장음표시 사용
261쪽
DEpLANTII LIB. IL Hi su Tragus inneidum olue hem tum dulcem tum inem, initura multiplicare flores alimGetiam agitamultiplicem habemus in Heluet Loc TAvA species. sive forte 4ὶ quampingit Tragus libro 1. e 3o. hac Done,
nisi si xta sit praeposita. JOC T Aua lata,nigra re profundius secta habet solia:circa cubitales sei RauIA, floribus,capitulis qualitatibus sextae similis.
NON Asspecies.squam nostri El. mulam uocant, non sextam. 3 .
O N A stibasperis Sc incultis locis prouenit,cognomento rotundae solia, fio I res,capitula & caules sexie similes prosert,ni breuiores essent caules .radicem habet paruam globuli modo rotundam, aqua graciles eccandidae doscendunt fi/hrae. Germanice Prusinur0 appellatur.
DECIMA leptophyllon & comatum cognominare possumus, folia habet agresti pastinacae similia.e quorum medio singularis exit caulis, cuius mediii aliud folium incisuris diuisum,ac si multa essent amplectitur:in summo unicum florirem sustinet grandem,purpureum,foliis oblongis ocrepandis constantem. in quo
262쪽
VALERII c ORDI HISTORIAE stamina lutea . quae uero in medio sunt stamina in hirsutam comam nautantur, sub quibus semen est clemati di simile. He Anemone quibusi , Eucyes heu/Eacpetr iit. Ad Rhenum, si adeloseivvNDE cIMA spectes. VNDEcima in montibus nascitur, quartae speciei caulem solia*similia habet asperiora tantum,florem item candidum sed maiorem,e cuius medio postquafolia floris defluxerint,capitulum auellanae magnitudine enascitur, totum candida lanugine constans,in qua semen parvum,acerrimi saporis inuenitur. Radicibus nititur nigris, tenuibuscp. De: ise-Heluetjs,uel Grammcnto,uel Gros Odyncebium Π,eadem uel cognata est. Duo DE cIMA sipecies.
DV OD Ecima plaiyphylIos non improprie diceretur. Caules cubitaleS eriegit, foliis oblongis,in: erius uestitos lauri similibus, gracii loribus tamen. floures,capitula,ec radices octauae respondent. nunculi species duodecima cor .Repeaeritur eruuibus πρrratu *lds. chelidoni minios.T. t 3sp 133.
263쪽
DE PLANTII LIB. ILDE c HELIDON IA minore. CAP. II.
CHE LIdonium minus cuius florem Virgilius in quarto Georgicorum amellum uocat, folia primo uere circa hirundinum aduentum una radice multa landit longis pediculis, hederae foliis similia minora tantum , mollia re pin guia, ec qua pediculis iunguntur in sinum utrinque excurrentia: inesst mediis soliis purpurea macula,quae tamen in locis plus aequo humidioribus illis deest, coliculos ex uno radicis cespite, multos eos s singulares sine ramulis mittit, icncros, rubentes ec concavos binis plerun* contrariis foliis uestitos , in quorum summitate flos est luteus ec aurei splendoris , stellae modo per ambitum radian tibiis,in eo foliolis pallidioribus,nec adeo splendentibus, ubi in medio staminibus quae oc ipsa lutea sunt) iunguntur.radices subsimicandidae, multae, coaceruatae tritici granis similes, maiores tamen, ei a doliuae cornil nucleorum magnitudi nem accedentes, quarum superior θc germinibus propior pars gracilior mistit, raudices quoque triliceis granis similes,excoliculorum geniculis iuxta foIiorum cru, ptionem emittit ubi ipsi coliculi in terra sternuntur. Sapore tota herba est subacri ocaspero. natatur humentibus oc planis,& incultis locis. DE HELIDONIA palustri, s Ev c ibam palustrem uocarim: no bi
nis similis est,per omnia tamen matri minus rubent huius coliculi, folia item profundiore circa pcdiculum sinu constant, repurpureis maculis carent. est etiam alia dis, serentia, quod minoris Chelidoniae colicuali sine ramulis nascantur. hoc uerὀ circa si gula in coliculo folia binos emittit ramulos cum in minore Chelidonia bina semper folia singularcs coliculos uestiant. Flores in summitatibus singulorum coliculorum singulos producit luteos, paucioribus tamen rotundioribus,multo*maioribus soliolis quam illius, constantes: in quorum medio stamina eiusdem coloris uisuntur. radices
uerὀ siibsunt minori Chelidoniae dissimi les:hellebori radicum fibris similes , foris Obnigrae, intus candidae,longae, graciles Scinsipi is,solia flores similem minori Chelidonio saporem habent . nascitur uligino sis pratis ei palustribus locis: iisdem quibus minor Chelidonia temporibus in Capitulum seminum st echinatum.
nus Gurpata pro Arioblochia rotunda apud Gemmanos. 3 c A P. IIII.
tiusCapnium, Plinnis uerὀ Caprium
phraginitem dc pedes Gallinaceos appel.
264쪽
Iat. Nome suum inuenit, quod primo uere circa hirundinia aduentum germinet ac floreat. Capnium uero Sc Capnius phragm1tis dicitur, quoniam herbae priuatim capanus dicts,floribus et foliis similis si qubsque circa sepefec dumos nascatur. Dupli cis est lisc,ut subiungemus iam,disserentis. una eius species coliculos, plexumis duos
Nise divaricatos,rubentes, longitudine dodrantales ex una radice proferr: in quibus folia sunt tria semper, ex uno pediculo exeunti .ec in plura incisa,media intercapnum, ru tam* figura ec quantitate tenera, ab inseriore parte tenuissimas uenulas ceu lineas haia bentia . si est coliculis ubi terrae iungun- tur,solliculus pallidus, concauus, superius apertus , gallinaceorum calcaribus similis j c unde oc nomen in quo antequam prO-ν rumperet tenella adhuc germina continobantur . flores primo uere profert in summis coliculis purpureo s, parvos, Oblogos, concaUOS,ex una parte in acutam caudam, ex altera uerὀ ceu in bubonis caput desine tes, habeti totus flos antequam aperiatur
minimς cuiusdam aut Is figuram,qui de inde circa caput inhiantem rictum pandiatur. Semen in siliculis breuibus 8c latiuscuis. Iis fert nigrum, rotundum re lentis modo' planum, splendidissimum, duplici ordine. nam utrisque silicularum commissuris adis nascitur,ipsi quot semini candidum quid
dam adnascituri statim primo uere ex uiri adibus adhuc siliculis filss semen excidit. Radicem habet globuli modo rotundam, minimi me pili magnitudine,tenui ct sufflauo cortice uestitam intus uerὀ candida, cuius cxterior pars cum floret rara Si flaccida , interior uel ὀ spissior nuclei modo existit, quae Nipsa in se adhuc minimum nucleum ceu centrum continet. Alicrat, Iius species huic similis est in omnibus partibus,quae supra terram sunt, flore tantum copiosiore,cuius color in iisdem natalibus in alio coliculo purpureus, in alio cadidus,&in alio in candido uiridis interdum apparet. habeni* flores minima qus dam circa se foliola,ubi ex coliculo nascuntur. Radicem uero priori similiter bulbosam,quae quam primum herba floruerit,rumpitur Sc concaua sit. quae concauitas deinde terra repletur adices hae foris densiores sunt,oc confractae, in uiridi palliducolorem ostendunt, nascitur similiter ut prior illa circa ueteres uiuas sepes ait u Pres, pinguius tamen quam illa solum diligit. DE SIsΥRINcHIO, scutradicespisumsd ι.elifiqi insitate, fib p iis insidenres,
etc. flores lutei. 3 c A P. V.
SI S incliton primo uere solia croco similia emittiusecus quin coliculum tene rum,longitudine sere dodrantali producit, in quo unum ec alterum sol utii est, antedictis mulsi breuius,ec hirsutum:e quorum alis Pro numero soliolorum corun
265쪽
DE PLANTIs LIB. II. rasdem flores lutei Chesidonii minoris foliis H: similes , nascuntur : quorum foliola soris in luteo uiridia existunt . stamina in flore numero a positura solioolis respondent: in quorum medio exerit se triquetrum capitulum, ut in violis purpureis post florem,pallidum , eiusdem coloris apicem habens. Radices subsunt plerarum duae pisi quantitat sibi ipsis insidentes,soris interdum luteae, intus uerὀ candidae dulces Sc hordeum pisum aqua maceratum sapore imitantes. numero; φ ladessem a radice remittit sobolem milii quantitate & figura: quae postquam proximo quidam anno excreuerit, non eodem sed altero anno, caules flores producit. Nastitur Er arenosis,iissipaliquantulum humentibus aruis. Qui uerὀ in pingui plano* solo sit barboribus nascitur,qud fluviorum inundationes perueniunt,maior quidem est,sed sapore oc uir1bus ignavior.
Q Sparganium minus olim Odus appellabat. Vide an mancintho paruo caeruleo Fuchi cognatam sit, uel potius Gladiolo. DE PETAS ITE. c AP. VL
pter foliorum cum pe/taso similitudinem sic dictatu Bechio cognata est, statim primo uere cum be-chio oc Chelidonia omni erumpit ceu uua purpurea coloris, quam paulatim coliculus rubens digitali serecrassitudine protrudit, ceu soliolis oblongis, rubentiribus, ct in cauitatem infleis xis ab inuicem chstantibus
plenus,quae Operimentum in terra adhuc contentae usuae fuerant. uua autem ipsa
post* eruperit, in multa et ab inuicem distantia capitula diuiditur: in quibus numerosi minimi ec stellae
modo radiantes, intus purpurei, in extremitatibus uui ὀ candidi nascuntur flostuli, singuli in medio singulare stamen candido colore exerentes.coliculus processu temporis resolutis in
re perit,a quo tempore foralia , quae a radice post fio
tum acci iunt ustp ad autumnum, ea sunt prius bechii soliis similia, nigriora tantu, cum uero ad iustam magnitudinem peruenerint,cucurbitinis foliis figura similia si/unt,quibus nem magnitudine etiam in autumno cedunt. Radicem habet magnam Scalculis praecinctam, cui a lateribus aliae graciliores ceu propagines adnascuntur
266쪽
VALERII CORDI HISTORIAEgenidulatae 5c ipsar.habet tota herba cum radice,praesertim si digitis conteratur grauem odorem. Nascitur pinguibus 8c uliginosis locis,& iuxta pigros profluentes. in pestilansu uro/Gros Letim eii
PO L Ygalon caules dodrante longiores profert cui utrini folia usque ad semimu cacumen adnascuntur, ea alterno ordine ex oppositorum sipaciis prodeunt. ec lenti similia sunt aliora tantum, oc multa contrari; s utrin* pediculis uni ramulo innituntur, extremitate uerὀ unum solium plerumque imparem numerum esscit. exeunt e singulis alis secus folia longi pediculi, quibus in siimmo est coma purpureis floribus plena, qui cum casuri sunt paulatim flauestunt.floribus succedunt uiciae similes siliculae:in quibus semina lentibus aequalia sunt.radicem unam ait alteram habet dodrantali longitudine , digitali uero crassitudine, colore flavam, oc sapore dulci 5c leniter acerbo. - ἄγο idiolaestris conumstemmaborrbi sapore radicis.
267쪽
DEERUCUL A maiore. c A P. VI ILER V C Vla olus est mediam quandam brassicae 6c Erucae si missitudinem rese
rens,folia habet erucae modo diuisa, modice pinguia ec brassicae modo i quia, sapore acrioc amaro, ramulos ex uno caule statim a radice fert multos cubirales ocinterdum maiores, in quorum summitatibus flores sunt Leucoiis similes, in pallido candidi,nigricantibus uenis distineti,qui quatuor tantum foliolis constant. diu floret&ob id semen totis ramulis adnascitur,quo i paruum,nigrum Scoblongum est, Θc in erucae similibus non tamen hirsutis siliculis clauditur,m summo ubi nulluinest seme,compressis oc acuminatis radicem habet paruam ignosam, oc ob id inis
DE GLADlOLo palustri: squem quidam Theophrasto edictis usticantur:
GLAdiolus palustris folia ab una radice erigit multa, iridi similia, angustiora
tamen, triquetra,ec superius in mucronem desinetia se quorsi medio caulis crium triumue cubitorum altitudine erumpit, insigni liuorc oc aequalitate praeditus, in cuius summo flores multi,longis pediculis,ex uno principio nascuntur,in purpura candidi,tribus foliolis constantes:sub quorum interuallis alia tria sed illis minora sunt.stamina in se flores habent numero plerunam nouem,croceo in summitate puluisculo manus attrectantium inficientia. Habciat singuli flores in medio capituislum,semini serendo natum, sex partibus diuisum, quibus sunt singuli in summo repandi apices. omnibus huius capituli,angulis singulae adhaerent guttae, admoduparuae,crystalli modo translucidae,sapore es substantia mellis. Radices habet duas, quarum gracilior α nigrior descendit: astior uerὀ superius fere in superficie terrae transuersia fertur.utrit propagines aliquot & multae fibrae adnascuntur. habent radices saporem dulcem di glutinosum nascitur autem pinguibus,timosis oc hume tibus locis, quo fluuiorum inundationes peruenire positinti
Gladiolus Theophrasti hic uideturi alias uero Di coridis Gladiolus in stegetibus nascem, nempe Vimris alis nostra rotunda uel foemina. DE sTRUTHIO uocato hodie, s uulgo Asbolia uel Imperatoria. 3 c AP. X.
STR Vihion folia habet lata.in singulis pediculis tria: quorum posteriora duo
in eo latere,quo pediculo propiora sunt, singulas habent profundiores usque ad spinam diuisiones. tertium uerὀ quod in anteriore parte constitutum duas. nam in utroque latere us* ad spinae principium diuisum est, omnia praeterea similiter pcrambitum serrae modo incisuras habent.Caules ex uno radicis cespite crigit plures concavos 5c geniculatos e quibus ramuli oc adnata umbellas latas,candidis flosculis plenas ferentia nastuntur. floribus succedunt candida, plana latiuscula ct anetho similia sed paulo maiora semina. Radices ex uno trunco nascuntur multe, pollicari crassitudine, geniculatae, quae partim in terram descendunt,partim obliquae re transuersarundi feruntur,quibus semira foecunditate propagat.radicibus multae ac tenues fibrae adhaerent. dissecta radix caules Sc solia candicantem, pinguem Sc copiosum findunt liquorem, qui gustu acerrimus Zc tenuissimarum uirium percipitur, non tamen talcm acrimoniam habet qualem coccos gnidius uel Tithymalii, qua fauces similiter urere polis sed illa acrimonia sbia partium tenuitate constat. φ VJcyllera uv0cl.
268쪽
LE P Idium siue Hiberis maior,caules habet hi bitales teretes,m quo candidum quiddam ad coeruleum uergens colorem appareat,quod digitis facile ceu minimus puluis abstergatur. Catili ramuli re adnata plura adnascuntur, plena candidis,minimis,copiosis o muscosis flosculis, quibus odor inest ligustri florum odorem referens,sed non adeo fragrans .folia a radice cauli& ramulis adnascuntur, quae densia ecfatis crassa sunt,di lauri foliorum formam habent, inultd tamen ma lora,quae quo summitati θc cacumini propinquiora fuerint, eo minora,angustiorare acutiora spectantur.Radicem habet digitali crassitudine candidam,& ualde Ion-gam. quae in ipsa terra se propagat,& procul etiam a cespite e terra diuersis locis erupit & germinat. aporem radix re folia habent balde acrem nasturtio similem.
DE POLIO mesore, s*pino)quod in Germanina non infrequens est, visiquem quos si aliud per rinis nobis o nobilius polium est, olinici ratis, etc. c AP. XILPO LIVM maius Butex est paruus, graciles, copiosos 5c dodranrali longitu idine ramulos undi*per terram spargens,plenos soliis thymo similibus,maioribus
269쪽
DE PLANTIL LIB. ILPolium maius. bus tantum, recta 5 sine lienulis spina per mediat otia transit, quae inserarius candida et te nui lanugine ob educta sunt, supe riu S uero uiridia spectatur. ramuli in summitate sinu gulos habent corazymbos,candidis foribus,ex aculeraatis re candicantibus caliculis enarascetibus, plenOS.
post flores in caliaculis , quaterna Plexumque semi ita sinapi simi is
folia 5c corymbigrauiter,non sine suauitate odorata
sunt. Radicem hahet silperius seredigitum crassam, quae in multas sis bras diuidatur.
habent folia ecflores uadde amarum saporem. quae hyeme non amittit,sed semper uirentia conseruat. Nascitur mar- morosis,calcariis, caluis re apricis montibus inter calculos. φ Nasci Ioee,ubitaliden No scirinarui er Tollan Noscrimariti uocant. DE POLIO minore, trem,alias cognato superiori. 3 c AP. XIII.
MI N V S uero Pollum,non per terram sternitur,sed recta assurgit. est autem
paruus amosus & dodrantali altitudine frutex, qui totus candida& tenui dictamni Cretici modo Ianugine uesi itur.solia habet plurima aiori similia,m inora tantu,& undit cana lanugine cadicantia.in cacumine ramuloris singula ca pitula, quibus flores Sc semina corymbacea priori similia seri, sed minora omnia,magis candicantia . Odoris suauitate 5 aromatico sapore hoc polium maiori praesertur. Nascitur iisdem quibus illud locis,sed non in omnibus terris inuenitur:hyeme similiter etiam ut maius folia reseruat & uiret. - : Quidam de Polio Germanis peregrino eum loqui putant, et omittere foliorum ferraturum in ambitum ira': cham edoo mihi non de peregrino, sita Germanico altero loqui uidetur.
270쪽
DE PEUcEDANO. ΓΤ vi, Fucbsim, Dodonaeus, ut videtur,etiam Naubistis, eandem pro peucedano herbam pingunt, qμam hic e Tragi libro exhibemus: quae ocum Cordi desicriptione conueniat, quaerendμm .d c A P. XIIII.
PE Vcedanum densum soliorum,stentis
culo similium , cespitem ex una radice Producit . foliorum autem talis est forma diconstitutio. pediculi e radice exeunt multi,
densi,lenti ecreetis uillis neruosi: qui singu- Ii,in tres diuiduntur ramulos , qui ec ipsi in tres ,&hi rursum in totidem, qui oc postea aliquoties in tot, sed minimas diuisuras,que. folia sunt,erumpunt. Caulem sessi hunc alial quando & in quibusdam locis non ferat in rigit bicubitalem , di aliquando maiorem, a densum,foeniculo similem, sed paulo tenuis' orem, geniculis uero magis quam in scenicu lo protuberantibus distinctum. ex quibus longi ec singuli nascuntur ramuli, qui in nul
los deinde dividantur,sed singulas serat umbellas, quae propterea quod longis ec tenuiabus constent pediculis,principio cum ex sol Iiculis eruperint,pendent, robustiores ue- τὀ faeti sursum riget. flores habet minimos, P ad luteum inclinante colore. semen uerdia ' tum, duple anellio simile, sed maius in can dido parum nigricans: umbelis huius pedis
cui mediivinferiores, breuioi es . exteriores uero longiores, quo fit ut concaua redadatur umbella. Radicem habet soris nigra, intus candicantem:grandem,interdum hicubitali Iongitudine in terram descendentem: crassitudine qua manum implere possctr,superius uel ὀ,ubi in multa capita diuiditur,cras sorem fibris, in latere obliquis plerumwOrdinibus descendentibus,planam. haec copiosum, flauum Sc graveolentem liquore
dissecta e cortice suo remittit, qui statim exiccatur re sulphur i flavo similis fit. sapo-zm radix di liquor feruidum habent. folia uero his similem, sed multo ignauiorcm. Nascitur montanis locis, inier parua arbusta, nonnun* etiam in apricis re pinguiu
H Amor drys coliculos,tenues, duros hirsutos oc dodrantales erigit qui inter
dum in binos ramulos geniculatim dividantur , eos uestiunt serrat hirsuta o parua folia, quernis iamiam primo uere erupentibus,foliolis similia.que in summis uirgulis sub floribus multo quem in inferiore parte minora sunt,& aliquantula concaua. flores habet purpurascetes,exiguos re deorsum pendentes,unico soliolo, ceu coclear, concavo constantes, quibus in summo duo,iriaue tenuia stamina adnaicutur, habent* toti cu caliculis flores forma et magnitudine, cum polii maioris florinus e de cui semina quos similia in paruis, denticulatis oc aculeatis caliculis procucit. Radices graciles,numerosas et genicularas per terra spargit sed inutiles t ta* herba odorata est et gustu amara.Nascitur apricis,caluia et calculo sis motibus,
