In hoc volumine continentur Valerii Cordi Simesusij Annotationes in Pedacij Dioscoridis. Anazarbei De medica materia Libros V. Longe aliae quam ante hac sunt evulgatae. Eiusdem ... Historiae stirpium Lib. IIII posthumi, nunc primum in Lucem editi, ad

발행: 1560년

분량: 640페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

431쪽

DE pLANTIL L1B. IIIL ao6l ichrymas albas seu guttas omnino translucidas,cum an calido loco reponitur,emittens. Est etiam quod pallidum aut candidum habet colorem, grumis ob ona Tertium. gisci mediocribus constans, multis longis, inter defluendum dcnsatis guttis conis cretum: apode amarum ualde ingratum. omnibus Bdellii speciebus acerrimum et fauces uehementer scarificans adeo interdum, ut anhelitum restringat. I si praei inimis. terea nigrum Bdcllium, colore soris nigrum, inius autem,eum fiangitia in nigrortissum:Gustu,glutinosum,lentum,ec mediam inter I hus oc Cerasi gummi qualitatem resipiens. Affertur quom aliud Bdellium soris nigrum,intus fulvum in igneo

aut purpureo colore,& omnium max me translucens:substantia Ientum,molle glutinosium Cerasi gummi simile. sapore idem Cerasi gummi cum amaritudine quadam oc modica acrimonia imitans. Est postremo Bdellium, prioribus speciebus sextum simile iubstantia colore re sapore, quod intus paucis, pallidis, aut candicantibus maculis ceu unguibus distinguitur. Odor cuicun* Bdellii gcneri prunis impo sto acris grauis N aromaticus,veluti si quis Thus re Myrrham commisceat differtiamen aliquantulum secundum substantiae diuersi ratem. Eligito in quovis Bdellii

genere aspectit,cum frangitur,nitidum,cornu ungui aut taurino glutino simile, magis translucens re pinguius mollius , hoc enim recentis indicium est. DE MYRRHA. c Ap. LXXTILMY R R H A in odorifera Arabia nascentis arboris lachryma est, in aqueo

liquo humore dissolubilis cuius sex ad nos peruenitini genera,non tarne di istincta, sed sine discrimine simul nunum saccum cona essta,eX quibus primum ru- primis. belim habet colorem. Secundum flauum. Tertium flauum aut subruffurn,& ma, Secundum. culis ceu candidis unguibus uarium colorem habet. Quarium omnino& a quati rimum. liter candidu est. Haec quatuor Myrrhae genera pinguia synceracpsunt,&fractu no QSetinum. d. ffcilia, pondere leuia, paruis oc semuncialibus aut uncialibus ad summum gi u mis constant, globosiam&natiuam formam habentibus, ex quibus candidum in gustu Certe modo lentestit. Sapor omnibus est amarus,acriS,tenuis ec aromaticus. Odorem habent per se,oc prunis imposita,aciem,aromaticum iucundum,cum grati tale non pauca caput in somnumtrahentem, Quintum myrrhae genus,magnis, inllati m.

nigris eccompactis glebis constat, substantia aridum, odore& sapore iniucundri

quoniam nimio solis seruore exaruit, aut tenuiores ec aromaticas partes propter expressam ex se stacten amisit. Sextum adulterinum est, aloe, gummi Arabico textum. pauco Myrrhae diluto compactum,& in grumos conformatum,qui dolus facile deprehenditur odore sapore&prunis : nam naribus admotum non iucunde olet, gustatum aromatica tenuitate oc acrimoniacaret, ecdentibua contumaciter adhaeseret, prunis impositum foetet ueluti gummi, eccum frangitur,propter ariditatem in multas partes friatum dissilit. Syncera autem Myrrha dentibus non adhaeret. sed facile resoluitur. Eligito Myrrham pinguissimam,ieuem,soris aequaliter flauam 5c ueluti tabidam ac purulentam,intus autem russam, aut flauam,aut uersicolore,pluis res candidos ungues habentem,aut candidamat* liquore Plenam, quem at state in roscidas guttas concretum emittat Vendiderunt hisce annis imposiores maiores

Mynhae grumos pro Bdellio , sed dolus deprehenditur,quod Bdellium gummi instar dentibus adhaereat , nullumq; sere odorem per se spiret, nisi prunis imponais tur,sicenim grauem,uehementem,Thuri no dissimilem dc a Mytilia differentem odorem spirat.

ST A C T E pinguis,russus aut flauusliquor est, ex recenti, syncera, pinguissimam Myrrha expressus. oleo liquido crassior, infuso aqueo quodam humore dis lubilis, gustu ac odore Myrrhae qualitates cunctas referens, sed multo effera

432쪽

VALERII c ORDI RisTORIAE ciores,cum optima illius pars, at , ipse flos existat probatur odoratissima, mediocris et linuida.colore fulua aut rusta.gustu amara ait tenuissima,nullol oleo auula terata Qui dolus superinfusa calida aqua facillime deprehenditur: syncera enim Stacte in ea resoluitur:oleum uero,qualecum. id tuerit nullo modo aquae commisco tur sed ipsi innatat. Nunquam in Germaniam allata huc us Stacte est, Potcit ia-men paruo laboresed magno dispendio,ex optima Myrrha etapram.

OPOBALSAMUM, Balsami liquor est ex inflicta cortici eius plaga

outtatim destillans, in aqueo humore dissolubilis.Colore, dum musteum adhuc est candicans ec lactescens,ati liquidi olei cosistentiam habens,Postea cum inueterascit exhalans quod tenuissimum in eo est, sutuum colorem acquirens α crat- sescens. Odorem habet supra omnia aromata suauissimum,acrem et late spirantem. Saporem autem seruidum mediocriter, cum maxima partium tenuitate per totum palatum ad caput ec odoratus organa penetrantem. Eligito praeter iam dictas notas,lac coagulans si aqus instilletur,primum fundum petens,& mox a se iplo dillo lutum ipsit aquae se commiscens: cum linteo aut panno instillatur, net maculam, nem maculae uestigium in eo relinquens, Postquam potius trigidinima quam caliMda aqua rursum pannus sit ablutus. Adulteratur enim multis modis, odorato aliae quo oleo,aut resina,aut cera sed deprenditur hic dolus sola frigida aqua: syncerum enim facile in ea disioluitur,nec quidquam eo in fundo remanet, aut superius aquae innatat. Adulterinum uero ecquod doli causa syncero mixtum fuerit, nequaquam aquae commiscetur:sed separatum,aut fundum petit, aut innatat , aut utrunque facit.

CA N C H A M VM quod recentiores authores Laccam appellant, in Ararabia nascentis arboris lachryma est,colore russia,fulua aut flaua: ramulis undi in succini duriciem densata ec concreta adhaerens: lumine accensa lucidissin aflamama ardens,liquescens,& ardentibus flammantibusl guttis destillans, quae extinractae nigricant indurantur. Eadem in calida aqua ad ignem dissoluitur. ec ei omnino commiscetur, sanguineo aut purpureo colore aquam tingens, qua tingendis pellibus utuntur: ex eadem si floridus ille & preciosus color , quem pictores eodem nomine Laccam uocat. Odorem prunis impositum iucundum spirat Saporem ha het cum resolutum fuerit amarum ac tenuem, quale autem per se est,nullum sere odoris aut saporis qualitatem remittit propter nimiam substantiae densitatem. Eliis gito maiores eius grumos colore fulvos,translucidos-adhuc surculis adlisretes: reprobatur immimdum,admixtis corticibus aut aliis rebus plenum, re quod nigruest. Cum Iavare &sordes ab eo segregare uolueris, in seruentis aquae sextarium sex Canchami uncias coniicito,& bullire paulatim sinito, donec aqua sanguinea aut Purpurea reddatur tum excolatam aquam, abiectis quae in colo remanserint sordishus,ad spissitudinem liquidi mellis decoquito,& liquidis medicamentis,quae La cani requirunt,misceto. si uerὀ solidis oc siccis miscere opus fuerit diutius coquito, donec refrigeratum pristinam soliditatem ac duriciem recuperet,hoc modo prs paratum Canchamum nigrii st, esti haec genuina lauand i Laccam ratio,poteris etiaPro simplici aqua Schoenanthaut aliorum epati obstructo couenientium5c aperientium medicamentorum decoctionem aut dilutum accipere: Iauatur etiam alia ratione, tritum abiecta aliquoties in qua lauatur decoctione, aut aqua , secundum absurdam ec omnibus modis improbandam recentiorum authorum tradition

433쪽

SARCO COLLA , arbusculae cuiusdam in Perside nascentis lachryina

colore ruisa aut candicans,concretione tenuis, minutiS,Ueluti friatis at* Thuseris,Mannae similibus grumis costans: Sapore amara,acris, nauseosa, gummi instar

glutinosia, ali in aqua aut aqueo humore aliquo distiolubilis Eligilo rarum, ueluti spumosum,candidum, amarissimum, di gummi instar glutinosum:

russus color inueterascentis indicium est: adulteratur minuto & friato gummi, sed facile deprehenditur,adulteratum enim minorem amaritudinem resipit, se minime acre cst,'neque nauseam,cum deglutitur, prouocat, ne* fauces scarificae.

BE N Z O V M seu Benzoi quod etiam Asia dulcis appellatur,arboris cuiuodam in India nascentis resinosa Iachryma est , quae ad nos non grumis ueluti Tlurq, Myrrha,Canchamum at* alia huiusmodi assertur, sed antea ab incolis,apud quos prouenit, e pressa, ac demu in magnoS Pastillos , massas ac panes compacta, qui malleo percussi facile in partes gruinos dissilitinti Substantiam enim habeta, ridam 5c si labilem ceu pix aut resina siccissima at*Colophonia, alio nomine Grae ca pix appellata Colorem habet uarium,xussum lauum θί candidum,eosin distinis citos oc translucentes. Saporem subdulaena, suauem,S modice ueluti arestentem,qitem aciniodum Guaiacum lignum:commanducatum in ore non dis Iuttur propter resinosam consistentiam, sed Mastiches modo inter dentes lentescit , palliis dumo in lurido colorem acquirit, translucidum amittens. Odorem spirat ualdΦiucundum,cum teritur ac tractatur:prunis uerὀ impositum multo acriorem,& propter fuliginosum siccum uaporem nuces siccantem dc tussim irritantem. Eligito pitium oc quod 1mmixtis foliis oc corticibus careat, translucidum, maioribus grumiad stinctos colores habentibiis in densam massam compactum & formatum. Substatia constat neutra,hoc est necplaqua ne oleo dis blubili,quemadmoducti Viscum. Cortex arbori ex qua destillat est Guaiaco similis,sed uenosus folia uel ὀ Iata Terebintho aut Lauro 1imilia Sc aequalia, qtis nonunquam panibus immixta una cis larichryma afferuntur:materia uerό arboris qualis sit nobis nonducostat: uerum qua tenus cx sapore θc odore sumpta ratiocinatio ualet, magnam habet cum Guaiaco arbore in qualitatibus similitudinem,quid autem figura differant,explorandum.

DE OLEO BENZOINO. CAP. LXXXVIII.

BE N Z OlN VMoleum duplex est. primum enim in India ex recentiBenazoo ui cxprimitur, quemadmodu ex Myrrha Stacite, substantia liquidum de tenue,colore rum,fulvum 5c candicans, odoratiisimum,nares re caput opplens,atisque gustu multo quam Benzoum acrius, facile penetrans: quod rarissim synce rum affertur,nem erum ad hunc uso diem uulgὀ eius in Germania usis est, quam uis 11t uir1bus emcacissimis. Secundum peculiari quodam artificio per destillationem fit praedicto simile,sed multo ignauius tam gustu quam odore:utrumm adulteiatur oleo,sed dopreheditur dolus turbido oleagineol colore, ecrancida fauces possendente in gustu acrimonia.

CINNABARI, seu ut hodie adhuc uocatur Sanguis draconis, nascentis in

Aphrica arboris cuiusdam lachryma est, oc nequaquam Elephantoru Draco- miracpin fabulosa pugna occumbentiu sanies,ut olim hominibus inculcatiertit suis uenditationibus mercatores, & ut Plinius credidit.Cocrestit hoc in densos 5c picis modo fragiles grumos,coagulato sanguini seris colore, oc aspe ausimiles, qui unacuadherente cortice affet utur,in partias micas fractu splendet, & luci oppositu modice uauti spumosa est,accu teritur roseia floridissimu* colore habet, integru uerd

434쪽

VALERI 1 CORDI HII TORIAE in profundo&saturo colore nigricat, commanducatum inter molares dentes Ieti/lescit,nsi tenacissime adhaeret propter gliuinosam micosami substantiam: sapori rem inter masticandum remittit praeter glutinosium lentorem primum subdulcem, ec modice ueluti adstringentem,mox ualde acrem, Sc si gustetur paulo diutius linis guae mucronem instar Cariophyllorum, obstupefacientem dc gustati doronicilia Elitum in palato relinquentem. Eligito paruis & cortici russo aut candicanti adhue adhaerentibus costans,purum,splendidum,profundi,donec integrum est, coloris: cum teritur uerὀ,floridissimi. Adulteratur plutibus modis, Rubrica,arida coloptio alia,ec pauca synceri Cinnabaris quantitate mixtis,quod in magnos pastillos 5c oba longos grumos formatur,ut pendentiu in arbore micararum natiuam figuram reserat aliae muletur,sed dolus facillime deprehenditur colore turbido diuido, rubriocoso-minime florido: prsterea etia saporis ignauia. Acrimonia enim ait doronici halitu in gustu caret,postremὀ in oleo statim resoluitur,occolophonia ad pristi num fulvum' colorem redit,ad fundum vasis destendente rubrica : syncera uerd, ne oleo nes aquae inter distatuendum miscetur sed aquam,in qua coquitur,l dieam reddit in Pallido,cum refrigeratin ,uasit adhaeret.

TUR OPOLIS lachryma est resinosa Betulae Populi nigrs 8calpinae arborum it gemmantibus, oculis aut germinibus innascens oc adhaerens: apibus coli celare in alveariis circa oras re aditus eorum suspensa , qua hyeme omnes rimas amisplos aditus contra frigoris iniuriam obturant,cuius quatuor sunt differentis. Prima e nigra populo colligitur tantum, secunda ex Betula tantum, tertia promiscue, ,ex nigra alpinat Populis & Betula,facile tamen dignoscuntur. Populo enim nigra desumpta,cui Aegyrins cognomentii si colore est flauo aut fulvo , manibus* tr elata mollis fit, ct in longum trahitur quemadmodum uiscum . Odorem habet suaae Uem,iucundum, caput mulcentem dc somnum inuitantem ueluti Aegyri, hoc est Populi nigrae germina primo uere enata, at Styraci non dissimilem,sapore eiusde Populi oculis respondet. Quae uero e Betula sumpta est, Semidea,id est Betulnea in posterum nominetur.Haec Betuis oculorum odorem spirat,qui Aegyro non est absimilis:colorem habet inter flauum, cinereum ec subviridem medium, alcpiam

dictae instar in manibus mollis sit ec distrahitur, paulo tamen siccior existit quam Aegyrina. Quarta uero qus ex nigra alpina' populis, Betula colligitur utrius

colorem,odotem,sapoiemec consistentia mixtas habet, ideo*mixtae nomen posthac obtineat. Tertiam ex alpinar Populi lachryma apςs faciunt, sed rarὀ,iis; iantarum locis quibus nulla populus aut Betula, sed Alpina solummodo abundat. Est Propolinatura,ut oleo resoluatur Ueluti cera,ponderosior tame densiorcp est, nam in aqua liquefacta fundum perincera uero aquae supernatat. yligito in quovis genere odoratissimam,synceram,ec minime admixtam ceram habentem, quod si cera doli causa adiiciatur,in aquam propolis coniiciatur sufficientem,ec coquatur, ita enim syncera ad fundum vasis descendet,cera uerὀ aquae innatabit, quae refrigerata

STYRAX nascentis in minore Asia arboris cuiusdam lachryma est, in par

vias micas aut grumos concrescens, substantia resinosa, pinguis,in longum, ubi Incaluit, ductilis, in oleo resolubilis admodum,cum grauitate non pauca, odorata ueluti propolis,praesertim cumprimis imponitur, cuius tres cognoscuntur spccies colore tantum disserentes, prima candicat, alterarum est,terita nigricat simul*h Het russa foris plus rubet quam intus: candida,ac nigra per totam substantiam eun/dem colorem habet, reperitur etiam flaua quaedam inter rutam ec candidam me

dia.Meminit praeterea Dioscorides candidae pellucidaes Styracis gummi similitudinem

435쪽

tudinem habentis , qtram mihi uidere nondum licuit, quantiis diri fretist reston 'Inquisiverina praedictarum enim nulla pclluce neque ulla ex hisco iosedc sola sertur, sed omnes commixtae, atque arboris suae schobe quini pluri udusidia adeo etiam ut ex integra eius libra, uix uncia syncerae eligi queat, sic allatam ho Ge

Styraci similem,ucliementem, acrem regrauon praestitim cum prunis minominpersicia ius s iras quam praedictus Styrax, propter liquidiorem Manti 'm' Idem natiuus novieed fit additis pauca calamitae Storaci,copiosiore liquida aut Inus M.

canctorem acquira ligneo pistillo agitatis : exea mixtura duo resultant uidelit os mihi te a btyrax liquidus,&oleum Strracinum:dimissa enim uno atque altero mense citios deinde tenuissimum,liquidissimum, at se odoratissimum in mixtoru illo, u medica

minum substantia fuerit,i crassore discedit, eidem adfundduasi, des iid perluSInnatat oleo crassior,Laricias restas liquidior colose sui ua&ues Tacintlmoleta appellata,quod dreliquo aufertiti di separatimseluatus 'sus agitatur ut candore induat.Eligito in liquido Styrace odoratissimam Treadpuiu Styrace propius accedentem: sed multo uehemetius &grauius redolentem colore candicante in cineraceo. Olau Stv-acmd adno ,- in V 'racco

I Io Olibanum appellatur, in Arabia nasicentis arboris iesinosia πυma st in oleo liquesicens cuius plures simi species, lorere maunitudinst of

emalibus, nonnunquain tiam ab istam:

Ruric/0 ,c ndicantibusque aut flauis maeuli ii, Q Φ0xWβhu Mum, hum Hac inter defluendu densatis, penduloiu mammaru figura copositum: co auuin' i' cognominat rhoc Stagonia quemadmoduetia proxime isequens ma pλrutS,rotundi ,candicantibus autflauis est grumis Aucllan qu Tu, est bHStame,ma Oribusta interd partim singulis partim gemit suta haerentibus costans. Orobia autem minimis est grumulis, Eruo aut Vic iat is bus,ci nolusiis colore masiculo sinitIe,liae Thuris differentiae liodiend se rat I

sed mi'rς aiseruritu Habet omne Thusiuari acre,aromaticsso uehem et te odo, rei una Perse, uprumSimpositu Saporem aute amarist,siuauiter acre et tente . Probatur nativa habens uagmini S figuram in quovis genere,nitidum.paru - ,

cu fran star Pingue,odoratissim trire quod quamprim , si accienda ius de

malucidissima.Adulterabatur olim Pinea resina, et gum in hodie u hin luna uera: sed facile depreheditur. Resina enim in tenues micasci 'atini facit fri,u rem fumucu urim evanesicitat in liquestit. Tlius stolidius est ciust in accend 'tur nec adeo liquesti LGmim igne foetet Scui oleo nequa*disso uituripo fὀm aueteribubaPPellat Thuris pollenocruma est: crebro motu concussione :

436쪽

Orobiae minoribus mixta,aim eundem Thuri odorem ac saporem habens. Vitai da est cribrata,resina adulterata: hsc, cu prunis inspergitur nesquali fumosocpmo*tu Nobscure ardet,mixtum odui cm alieno uapore spirat. Cortex uero, d huris arboris Thurisers cortex est,qui una cum adhaerentibus affertur. Eligito crastum, Pinguem, nitidum, leuorem habente,et qui Thus imbiberit, odore oc sapore L huri simile sed uehementius adstringentem.

DE TEREBINTHINA RESINA. CAP. γ cIII LTE REBINihina, pellata Terebinthi,arboris resinaesi:colore candida,subflaua,vitrea, aut candido coeruleu colorem allactans,interdum pellucida,quae Diata,primum in plurimas micas teritur,mox lentescit,&glutinosa sit. Odorem habes acrem,suaue,aliquantulum grauem,&Laricnes resing non dii Simile praesertim manibus tractata,Sc prunis imposita. Gustu modice amarescit et inter dentes lentescit,iis dum masticatur adhaerens:destillat haec primu liquida,deinde paulatim areae scit. Eandem hac tenus sacrificuli una cum Thurcaccestam, in templis adoleverunt, ob id incensum appellantes:quo factum est ut hodie adhuc cum Thure ex Syria re Aegypto allaia, pro Thuris quadam specie uendatur ab imperitis Zc impostorie bus mercatoribus,qui differentiarn inter utrumque facturi,hanc, Incestum siue Thus appellant: sed magno errore ) Thus autem uerum Olibanum, non intelligentea haec duo uocabula,alterum graecum,altei um latinum, eiusdem rei nomen esse.

MA STICH A,seu Mastiche,quae hodie Mas ix ubi* nominatur, Lentisci

arboris resina caecolore foris Propter inhaerentcm puluerem, attritione elissem,candida autflauescens: eo alitem absterso,uitrea, aut propemodum Crystalli naar omnino translucens:odore suauis:gustu aliquantulum adstringens, tenuis, oris haIitum commendans,& inter dentes lentescens: liquida primum destillat, deis inde paulatim aridam consistentiam acquirit,& in guttas densatur, ideo* minutis grumis costat,pondere obolum plerunsp pendentibus, frequentius etiam minoriis bus,ta nonnunquam maioribus. Eligito synceram puram,candidam,omnino tras

lucentem,odoratii simam, dum manibus tradiatur aut masticatur,lentescentem, at inter dentes transparentem,qualitat amittentem,& loco eius niveum candorem induentem. DE SANDARACE. CA . VcVI.

SA N D A R A X maioris Iuniperi resina est substantia arida,dura,flatia, omnino translucidati aspectu iHastiche similis . longioribus tamen coniunctis re inter destillandum densatis in grumos guttis constat,durior ec multo aridior existit ideo necp inter digitos nem dentes lentescit. Odorem habet Mastiche, sed acriore dum teritur,aut prunis imponitur: saporem etiam eidem simile, sed amario, Tem. Probatur munda,calculorum,corticum ec sirculorum expers,prorsus transpaxens,flaua,at podoratissima aliud ab hac Sandarace est Sandaraca,metallicu medicamentum Auripigmento cognatum. DB RESINA ELEMNIA. CAP. tac VII.

RESINA Elemnia quam aliqui gummi Elemni uocant:ex qua arbore destilester nullus authorum prodidit,cum ne nomen quidem eius apud ipsos reperias riar, quapropter hodie adhuc nullus est eius in Germania usus, rarissime etiam hactenus atartur,id ab uno aut altero in tota Germania Pharmacopola latum. Qtratum autem ego excJsistentia,qtialitatibus oc facultatibus eius ratiocinari possum, haec resina nihil aliud est, quam Cedri lachryma: at quoniam hoc nondum certo coα

437쪽

DE pLANTIs LIB. Uri. 1o9 per1, ideo Elemniae nomine,plaarmacopolis cognito,eam descriptinus sum.Est auorem Elemnia,non gummised resina densa re sicca,m grumos castanearum magnitudine concreta , foris in flauo sordida, intus flaua, maculis modice candicantibi a Thuris modo pinguis. odore acris, uehemes, 5 Sandaraci similis,sed grauius oc uehementius redolet, ueluti hodie uocata Colophonia. Saporem habet inter Thus,Colophoniam Sc Sandaracem medium . Eligito lyncera Pinguem, flavamoc translucidiorem.

OLOPHonia quae nunc ita uocatur, pix est arida:colore in ruta fulua, de translucida,cum grauitate et uehementia quadam odorata. Sapore amariuis scula subacris magnam habens cum Elemnia resina, odore,fapore,&substantia similitudinem: quapropter si Elemnia Cedri est resina, haec sine dubio eiusdem aris horis pix est: nam nostra Colophonia plurimum a ueterum Colophonia differt, staquidem quae apud ueteres sic appellatur,resina est liquida:quam uerὰ hodie Colophoniam nominamus,arida pix est,a quibusdam Graeca Pix uocata. Laudatur puae

LARIGNA resina e Larice arbore emanat,est autem omnino liquida,consi

stentia oleo crassior, melle uero liquidior:colore flaua,aut vitrea: odore acrisssiauis,ato aliquantulum grauis: gustu amara, acris renuis: probatissima quae in intincto d gito contumaciter Scaequaliter defluit, aliquantulum translucida, odo

ratissima ait puriissima. In vitrea probatur clarissima Sc uitri instar lucem transmit, tens. Hanc hodie ubit fere per Hispaniam, Galliam, Italiam at* Germaniam Teis rebinthinam appellant,atque eadem etiam pro Terebinthina utuntur,magno in re errore. Nascitur copiosissime laaec resina eius* arbor in Germania, uidelicet in Silesia,Morauia, Transsylvania dc Alpibus,unde in alias Europae nationes defertur.

LADA NON neque resinane gummi est, sed pinguedo quaedam roscida,

Ladae frondibus superficie tenus insidens.Est autem Lada Cysto similis frutex:colligitur haec pinguedo duplici ratione, uidelicet casu& industria. Nam dum caprae frondes huius fruticis depascunt, barbis pinguedinem abstergunt, inhararentemss uillis,domum saturae portant, dominis suis depectendam: hic collectio nis modus casu deprehensus est. Ex industria aute Ladanum collectur1 uillis obsitos funes, aut lunes tantum per Ladae frondes trahunat,itque sic inhaerentem pinis guedinem depectunt, in offas latiusculas T massas consormant, medicamenis tum quod Ladanum seu Laudanum uocatur costituentes. Tactu lentum Θc molIescens, in oleo dis lubile:colore cem huc affertur,rutam, aut in purpura fustum: apore adstringens: odore serum, uehemens,acre,ec tamen suave atque iucundum, nec ingrata suauitate caput olfactumi mulcens. Adulteratur calculis minutis,terinra dc arena,sed deprehenditur facile,pondere, duricia nigricia ar* odoris ignauia: na syncero multo ponderosius est,ness digitis dii tractatur adeo adlis ret, ne* mollescit si cultro incidatur,terram oc harenam ostendit, cultri aciem hebetat, atque anter masticandum dentes offendit. Syncerum uero nullo ex iis uiciis dedecoratur, sed dentibus cedit absi ulla eorum offensione. Eligito leuissimum insole diffluisens ec mollescens, inter digitos lentescens,iis adhaerens, colore rutam, puruati odoratissimum csi per se tu prunis impositu. Nascitur in Lybia, Arabia et Cypro, unde ad nos affertur.

GV MMI quod Arabicum cognominatur rispinae spinae modo a Ieatae,siis liquas Lupini figura ferentis , contoriique aspectus arboris in Arabia atque

438쪽

VALERII c ORDI HI sTORIAE Aegypto nascentis lachryma est, in grumos Avellanae Castaneatue magnitudine

concrescens, frequenter etiam vermium aut lumbricorum contortorum figuram referens:colore vitreum,candidum,suiuum&pellucidum: gusu glutinosum,dulce,dentibus contumaciter adhaerens, eosin glutinoi lentore coniunctos detinens,

ut difficilime distrahantur:aquam qua distbluitur in lentam, sequacem liquidam

mucilaginem conuertens Eligito puruna, ultreum, tranSlucidum aridum*. DE TRAGACANTHO.

I R AGACANThum glutinosum est gumm ex Hircinae spinae radicibus

colicetum oblongis,curuis,intortis lachrymis,ueluti per cribrum aut rarum linteum expressis, constans colore candidumμpellucidum nitorem leuoremque habens: reperitur etiam flaucsccns,subrustum, ec in fusco rubescens. Substantiam habet Iciatam, glutinosam, tritu dissicilem, aquam qua diissiluitur,in densam, coagulatam dc tremuIam mucilaginem, glutinis instar tenacem , conuertentem: sarapore subamaram oc mediocriter dulcem. Eligito candidissimum, purum, minime sordidum,aequaliter translucens, Oc cuius minima portio maximam aquae copiam coagulet. Affertur ad nos ex Asia. DE LASERPI cIO c Ap. cII.

LA SE RPI Cium ferulacete cuiusdam herbae densatus liquor est, in Lybia

Media oc Syria nascens, ex his, qui in Lybia prouenit, alibi natum odoris bo nitate excedit. Verum hic in Germaniam aduectus est nunquam. illud autem La serpicium quod in Syria ac Modia gignitur,ad nos peruenit atquc in alias Europinationes, ae foetidae nomine. Scarificantur eius herbae radices re caules:liquor δplagis destillat, Sc in guttas grumosas concrescit, colore russus, flavus aut candis lus: sapore acris, feruidus oc subamarus: odore acerrimus S late spirans, uirosa grauitate Alli Ceparum Porri odorem stuperans, caput replens. Eligito cadidioribus,flauis,tactu lentis,atque lucem mediocriter transmittentibus guttis constam Iem: purum,lentum,inter tractandum uiscosum,pondere leuiusculunt,&nullisse- sucis sordidum.Adulteratur pluribus modis,plerumque tamen terra,arena retriato marmore sed deprehenditur facile,duricia,ponderis magnitudine,habitu sordiis do minime natiuam grumorum figuram referente,at arena, marmore Θc terra dare luitur,ad si indum vasis descendentibus,ac si coletur in colo remanentibus.Re seluitur ad liquida medicamenta aqua,aut aceto, aut uino iniectum supra prunas.

SAGA Penum quod hodie Serapinum corrupto nomine appellatur , nascen

iis in Syria atque uicinis ei regionibus ferulaceae plantae densatus liquor est, quemadmodum Laserpicium cui etiam colore, sapore ec odore non est dissimiatis,non tamen adeo magnum, sed mitius uirus redolet. Eligito syncerum,pcllucis dum, foris russis : intus autem cum frangitur flauis aut candicantibus guttis com- paetum,inter digitos si tractetur lentescens,& propemodum medium inter Laser picium oc Galbanum odorem habens. Affertur ad nos in hunc usque diem recens syncerum ac minime adulteratum,quod in posterum quoque ut fiat,opto. Resol uitur quemadmodum Laserpicium.

DE GALBANO. CAP. CLIII.

GA L Banum prouenientis in Syria ferulacear plantae Metopium appellatae liquor est, grumis tam foris quam intus flauis aut candicantibus compactus: substantia molIis, pinguis, cum tractatur uiscosus Sc digitis adhaerens: sapore amariusculus, mediocriter acris, odore grauis, caput suaviter implens ae somnum concilianF,

439쪽

mie ctim accenditur claram ec cum impetu ardentem flammam nutriens, neque m mis liquidum,necpnimis aridum,sed mediocriter uiscosum,micis suis Thureas guttis imitans,colore maYimestauum tale enim recens est. Resoluitur ut Laserpicium. DE HAMMON 'Acta CAP. e v.

H A M M O NIA C V M, seu gutta Hammoniaca, a ueteribus etiam Ham

moniacum Thymima appellatum,nucuerd comipto nomine Armoniaciam, serui acere plantae Agasyllus nominatae,&m Lybiae harenis,aim circa Hamonis Iouis delubrum nascentis densatus liquor est,dcnsis solidis*grumis,in massas como pactus Thurinon dissimilibus foris flaui Jussis,aut infuscossauis,intus autem cand is aut subcandidis,nitidis &splendentibus.Odore fere Galbanum pauco castoreo mixtum referens,gustu amarum. Eligito syncerum,minime harenosum, omnino purum,maioribus grumis,foris flauis aut croceis,intus uerό candidioribus conoestum clim accenditur,claram flammam alens, Sc repentino ictu propter densit iem aridiorem in plures splendidas nitentes micas disi iliens,& cum manibus tra ctatur,cum lentore mollescens quod huiusmodi fuerit Thrausima a Dioscoride uo catur, quae vcro minoribus micis est,ecarenis plena, ab eodem Phyrama dicitur. Affertur ad nos syncerum Sc ualde purum,omnibus4bonitatis notis commenda bile rid nunquam tame semine suo permixtum,quod latum duplex est, ueluti Aanethi semen scd maius.Resoluitur ad medicamenta quemadmodum Laserpicium. DE opopAMAc E. cAp. cvL

O' O P A N A X siue opopanacum, ferulaceat plantae, panaces Herculeum

aopellati edenseta lachryma,seu liquor est, piso aequalibus aut maioribus guttis in i asias compactum. Maiiis, grumis, guttiSi eius soris croceus, uel russus in puniceo color est intus uerὀ candidus aut flauescens. Substantiam habet pinguem inter diqitos lentescentem,saporem amarum,mediocriter acrem re tenuem,Lyguristico nostrati per omnia similem,uehementiorem tamen. Odorem quocpremutit veluti LYRusticum acrem, lat pirantem, cum grauitate aliqua caput implentem. Elistito croceo soris colore,intus candido,pinguere Galbani instar lentescens, puis tum nullis caulium assulis mixtum,gustu uehementissimum odoratissimum malois ribus grumis constans,aissi propius ad lacteum liquore, dum resoluitur,accedens. Dissoluitur ad liquida medicamenta,quemadmodum Laserpicium,eic cognatilis quores Quod si aliquem ex praedictis liquorem ab immixtis serulae assistis aut culis purgare uolucris,mediocriter contritum linteo prceligato excipito,at ut fietili suspendi to superinfuso quantum satisfecerit uino,aceto aut aqua,prout conducere aliquis horum liquorum uideatur: atl paulatim calefieri supra fornacem sinito cum deinde in linteo liquidum factum fuerit, aut fieri coeperi exprimito quod sincerum est , surculos uer6 in linteolo remanentes abiicito. Purgatur etiam alia ratione cum nodus ita suspenditur ut humorem non tangat , sed ut feruentis tantum humoris uapor per linteum penetrans liquorem emolliat, donec exprimi queat, quὀd calente adhuc eo seri necesse est.Affertur ex Aphrica,Aegypto ei minor1

DE OPIO- c AP. cui L: uastulo emanans, colo exiccatur,

OP IV M nigri papaueris liquor est,ex scarificato eius vasculo emarre primum lacteus ecconsistentia liquidus collectus flavescitat petim omnino defatus fuerit colorem acquirit russum, spadiceum aut fulcum, at in massas herbe sue foliis inuolutas consormatur. Odorem spirat acrem,grauem,&caout insopo mnahetem,ueluti totaeXqua colligisui herba ,sed multo grauiorem. Ianorem habet amarum,acrem ct linguam stupefaciente. Probatur syncerum,p tum.in arido mollescens.m sola dissiliens, colore quam maxime rutam aut spadiis

440쪽

VALERII CORDI HisTORIAE ceum,cum frangitur splendore quodam nitens , & qui facile dissoluitu ec Cerae modo lenteiciti Astertur ex Aegypto ad nos. DE EvPHORBI

U VPH O RBIV M,Euphorbie nominals plante liquor est,cuius duo sunt

a genera. unu in aequales densatur guttas,magnitudine pisi,modice cauernosas: colore flauas mediocriter lucem transmittentes. Alterum in excipulas subplaetis Impentas conuuit,ta in massam densatur:colore vitreum aut candicans. Primum affertur ad nos frequentius:utrum , saporem habet omnium seruidissimum non tamen e uestigio cum gustatur agentem: sed paulatim feruescentem palatum,fauces maxima actimonia scarificantem,exurente,&interdum integrum diem perferenteli uel tantillu ex eo in ore diIutu deglutiatur naribus attractu idem praestat. In sumisma Tithymalli alicuius gustu qualitate reprssciarat. Porro Plama eX qua collistitur aculeis cortice crassiuscuIoexeutibus,ceu uallo munita est,fructu parilin trifidolatirculo,ternis utriculis coniunctu,Lathyridi simile,sed pauid minore:semina utriculis lingula clauduntur, colore foris flaua,intus aute candida ac pinguiaraustu liciuore smulantia. Quapropter siquis accurate hanc planta consideret inter Tithvmalli pecies reponenda esse indicabit. Eligito grumos liquoris eius puros, cadidos aut fauos repellucidos:qui uero planta suae aculeis di fructibus permixtus est repro batur,1dera ta spinas quam semina e liquore eleeta abiicito, cum syncero uti destia naueras. Affertur ad nos ex Aphrica synceru,rarissime adulteratii. Adulteratur auri

Ina Gummi,aut Sarcocolla, I iihymallorii liquore, sed lacile dignoscitur. Cum dulcedine oc glutinoso Ieiatore deprehenditur: Sarcocolla friabilis est nu-

DE Sc AMMONIO. c AP. cIX. CC AMMONIVM quod hodie Scammonsam appellant,Scammoneae nos radicem confluens, colore primum lacteus,&substantia liquidus: 1s aufertur,ec densatus in massas confirmauir cum exaruit colorem acquirit fuscum,aut liuidum,aut cineraceum, aut fulvum: Qui fuse uus aut russus fuerit,pellucet:caeteri colores densis massis sunt, lucemcn noras mittunt.Eligito rarum,spongia: instar raminosum,pondete leue minimem den sum aut ponderosum, colore cum frangitur fulvum, Taurim gluttius modo anslucentem, me ocriter lentum & tamen fragile, dissoIurunci uenis tenuariistinctium.gustu leniter amarescens,paululum acre tenuitate qualitatis mediocriter

saliuamellatens,&cum lingus adfricatur,in candidissiimum Quo em

rem &qualitates attinet: folia quom ab huius foliis parum disserenam, sum: Psius foliis similia,sed pilos triangularia,atu in alatae sagittae figurant redaz.

SEARCH

MENU NAVIGATION