장음표시 사용
411쪽
ARYOPHYLLVS immaturus aut minor,exiguus fructus est, in India
nascentis paruae cuiusdam arboris,solidam, ponderosam, iani pira ateriam,oc lauti folia habentis . uulgo per Europam Caryophylli appellatione cognitus, abs p immaturi adiecitione decerpitur enina,cum floret, cum adhuc est secuturi fru cius rudimentum longitudinem habet transuersi digiti, aut uncia inino rctia, foramam uero exigui lc obtusi claui: nam gracili eius corpori latiusculum S quadranis gulum capitulum insidet, in angulis quatuor eminentiis dentatum,lacunulae, aut quadrati alveoli instar,superius modice excavalia,conuexo, concau6 ceu tuberctato tectum, friatu facili: quapropter haec capituli pars, non in omnibus Caryophytalis cernitur,cum solidius eorum corpus,fragilius,in tanto itinere atterat, Materia coli stat cartilaginosa, modice lignosa, lenta, infragili, tritu dissicili tam foris quam intus, in nigro rubente colore fusca pinguem,oleo sum,tenuemque liquorem, cum pungitur,e plaga remittente. Saporem habet piperis modo acrem, tenuem,ualde aromaticum, simul adstringentem,&linguam ueluti stupore quodam afficientem. Odorem quoq; aliorum aromatum modo iucundii simum. Probatur nigrior,soli,dior,ponderosior, eccopiosiorem liquorem ex inflicta plaga fundens. Affertur ut dic tum est ex India.
DE CARYOPHYLLO maturo, seu maiore. c Ap. XXXII.
CARYOPHΥLLVS maior nihil e minore differt, praeterquam quod ille
immaturus,hic uerd maturus sit relictus enim in arbore sua, quoad iustum cais piat incrementum,acerbus seu minor Caryophyllus, in maturum at* maloiem c5 uerti uir,qui hodie ab omnibus tam Medicis quam Pharmacopolis Anthophyllus uocatur. figura oblongus, in medio crassior, magnitudinc mediocri avellanae,aut potius Corni uel oliuae nucleo similis & aequalis, superius quadrangularem pyth mena,quam in Caryophyllo,capitulum inobis dictum habens. Cortice foris uestitur ictaui, quo detracto,duplex apparet nucleus, ideolin duas partos fit Iilis, incuris ua& sinuos a commissura compactilis,ligni aut cornu instar solidus tritu dissicilis. Saporem cortex eius, Caryophyllo minori similem habet, nucleus uerὀ multorea
E S T V C RE Caryophyllorum aliquibus fusti,aut fustichi nominati,graciales oblongi γ sunt surculi: quibus ceu pediculis, ipsi Caryophylli ad nascutur, colore substantia Caryophyllo aequales , gustu uer6 paulo remissiores, hi ex Caryophyllis separati seorsim ab aliquibus seruantur. Eligantur nigriores, pinguioae
res liquorem fri:ctuum modo rem: ttentes, Odore ar* sapore ad minores Cavo, playllos proxime accedenteS. DE PIPERE LONGO. c A P. XXXIIII.
TIl P E R longum, oblongus est tutus, in India nascens,gracili pediculo depen. X dens,Coryli aut Betulae arboru apud nos nascentium, lulis similis N aequalis,
longitudine plerumi sesquiuncialis, crassctitudinc tertiam aut Quartam unciae paristem rar6 excedens,colorciat plurim timcincraceus, aut fuscus,sguia teres , in suae perficie numerosis ecparuis eminetibus, ceu uetaucis,obliquis contiguis ordini bus dispositis tuberosus. Semina sub omnibus tuberculis singula latitant,colore soris russa,intus candida,figura milio simitia paulo tamen minora, no nisi fracto tuto apparentia,que perfecti secuturii piperis rudimenta sunt. Saporem habet modicῆ amarescente,uehementer acre,&ignis modὀseruidu, non tamen uestigio lingua pungentem, propter curem cricei,ac Nondupercocti humoris copiam, cuius culpaetia facile dieredinibus perioratur. Odore spirat modice aromatu instar iucundu. Eligendu est reces,magnu, solidum, minime corrosiam aut perforatu, poderosum, seminibus intus eo quo dictum est modo dispositis , plenum, ac sima qua deco
quatur,aut pluribus diebus maceretur,minime diffluens:quod uerὀ huiusmodi no
412쪽
vALERII coRDI HII TORIAE fuerit, ceu inueteratirm atque fictilium reprobandum est: adulteratur enim multi, modis quos consulto hoc loco praeterimus, ne PostuS imposturas tradere ac doce, re,quam dolos deprehendere, uideamur. DE PIPERE c A P. XXXV.
PIPER album atque nigrum ex longo sit , dehiscentibus eius tulis, & ab inuid
cem recedentibus,increscentibusque,intus contentis miliaceis granis, donecta oblongos racemulos obliquis seminum ordinibus plenos diuisum, quadrantalem aut maiorem consequatur longitudinem . singulis granis rotunda figura,& Vicia magnitudo est: ita ut duodecim grana perfecta, obolum pendeant, nonnunquam
pauciora: frequentius autem plura. eadem principio uirent, quo tempore inter ex teriorem, tenuem,extentumque corracem,o nucleum cauitaS qusdam inanis inter cedit,quae paulatim maturescentibus nucleis repletur : cum autem ad iustamina.
gnitudinem peruenerint, foris nigra fiunt, ec rugis contrahuntur, parii que me dullae contumaciter cohaerentem corticem habent, quae nigrum, ec simplicuerudicatum Piper sunt: partim uerd non nigoso, tenui, oc facile ab extento candidoque nucleo,recedente cortice,vestiuntUr,qus candidum Paper sunt. Vtrumque oedia, tum&gustu acerrimum, feruidissimum i est, odoratius tamen acrita candido nigrum sentitur: ideoque medias habet candidum, inter longum 5c nigrum quali/tates: tardius enim longii citius candidi,citissime autem nigri acrimonia gustu per cipitur, quamuis Dioscorides candidum, quc n am acerbum si t) utroque ignauius esse trada quam bene non uideo,cum absurdum quiddam inde oriatur: nam ideo noster Dioscorides nigro ignauius candidum ideo esse ratiocinatur, quoniam ascerbius,hoc est immaturius sit nigro,ergo cum longum quoque acerbius,in maluarius imperia Pusi sit candido, sequitur necessario longu Piper omnium esse igna, uissimum, ergo uidetur aut haec ratiocinatio nullum inueritate locum habere, aut Dioscorides male tradere,candidum tam longo quam nigro ignauius esse, qua de re in libris de qualitatibus facultatibus medicamentorum latius disseremus, in quibus plures huiusmodi controuersias diiudicabimus. probatur in nigromum, solidissimum, ponderosi stimum,cti paucissimis rugis contractum. In candi do albissi mum. maximum, solidissimum, ponderosissimum, super e extentum 2
minime rugosum. DE B RES MATE, id esὶ Pipere abortivo. c AP. VNXVLI R E S M A siue Brasma imperfectum S ueluti abortivum est Piper colore
magnitudine nigro simile, sed inane Sc ualde leue, gustu quoque nigrum mm ans sed imbecillius,quod a nostris negociatoribus Gerbelier nominatur prae. cietis tribus Piperis speciebus in omni usu, spraesertim in medicina)postserende.
dhiersi sunt a Carpesio fructus , figura rotundi,& ni so Uiperi limites,paulo tamen minores, oblongis recti sque pediculis adhaerentres colore incitaraceo fusci,acu aut cultello puncti,Canophylli modo liquorem
mittentes, qui ab Indiae, in quana sicuntur, incolis partim cum adhuc acerbi sunt, Partim cum ad iustam maturitatem peruenerint,colliguntur: hinc est quod immν rurae laues sint, stiperficiemque habeant rugis contractam, intus autem in corticis mani concauitate nucleum exiguum flaccidum S tabidum. Mattirae uero in super licie sunt aequales, extentae minimeque rugose, intus autem caesio, tritu facili cnaagnitudinis nucleo plenae ac distentae, idcoque acerbis ponderosio cre dc mediocriter amarum,subtilem,cum maxima tenuitate ad caput in gustu ex
413쪽
DE PLANTIS LIB. 1 Iii. porantem. quae uero ad iustam magnitudinem perirenerunt, gustuminus acres, minus*amarae sentiuntur, magnam penetrabilis uaporabilis saporis partem ipsae retinent,imbelliores ita* acerbis maturae stilat Probantur acerbae, quae rugoaesae,inanes,leves, re ualde aromaticstam glistu quam odore fuerint: maturae autem
quae maiores,ponderosiores , foris aequali superficie minimes rugosa,intus plenae fc nequaquam inanes sint,
CA R P O B A Liamum quod ad nos sertur, hoc nomine parui, oblongi,de
utrin* acuminat uni fructus,duplo aut triplo pipere maiores, duplici cortiri ce&nucleo constantes. exterior cortex crassior est, rustumi infusco colorem habet,& quatuor euidentes commisturas per longitudii rem transeuntes, quibus post maturitatem aperitur exterior uer0 tenuior est recandidus, cIaudit intra secandidum pinguemcEnucleum. Saporem Sc Odorem habet acrem, tenuem S ualde aro maticum,inter C, arpesium,Cardamomum ait Cubebas medium. Optimum est: grande, plenum,pingue,ec liquore Balsami in exteriori cortice plenum,sapore almodore uehementissimo. Adulteratur uald imilibus granis,quae multo imbecillio
tibus qualitatibus oc mediastino septo,per longitudinem nuclei transeunte,a ducto Carpobalsamo digno scuntur oc distinguuntur. Assertur ad nos ex Aegypto, sed
ualde inueteratum. DE cvcvLI fructueus. LVulgo crede lauant nomina ita cAP. zXXIX.
V C U LI fructus sunt in Aegypto nascentis furiosi Solani: et racemosio, dsi
adhuc in matre suasas rent, habitu,noue,dece aut duodecim acinis ab uno pedi pud Dib. culo corymbifigura dependentibus: nigra, succosa,molli V carne, lignose cortice dc fodiri is nucleo co stantibus, quoi u caro paulatim,exsccato eius sicco, tabcstit oc rugis cotta Theophrahitur antequa ad nos e tam longinqua regione perseratur. Singulis acinis siccatis a I tu non uellans parue magnitudo est,& rotunda,aliquantulum oblonga fgura,ec circa annexum modice renum instar sima. Nucleum habent candicantem, pinguem,sinuotaso, contorto,&lignoso distinctum inter septo, sapore amaricantem, sub dulcem de modice tenuem,quo ad capiendos pistes Utuntur. Eligito maximos,ponderosisti mos,oc candido nucleo intus repletos, nam ad nos allat ut plurimum inanes & leauissimi sunt.
THAMAR INDUS Ceratio, hoc est Siliquae similis re aequalis si uetus
est,in India nascens,laris inruisenige splendens,tactu mollis,succosa&mela lis despumati spissitudine liquore plena, per longitudinem neruis uenosa, ac siliquis crassiori carne constans, quo continentur contigua, in angulos oc planiciem compressa, cartilaginea russas aut flaua semina,nigro & friabili cortice uestita: duisplicia, duabus separabilibus partibus compacta, in fruetus longitudine disposita. magnitudine fabis aequali paruis aliquantulum maiora, ita, ut terna aut quaterna drachmam pendeant. Saporem melliginosus carniS succus habet uehementer ac tofum,sub dulcem Sc adstringentem. Caro autem gustu lsucco respondet, ignaui ci tamen minus dulcis existit, quamuis sortius quam succus adstringat. Semina postrem ὀ uehementius etiam carne ad stringunt, paululum aceto spe qualitatis habentes,dulcedinis uero nihiI. Orientales populi expressis eius succo ceu praesianistissima parte,in medicamentis utuntur,nobis carnem oc semina, hoc est abiectas reis
liquias mittentes: probatissimi in nigro purpurei,succos, non tamen aceto perfusi, ait ualde in gustu acetosi.
414쪽
VALERII co PDI Ilis TORIAE DE MYROBALANO INDO. c AP. YLI.'
MYROBALANV Miair, Graeci quam Latini atriores foeminino gene 're pro Drimi cum i Balano imminini generis nomine uocabulum hoc cum Posithim sit: posterio i esucrὀ,ec barbari,grammaticis praeceptis non satis instructi, atque bonos authores neque curantes , lae*obseruanteS, ad hunc usque diem ina sculintim genus eis tribuunt, quarum tres tantum differentias uetustiorcs Arabe, medici tradiderunt, uidelicet Indas, Chebulos di Citrinas , de Belliricis ac Emblucis seorsim, ceu sui generis medicam cniis disserentes : reccntiores uero etiam sidue duos friustus Myrobalanis annumerant , quinque carum differentias colli/gentes, quas hoc distycho comprehendunt. viro bal morum s ecies sunt quinque bovitat,
uinus, Kebeius, Belliri , Emblicus, Indita. Revera autem ncque Belliricus, neque Embli.
cus ex carum numero sunt,cum nullam habeant in figura cum Balano,hoc est, glande, similitudinem glandes enim oblongae iunt hii ucro tructus duo, globuli modo rotundi. At quoniam similiter VJyrobalanis adstringant, uentiemque aliquantu Ium comprimendo subducant, ac ligno sos,ut ipsae ,habeant nucleos, uisum est reὶ centioribus, hos quoque Myrobalanorum generi adiicere, quorum uestigiandi etiam sequemur, eodem ordine eas descripturi, sumpto ab inda principio , cu. ius etiam plinius in Palmularu enumerationemem inri. Porro una cadem V arbor omnes tres Myrobalanorum disserentias gignit, ex quibus indas cu nigra,acer, bus, immaturus,&adhuc adolescens fructus est, idcὁque nullum intra senucleum liabet, ed q0oddam cauitatis secuturum nucleum excepturae rudimentum: magni. rudinis est incertae, quon am tam intempestive, quam tempestiue colligitur. Hi cc si quod aliquae earum unciam, aliquae etiam se qui inciam longitudine excedant. Colore habent soris in uiridi fuscii oc pallescentcna, qui tamen non nisi in abstersa et Iota apparet: iram cti copiose assi ratur,inui ccm confricantur oc atteruntur, detrito sibi fusco puluere,in nigrum colore tinctae conuertuntur, figura habet oliuat o u Irin* turbinatam. Carne constat densa, solida ponderosa, tu confringitur splendi re colore nigra aut fusca, gustu uehementet adstringente, aliquantuluacida, bdulci tenui, salitiam prouocante,ideo P sitim arcente,& oris halitu cJmendante. Oed rem nullum fatu dignia siccata spirati Eligito nem minimas ness maximas,sed mediocres,longitudine uncia paulo breuiores,aut ad summu Unciales, pondere triobolares aut a P nonnunquam excedentes, simuli densas solidas . intus nigerimas,8 splendentes foris autem in citrino ociusco colore,si abluantur, uirescentes: minus rugosae, nullom aut admodu cxili o comprestb cauitatis rudimento inanes.
DE MYROBALANO CITRINA CAP. XLII.
MYROBALANVS citrina ex Indast: reheia enim in arbore sua indaquoad increscat Sc maturescere incipiat,conccpto intus lignoso semine, in ea quamc trinam nominauimiis, evadit: longitudine sesqui unciale et nonnunquam maiorem, crassitudine uero media tumenti Parie digitalem,utrinque in mucro, nem desinentem, quinque angulis per longitudinem transeuntibus inaequaler, modice rugosam, tenui cortice, densa solidain carne semine constantem. Cortiri color est citrinus: carni excitrino ad russam vergens. Semen eius lignofum,capi,dsi angulosum, rugosum,scabiu,ualde duru, figura oblongur corni semine duplo, triplo, aut quadruplo maius inius candidu OblonRum , utrinque acuminatumne cicu tenui, pallidaque cuticula uestitum claudens,figurare sapore Pineo nucleos milem. caro gustu Indae respondet. Probatissimae sunt maiores maxime citi inaminus rugosar, densae crassae,5 in fracturis splendente subrussacp came, minorique semine prsgnantes,ec pondere duas drachmas et scruplum aequantes. '
H AEBula appellata Myrobalanus si, cum citrina ad consummatam τὸ iuritatem peruenerit, que Cirrinae figura, carne, semineta nucleo per omniurespondet
415쪽
respon/et,maior tame est,molliorique,crais ore,ct minus Lagisti came constat coloare tam foras quam intus nigra , gustu carrinae aut Indae simili. Eligantur maximae, ponderosissimae: foris, cum abluuntur in citrino puniceosscolore nigrae, carnem crassiorem,nigriorem, lentam, mollem , di fractu ob succi copiam dissicilem habentesiad trium drachmarum pondus quam prorime accedentes. DE MYROBALANO Bestirico. c Ap. XLiII1.
xYROBALANVS quae Bellirieus appellatur,a praedictis tribus differt,
sol in alterius generis quim illae arbore nascens, figuram habet rotundam aut modice oblongam , superficiem fuscam ,aequalem, in longitudine quin* ut pluriamum angulis disi inctam,magnitudinem uero maioris gallae, pondere quatuor aut qliinq; scrupulos superans aut aequans,tenui carne,ec magno ,lignoso durolsem ne constans Chebuli semine multd maiori,drachmepodus leuante, ecuitu, oblongo,acuminatum S atiellanae propemodu aequalem nucleum claudente. Saporem caro cius habet proxime ad praedictarum Myrobalanorum qualitatem accede iem: substantiam uel o illis rariorem. Eligito maiores, ponderosiores, solidiori
ΜΥ Obalanus appellata Embilicus, suum pectiliare& proprium genus haahet,etiam a Bellirico diuersum : magnitudine Bellitico cedit, eadem nun q:ia integra affertur,sed in si agmina dititia Sc dilapsa: habet enim eius caro sex in logitudine commisiuras,quibus cum maturuit dehiscens in totidem partes dilabitur, qtiae singui ae adhuc in binas partes digitis findi queunt ,crassitudine mediocri, ii bitu contracto,ec aliquantulum rugoso colore cinereo aut fusco. tus fructus sub commissiuris singulas cauitates habet,qtiarum uestigia in fragmentis apparent. Se inen in medio est ligno sum, durum .pauid minus quam rotundum, colore subrufium, eqtiale,minimὲ rugosum, paruae rorundaem auellanae aequale: sex angulis eccommissuris compactile, oc in totidem partes secundum longitudinem fissile , qui ibit; singuli insunt nuclei figura oblongi re triquetri, ligneo, tenui, dc tamen duro cortice,intus autem medulla constantes. Saporem caro esus Indae Myrobal no aut chebulo similem habet. Eligito fragmenta eius maior olidiora,ponderoasiora,ec minime rugis conii acta. DE pisTAciis. cAp. XLvLpi S T ACI AE quas alii in neutro genere Pistacia uocant, in syria natae nucest
sunt,amygdalinis fructibus minores, pineis uerd nucibus paulo maiores, duapliei cortice oc nucleo constantes,sgura oblongae,superius acuminatae,inferius pes diculsicui adhaeserunquestigium seruantes , ab una parte tumidiore.in angulum desinente uentre protuberantes una commissura, per mediam anguli Iongitudinduanseunte,cum maturuerunt dehiscentes. EXterior eius cortex carnosus, modice rugosus est,supremo amygdalae putamini substantiae , di colore similis, qui facile amaturis fructibus recedens, interiorem ostendit corticem. Colore candidum,su perscie glabrum, substantia durum, lentum, fractu contumacem 5c ueluti osseum, qui intus barbates ,rust lauellanae nucleo,similem ec aequalem nucleum continet: substantia tenerum,pin8uem, colore inflauo uirescentem , rubenti cuticula uela-ium,gustu dulcem, valde suavem,tenuem,oris cphalitum commendantes. Eligito maximas,ponderosissimas,candidissimas,sponte sua modice dehiscente commissu ra plenum,recentem,ec necprancidum , ne rugosum , ne p situ obsitum nucleum ostendentes: quae autem ab hiis notis , uel ab aliquibus earum recedunt discreae pant inutiles sunt,nem medicamentis intra corpus sumendis,miscendae, sed liuores ex ictu curantibus,consectionibus relinquendae.
416쪽
DE AMYGDALIs minoribus. c Ap. XLVII.
AD YGD AL AE minores,uulgaribus proportionaliter per omnia similis
sunt, quibus etiam sapore θc facultatibus respondent: multo tamen hocelltriplo aut quadruplo minores existunt. caedem in duplicem differentiam di idua, tu una enim amaras,altera uel ὀ dulces nuces producit. Afferuntur adhuc putansenibus suis inclusae cum Gallis Asianis at* aliis medicamentis ex Asia aduecius. DE PERSI cIS minoribus. CAP. XLV LII. PERSICA minorast Armeniacis ditarunt: nostratibus per omnia responsdent:multo tamen minora sunt, ut ex nucibus aestimare iacile quis potest quacum a uulgarium nucibus lignosa substantia oc sicabra,cauernos in habitu nihil ei, screpent,duplo tamen aut triplo minores sunt paruis , occx Asia uenientibus A mygdalis daporem qualitates uulgaribus easdem habent. DE Iv IVBrs ficu Ziet bis. CAP. zLIX.
boris poma scuha s sunt loga figura Oc singulari intus 5 adizypha uocantur,ab Oriente in Europa inuecietat. Corni baccis finguineo &spledonte foris colore, obligneo semine similes:aliquantulum tame mala ch
417쪽
a ' n .ediocris prirni aut oliuae magnitudinem accedentes, leui. ni olli glutinosi, gustiiq; dulci pulpa seu carne constantes, in medio singulare, ut dictum est, semeraconi mentes,utrino acuminatum , foris duro ligno, intus oblongo, at squantulum compresso & inisso nucleo constans. Afferuntur ex Italia ad nos siccatae,idco rugosae. Eligito maximas, plenas,recenteS,molles,nec adeo rugosas.
1 T Y X AE uel sebasts quas hodie Sebesten appellitant,& ipis e Syria trann
i V Llatat in Europam,arboris fructus sunt, Iutubis aut cornis similes & aequales, orbiculato calici ceu adnexae insidentes, soris nigri,inius lenta,glutinosa,viscosa gustus dulci carne constantes,in quorum medio singulare est semen,Corni semini quale,modice planum,foris duro ligneol cortice. intus dulci nucleo compositum. Eligito maiores,oc nativo lentore madidas,uiscosas, ec adhuc orbiculato calici ady
IV IUBAE minores, Plinio iuberes appellatae, colore, nitore, carne, molliu iii
418쪽
Ientore. Sapore a nucleo maiores imitantur: iis tamen minores,nec mongae,seu rothindae atque similiter flaccidete. Eligantur m aiores, ponderosiores,inmusilacciadae,ec pleniorem carnem habentes. Asteruntur hae quoque ex Italia. DE POLIO c ASIAE CAP. LILCA SI A omnis aromatica , maximam habet cum Cinamomo similitudinem, ideoque folium quod hodie pro Malobathro in usu est ,ec simpliciter solium,
magno errore uocatur, Cinamomi folium d pleri sque etiam doctis cile aeditur,sed male: est enim a Malobathro penitus diuersum qucmadmodum etiam a Cinamo. mi folio , nam sine dubio a uiliore dic non adeo cicaci Casia producitur, quod piadiculi eius sapor manifeste indicat. qai plane rubentem 5 glutinosi saporis Canari refert,oc nequaquam Cinamomum. Est autem figura oblongum, utrinque mino, nasum, speciosum, densum, crastum, atque nateriore sui parte glabrum, nitidum.
querposteriori autem tribus eminentibus neruis ab uno mucrone ad alterum tranaseuntibus exaratum,quorum medius crassior est,rcetaque extenditur,reliqui uerὸ
duo qui utrinque sunt,in arcum flectuntur,uti umque folii limbum sequentes nullus enim toratiosus , aut in ramulos diuisus est. AIagnitudo soliorum non in ea.dem, plerumque tamen quinque, sex aut septem uncias longitudine aequat, latitu dine autem ues aut circiter.Colorem habet in cineraceo di pallido,cum ad nos peruenerit uirescentem: saporem uel ὀ glutinosum, tenuem, aliquantulum subacrem,oc quandam Cinamomi gratiam resipientem. Odorem quoque sub acrem,aromaatum modo iucundum,ueluti si quis Paperis re Cur amomi odores commisceat. Lgito recens, lentius, crassius, maius atque integrum, quod tam gustu quam odore Proxime ad Casiam accedat. Fraginenta uerὀ oc friatorum puluerem,medicameta
tis ne commisceas. DE POLIIa CARIO PHYLLI. cap. LIM.
CARlOPHYLLI solia densa sunt crebr; sque oc tortuosis uenulis exarae
ta: figura autem 5c magnitudine tenui foliar Laurifolia imitantur. colorem saabent iisdem paulo sustiorem: odorem uer5 ac saporem Cariophyllorum sed romissiorem. Eligito tir maiora,crassiora firmiora integra sint: friata uero input uerem, aut fragmenta eorum uitanda. Asteruntur cum Cariophyllissed raro.
SCHOEN V S hoc est teres odoratus iuncus , hodie corrupto uocabulo
Squinantum appellatus, in plures species diuiditur, natalibus tantum diuersas, quidam enim in Nabathaea, quidam in Arabia reliqua, quidam etiam in Lybia, prouenit.Is autem qui ad nos assertur, qua regione natus sit nondum comperi elua utc.D aspecta nostrati Ihinco tenuiole non adeo dili milis sed colore differt incae dido subrusto p purpurasccntc , neque simplici tunica fungosam medullam conatinet, sed multis tenuibus inuolutisque interetem habitum tunicis totus constat, quorum medio caulis emicat gracilis oc teres,in summitate purpureis flosculis pie. tius, qui rarissime in Europam adtichuntur,cum a Camelis praerodantur, quod Carleno etiam cognitum fuit. Festucas, quas inuolutis tunicis constare diximiis ab una radice numerosas cmittit, inserius crassiores, superius tenuiores, longitudine dodrantales aut pedales: radicibus nititur tenuibus, lentis di ligno sis . Saporem si pulae seu festucae habent feruidum, tenuissimum, ualde aromaticum, ec Pulegio per Omnia similem, multo tamen uehementiorem, atque o prima arte destillatam
Pulegii aquam resipientem. Odoi em quo ψ inter Rosas Sc Pulegium mediit, est
hic ilia mili mus. Eligito integrum longum, plures stipulas ex una radice proseren et ni i. O candicantem, sed rubentiorem , intus purpurascentem,supcrius in tenuiori
coma in a iiD purpureo* colore cincraceum, sapore servidissimu tenuissimumo. odore uehementissimum.
419쪽
NARD V S Indica a Syriaca & sana
gite nullam habet genere differentisam natalibus tantum distinguuntur, siquiadem omnes in uno eodem* monte gignuntur,ex quibus Syriaca in occidetali eius parte, Syriam respiciente, Indica uer0 in Orientali parte ad Indiam vergente nascitur.Indiaca in duas species diuiditur, quarum una in ipso monte prouenit, altera uero in radice montis, non long d praeterfluente Gangenascens. Odore uirosior, at* in monte nata ignavior . Hodie autem hae nardi spccies ad nos indistinetae, iisdem saccis aduehuniatur. Planta eius tota qualis sit,nobis nondum costat,pars uerὀ eaqus Nardi aut Spics appellatione affertur , radicis caput est, aliqua radicis portione,et foliorum cautismientis uenosis,neruosis, capillatis,A inspicae sgura intricatis reliquiis ac uestigiis constans,colore in fusco rubens. Saporem radix habet amarum,tcnilem, acrem,aromaticum N Celticae nardo similem. Odorem uerὀ inter Celticam Nardum ato Schoenum,medium. Spica autem radici insidens casdem qualitates habet,sed nausetὸ ignauiorem saporem. Eligito singularem aut unam ait alteram spicam una radice serentem ediocrem , hoc esst , nem maximam ne φ minimam,densam, non iniuillos distraeiam,ponderosiorem, russam, subfuscam,gusta amarissimam, tenuissiαmam,aromaticamato odoratissimam, tam spica quam radice ongiore radicis par tem habentem.Fragmenta autem friatum* puluerem medicamentis ne misceto. DE NARDO c ELTIc Atta saliunca. cAP. LVI.
NARD V S Celtica quam Latini Gallicam, at* Saliuncam Germanico nolmine appellant,odorata,aromaticaec admodum breuis herbula est,coliculo sesquiunciali aut sextantali, paruis, oblongis, in cinereo pallidis aut fauis fur sum uersis, ec sibi squamarum instar superiacentibus tunicis,ceu foliis, obsito, in terra
plerumi iacente e cuius summitate terna,quaterna, qui naue exeunt sorii uice obis
longa,tenuia,uenosalislia,colore lutea,inserius admodu angusta, superius latio v vij
420쪽
vALERII CORDI AIgTORIAE scula,longitudine sesqui incialia aut sex tantalia. quae cum deciderint,singula uestigia& reliqui as post se relinquunt, laei iaceas coliculisquamas, seu tunicas constituentia. Radice nititur tenui, oblonega, susca, fibrata, uillosa 5c Azaro simili,
tenuiori tamen, quin etiam ex inferiore coliculi parte terrae incumbenti, fibras radiculas demittit. Odorem habet grauem,uehementem,late spirantem, uestes bono halitu commendantem, Cypcrum Zc ueluti si tum redolentem : estque hic ad modum iucundus: quibusdam tacten fastidium, ob nimiam odo ris,caput leniteragrauantis uehementiam. Saporem ra dix & comes habent amarum, acrem,te nuem,momaticum,halitum oris comme
dantem,ec diu in gustantis palato perse Uerantem squamosis autem foliaceae tunica: ec floresinet odore, ne* sapore fatu digno, commendantur: ideol hae Partes mediςamentis non sunt misccnds. Nastitur apricis Germaniae alpibus coepio sistime quemadmodum in Norico ocIstria, ubi ab incolis una cum radicibus Uellitur, Sc in manum complentes fastis culos ligatur, qui deinde per totam Europam a Pharmacopolis ξc mercatoribus comportantur. Eligito fasticulos maiones,radicum oc florum plenos: hae enim partes recentis signa sunt. Paleacea eius fragmenta,friatum . puluerem medicamentis intra corpus sumendis ne admis
CRE THAM V M marinum, siue Crethmum a veteribus dictum,umbelli
sera herba esst caulem ab uno radicis cespite, unum atqp alterum aut nonnunα quam plures emittit,longitudine pedales,aut proceriores, graciles geniculatos, aliquantulum solidos teretes,intus fungosa tenui , medulla plenos, pediculos e geniculis singulos producit, aliquoiici in ternos minores pediculos subdiuisos superiores atl extremi singuli terna habent folia longitudine uncialia,aut sesquiunci lia gura angusta utrini acuminata,crassa,portulacae modo pinguia,& in russo uiridisscolore albesicentia, gustu aliquantulum salsa. Flores inumbellis ramulorum summitatibus insidentibus,fert paruos oc candidos,quibus succedit oblongum, teres,modice angulosum,duplex candidum i semen, Smyrinii aut Libanotidis albae 1emini aequalere simine, soris molle, intus caris lagineum ueluti nucleum habens. Radi nititur ab uno capite in duas tres aut quatuor longas oc terctes partes diuissa, crassitudine fere digitales, colorc candidas oc perennes, gustu sub acres, dulces tenues re suaves ueluti si quis pastinaeae satiuae, ec Crethami agrestis radicum seis res misceat. Semen quom sub acre A suave est quemadmodum radices tenuiorixin tamen partibus constat. Nasicitur maritimis faxo sis in locis, in lapidum rimis accommilluris,pIutimum hi maritimis Liburniae partibus.