Calcant,
serroth, kupiserwaster. Gall. Vitriol. Uitriolum nomen accepisse videtur a Vitro, quia Vitrum aliquatenus, modo purum fuerit, refert. U1ΤΤΑ, dicitur pars tunjcae Amnios, quae capiti infantis , cum in lucem prodeat, adhaeret, atque hoc locum habet in sexu sceminino, verum in masculis Galea appellatur. Vide Galea. ULCERATIO, Vide Exulceratio. ULCUs, est solutio continui, a materia erodente O tum ducens, in mollibus corporis partibus, cum imminuta magnitudine : differt igitur a vulnere, quod ibi sit solutio recens & cruenta, hic Vero plerumque purulenta aut ichorosa, ibi sit causa solvens illico, & externa, scindens; hic autem causa lentius solvat, interna, & erodens inveniatur, Vulnus igitur antiquum & purulentum , erit ulcus. Gr. 3m recinge. G. Ein geschwuer,eiterstocli, eiterbeule. Gall. Ulcere. A. Botch, Sore ulcer. ULMARIA, est planta, quae habet caulem tres pedes
circiter altum, rectum, angulosum, ramosum , eXcaVatum, coloris rubicundi, purpurascentis : solia oblonga, in margine incisa, rugosa & superius viridia instar Ulmi inserius alba : flores sunt pa i , mi aces, penta petali, in racemos congesti, odoris grati; pistillum noris ut fructus, ex plurimis vaginulis membranaceis intortis, & in capitulum congestis compositus, semineque factus ut plurimum singulari & exiguo : radix digiti crassitiei est, odora, eX-tus nigra, rubro fusca intus, plurimis fibris rubris instructa : crescit locis udis juxta flumina & similia loca : sic vocatur ob ulmi foliorum similitudinem: alias Regina Vocatur Prati, idque quia ob selia explicata, ut & flosculos
335쪽
nitidos caput inter prata extollit. B. Neincite i sitit in-
jus truncus est crassus, cortice fisso , aspero, ilexili, obductus, extius coloris cineret, intus albidi; lignum durum, flaVum : solia sunt satis ampla rugosa, Venosa, ob longa, in margine incisa, acuta : flos est monopetatus, campaniBrmis, staminibus instructus : pistillum in centro foris sit fructus membranaceus seu soliaceus veluti cordi- formis, in cujus meditullio capsula pyrisormis polita est; membranacea pariter , semine cita ejusdem formae. Gr. I Ioλ . Rus semen Samera vocatur. Vermiculi crescentes in seminum solliculis ἡνι' i. dicuntur; Lat. 9uandoque Cutiones, & Cutices, ast quia culices ex aquis Originem habent, ut Ephemera, non credo posse dici culices, sed muscae erunt. Putatur dici, quia si viminibus salicis aut
ulmi ligaveris, increscens vitis se ipsam praecidit. Quidam dici putant ab uligine, quia circa uliginosa loca crescit. Vel ab v materia, quia fabris lignariis materiem praebet. B. Pp - boom. G. Almen, lim, liud bast,
ULNA, Focile Majus. Gr. OSter brachium & carpum, parte superiori cum humero per γίγγλvμον articulatur : ideo habet ibidem processus & sinus. Ρrocessus sunt duo oblongi, & quasi triangulares, asperi, ut ligamenta articulum Valide ambiant. Dicuntur Κοεωνιμ id est rostra seu glandes. Anterior & superior minor, humeri sinum subit : posterior crassior & amplior in Obtusum angulum desinit, & humeri sinum posteriorem subit. Vocat Galenus Hippocrates A'VLatini Gibberum, in medio horum est magnus sinuS seu ca-Vitas instar semicirculi, unde dicitur habet ad-hUC alium sinum laevum externum, lateralem pro radii capite. Parte inferiore articulatur Cum carpo, tum per mediam cartilaginem, tum per processum acutum, ideoque styloidem dictum : unde ligamentum Oritur, cubitum carpi articulo firmans. B. groote elle-ppp. G. Ellenbein , elle, das sorderiheli am arm. Gall. POs du Coiae. A. The et bo . ULNARis MusCUL Us, vide Cubilaeus.
336쪽
ULVA, est herbae palustris species dicitur sorte ab uliginosis, seu aquosis locis, in quibus reperitur. B. Eeeniost micr. G. Wasser osse. Gall. Guille de ni F. A. Sea grass, Sedge. U M B E L L A , est floris, seminisve pedamentum, in pi u- res digestum longiores pediculos, qui simul ex fastigio
eodem orti, in latius continuo radiantur, singulique vel sorem vel semen sustinent, in orbem circumactum. Graeci hunc floris habitum mei αδιον, Latini Uer6,. quoniam Umbellae , qua mulieres vultum Vindicant a sole , & aestum arcent, circinatam ess em gerit, umbellam dixerunt. UMBILICALIS FUNICULUS, continet praeter Urachum , tria notabilia Vasa sanguinea, duas scilicet arte rias , atque Unam Venam , cujus diameter ad minimum unius cujusque arteriae duplum est, insuper corpore spongioso, quod ipsis tutum transitum praebet, componitur: hoc corpus spongiosum, subcartilagineum satis mobile &non facile comprimendum, secundum plurimos anatomicos, duplici membrana constat, externa, quae a panniculo adiposo, interna, quae a peritonaeo ortum ducit; secundum alios Vero ab epide ide, cute, & panniculo adipo-so : sed D. Rouhauit illum unica solummodo membrana tenui succinctum esse invenit, sub qua infinitarum cellularum compages se prodit, in quibus humor pellucidus, viscosus, quem Marthon gelati nam nominaVit, magna copia reperitur; quo continuo affluente, hujus fiuniculi flexibilitas , quae citus motui obsequi debet, conterVatur :in hujus laniculi umbilicatis longitudine, quae non semper eadem est, conspiciuntur aliquot quasi varices sive vesiculae sanguine plenae, nodorum similitudinem habentes; ex quorum copia, inquit flarVaeus, obstetrices δε
turae sobolis numero divinare solent, ct si nulli υ modi nodi ad uerint, seriles in posterum fore pronuntiant puer
seras : ex eorundem quoque ab invicem distantia de pue, periorum intervallo s ct ex colorum varietate de sexils discrimine aniliter hariolantur : Natura eos non paraVit, ut hac arte caVeret, ne sanguis in istum consertim refluat , ut vult Harvaeus : Verum obstetrix, dum sciniculum umbilicalem prehendit, eumque tanquam filum Ariadnaeum
337쪽
riadnaeum ad placentam usque sequitur, ut tuto eam ab utero separare possit, Variis eum in locis Comprimit, eoque exprimit languinem e locis c impressis , cogitque in minus compressa cedere quae inde intumescunt: quapropter similes vesiculae in arteriis umbilicalibus quoque inVeniuntur , sed minores; poterunt simili modo oriri a vaso rum umbilicatium contorsione : sic autem produci apparet , si vasa umbilicalia aqua , aliove idoneo liquore implentur; statim enim ita evanescunt, ut aeque inani opera nodos in his vasis, quisn in scirpo, quaeri possunt: hujus funiculi crassities circum circa digitalis est, aliquando ta men tenuior, Vel crassior. Vid. Funiculus Umbilicatis; &vasa Umbilicalia. UMBILICUS, Umbo, σμφ. Ariso reti, est umbo in medio abdominis situs, cui in scelu in. testinulum umbilicate conjungebatur- Muod post partum abscinditur. B. me narii. G. Der nabel. Gall. Le Non;-hril. A. The naVel. UMBILICUS MARINUs, est testaceum quiddam, planum, ab una parte rubrum, ab altera suscum : habentur majora & minora. B. Ere-navit. G. Meerbonen. Gall. Nombriis Marin. A. Sea-naVel. UMBILICUS, id in pomis est, quod in iis medium vel prominet, Vel conditur. UMBILICUS TERRAE, Vide Cacumen. UMBILICUS VENERI s , & caeterae herbae, quae umbilici nomen serunt, dicuntur sic a soliorum similitudine cum umbilico humano. UNCIA, est duodecima pars librae medicinalis; continet uncia drachmas octo. Gr. OB. seela duce I tmeelooti. G. Ein unire, Zwey loth. Gall. Once. A. Ounce.
UNC Us, idem quod Hamus & Hamulus. J N D E ΜI A , idem quod edema. UNEDO, putatur esse Mespilus; quidam tamen illud
nomen Arbuto attribuunt. Gr. , quae etiam ab
Italis rusticis vocatur Unedo, estque quasi Malus Sylvestris. Inde nomen habens quod plures edi non possunt. UNGARICUS MORBUS, sive HUNGARICUS , est species febris Epidemicae malignae, plerumque cum nimio capitis dolore, delirio, aut angina periculosissima inVadens, aliquando cum petechiis, sive maculis pulicaribus.
338쪽
UNGUENTUM, ab UNGUERE, est Medicamentum externum, quod consistentiam linimento paulo crassiorem habet Vocatur etiam Unguen Plin. Gr. & A λει i. B. Tatf. G. Salbe. Gall. Onguent. A. Omliment.
UNGUIS, Gr. O νυξ, eit pars corpori S animalis seXilis,
alba, dura, digitos ab externis injuriis defendens, & Quodammodo exornans, eorum extremitati dorsali imposita; radix ejus ligamento cuidam jungitur , & Ob vicinos adlitosque ei tendines, sensilis est. Constitui videtur, ex col. ledtione minimarum fistularum, dense 1ibi invicem adhaerentium & in longitudinem excurrentium. Ubi incipiunt, inveniuntur quaeuam fibris nervosae in modum papillarum elongatarum, quarum elongatae partes ad Unguem usque conspiciuntur. Si autem vi abrumpantur, sol amina diversa relinquuntur. ta ut cornea unguium substantia retis si guram obtineat. Hisce accedit corpus papillosum ungui 1ubjectum una cum suis vasith eXcretorIIS. Apices unguium sunt, qui ultra carnem exseruntur, sive Extremitates; partes quae praeciduntur, Segmina unsulum dicuntur; partes sub ungue, pars alba &ymitu. naris radici proXima, άνατολη, siVe exortuS, & Α' ab albedine, ipsa initia eorum cuti adflata, Unguium radices Vocantur latera P ατες , rima& vertices ; anguli, maculae albae, Νεφέλια, nubeculae & cicatrices albae. B. Dagelan. Unguis etiam dicitur Pterdigium, oculi quoddam Vitium, Vide Pterdigium. B. nasse l. G. Ein nagel. Gall. Ongle. A. A Nail. UNGUIS ODORAT Us, vide Blatta metantia. UNGUEs , in rosis & soliatis floribus intellexerunt Veteres imas suorum soliorum partes , quibus in capite
suo cohaerent, decoloresque dependent, vel unguis insima pars soliorum rosae alba appellatur. UNGULA, Hippocr. est uncinus seu Hamus educendo mortuo scelui comparatus. EmbryOrectes 2 ertulliano, dicitur lib. de Anima , nisi placeat eo loco reponere ex Galeno E υρλ-c, sic enim ille nominat, aut qua Voce Hippocrates utitur, a quo idem instrumentum etiam 'Eλκυςhe, item misρον, lib. de mulieribus, dicitur. Gall. Crochet.
UNGULA CABALLINA, est Tussita, seu Parsara:
339쪽
sic dieta Q. quod istius plantae solia equinae ungulae perli- milia sint. Vide T silago.
UNGULA OCULI. idem quod Pter gium. U N 1 C o R N II, saepe a Medicis maximopere laudatur,
verum, an Verum detur necdum demonstratum est, nuperrime frustum dimidii spithami ostensum est quod quia
striis carebat, non videbatur mihi esse de dente piscis in Groentandia Narhuri dicti. Intus erat albi coloris & sine medulla. Sed si daretur, quis diceret, tantis viribus Valere, ut ignota Medicorum turba clamitat : facile est credere non aliis virtutibus, quam cornu rhinocerotiS, aut cornu cervi gaudere. Quod pro eo venditant, est dens
alicujus piscis Groentanaici, Nai sal dicti : Piscis iste in juventute duos habet dentes, quod illi mihi narrarunt qui illas regiones frequentarunt, imo & stigma & locumiave soramen, in quo collocatus fuerat, vidi : cum adoleverit sinister excidit, & loculus evanescit, Verum dens dexter, qui remanserat, ut esset pisci aequilibrium, non recta via enascitur, sed sinistram versus partem magiS ac magis inclinat. Asini cujusdam Africani cornu pro Vero monocerote saepe divenditur. Cornua illa , sive potius dentes, aliquando sex pedes superare vidi : albi sunt instar eboris sed cochleae in modum striati. Gr. B. elen hoora u. G. Einhorn. Gall. Unicorne. A. Unicom. UNIO seu MARGARIT A aut ΡERLA, est Gemmae maritimae quaedam species, in ostreis, musculis & sorte aliis conchis nascens. Ob vires insignes valde laudatur. Sed 1i res intimius inspiciatur, nihil aliud faciunt quam acidum temperare, uti & mater perlarum, & Omnia conchilia iaciunt. Vide Margarita. VOLA, est postbrachialis pars interna manuum, Palma
hol van de voets of hanti. G. Die licetile an der hancloder sus . Gall. La Paulme de la main. A. The palme Osthe hand. VOLAΤICA, idem quod Lichen. VOLATILIA, sunt, quae facile avolant, uti sunt Omnes spiritus & salia Volatilia, Mercurius &C. VOLSELLA, seu VULsELLA, & ACANTABO'
340쪽
mentum, quo pilos prehensos radicitus e corpore exstini ant; seu forceps chirurgica , quae pro Vario usu Varia forma est. B. Een hair-tre liber I nyptangs foren- tang. G. KornZpenglein , raus Zamglein. Gall. Pincntes. A. A Patre os pincerS. VOLVA, est species fungi, ovi Vitellum reserens : Volva dicitur, ceu in ovo est Luteum , Italis Boloccioli &Ovole dicuntur, quod OVorum Vitellum reserant. . VOLUBILIS, dicitur planta, quae sub similacis nomine venit, cujus sunt variae species : a circumvolvendo ergo nomen habet, quod jugia crescentibus plantis, stipitibus &c. circumVolvendo adhaeret. VOLVULUS, Vide Diaca Palpo. Vo Mi CA, est tuberculum in Pulmone natum p. n. membrana propria inclusum , pure plenum Ortum a quacunque causa partem pulmonis prius inflammante, dein suppurante, sed tamen ita, ut in membrana quadam, quae simul crescit ac extenditur, contineatur : nec sputo excernatur; aliquando in initio nec tusim nec sebrem inducit ; postea vero cum sensim aucta , vasa Sanguisera Vicina comprimit, quin sanguini praeterfluenti essitivia sua imprimit, proinde febricula, cum inquietudine & marcore succedit, tandem illa ad plenitudinem aggesta & diuturna concoctione in pus sincerum maturata, cystin seu nidum disrumpens vel solvens, pus solum vel sacculo inclusum ejicitur. B. Aonge G. Lungen geschwer,eiterbeule. Gall. Vomique s Anes dans le Poulmon. A. Impostume of the lighis.
VOMITORIUM, est Medicamentum internum, cujus vehementi irritatione materia in stomacho contenta, Violento motu per gulam in os & ex eo ejicitur, adeoque motus peristallicus plane invertitur, vide quid de vomitu mox dicetur. Vide Emetica. Gr. ετικὸν. B. Een bra ali-dranhie. G. Ein speytranck, artZney, daVon mala siclibrechen musg. Gall. n Emetique, Vomiti . A. A Vomitin Drint e. VOMIΤUS , Gr Εμετ , ab 'E vomo. Est ventriculi & resophagi & musculorum abdominalium conVulsi1-vu8 motuS, quo VerSUS superiora contrahitur Ventriculus,
Pyloro occluso & sundo ac lateribus in se coactis versus sinistrum orificium, & c0mpressis omnibus vi musculΩ-