In hoc volumine continentur Valerii Cordi Simesusij Annotationes in Pedacij Dioscoridis. Anazarbei De medica materia Libros V. Longe aliae quam ante hac sunt evulgatae. Eiusdem ... Historiae stirpium Lib. IIII posthumi, nunc primum in Lucem editi, ad

발행: 1560년

분량: 640페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

281쪽

DE PLANTIL LIB. it.' an

biis paulo minoribus sine purpureis maculis amplexum .ssores summitate ueluti in longa spica dispositos,inaequali colore purpurascentes:sub quibus singula sunt anae gusta re parua soliola,in purpuram vergentia.Radices habet binaS,latas,crassas,carnosas ec candidas,in binas,tres aut quatuor partes ueluti digitos distractas, quaruuna strigosa,fungosa & nigrior est: altera uerὀ uegetaec solida. saporem praedictis eundem habet. nastitur humentibus ec macris pratis. DESVMPHYTO βluestri s species est pulmonariae Pliiij . I c A P. αππIIII. palmonaria Plinib

o uestre caulem Primo, uere cum nisgrauiola emittit,hirsutum ec in eo folia oblonga , in mucro. nem dcsinentia, laocia aspera et strepentia, flores circa cau lem in hirsutis , her/baceis* caliculis rutas, floribus symphyti maioris simiales, minores tantu: in quorum caliculis quatuor plerumque colore nigra semina

Echii seminum similitudine inueniuniatur, quae cum caule statim amittit. ab eo deinde tempore folia, quae circa radice sunt, incrementum

capessunt, re in palmae unius latitudinem, duarum uero

longitudinem adori lcscunt . iuxta pedi culum latarefigura

hederacea, anteri ore parte in acumen

turbinata. Radici nititur tenui ueluti prsmorsae,ex qua aliae graciliores in diuersias partes distrachete oriuntur. Tota herba saporem lubricum oc glutinosum habet, quemadmodum proxime descripta Solidago magna.

O R N Vtum papauer,in multos annos durans herba est, ideo* prima qua seritur aestate, ne* caulem, ne florem, necp fructum producit, sed tantum folia crassa pinguia dilursuta longitudine spithamar,latitudine uel ὀ quatuor digi torum, ueabasci foliis quadamtenus similia,nisi per ambitum serrata,et profundius c ni

282쪽

incisa essent.humi ea procabunt, ct hyemis iniuriam contumaciter perferunt. se quenti deinde aestate cati lem promit geniculatum,ocm multos ramos diuisum.

solia uexὀqus e caulis.geniculis prodeunt praedictis minora sunt,& parcius incisuris diuisa, quo summitati propiora fuerint, aliqua headeraceorum foliorum simia litudine, e cuius o autem stanu bina plerum crumput germina, Unum indiuiduu, florem fruetum* serens. auterum iuxta alterius solii stanum rursus in bina praedia, cto modo diuiditur. ea*di

uisio us p ad summitatem rar mulorum ab hac herba seris uatur.minora igitur oc indiuidua germina seu pediculi singulos serunt flores,coloare luteos , papaueris satiui floribus squales,quatuor latis tenuissim si foliis conastantes: in quorum medio eiusdem coloris numerosa stamina capitulum constituunt, ex quo deinde incuruare gracilis siliqua lagenti aspera, longitudine digitali erumpi cenogreci siliquae

squalis,non tamen adeo in acumen desinens,sed in summitate nigricans,capitulum alatae sagittae quandam similitudinem prae se serens habet, sed obtusia acumine sili, qua utrin y lineam prosundaceu incisam per longitudinem transeunte habe quae commissurae eius sunt,quibus matura aperitur, semina intuS continentur papauerisimilia,colore admodum nigro. Radice nititur crassa, longa, foris nigricante, quae quotannis regerminat. seritur apud noS in hortis. in calidioribus uero regionibus sponte in asperis maritimis exit. grauem habet tota herba odorcm,ec amarum saporem,qualem reliqua papaueris genera.

Yclaminus asari solia habet inferius purpurea , superius uiridia, utrin* ta mencandicantibus maculis distincta,coliculos a radice rubentes,maciles breuescp emittit, ec in singulis singulos flores rosae sylvestri similes,minores tamen, dccolore Purpurascentes,quibus parua succedunt vascula,oc in his semina asari semini hus quadatenus similia,coliculi adueniente seminum maturitate in spiram inuolusitur humi procumbunt. Radix subest rotundo rapo aut malo aequalis, in latitudinem se pandens,laris in russo colore nigra,intus candida, sapore ualde acii oc amarescente.

283쪽

DE p LANTIS LIB. II. 13arescente. nascitur editis,montanis & stirpibus conferctis locis solunt amat Iutori sum, quemadmodum Asarum. '- : Erdisdieibes chmelnsbror.

DE GENTIANA. cAP. XXXVI LN TIana a radicis capite quinφ sex,aut aliquando plura profert solia, mare plantagini similia,cum ad consistentiam peruenerint,aliquantulum ruboicentia, e quorum singularis,grandis, concauus oc in flavo colore nitens exit caulis duorum &aliquando trium cubitoru longitudine, circa terram pollicis, aut medii digiti crassitudine, superius uero iuxta cacumen minimo digito gracilior, in nullos omnino ramos uel adnata diuisus, a media sui parte, usi ad summitatem geniculis maioribus interuallis praecinctus,ex quibus singulis bina exeunt folia inferioribus multo minora,leniter per ambitum incisa basi sua caulem amplectentia: e quorum sinu plures Sc oblongi oriuntur caliculi , dc ex his singuli stellati Sc luteo colore flores, Amelli floribus similes,nisi oblongiores Sc graciliores haberent radios, semen florum caliculis, in duas partes se aperientibus inuenitur numerosum , leniter ru beas,forma & quantitate Leucoii simile semini,l euius tantum, nec ita carnosum .ra dicem habet duum plerum digitorum crassitudine, longaudine uerὀpedali , in

284쪽

VALERII c ORDI HISTORIAE plures partes di stractam, colore clim recens est sufflauo,cum uero exarmit russestem te: sapore ualde amaro. Nascitur altissimis,umbrosis, humidisss motibus, quamuis aliquando etnam humilioribus quibusdam convallibus gignatur.radix singulis an nas regerminat, cum uerὀ semine se propagat, raro altero oc uix tertio anno caulem Producit.

BIcubitali sere altitudine herba est, cautiles habet circa radicem minimo digito graciliores, crebris geniculis, breuibus in teruallis prscinctos, et in multos ramulos diuisos. Folia circa radicem multa prosen, humi prosti ata,eacp non indiuidua simpliucia*,sed in gracili oc pede longiori pedicu

lo utrincd sena,quina, quaternaue, contraurio inuicem exortu,et ab inuicem distantia,

posteriore sui parte, qua utrin*profuimiliorcm habent incisuram unciam latitudine excedentia,& digitum sere longitudine aequatia , in angustum cacumen fastigiata,&undim aculeatis incisuris diuisa, in anteariore uerὀ pediculi parte, tria ab uno exortu cxeunt folia, quorum duo exteriora ad

latera vergunt, medium recta extenditur,

quae uerὁ sub ramulis oc adna iis egeniculis prodeuntsolia,praedictis multo minora sunt paulatim P decrescunt, quo ad cacumi j na propius accesserint. Singula adnata exi, guas ferunt umbellas, in quibus minimi occandidi sunt flosculi quos deinde parua subsequuntur colore nigro semina, petroselini satiui seminibus aequalia. Radice nititur digiti crassitudine, longitudine dodrantali, candida, in fibras distraeta,& posti fructificauerit pereunte, semina gratam ceu aro mata resipiunt acrimoniam. radix seminibus imbecillior est folia uerὀ radice. Seritur apud nos in hortis,sed difficulter nostro coelo prius sata comprehendit. DE IRIDE nostrate satira. c A P. XXVI IRIS quae apud nos in hortis, uineis ac murorum coronis seritur, ab uno cespite plura &erecta erigit cubito longiora solia,duum digitorum latitudine, rectiveania, in forius in radicum capitibus coniuncta,cetΙ ex omnibus unum fiat,& sibi inusecem inscrta,singulorum aperto 5c inciso uentre seu carina alterius dorsum excipiente, peritis ured alae modo in latitudinem explicita , di in mucronem gladii figura desinentia e quorum medio caulis assurgit sesquicubitalis,re 'us,teres ta glaber,ueluti cinereo polline conspersus, facile abstergentibus cedente, tuin* aut sex genicu

285쪽

DE PLANTIs LIB. ibringitur baecherHettim a Dodonaeo: qui aliquos

lis interseptus, ex quibus singula exeut sine pediculo caulem amplectentia solia,in . ferioribus eo minora,quo summitati propinquiora.flores in summitate post mediisum ueris per interualla erumpunt, primum conuolutis in turbinem membranis,

paulatim se in nouem solia explicantibus: ex his tria inferiora digitali sunt longituis dine,circa exortum angusta, reliqua sui parte uncia mulio latiora, deorsum infleis xae,lingus figura,foris lividi coloris in cinereo,oc iuxta principium uiridia, intus uerὀ purpurea,tatis ec lacteis uenis se uiolaceo splendori miscentibus, maxime ubi uersus exortum gracilescunt. adhaeret iis in interiori sinu inferius lutei coloris in longitudinem exporrecta lanugo,oblongis pilis,hirsutae campae aliquam similitu dinem referens,in summa totum folium Iridis omnes colores reprssentat,unde nomen inueni lanuginem cuiust folii aliud paruum obtegit folium in summitate in duas partes dissectum , ab utroque latere herbacei coloris,in medio livido extante dorso . reliqua tria folia, & ipsa linguae aut coclearis formam habent, primis tamen latiora, re paulo breuiora existunt . oc quemadmodum illa deorsum incuruata astendunt , sic haec sursum uersus reflexa iunguntur. color his est utrinque in cinereo liuidus , qua uerὀ prioribus alterno posituadnectuntur purpureae maculae luteo colori insperguntur : durat sere octi duisum nos, deinde contrahitur, exiccatur oc decidit, inserius oblongum, ac sexangu

286쪽

VALERII CORDI HII TORIAE larem solliculum relinquens,intus in tria loculamenta interseptum,in quibus rotim da sunt et oblonga semina. Radicibus nititur multis,inuicem in latitudinem sibi adis natis,duum digitoru crassitudine, geniculatis in transuersum striatis, per supernciererrat sparsis, foris modice inflauo rubentibus, intus autem candidis , ex inscitori parte longas, tenue fibras in terram agentibus,ex his aliquot quae adhuc nascimetur Iutei colo ris in fine aut capite existui. grauiter tota herba, ut Lambucus fere dum teritur,spirat, praesertim radix, quae etiam gus aia,coccognidii modo fauces exurit. DE IRIDE Oluel rL c AP. γ L.

O Y L V Estris Iris satiuae similis est,paucis notis a satiua dist inguitur, soliis mi

noribus&hyeme prorsus non apparentibus, cum satiuae folia hyemis saeuitiae contumaciter resistant. caulem etiam quam satiua breuiore fert,e quo flores fere iis, ginti diebus ante fatiuae flores erumpunt,colore magis purpureo, quibus defluentibus pollicari quantitate succedunt solliculi, sex lineis concauis in longitudinem striati, in maturitate tribus commissuris se aperientes rotundo ec cartilagineo semine pleni. Radicem habet digitali crassitudine, dodrante breuiorem, geniculatam, transuersiam a posteriore Parte singulis annis putredine tantum fere amittentem, quantum ab anteriori parte aestatibus capiti restituitur, nec satiuae in modum denisum cespitem constituentem. Sapore Nodoreat aliis qualitatibus satiuae respone det. Nascitur editis oc clivosis locis inter arbusta. - : Lilium 2Φeyber pense bey Eel ter quod omnium primo loreti

XIRIS sylvestris tridis species est, sos

lia,caules,flores oc radices satiuae arα

qualia ec similia producit, nisi aliquid impediret . nam flores magis faturata arrident purpura, quibus succedunt sylvestris Iridis folliculis similes utriculi,sed paulo maiores 5c triquetri rotundo, rubro semine pistquantitate,pleni. Radicibus nititur magnaces pyem constituentibus, positu, figura colore sylvestri iridi similibus, sed paulo crassioribus. habent sem ina Sc radices grauem Sc fambuci sere odorem, re gustata satiuae modo, fauces scarificant, folia uerd sua

pra mo dum foetent, unde etiam alio nomisne spatula fortida recentioribus appellatur. DE IRID E tenuifolia, s que apud nos etiam non procul Tiguro nascitur. 2 c AP.

TE N VI solia Iris praedictis omnibus

tenuior est,foliis dodrantalibus aut pedalibus, semunciam latitudine nunquam superantibus,plurimis a denso radicum cespite assiirgentibus.Caules satiuae Iridi similes Proferr,multὀ tamen graciliores, in apricis pratis cubitales, in frutetosis uerὀ procerimores, flores soliorum numero positu ecforma fatiuae similes habet, nisi quod minores magiscppurpurei sint ec naua erucae si-

287쪽

DE PLANTIs LIB. II. 134.

mili lanugine careant,cuius uices occupant iuxta singula tria inferiora inflexa solia,totidem liuentis in purpura coloris stamina. Radices subsunt multar,transuersis, graciles,in superficie nigricantes,ct propter uetustas soliorum reliquias uillosiae, in tus candidae, sibiipsis implicitae,a quibus praedictarum Iridum modo exeunt fibrae eccirri.trita, recentis adhuc, solia medium inter sylvestrem Iridem Sc gramen odore spirant. Radices uero praescriptarum more fauces exurunt. Nascitur in apricis pia nis* pratis, frutetolis achumentibus campis.

PSE UDO acorus solia, caulem&radices satiua Iridi aequalesta similes habet,prsterquam quὀd folia, utrino extate dorso iuxta mucronem evanescente, ab aliarum tridum foliis differant. flores item quantitate eiusdem, forma uerὀ remGpore florendi & partibus, tenuisoliae Iridis floribus respondentes , quibus singuli succedunt solliculi,longitudine recrassitudine pollicari figuratriquetri inlustris; do septo in tria loculamenta secundum longitudinem diuisi,tatis, tenuibus, forisiurubentibus,intus autem candicantibus 8c substantia cartilagineis seminibus pleni, sibiipsis pulchro ordine superpositis,& multo qualentes maioribus. Radices prompter soliorum uestigia oc uenosas reliquias foris villos e nigrael sunt,intus uero ruebentes,substantia porota,ct ceu filis quibusdam uenosse,que gustatae uehementer sine quavis alia qualitate adstringunt. Odorem tanta herba nullum spirat . nascitur ubis in palustribus. - Balbe sdimerteIn.

288쪽

vALERII CORDI HISTORIAE DE FILI c E lati olia, se id autproxima videtur,quam ex Ilieroumi Traei libris hie addi M. I c A P. N L HII.

LATI p Olia stix ab uno radicis cespite plures emittit pediculos bicubitales,

iunco multo crassiores, inserius ab interiori parte canaliculatos o utrinio bi, nis angulis striatos, glabra oc omnino leui superficie . ii iuxta terram praecisi lunae nondum in globum tumentis figuram ostendunt:a quibus utrin* ex interuallo useque ad summitatem alii erumpunt minores Pediculi,non omnino in annexu sibi respondentes ongitudine dodrantales. qui uerὀ inferius in summitate constituti sunt,mediis breuiores existunt,exeunt ab iis tenera Sc glabra folia, duarum sere unciarum longitudine,iuxta exortum semuncia paulo graciliora, paulatim in mucroαnem non adeo acutum fastigiata,tenuissimis re obliquis uenulis distincta, quina,

octona,dena,undena aut duodena,ex utro P pediculorum latere , breui admodum interuallo ut se contingant fere,exeuntia. in fine pediculorum inter utruml ordionem unum recta prominet,parem numerum unitate in imparem permutans . tota

herba filicis modo pennatasic in latitudinem explicita est,ar medio eius cespite alii etiam eriguntur cubito maiores coliculi, ultra medium foliis praedictis similibus sinitati. ea uerὀparteuscpad cacumen,kliorum uice hirsutas,asperas , crassascphabet diuisiones colore in russo nauas.Radicibus nititur tenuibus innumeris,uillosis,ues uti cirris in magnum re inextricabilem nodum implicitis .in superficie nigris, intus uerd in uiridi pallidis,qus in mediO,Ubi omnes coniunguntur,amistarum coisticulorum reliquias ct uestigia retinent. Saporem diuersum diuersis habet tota herha partibus: superioribus enim oc asperis incisionibus, praeter exiccantem qualitattem,nulla alia inest: folia uerὀ uehementer amara sunt, pediculi autem qua radicishus iunguntur glutino solento rect circumeraceo sapore linguam edulcoranti reli qua sui parte aqueam prae se serentes dulcedinem . radices postremo cum modica dulcedine adstringunt. Nascitur putridis,uliginosis,macrisochumentibus Iocis,circa alnorum truncOS.

BV GLOSSA longilalia a radicis capite plura emittit dodrante Iongiora

talia,trium aut quatuor digitorum latitudine, utrini fastigiata , hirsuta et aspera,e quorum medio cauleS erumpunt plures bicubitales,plerum in foliis asperiores oc teretes, in plures ramulos diuis, flores in summis ramulis profert sole in Geminos eunte.) singulos,ParuOS,PurpureOS,miguis quin* soliolis,breui,conca uar,teretiss ueluti fistulae annexis constantes.in medio tenuitsima staminaceuhroties pappos habentes, facile dum trahuntur,a calice suo quinis constante, hirsutis ecacuminatis foliolis recedentes, singulis floribus quaterna, terna, hina aut singula succedunt nigra semina,Buglossi quam Borraginem uocant similia , paulo tamen maiora oc rugosiora,intus candidum nucleum habentia.Floret particulatim,ideocpsemen totis ramulis adnascitur,inserius maturius,s perius uerὀ recentius. Radici

hus nititur longis,teretibus, digitali crassitudine seris nigris, intus candidis, glutianosis 8c mucilaginosis,tam gustu quam tactu Symphyli radicibus similimis perennibus. herba ipsa cum floribus medium habet saporem, inter lati liam Buglossam 5c Echion. Sparso eius semine prima quidem aestate caules fert, uerum breues,

sequentibus autem annis, ex eadem radice maiores emittit. Seritur apud nos inhoristis, interim celam sponte prouenit.

289쪽

AR G E M One caulem habet sere cubitatem,teretem, θc hirsutum: circa quefolia sunt inferius maiora superius uerὀ minora , crebro profundis-obisequis incisuris diuisa hirsuta*, minori Rharadi similia. florem item,sole Geminos ingrediente in summis serculis fert similem N aequalem quo defluente oblongum capitissum remanet,papaueri Rhae adi sim te, paulatim incrementum sumens, donec unciam longitudine superet,in summitate latum,inferius uex0 angustum,in quo se-n' en clauditur papauetem mus,colore rusthim. Radicem habet annuam,digito lone giorem,gracilem, tererem dc fibratam,colore flavam. Tota herba lutcum liquorem incisa remittit,Chelidonio maioris modo,gustu acrem Samarum. Nascitur in ediratis uineis,glutinoso dc pingui solo. DE PAEONIA CAP. XLVII. PMonia foemina primo uere rubentibus erumpit in purpura coliculis , una cum foliis ua summitate sibi inuicem inuolutis,clausarum in pugnum manuum 5c unguium figura, iuxta terram eiusdem coloris aperta quaedam inuolucra,

290쪽

VALERII c ORDI HISTORIAE imbricibus similia, resin.

quenteS , quibus nondum enata claudebantur germi

na. Coliculi apertis foliis paulatim cubiti aItitudine assurgunt,angulosim fiunt, lPurpura se in uiriditatem

dilutam immutante: habet adnata aliquot caules longitudine dodrantalia, quae in ternos diuiduntur, ocunt geniculo annexos pediculos in terna folia desinentes: ea profundius incisa, dc

smyrnii modo in partes dissecta sunt, longitudine duaarum aut trium unciarum,

latitudine uerὁ unius , superne uiridia, inferne cinea racea, ct ramosis uenis distincta,in summis caulibus, sole Taurum occupante,nores fert puniceos, rapauerisimiles, crassioribus tamen foliis constantes. in quorumedio bina eminent cornicula, luteis circumuallata

staminibus, quae sola, reliqquis decidentibus florum

partibus, remanent ac Paustatim usin ad sesquiunciale longitudinem ec uncialem fere crassitudinem adolescentia,extrorsiim reflexa oc hirsuta lanuginosam superficie,ea in maturitate superius unica commissura aperta semina ostendunt,pisi maioris quantitate quin* aut sex foris nigro cortice, intus cand do nucleo constantes: Radices habet numerosas,longitudine dodrantales, interdudigitales , nonnunquam etiam breuiores, crassitudine pollicari sibili sis angustiis quibus iam ueluti isti, mis cohaerentes, foris nigricantes, intus ex candido mo dice ad rubedinem tendentes,ec diuturnas in summa farciminum, sepius per interualla funiculo praestrictorum serniam imitantur . Saporem habet radix dulcem acrem, subamarum&nauseabundum,semen gustu radicibus respondet, non tamen adeo . nauseam facit. Odorem uerὀ grauem,nec multum similem Sambuco tota herba spirat.

ΤΗΥΜ VS nostras qui inhortis colitur,frutex est paruus,ramosus,pede rarὁ

procerio soliolis uestitur totus minimis, modice oblongis, acuminatis oc hirstis,hrcui interuallo geniculatim surculis circum adnata. in summis surculis capitula sunt , post medium ueris minimorum in candido modice rubescentium florum &caliculis in Iabro serratis insidentium plena:quibus defluentibus semen in caliculis gignitur

SEARCH

MENU NAVIGATION