In hoc volumine continentur Valerii Cordi Simesusij Annotationes in Pedacij Dioscoridis. Anazarbei De medica materia Libros V. Longe aliae quam ante hac sunt evulgatae. Eiusdem ... Historiae stirpium Lib. IIII posthumi, nunc primum in Lucem editi, ad

발행: 1560년

분량: 640페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

401쪽

VA L. CORDI PLAN

tarum his fori se, liber illi, in ovo

LIGNORUM, CORTICUM, ET FAM

ctuum peregrinorum: item peregrinarum radicum er lachra marum des scriptiones habentur.

Nitri eris procul Subris,

. Eoi fratcsuehunt ab oris, murorum, dat ampla uasti testus, Atq; ex occiduu resistur Indis, Descriptum modica probe paργro,

paruulus exhibet libellus. DE GUAIAco orte Trogete,stu Tbui ea citro. c Ap. I.

GV AIACVM, lignum est procerae

arboris ex Hispaniola insula, ante quinquaginta annos primum ad nos allatum cuius non unum genus es e multi arbitrantur: optimum autem ex sequenti descriptione cognoscitur. Caudex huius arboris ab incolis in truncos serra inciditur,cuius diameter pleruml dodrantis aut pedis longitudinem hahet,eortice uestitur in candido cinereo: quo detracto,materiae superficies pallida spectatatur,pollicari profunditate. quae uero intra hunc annulum clauditur nigrior materia hora lida esst, non unum habens colorem. nigriacat enim quaeda, quedam etiam in spadiceo colore flavescit, quaedam praetcrea omnes

istos colores discretos habet. quare in plura genera hoc lignum ab aliquibus diuiditur: eligendum tamen est quod russum , spadi ceum,flauum, liuidum*, colores simisi mi xtos habeat. Pectines,quibus in longitudinem findi possit,non habet, sed admodum

breues,in rectium,obliquum,transuersum*diuulsos reuersosm, quos Germani lignarii

sa item, compaetacp est materia, quapropter torno levigata,polito marmori,uel cornu similis est.& aquae iniecta quam primum sun dum petit. Radice aut trunco eius inseriori nihil crispius, cum torto ac sinuose uilloiudiscursu,cuiusuis aceris tuber prouocet, acetia superet. Sapore habet modice amaru in dulis chleni di mordicante acrimonia adiuncta.

402쪽

PR E SILIUM lignum,aliquam in materia cum Acere habet similitudine, cd

Iore tamen rubet:inuenitur etiam in ruiso candicans, sed praedictum melius est: crassitudine Guaiaco aequiparatur,peetines habet rectos,ideo*facile finditur,sco, hina asperiore in asistulas redigitur; quae in liquorem,quo decoquuntur,rubedinem suam deponunt,tinctoribus expetitam, scribendis etiam rubentibus literis aptam. Eligito materiam eius ruberrimam,decorticata ad nos affertur, ut pluuias uel alias ex industria affusas aquas lacilius inbibere postichoc enim pacto id quod pallidius est,floridiorem acquirit colorem: quidam etiam lixivio hume fiant,facile deprehenditur, purpurascit enim insuperficie,intus remanente pallore. Sapore habet mo dice dulcem. DE PREsILIO cismo est,BQu. c AP. III.

PR E SILIV M citrinum longi sunt baculi, crassitudine qua sere manum ima

pleant,rectis per longitudinem descendentibus pectinibus. Color habet iuum uel citrinum, dolabris in tenues oc fasciis similes assiilas scinditur,quae in aqua decoetae, luteum uel citrinum remittunt colorem, quo fullones tingendis lanis a Pannis utuntur,in gustu sere nulla qualitate linguam asscit.

SA N D A L V M rubeum, peregrinae Sc in Aphrica Indial nascentis arbo

ris materia est,crassitudine re Pectinibus rubenti praesitio similis,colore mul, to rubentiore Θc ad nigredinem accedente: huius etiam solidior, re propterea pon. derosior est quam illius materia, ideOP aqua iniecta quamprimum fundum petit. Saporem habet dulcescentem adstringentem leniter:odoremuerd nullum fatudignum,tingit hoc etiam quemadmodum presilium, sed gratior profundiorcpituita est quam presilii color. Decorticatum assertur. DE sANDALO cI TRINO. c A P. V. V OD uero Ciuinum appellatur sandalum, diuersum penitus a russo mili esse uidetur,nam gracilius quam illud est, ct dissimili constat materiati qua ilitatibus,sine cortice ad nos affertur, forisi pallidius est,intus uerὀ selido, ponderoso,pingui et si aqus imponatur,fundum petente,len tenuistimo,nullam* mcdubiam habente, ligno constat: sapore acri,aromatico,per totum os se d1sfundente, cad caput usi penetrate: colore inflauo rubescente. Odore habet quemadmoduae saporem aromaticum, iucundum,fortem ,qui facillime caput tentet oc repleat. DE ALBO SANDALo. CAP. VI. ES TA tertium sandalum, quod quidam album uocant, sed reuera nullam hi hetin colore,qua a citrino dignoscatur,disserentiam:inuenitur enim quodnagis flauo& profundiore sit colore quam antea descriptum citrinum. Quapropter hac nota non est a praedicto discernendum, sed tantum odore S sapore, hos enim ualde imbecilles, uix perceptiles, Sc citrino dissimiles habet, magnitudine uerὸ Ξ materia illi omnino simile est,ta similiter decorticatum ad nos affertur. DE AGALOCHO, idest, XIIosoe olida προηdero L CAP. VII. AGALOCHVM in plures species ab authoribus,pi ae sertim recentionhil diuiditur: quo ucrd passim utimur,lignum est duum triumue digitorum cras situdine densium, ponderosum:θί aquae iniectum,fundum petens, pingue, nodo sum, pectinibus no adeo rectis, sed interdum in tuber inuolutis,colore uariu ,πὸ

culosum

403쪽

ticum odore, dum prunis imponitur, grato ex iucundo: prunarum calore pinguem,

rubentem , remittens liquorcm ct spume nio do parra agentem hullas:affertur hoc decorticatu sandalorum modo. Nasicitur in Indi Arabia. Quidam hoc Agaloctu, l imum Rhodium siue Rhodisium appellant, ec Aspalavium esse amrmant, ut Suessionensis ille uitellius Ad errat plurimum,uir alioquin docilissimus,ec mulia: lectionis: sunt etiam qui hoc oleastri lignum esse credant.

TAR VM uerὀ, quamuis Agalochi species sit,&ab Aetio Xyloaloe appella

tur diuersum tamen penitus a praedicto Agalocho existit. Crassiore liqui dein multo est trunco ,ut uix utracp manu amplecti possit: materiam, a rectos graciles spectines instar schis habet,quapropter facile in paruactia frusta finditur colore uero ab abiete multu differt: iustu enim in cinereo existit. Et ut plurimu maculo timpraesertim si per transuersum incidatur,partim enim fuscis,partim, caesiis uenis distinguitur,optimum erit in quo nigredo superet: pondere etiam predicto multo Ieuius est,nec aquae iniectum submergitur nisi multis in ea diebus msduerit. Sapotirem habet aromaticum,per totum os, Ob Irartium tenuitatem se diffvudentem: odorem uerὀ siue tritu siue prunis impositum, suailissimum: qui a gustato etiam ad

cerebrum ascendat. DE TARO CRIs PO. CAP. I L

AFFERTVRec aliud ex India Tarum,praedi lio simillimum eniter sinuo

sis pectinibus fluctuanti aceris tuberi simile, colore pallidius,materia rarius, odore &sapoi e imbecillius multo uidetur tamen ex eadem arbore desumptum esese, at* a radice potius quam caudice nam radices arborum Crispiores plerum sunt quam ipsi caudices. DE cINAMOMO cΗARA cIO, Heli, uiuali. c Ap. X.

ON AM O M VM characium, quod nunc ubi simpliciter cinamomum si

uecanella uocatur,cortcx est rectus, longitudine cubiti aut maiore fistulae aut cannalis modo concauus colore in fusco rubescens,cuius crassiores ec inferiores'partes,alio cinereo, tenui oc scabriore cortice uestiuntur, qui, quoniam inutilis penitus existit,deraditur baculi autem arboris,ar quibus deglubitui pollicis aut digiti cras issitudine sunt. Saporcm habet ualde acrem,no cum molestia pungentcm,sed iucundit,oc stipra omnia aromata ,suaui acrimo malinguam titillantem. Odorem item suauissimum, siue gustetur,siue alias tritum, aut confractum naribus admoueatur spirat. Optima autem est interiora corticis pars tenera,& in longum fissilis exterior enim scabrior existit,ct remissiori acrimonia,ea' simul adstringente constat. quod uero cortice continetur,ligiatim inutile est , ideol ab incolis, ubi nascitur, abiicia

CASi AE , apud ueteres multa, quemadmodum etiam cinamomi, genera coragnita fuerunt, quae multis seculis iam delituerunt . iam ueris tria rursus afferri coeperunt. Est autem quodlibet horum cinamomo similis frutex aut arbustula quatuor plerumque,aut quinque cubitorum altitudine , rectis caudicibus Se ramis adolescens, duorum pollicium, aut unius crassitudine: superiores uel ὀ rais muli graciliores sunt.Folia habet dense, laurinis similia, multo tamen maiora ad Cliri potius solia accedentia, utrin que fastigiata, ternas indiuiduasi uenas per longitudinem transeuntes habentia, quarum media crassior rectaque est,relio

s iiij

404쪽

vALERII coRDI Ilis ToR1Agquae dus leniter cirruatur,ec in arcu sinuantur,es a tergo eminent, euidenti presstuat quam intus. Frudi us fert laurinis baccis similes,manores tamen ec rubentes, calicibus,seu capulis glandium modo insidentes, qui rarissime asseruntur. Corti es uero eius qui iam assertitur,lo titudine cinamomo characio similes sunt, crassiores tamen oc nigriores,praesertim duo priores: quorum unus saporem habet acreni & a. romaticum ueluti si quis cinamomum, galangam oc Caryophyllos aequis porti stibus misceat, modicὸ insuper glutinosum: alter uero paulo remissiore, glutinosum angustulentorem instar symphyti,reddens. Tertia species gracilior existit colore Sc forma ad cinamomu accedes, cui etiam saporem similem habet,sed remissiore a crimoniare glutinoso lentore leniter adstringentem. Quae uerg passim iam in o. mnibus pharni acopoliis habetur, appellata Cassia lignea, adulterina est, ct apis criptis diuersa penitus:radicis enim cuiusda cortex existi nullum fatu dignum sal daxem,praeter ad stiringentem habens. Nascuntur uel ὀ omnes Cinamomi dicassa species parrim in India, partim etiam infelici*odorisera Arabia.

LIGNUM quod nostra state Xylobalsami nomine assertur,tenues graciles,

uirgae sunt, cubiti longitudinc au maiores ex uno caudice,minimi digiti crasstudine enascentes, in plures surculos diuisee,tenui oc einereo cortice uest itae, gustaiencincti aromaticam acrimoniam resipientes , odore non admodum uehementhqui dum teritur,uix percipi potest.

NASCAPHTHVM quod hodie Thimiama,ct Storax rubea in pharma

copoliis uocatur,crassi corticis fragmeta sunt,colore in russo nigricanti qus sela per se aut cum aliis quibusdam ad odores uaporantur habet acrem,nec ini cundum in suis tu odorem, gustu nullam fere qualitatem prae se fert praeter si canirem:esto huius rei causa,qubd nimis inueteratum ad nos afferatur.

V X Indica grandis, ouatus triquetrus est smetus:humani capitis plere 31 magnitudine, duplici cortice, nucleol constans .exterior cortex crastiIS, carnosus, oc neruosis uenis per carne in longitudine transeuntibus,plenus est, qllo detracto alter subest selidus, ligno sus Q cortex, oblonga ec paulo minus qua globo

sana specie referens. Colore propemodu spadiceus,superficie modice rugosus,obtusiorec ite, rotundo foramine pervius, circa quod duae aliae paruae cauernae sunt impressiae,his tribus soraminibus faciei aliquam formam aemulatur, ira ut cauerzae oculorum oc superciliorum uicem, peruium uero foramen oris impleat: in altero caPite tres eminentiores anguli, in unum angulum desinunt. Nucleus lignosse hoc putamine continetur,totam eius cauitatem proportionaliter explens, cum recenaeshsiccatus uerὀ incocusso cortice vacillat ec mouetur. Color ei est in rugosa superficie fuscus,intus uero candidus, sub si antiam habet mediocriter cartilaginosam, pingue ec oleo sana, recens gustu dulcem,oc butyro non salito similem, inueteratus uerosi mul rancidam. Habet hic innis uitatem, qua maturus, 5c nuper decerpto fructa exemptus,aquam cotinet gustu dulcem, quc successu temporis exiccatur ideoq; ad nos allatae inanem habent cauitatem, propter quam multum nucleo decedit nam i incisiis, qui concauus cst, uix minimi digiti crassitudine cernitur , qui cum scaest, una clim ligno se oc integro cortice bilanci impositus, ut plurimum duodecim, tredecim aut quatuordecim uncias pendet: affertur ex India, detracto plerum*ex teriori cortice,cuius neruoss uens torquendis funibus apis sunt. Ligneus autem, inucleo proximuS cortex,argento exceptus,oc ornatus poculorum uice,in conuiuii recipitur.Durar aliquot annis propter nuclei soliditatem.

405쪽

V X Indicaminoriquam Theophrastus oeci appellat,iam descriptae si ris

L est,multo tamen minor: totus enim fructus tres aut quatuor uncias longitudine raro excedit,ide superius latior est,quam inserius , ubi pediculo adnascitur, si gura triquetrus,foris carnoso uenosos cortice,intus lignoso costans, quo nucleus cotinetur oblongus in summo quam imo latior, utrius p corticis modo triquetrus, unus tamen angulus harum partium acutus est: reliqui duo obtusi ac teretes,color nucleo est in superficie fuscus, intus candidus, habet etiam in medio cauitatem proportione toti fiuctui respondentem,aquoso humore plenum, paulatim cum exiccatur evanescentem. Substantia nucleus constat primum cartilaginosa,paulo j duriore quam maior Indica nux,sed cum inueteratus fuerit,cornu soliditate squa,qui pluribus diebus in calida aqua maceratus tenerae cartilaginis duriciem acquirit. Sapoarem habet, quemadmodum & odorem subrancidum,uelut maior.

NV Xmoschata mascula,colore rugoso habitu, intus' versicolore uenari discursu,nuci moschatae similis est,maior tamen, oblongior*, figura atque

406쪽

VALERII cORD I HIs TORIAE ni agnitudine se te ad uulgares palmulas accedi licuius pericarpium,quale sit, nobis

nondum constat. Saporem habet sub acrem,aliquantulum tenuem & aromaticum ideol contra difficiles partus eam assium unt Venetae mulieres. Affertur ex India, non tamen copiose,sed raro,cum reliquiS aromatibus,Praescrtim nucibus moscha, tis,casu quodam iis mixtae. DE N VcE MOSCHATA. c AP. X v II.

NV X Moschaia insignis est seu lius, qui totus, cum ad iustum incrementum

peruenerit iuglandis,uiride,carnosumin putamen ad litic habentiS,magra: nies dine cernitur,triplici,cortice, nucleo compositus exterior cortex carnosa consistetia ac crassitudine uirenti iuglandium putamini similis est,cui subest alter tenu:dr, non continuus, sed in partes sectus, colore inflauo rubescens , qui singularilpro Prio Q nomine olim macer,nunc uerό macis appelIatur. Eo detracto apparet terti. iis colore in fusto purpureus aut rust is, substantia ligno sus nec admodum crassis: intra se nucleum cotinens sub rotundum,oblongum,longitudine uncialem, super, scie rugosum,colore cinereum, intus spadice is candicatibus, disicurrentibus intat risi uenis uersicolorem , substaiatia subpinguem,cum Pungitur, rubcinem oleo, sitimque liquorem e plaga emittentem,in contundendo fragilem. Saporem habet quemadmodum 8 odorem tenuem,suauiter acrem, iucundum ualde aromaticum re adstringen te, qui nux moschata uocatur, Sc decorticatus ex India assertur. Ase runtur etiam integi i fructus melle conditi, qtros nuper coepeliit adulterare,eius 1 a

gulis nucleis uiridi iuglandiu putam: ni diuiso impositis, Sc rursus composito. quictolus facile deprchenditur , mollicia , sapore, ec qua diuita erant commissura.

Carnosas enim mosehatae nucis cortex iucundum habet saporem, solidiorem*cd si si entiam, iuglandis iterὀ austeriorem,ct molliorem. Similiter quom excipiuntur Limonum Chebulorum quos sic vocant, conditorum carne,sed hic dolus conlanailsuris deprehendendus est,quoniam condita eorum caro, gustii fere nihil a nucismosthatae carnoso putamine differt. Meditis autem cortex, qu cm macem IIoca mussaporem Sc odorem habet nucleorum Tedae pingui commixtorum, ideo a mariusculus est,magis*caput tentat. Ligno sus postremo corte gustu insipidus existit.Eligito nucleos maiores, pondeiosiores , solidiores,intus spadicet coloris Plurimum, candicantis autem ac pallidi minimum habentes,&copiosiorem tenuiorem p liquorem e plaga remittenteS.

DE M. A cE, id est,medio dilucismo obviae cortice. c A P. XVIII.

DE Mace,seu ut ueteres uocant, Macere, iam in Nucis moschais descriptione,

ceu de parte eius diximus, quare denuo de ipso uerba facere opus no esset edcum singulari nomine appelletur,ac separatim per se s luna, ceu sui generas medica mentum ex India asseratur, attreponatur,non male me factitrum existimo, si proprium ei ec peculiare caput tribuero. Est igitur Macia seu Macer nequaquam ex terior,ut hactenus nobis traditum est, scd medius nucis moschat te cortex, inserius

ubi pediculo proximus suit conitinet us,reliqua sui parte diuisus re inaequaliter dissectus colore inflatio rubescens non adeo cratius, substantia fere cartilagineus, Diabilis,ec subpinguis cum pungitur, moschatae nuci similem liquoi cm e plaga tua dens. Odorem re saporem habet nucis moschale pauce pinguit Tede commixte. Eligendum est integrum crassissimum, fulvum sca rubentius. cop:osiorem liquore ex impressa plaga fundens pinguit fimum atm ponderosissimum.

DE FAVFELE, id est, auellana Indica. c A P. XXIX.

A VFE L,quod Arabum Medicorum interpretes, Indicam avellanam no minant, longitudinis uncialis smictus est , inferius sublata basi , tui binata

407쪽

DE PLANTIA LIB. IIII. U4 cauernula, modice conca s, superius teletis coni figura in mucronem desinens, qui supra mensam basi collocatus, cauitatem tegit, erectae pyramidis figuram imitans, foris cinereo aut subfusco colore, tenuibus . rugis , intus uersicolore uena rum discursu nuci mo schatae similis. Saporem habet mediocriter adstringentem, odorem uero nullum latu dignum Affertur ex India, sed .rarissime,hec nisi hasu ali quo cum aliis aromatis,praesertim Tingibere. Eligito maximos,ponderosissim Agustu uehementius adstringenteS.

NV X Styracina globosie figurae stiris

ctus est, mediocris auellanae magnitudine, duplici cortice nucleo Q constans, exterior cortex carnosa substantia &inumdicssio colore,supremum amygdals putamen refert,is in maturitate tribus rimis in tres partates dehiscit: alterum lignosum, durum, flavum,aut subrutam cortice ostendens, quo continettra' nucleus pinguis, oleo sus, gustii acris, odoratus ocresinos e Styracis qualitaritibus respondens, sed multo acrior,ec fauces scarificans: affertur ex Asia minore frequenter una cum Styrace. Eligendae sunt maluarae,recenteS, rubescentes oc minus rancidae, uetustate enim nuclei rancorem contrahunt

Propter oleolam substantiam.

I V X uomica, qua hodie utimur, fili

3 ctus planus,compressus, orbiculatus, latitudine uncialis, crassitudine sextam unaciae partem non excedens: superficie, in caesio candida,ad inclinationes splendente: tata

propemodum holo serici molliciem habente, breui denset stipata lanugine obsi/tUS,quae derasa,comminuto Amianto similis existit, in medio utrini obscurum, ceu umbilicum,parum &uix cui dente tubercuislo referens concretione duplex,at in duos orbiculos fissilis. Substantia, seu materia costat candida, dura,solida, ct instagit uelu ti cornu,tritu S contusu difficillima, nisi arida ramenta contulidantiir,quae & ipse maximo labore uix teruntur. Cii in duos orbiculos finditur,uterm in orbis circumferentia exiguum foramen habet,quo continetur germinaturae,& ex semine hoc Sto exiturae plantae rudimentum:exiguo pediculo,ec ueluti paruo Titiagineo aut Hederacco,uenoso ,duplici* solio constans, iam exquisita persecta* figura, ut cum ueri solii consummata sorma de persectio ne certet,eius unica tantum pars,hoc est pediculus, praedicto foram me uel cauerna continetur foliolauerὀ duplicis fructus commissura, clauduntur. Eaporem habet

408쪽

Cantem unde nomen Inucruta

AN AC ARD I UM oblongus est fructus,aliquantulum planus,ec in latitu

dinem quadam compressus,longitudine ut plurimum unciali S,anteriori parite in rotundum obtusu nam mucronem attenuatus, posteriora uero ac latioreaalso, angulosio , pediculo adhaerens. Colorem habet nigrum ec splendentem,sormam uerὀ,auium corda aspectu aemulantem,unde etiam nomen accepit jubstantia ei di. uersia est: intus enim planum candidum , nucleum claudit, hunc ambit reliqua eius Pars ceu cortex,qus incisa,cauernosa resoraminibus,tophi, aut pumicis instar plena est,crassiusculum,triscosum, glutinosiim,lentum,&in russe nigrum liquorem cauer nosis anphractibus continens, cum inueteratus fuerit arescentem & coagulatum, si uinosum,cxiccatum, sanguinem,una cum cauernulis referentem. Saporem nil cicus habeqprimum dulcem, mox acrem,ec paulatim eo us* ad stringentem, donee lingua,palatu ac fauces plane cotrahat: melligo uero eius,seu glutinosus liquor, P. stu nucleo respodet,muliὀ tame asperior est, ac uehementissime adstringit,adeὀ,ut Duces in angustiam constringat , ec strangulationis periculo respiratione detineat, contumaciter dentibus inguae at* palato adhaerens, idem paulo largius gustatus aut assumptus, uescentes strangulat ec interimit. Eligito nigerrima, ponderos illi. ma,candidum ,recentem* nucleum,ct copiosi Wrem ac fluidiorem liquorein habeatia: durat pluribus annis antequam uetustate corrumpatur. Affertur ex transmari nis partibus ad nos in Europam. DE BALANO MΥREPSIc A. CAP. XVIII.

BALAN V SMyrepsica,quam Arabes granum Ben appelIant, stuctus est,ur

plurimum oblongus figura triquetrus , colore candidus, aut in candido cinea reus: corticere nucleo constans. Quale aute pericarpium habeat,nobis adhuc incognitum est nam calice oc pericarpio suo exemptus,in Europam assertur. cortex modice lignorus ei est, interim' fragilis & propter raritatem leuis, quo clauditur nocleus, proportione corticis cauitati similis, colore tam foris quam intus candidus, substantia pinguis Soleo sus in superficie tenui: fungose uelamine circumdatus: sapore sub dulci,subamaro tenui salitiam, nauseam at* uomitum cienS, praeser- im cum intra corpus sumptus fuerit. Eligenda est colore undi* candida plenum candidum,minime rugosiim, neo rancidum,nccp flauum nucleum habens. Afici

tur ex Syria ec Aegypto in Europam.

DE SILIQUA Inica,id est,ca iambitu, quam veteres Fab Indi

vocanunt. CAP. A XIIII.

SJLI QV A Indica quae a ueteribus Faba Indica, a recentioribus uero Cassia 1

Iutiua seu Cassia fistula nominatur , siliqvaceus est fructus, uiginti unciarum, duorum aut trium dodrantum plerurn Plongitudine, digitali, pollicari, nonnua quam etiam maiori crassitudine,interdum reAusis equenter etiam leniter inclima tus,at' figura teres,limoso cortice, ligneis interseptis, pulpa atς seminibus con stans.Cortex ilIi est tenuis,foris niger,reliqua sui parte pallidus duas comissuras ueluti suturas habens per longitudinem transeuntes, sibilinuice oppositas, quibus, malleo leniter percussus,dehiscit tota siliqua intus nigra, subliquida, dulci medulia, seu pulpa repletur,no tamen continua, sed planis,tenuibus,transuersis, ligneis' Urbiculis,breui interuallo, distincta, crebrol intersepta: in omnibus intei stitiis sagula sunt semina,tertiam unciae partem longitudine implentia, lati tudine paulo minora,cordis figura turbinata, aliquantulum in planum comprcssa superscie remis, pallida aut russa ct nitida, substantia solida ueluti cornu, aut cartilago lenta, uulgas'

ris siliquae non inaequalia aut dissimilia, in quorum commissura, flavum duplex

409쪽

DE pLANTI s. LlB. i Iti. Usceii solium continetur , germinaturae ec ex terra proditurae plantae rudimentum: crais oribus autem siliquis,& polliccm excedentibus nulla insunt semina, rarissime enim illis contingunt. pulpa inueterati stuctus Paulatim Omnino exiccatur: quo fit, ut ad motum intus crepitaculi instar resonent, qualis reiicienda est ementibus

atque eligenda crassissima, ponderosissima,atque intus liquidiore pulpa repleta. Astertur ad nos ex Aegypto India.

C , ARPE SI V Μ arboris Asianae coaceruatus quidam fructus est, cuius lisc

est constitutio: pediculi ab arbore exeunt in rotundum,et crassius capitulum desinentes, a quo undique plures exeunt teretes fructus , ut plurimum incurui, deorsum pendentes, figura siiliqvacet, foris nigri, ac ueluti geniculati, modiceque apparentibus angust is, breui interuallo praecincti, substan tia neruosa, uenosa, ecpropterea dissicili distractu pinguique liquore madida constantes: semina intra se contigua,purpurea nitida,ec gigariis similia: sed paulo maiora claudentes, longi

tudine plerumque sextantales,pauld longiores,isecquentius tamen breuiores cras studine quartam unciae partem aequantes, ec nulla commissura neque sponte, ne que ut dehiscens. Saporem uenota eius ac pinguis pars habet acrem, feruidum,aromaticum,&caput tentantem: odorem uero similiter acrem, uehementem, nam

res ferientem,ec caput implentem, maximeque si frangatur aut contundatur. Scrimina gustu iniucunda,ecrancida sunt, ideoque exim cndum atque abnciendum, cum intra corpus assumendum , aut medicamentis aroma hoc miscendum fuerit.

Eligito nigritis,ponderosissimum pinguissimum copiosiori liquore friantium diis gitos inficiens atque perungens, siue a pediculi capite adhuc dependeat, siue ab eo deciderit.nam utrumque simul ad nos ex Syria Asiaque affertur.

AM O M V M paruus est Sc dodrante breuior fruticillus, siιbstantia lignoa

s is ab uno caudice, seu trunco minimo digito graciliore, PitIreS emittens ramulos, qui ecipiti rursus in numerosos cirrosos 3 iurculos disi rahuntur,in seipsos introrsus conuolutos, fractii difficiles, Sc colore spadiceos. Corticem crassiores esius ramuli flatium, aut candicantem habent. totus frutex contracto habitu uuae figuram aemulatur. Semen interiore sui parte conuolutis surculis tectum contineatur, copiosum in singulis pericarptis geminum, alioquin circa pediculos numeroasum', atque uuae modo racemosum, quod in conuoluto seu lice uix apparet, qui si a qua aut uino maceretur, extensis humore surculis diffunditur,& undique in latitudinem expanditur, omnes seminum racemulos ostendens, humore autem postea exemptum paulatim exiccatur, & rursus in pristini habitus figuram inuolutis ci ris contrahitur. Odorem totus fruticulus habet acrem,suaUem,aromaticum,caput replentem et somnum conciliantem. Saporem autem similiter acrem,linguam Caris pesti instar mordentem,luciindum,atque aromaticum. Eligendum est recens,integrum, non comminutum, ponderosum, semine flavo aut subrusso adhuc plenum.

Affertur ad nos ex Syria, ab ii s qui Hierosolymam religionis gratia hactenus hinc profecti sunt eo*ad imposturas suas hucusque usi sunt monachi ct sacrificuli,simplici ec credulae plebeculae persuaden tes , rosam id esse circa Hierichum, in sancta terra natam,ideὀ in Natali Saluatoris nostri nocte at ipsa Natiuitatis hora, sponte sua, diuinitus aperiri 8c diffundi, maxima S exccrabili impostura hoc mendacium hominibus inculcantes, reuera enim sponte expanditur nunquam,nam quoistiescunque,dcquandocunque uolueris aperitur, si aqua aut uino perfusium maccis raueris,eodem illi quoque modo expanstim populo ostenderunt. quapropter Amomum ad nos delatum, ignavum tum Odorem, tum saporem habet, cum roties maceratu in humorem qualitates suas, natura tenues o dissolubiles,deposuerit.

410쪽

4 ELLIGE TTA oblongus est fructus, ei inagnitudine, figura propem0.

IV I dum otio aequalis folliculo similis,cortice constans Venoso,hactucdtumaci, subrussio, aut in pallido fusco supernum pythmena , inserius pediculi uestigium habens,intra se nitidis, angulosis,pipere minoribus, superficie russis,intus*candi. dis seminibus crebris fungosis , mebranis distinctis oc inter septis plenus . Gustu feruidis ut piper Sc Z instiber, quibus odore etiam no dissimilia sunt. Cortici nullisere in gustu qualitas. Aviruntur ex india,ec regno Melli: cortici exempta eius grana raro' folliculo inclusa:eligenda sunt nitida,ruffa, superficie extenta, minimehrugosa, tolida ali ponderosissima.

CARDAMOMUM maius, Melligettat similis fructus est, minor tamen,

longitudsiae raro sextantem superans,superius iuxta pythmena latior,insertui prope pediculum angustior, oc sicus aut piri modo turbinatus,nullam c5missuram habens qua aperiri queat. colore foris in cinereo subrumas, uenoso oc distradu difficili cortice constans:intus seminibus crebro membranulis in terseptis ac divin.ctis.Colore,figura ac magnitudine Melligetis granis silmilibus,obtusioribus tameangulis,plenus. Saporem grana habent quemadmodum Sc odorem ualde iucunidum,aromaticum,tenuem, subacrem,ac modice amarescentem.Cortici nulla estia gustu gratia , ideo eo exempta semina ad nos ex Syria re Aegypto asseruntur, quamuis interdum etiam integri fructus,quales iam descripsimus, aduehantur.fligito grana eius nitidiora, ponderosiora, at odoratissima. Fructus autem integri probantur maturi, hoc est superficiem extentam habentes,undit pi sciti si,necp ex industria aperti,necp teredinibus corrosi,ponderosi,& cosummatis dense in se fartiis seminibus pleni. Errant quotquot dscunt,Methgetiam, maius Cardamomum esse, Cardamomis enim tentiis minimel seruens, d gratus ac iucundus est sapor,bidisgettae uel ὀ pipcris instar acerrimus:qua de re alibi in scriptis in D Ostoridemccamentariis disseruimus.

P S Tetiam aliud Cardamomum,sigura oblongum,triquetrum,utrin* acum,

a Iatum, colore incandido fuscum,quantitate grandi aucllanae nuci aequale,maiore Cardamorno minus , minore uerd maius, ideo medioci ea nobis nominaurum intus dense in se farctis,maiorii Cardamomo similibus granis plenus: cortice

constat praedicti instar, ueno ,sed multo tenuiore, in tribus suis angulis, quibus maturum dehiscit ingulas commissuras habet. Gustu Cardamomo maiori mi. na eius res odent.Affertur oc hoc ex Aegypto ec India, sed paucissimum,id mi quam raro,cum utro p Cardamomo.

ARD AM O M VM minus mediocri per omnia simile est, paulo tamen

minus candidiori,paulo tenuiori cortice,5 trium angulorum commissuris de detracto semina apparet denses se farcta,nullis membrana Iisdnimcta,maiori cardamomo similia,paulo minora, magism annulosa, inrufiocineracea,atis tamare sibi ipsis coniuncta, ut unum semen sigura bubulos renes armidans,appareante'. Saporem grana habent ualde aromaticum, tenue Inalori ardamomo similem,sed paulo tenuiorem. Affertur&hoc ex Amypto&lii clia,tOIIaculis suis exemptum, nonunquam etiam una cum folliculis, id copiosius Pauculimia norum est.probatur quod maioris, notas habuerit.

SEARCH

MENU NAVIGATION