In hoc volumine continentur Valerii Cordi Simesusij Annotationes in Pedacij Dioscoridis. Anazarbei De medica materia Libros V. Longe aliae quam ante hac sunt evulgatae. Eiusdem ... Historiae stirpium Lib. IIII posthumi, nunc primum in Lucem editi, ad

발행: 1560년

분량: 640페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

291쪽

DE PLANTIs LIB. II. gignitur, minimum m rugonigricans, quamuis Theophrastus & Plinius nullum esse Thymo semen asserant, contra rei ueritatem. Radiisce nititur lignea, in fibras distracta oc inutili. habent se ita teneriq; cum flore colicali gratam in gustu acrimoniam ec iucundum admoradum odorem. DE THYMO captum. CAP. AELIZ.

oriente ad nos afferatur Thymus nostrati quidesimilis est Ad hirsutioribusta asperioribus soliolis, campi tulis in summo nostrati tenuioribus,sed densioribus, confercstioribus,oc ueluti inspicam turbinatis, acriore gustu et odore,magi sis aromatico. DEAcHILLEA,s quam Tragiu uidetur NIi dolium uulgare nuncupara, hac eius Icone proposita. 3 c AP. L.

ACHILLEA dodrantales aut pedales quotannis a perenni radice caules

emittit,numerosos re 'os,graciles,surculaceos,modice angulosos dilanuginosos,a terrabreui spacio usi ad summitatem sesquiunciali longitudine,& unciali fere latitudine, foliis uestitos,in obliquas & crebro utrin minutim incisas parteS, exinteruallo in utro* latere diuisis ea quamuis coriandrinis non dis imilia stat,te stante idem Dioscoride, tamen maiorem habent cum Tanaceti foliis similitudinem nisi multo minora essent,sed eadem illis est forma & proportio,in cacumine cuius pcaulis inaequaliter dispo siti,surculi umbellam constituunt, minimis floribus in me dio subluteis,per ambitum candidis, nonnunt purpurascentibuS plenam .ea florrere incipit sole in Geminis existente us* in aestatem durante flore. Radicibus ni titur tenuibus,in fibras distractis,lignosis ideol superuacuis. Tota herba terrestri stratiotissimilima est, nisi latiora folia haberet. saporem odorem folia cum floribus medicamentosum nec ingratum habent NSatricariae similem , non tamen adeo grauem,necpeo usi amarum. Nascitur inquiescentibus planisci',sed editis aruis. solum amat pingue & luto sum. Matthiolus Mille otium minus nominat. Achilleam aliam facit.

292쪽

tali,colore cinereo,in multos ramOS diuisus. ex his ueris initio plures emittit longos,teretes,egregie uirides ec fleriles surculos,in quorum summitate ueris exi tu, re aestate inaequali ordine flores sunt Leucoio similes, minores tamen, quatuor aut interdum quin* luteis & coclearis mod9 concauis foliolis constantes, sursum spectante eorum concinitate, in medio flore quadripartitum aut nonnunt quin quepartitum est capitulum,colore uiride,exiguum quendam apicem habens,stamina ab inia eius parte exeuntlutea, octona aut dena in latitudinem resupinata: ex his medius numerus supra foliolorum concauitatem extenditur, reliqua autem qu tuor soliolorum spaciis interposita sunt, semen in mediis florum capitulis fert paris uum,in rotundo modice oblongum, colore nigrum, folia omnibus ramulis adnascuntur,in longis pediculis incerto ordine disposita, parua, in plures oc inaequales partes secta,uirentia ollia pinguia.ex his maxima pars semunciam Iongitudine no excedit, latitudine multo minore. Radice nititur ex uno principio multissis da numerosa, capillamentis fibrata,coloressaua. uiret tota hyeme, non flaccescenistibus soliis,antequam nouo uere alia enascantur, quo tempore etiam surculi qui s

mei i

293쪽

DE PLANTIs LIB. II. ,,'men protulerunt,in summitate exarescunt coma esus acrem,aromaticum,interim βgrauem spirat odorem,eadem sapore amaro, servido oc tenui palatum excalefacit, maxime uiridia adhuc florum capitula.Colitur in hortis. D E R v T A satira tenui olia. c A P. LII.

RUTA tenui lia Lati soliae per omnia respondet, praeterquam quod multo

minoribus constet omnibus partibus. folia siquidem fumo terrae modb in exseles partes diuisa habet, non tamen in tantam latitudinem diffunduntur. floribus capitulis latifoliar similiter respondet. semen habet oblongum, nigrumi, gustu uehementer acre:reliquarum partium qualitas Θc sapor latifoliam aemulatur. Seri tur* similiter ut illa in hortis, parce apud nos, sed frequentius in Italiae quibusdam locis ubi hanc tantum Rutam nouerunt. DE LUPINOficacissimum semen est, ideo. selum innem.medium enim saporem habet inte

LV P Inus satiuus legumen est recto, s

quicubitali, tereti, lanυginoso , concavo,ct singula assiugens caule. folia habet quina, sena,oc ut plurimum septena, duum digitorum longitudine, latitudine sere unius,utrini fastigiata,superius glabra, inserius lanuginosa, e summitate pediculo ru,

ueluti ex uno centro radiorum modo ex

euntia, interdiu splendente seleerecta, noctu uero omnino se demittentia. pediculi quibus haec insident longi sinat et inaequa/li ordine ex interuallo cauli adnascuntur. in summo caule, re nonnunquam etiam in adnatis deinceps dispositi flores, Ie Geominos occupante,erumpunt figura , papilionum,colore candidi, quibus defluetibus succedunt digitali longitudine oc latitudine siliquae, figura planae , lanuginosae, Scprincipio crassae carnosae V, cum maturuerint, tenues oc flauae . in quibus semina sunt rotunda Sc plana, foris in flauo candii da,intus uerὀ detracto cortice flava, latitudine semuncia paulo minora, ea qua anne ctebantur parte concauitatem exiguam ueluti umbilicum habentia , crepitaculi modo in siliquis resonantia, cum arefacta herba agris euellitur. radice nititur singullari, tenui,lignosa, candida & superuacua, paucis cairillamentis sbrata, quibus non nunquam parua tubercula adnascutu sicca tellure, subitaneis imbribus irrigata eousii medicinae habetur propter amaritudiar cicera ec absynthium.

294쪽

CO RO N Opus ab uno radicis capite folia emittit numerosa,longitudine fere dodrantalia,graminis modo angusta,canaliculata, assa,pinguia Ec in extremitatibus hirsiutasupra medium utrin in partes uelati ungues distraeta, multo*magis diuisionibus suis ceruinis cornibus similia, propter copiam humi undiss in orbem prostrata,interqus indiuidui coliculi ueris exitu erumpunt,longitudine dodrantal es, teretes, subhirsuti oc uehemeter graciles,m summitate singulas ueluti spicas plantaginis modo ferentes: ex quibus stamina tenuissima exeunt, quae flores elaus sunt. semen in paleacea est spica, copiosum concipit minimum ac rubens, aliquantulum oblongum occomprestum.Cum libere nascitur hoc olus resupinatos erigit coliculos, densius autem satum rectos emittere cogitur. Radice nititur singuIari,candida, tereti,dodrante breuiorio minimo digito graciliore: quae gustu cum aque dulcedine Sc modica acrimonia parum adstringit. lia saporem dulcem, aliquantulum salsum habent. Seritur apud nos in hortis,esti annuum oc acetarium olua,

irio radi ab una radice numerosos emittit colicuIos logitudine dodratis, iambitore 'gracilitariβ,reretes et glabros,statim a terra us p ad summitate,unciali logitudine

295쪽

DE PLANTIs LIB. II. ias

et semuesali latitudine soliis undi*,inaequali ordine uestitos in extremitate modici

nec profunde incisis, substan tia crassi ,carnosis oc in uiridi coeruleis.in summa media am habent figuram folia,inter crassulae maioris Sc portulacae folia,in summis coliculis aestate paritae erumpit umbellae simile capitulum, paruisWin candido pallidis floribus plenum, semen fert exiguum. Radice nititur dodi ame breuiore, crassitudine pollicari,ramosa,inaequali re tubero se,coesio squamoso oc facile recedente cortice uestita, intus uerὀ in candido rubente, fungosa 5c pondere leui. quae trita re guae stata ac naribus admota medio inter rosas ct salicis flores sapore&odore percia pitur. herba etiam cum amaritudine aliqua adstringit. Nascitur in alpibus Germaaniae non longe a Salisburgo.

Ad istur ex Austria. DETORDYLO, C Nostri uocant alli pro Meo accipimi.

Tragia Daucis adnumerat. I cAP. LVI

li Creticum appellatur, numeroses ab uno radicis cespite pediculos emitti .logitudine dodrantales,graciles, ab interiore parte ex tereti figura in angulum desinentes, uenois oc iuxta terram in purpura nigricantes,a quorum medio us* ad summitatatem eX interuallo prodeunt minutissime incisa folia breuissimorum capillamentorum figura, gracilibus surculis utrin y inexoratu sibi coniunetis circumposita. horum irinculorum primi longissimi sunt,quibus retia qui paulatim longitudine cedunt, donec in summitate in turbinatam fguram desinat omnium solioris coma, quae per omnia sce niculi soliis similia sunt, praeterquam quod multo breuiorcs huius Tordyli incisurae sint.Caulem paulo post medium ueris una at* alterum producit, longitudine pedari'

leni aut dodrantalem,gracilem et concauis, uno at paltero in cacumine adnato, ec in

singulis paruam umbellam candidorum flosculorum plenam : quibus succedit oblongum,angulosum,duplex semen in suis sco sufflauum,media inter cuminum satiuaec Seseli figura S quantitate. Radiclus nititur multis , ab uno capite in diuersas parrates distractis,longitudine dodratalibus,minimo digito multo gracilioribus, foris nisgricantibus, intus uel ὀ candidis que supramodsi acri,suaui, aromatico & tamen graui odore nares Opplent, sapore uehementer tenui,aromatu simili,5 iucundo,minima

quantitate: gustate longo tempore gustum at olfactam obsidentes. solia mediam qualitate inter radices Sc sceniculi folia ta gustu quam olfactu habent semen postremo predictis partibus qualitate respoderet, nisi aliqua admixta amaritudine dilueretur . Nascitur excelsis, planis & apricis latorsi in cacumine montis capis, iisdemi aliquantulum humentibus, ui iuxta claustrum Knibi istam in nigra sylua , inter Dornstadiu ec Lustenauium oppida,qua ex Tubinga uersus Argentoratum itur.e il

296쪽

DE LIGUSTI colatino. c AP. LVII.

pediculos ab imo rax dicis cespite plures emittit cubito plerumque longis orcs,& minimi digiti crapsitudine teretes, striatos, glabros reconcavos: acus ius medio per interualla usque ad cacumen bini minores exeunt pediculi,quora inferiores longitudine pe/dali conspiciuntur, reliquiuerd breuiore,ec ex his inaterstitiis discreta bina sollia in geniculis coeuntia, glabra & nitentia, trium aut duum digitorum latis tudine, longitudine pau lo maiore, turbinata pro fundius in anterioribus lateribus apq modo incisa.e summis pediculis, unum recta egreditur parem prε dictorum numerum in imparem uertens.Caules eris git humana statura plearumo multo proceriores,

pollicis aut digiti crassiti dine geniculis prscinetos: in quibus pediculi oc folia sunt praescriptis similia,minora tamen pedali pediculo , geniculatim utrinu enascentia, in terna aut quaterana plerum paria diuisa,adnata omnibus caulium geniculis singula egrediuntur in quorum summitate umbellae sunt foeniculo similes re aequales , luteis di paruis floribus testatis initio plenae, quibus succedunt oblonga,angulosa duplicia re steηniculo similia semina tam figura quam colore,maiora tamen. Rad es habet superitis crassas,in multas partes digitali crassitudine distractas,nonnunt cubiti prohini

ditate aut maiore descendentes,colore candicanteS. quae inciis flauum colorem ex se remittunt. Saporem habet tota herba modice acrem, tenuem ec aromaticum: odorem uero apio multo acriorem dc grauiorem, non tamen iniucundum. Radici recenti esticaciores fiunt, quam reliquis partibus qualitates praesertim liquore sed proopter excrementosam huimiditatem facile teredinibUS corroduntur aut alioquin codirumpuntur. Semen uer0 quia siccius est ,in multos annos prorogatur. Colitur in hortis: amat terram pinguem Zc locum umbrosum desiderat: ideo in felicius iuxta macerias prouenit. I

297쪽

DE PLANTIs LIB. II. DE MILLE FOLIo terrestri maiore: s Tragus Mille oli nobile nuncup/are uideturia cAP. LVIII.

STRAT Iotes terrestris maior, quem

aliqui Millefolium terrestre uocant, multa in una radice folia emittit digito longioribus pediculis utrins breui interuallo adnascentia, semunciae longitudine se ipsa inuicem contingentia, plurimis, capillatis, breuibus cp incisuris divisa. Tota cum pediculis folia magnam habent cum avicularum pennis similitudinem,caules emittit rectos, longitudine plerumo digitaIi,teretes, surculosos & indiuiduos,ab ima parte us. ad cain cumen inaequaliter dispositis foliis plenos praedietis similibus,breuioribus tamen. In summis caulibus latum est capitulum , corarymbi aut umbellae figura si omnes eius surculi ab uno principio exirent) paruis, candicantibus ec in medio luteis flosculis plenum, candida forum soliola quae luteo tuberculo circumponuntur, quibusdam locis purpurascente colore conspiciuntur. floret diu incipit enim sole in Geminos tra seunte us*, post solstitium durante flore, cui semen paleaceum &acerosum succedit. Radice nititur perenni, gracili, fibrata, his gnosa & inutili. Saporem habent folia 5c

flores subamarum et subacrem,odorem ue-rὀ acrem, abrotono albo no dissimilem, emique hic non iniucundus , praesertim florum si terantur.nascitur secus uias,fossas,et in aggeribus solo plerum laspero oc aprico. DE sTRATIO TE siue Maestio terrestriminore. c AP. LIX,ST R A T Iotes terrestris minor, maiori in cunctis similis, multo tamen minor, raro enim dodrante altioribus caulibus assurgit, tenuissimi si foliorum incisu

iis constat,Odore magis acri,in attritu uehementi 5 aromatum modo iucundo, saruporem habet maiori multo acriorem,amariorem, magis , tenuibus partibus conrastantem, alioquin tam similes inuicem sunt,ut non facile a quouis dignoscantur: nec credendum est,has duas herbas unam eadem*este , ec natalibus tantum differre. nam minor haec in apricis tumulis ex pingui terra congestis, ic in pinguium editois rum paruorum marginibus, iisdemi diu non cultis prouenit maior autem ita in asperis di macris tantum. Cum ita omnia in asperis re macris nascentia, eiusdem speciei in foecundo selo, genitis acriora, cssicacioracpsint, necesse esset, maiorcm stratiotem in macris nascentem, in pingui, istocp solo exeunti, acriorem Sc efficaciorem fieri , sed in laeto solo nata , in macro natali genita multo efficacior istit,iam gustu quam odore. ergo rationi minime repugnat minorem stratio tem

298쪽

vALERII coRDI HISTORIAE diuersum imaiore,&propci umgenus habere. Prouenit autem copiosissima inter Halam Saxoniae ec Merseburgum,inter Halam&Eysilebium,& in tumulis olim congestis circa montem Petri ec uicinis locis. DEAE MERO CALLE rubente, C quod Italorum Martagon uidetur, qua pro A phodela imperiti quidam bassinimabusistunt. 3 c A P. L X.

HE M Erocalles rubens siue lilium syb

uestre,caulem erigit plerum bicubitatem,teretem,gracilem uiridem, solidumque,inserius purpurascentibus maculis conspersum, foliis quincuncialibus , longitudia ne& duarum unciarum latitudine, glabris ex rotundo turbinatis oc pinguibus uestis tum,iisl iuxta anneaeum an)ustioribus,su

Periae nigricantibus, inferne autem uiridishus, eminentibus, ramamosis a tergo ocin mucrone coeuntibus .uenis.flores qstatis initio proni summo cauli adnascuntur lilio figura similes, multo tamen minoreS . nam

senis uncialibus constant foliis medii digisti latitudine, sursum reflexis,colore in pallis do rubentibus, intus* purpureis maculis conspersis substantia pinguibus, carnossct glutinosis. stamina ferunt singuli flores sena foliis numero respondentia, in quora extremitate oblongu et transuersum qui bdam est,colore inrusso Purpureum, rubigis no .puluisculo,statim pereunte conspersum , e medio staminum prodit incuruus apeta in triquetrum rubens capitulum desinens, uiridi Sc triquetro folliculo insidens qui defluentibus florum partibus solus remanet,& resupinus sursum incuruatur, Pauiatim increscit, donec uncia longior oc se

muncia latior fiat,qui inserius angustior existit, idem sex eminentibus angulis totis dem* lateribus constat,intus autem tribus membranis ceu parietibus in tres camerulas per longitudinem diuiditu in quibus hini coligui,paruorum,latorum,planorum,levium sibi inuicem superiacentium ecflauorum seminum ordines continentur.Radicem habet bulbosam,diuturnam, iurgiandis quantitate,pinguibus,crassis,acuminatis ic flavis aut luteis squamis, uelinitin amentis sursum spectantibus compositam : a qua alii exigui prodeunt bulbi, quibus se propagat. Saporem habet lentum,glutinosum 5c nauseosum, tam flores quam radices,tilii sapori respondentem. Nascitur in sylvis ecliuietosis locis , tam editis quam planis.

N IL VEstris Sonchus caulem habet cubito proceriorem , soliis per ambitum, diuisis,sinuosis et ueluticircumrosis amplexum, Sonchi soliis similibus,minori hiis

299쪽

DE PLANTIs LIB. II.

bus tamen. Flores fert in summis uirgis paruos,capillatos&luteos:in pappos canescentes,&una cum oblongo nigro* semine avolantes. I adlae nititur semesi r breui sies iiiiinciali, lat in partes duas aut tres diuisa,foris flaua, intus candida. Tota herba copiosum&la fleum incisia liquorem remittit, gustu amarum restibaci em. Nascitur fruteto sis locis,plurimums circa montem Petri.

DE AS TERE Mico, tradiculis odoratis.Videtur eadem, primas ecies herbae: quam Flor tinflari Tragus uocat,Germanice Olaricia aut. Fuchsius quidem suo Athri duos a radice caules protacit , Matthio re quatuor. 3cAP. LXII.

ASTER Atticus caulem unum at p alterum cubitalem erigit solidum ligno

sum,nigricantem,ec in ramulos diuisum: circa quem oblonga dc utrin* acuminata folia fiunt, duabus unciis longiora , dimidia Uncia latiora, nigricantia, hirsutata aspera atqus prope terram,folia e caule exerint maiora sunt. quae uero in summitate minora,flores aestatis exitu in summis uirgis fert Chamarmeli floribus similes. in medio enim luteum habent capitulum qqo nstar stellae undi* oblongis&angustis soliolis ueluti radiis circumdatur: quibus flaccescentibus luteum capitulum in pappos re luitur, Sc una cum oblongo semine avolat. Radice nititur in partes 5 fibras distracta, ea perenni. sapore folia habent modice amarescentem. radices uero caryophyllatae aliquem odorem adiunc tum habent. Nascitur monta

300쪽

vALERII coRDI RIsTORIAE DE ONYco Cco, Lut cordo uocari placuit. Latine Acinum uel Acindi iam palustrem dixeris. 3 c A P. L XIII.

OX occum coliculos per terram spargit dodrantales plerum s , setarn modo

tenues et in flavo rubentes: paruis oc thymo similibris superne uiridibus inserne aute candicantibus aut rubescetibus ingulisi foliolis breui interuallo uestitos. flores in extremis et capilli instar gracilibus surculis fert ad modii paruos,colore propemodu puniceo: quibus aestate singulae succedunt baccae pisi quantitate, figura rotundae oc cordis modo inserius iuxta annexum turbinatae, superius uerὀ exiguo ocquadripartito umbilico ueluti coronatae, colore foris primum candicantes: mox puniceae F purpureis contigui si maculis et punctis conspersae: intus uerd in candido modice rubentes ec quatuor exiguis cauitatibus parua oc ueluti abortiva semina claudent . eae una cum coliculis humi procumbunt,nonnunc, etiam in musco laim quam abscondit, latent. Radicibus nititur breuibus, capilli modo tenuissimis ocflatus. saporem coliculi&solia habent adstringentem:haccae uerὀ egregie ec simpliciter acetosum. Nascitur incultis,macris,humidis,putridis,uliginosis,muscosis plocis,ac fiequenter iuxta Salsiroram plurimumi prope Uuittembergam.': Helueti s uiosbeer,id est,acini palla res. nascuntur enim musicosis Cybumentibus locis. Deoc . Aliter uel alia lectu pingitur a Dodonaeo.

SEARCH

MENU NAVIGATION