Rerum Frisicarum historiae libri 10. Ad illustrem ac generosum dominum D. Ennonem, ... Autore Vbbone Emmio Frisio Grethano

41쪽

m R A R. F R I c..H I S . rescriptos, denique Frisiorum coloni's auctosinter Eliam cr He borrum in extrema Holsatia certis finibus designant. Nobis ea diicrate dicere, da quι-sus veterum monumenta tacent, haud licet, nec

.nstituti nostri ratio ι requirat. Vetustiora etiam Ais, qua vulgo de conditoribus totim gent1s Friscae, aut habitatoribussol, eius, multu ante6hristum natum seculis, feruntur incerta es fabuliis mixta consulioprater u , ct Sufido sim ob que otio abundantibus hominibus, quosve commenta dei Etan disquirenda relinquimus. Refutare quos 1 vras nugari quibus libros nonnulli coρlent,mma snosupercilios eritis peditato finiis operis mo-am non patitur, animu ladab estinas.I inissp Francor uimperiis aliter patruum suam ιυγ- rem partes, quas Selandas vocarunt, distinctam diuiserunt. E quibu/ prima ad Occidentem Fle si fluminis, Hollandia π HItraiectinistam ascripta, 1res proxima a Flauo in Lauicam cum Dren-ria , quinta inter Lauicam ct Amaseum, dein

ps Amaseum in Orig semiis, demum ultra Visurgim ct Albim quicquidsupererat libera Frisii septima censebantur. Verum hae de diuisiona cum commodum magis erit, aut ubi rei requiret, dicemus prolixius. Lam qua propiora sun3, insti-rutoque no bo cum commodo lictorum coniunctio postquamur. Maiorum nostrorum res cum

sub regibus aut principi spuis florerent, latiori - quondam terminis patuisse tum contra Oc

dentem

42쪽

L I E A R P ΟΜ Vs Aenum Alim. tum etiam in meridiem , quam ho die patent, eritS annalibus et co su exterarum plerorumque,satis planum est.Per Mattiacos enim oramque omnem Brabantias Flandriae,coonpliaiora eos implesst, ct Purarum ac me ata se Saxonia partem magnam imperio tenuisse, perque profectos administras uos deprehendimin. - merum postpartim discordia intestina diminuistis domi iuribus. partim Francorum potentia vicianorum fortunam premente, paulatam accisi res,

Frisi quem Saxonia ct Uo aliasubmotio de nor Pelio omni in medium Si eni o hum,s eo longius Hartemo renuι, mox Rintimaria quoque, qua,nter Harsimum s mariam est, vetusta Caneis alum me usquei, Vinhemum risu eorum imperium cum nomine pautaeium, profligatum. Uitraiectum in selo Frisico quondam conditu,tum alia complura ovida Friclys auulsa: . abisque inde a principio Comitatus Holiandici per a

diae ad ortum termi- post Trahemum, qui lemari paterfuit, Frisi Nili sumebat, ea quas cia talis ct minor tum vulgo appella- 1 Lmia buum lacusique inpentes desinebat.

mius equi quondammero ciuitas elicissima in eou pectu Aumaria funiari s nunc deleta: oppida . verorecentia Medemblicum, Enchus, Roma taddunt uonnulti ct Edamum. Monachodamum,

43쪽

LaBER PRIN V s. 21menque priscum retinet. Heuus quondam uim non magnud , etiam inter ostia Rheni a verer bus numeratus, ingens nunc maris inus, ras eia

uione abfirpiis, influens in lacum illum vel umporiud magnum, quem Australe mare , ut dixi, vulgo ianucupant .Hocynn,prima hodiernas risia para quam occ3duam proprio nomine vocare coeperunx postquam altera illa amissafui ab occiden re tota alluitur, Hollandicam oram longo interual

is respιciens. Incepit quondam ab Austro assur gens secundum litu. a Uihi numinis ostio : qua quam tempus fuit, cum vora Viarum Gulmuda, Lampens SMolhq seMaccenserentur: Iam eis Vita arum Aassitum,'llenhoa, Stenevicum, Cunera

hodierna nitium meridionale capit. Indesecundum litus in Septentrionem modice primum sex ubi Stellirimescus ager, mox velut in Hollandi amexcursura, redia in occidentem longo spatiose porrigir, occursuque Hollanduco similiter prominensis, aestuaria Fleui ab Austrino Mu quasi secludit. In huius prominentis ora promontorio extremo Stauera est, oppidum vetus ac praedives o Iim: sisde; aeui imm in Hollandia litora ad Enchusam s , Medenblicum traiectus, non ampli'us binis milliaribus patens. Stauera in or

tum obliqua st leniter reflexa, ubi dindelapam primum, deinis V orcumum oppidum in bra ha

44쪽

rit, myx in Boreamsevertit r tria miliaria -σna donec paulum supra Harungamon. portu O munitione hodie celebre, ascenderit: inde rursu- secundum lisus vadosi maris longissimo tractu per optem ingentia milliaria quo ereregionis maximum latus est, in ortumaestiuumprimumstporrigit, quou exiguam sane ingulam FancampreM-rierit, deinde in meridiKrum rusem. in orientem se recipit, uarios Laui s.lato 2 profundo, quem sinum potius maris Axeris, acriuo qui in uari-ώminfluit,a reliquari sequitur,si parte dirimitur. Sinnuose de stendens,laudem per terminum Australem inoccidentemadCuneram reuer ritur,metia staltysdioecestos raraiecti prouin-cirseo latere cohaerens. Regio iacvniuersa quadrara penes ursiad VI II. milliaria gna in longum' parens, pari sere latitudine, pascuis uberrim lata, qua Boream Stitusθectat,arenosa,Malustris.aς nemorosa qua meridiem stortum:ciuitates mun ras habet vi .oppida pulcherrima sine muris v. Ab batias IX. coenobia in uniuersum xor profectu ras iuridicialesam II tivicos celebriores CcCXXXI. Diuis .itate in partes tres, qua iamfoederibus seiungere ommunemqueremp.ruercis Gry ,-bi consuler lent. Prima murgoa est,. StaueraFrisiorum quondam metro Iullustri,initium ducens, er maiorem Iougitudinis uniuersaparte, coplexa, mariaut estuarise magna exparte circiι

fusa, multo opulentissima, bminibusque

45쪽

rum Frisiaamanissima, ct mundicie rara,Amicilium in usarum; eca humili loco er aquoso, p/scium prouentu inprimi Felinio*uerdia vetustate pollens Mediterranea oppida stram olim contra hostiles incnrsus communita : item Harlinga in si

rore, recens moenιbus circumdata cum arce paulo

ante Armissima. st peregregist pori mercatu cel bris, velut Emporium totius πgionis, in annos sin ingulos fortunam μdhuc adaugens: tum Sista, Stauera quondam, ut iam dixi, sornm regias . perbo cultu munc oppidi vix nomen tuens, aut o ciem retinens, smiliter in ora ad meridiem perinnente, in prasectura cieeliana, qua inter hac duo oppida,Fecundum mare extenditur: Hindelva, ct orcumum in litoreoccidentati:demumIsta vicina , agro humil3 ct irriguo, ut ipsa quoqua eca sita. Drritoria porro v I o. ct in his misi ad Qxvr I. Canobia monachis aut sacris Hirginibus dicata IIII. Altera eg a me urgeone in Lamcamflumen, ct iconis caenobium, agri fingam limitem,porrecta opibus 9viris nobilis,praejertim qu Boream ctoccidentem specta aut litori vicina est nam ubi Ponidianis contigua est, et meridiem versus procurrens'luestribu propinquisit,reliquapartita par est.) Ad cuius initium poARDIA ciuitatum Frisia occiduae maxima Syendidi sima, ad clys sacris, profania, publicis, priuatis, nobilium prest; tim atrirs magnificis illu-

46쪽

G R E v. F R et s. H I s T. stris,riuis profundis per medios Nicospraecipuos δε- currentibus ut pleraque Frisia oppida) permeabi

tis, vicis tersa ex sine omni immundici csbrde, ἄ- ' pulenta, nitida,populosa, cultu'mon 3 homianum praecellens,munitionibus validis per ambhum

cincta edes hoc temporeIummi SenatusFrisici per ea loca,adque ab omnibus reliquiis tribunalibus in terHeuu 2Lam i prouocatio. g. Ista prope in umbilico regionis totim oco oberrimo, ct ad quem ex cunctis oris, omnibusique agri partibus nauigari l

nunculis post: ἁeinde Doccumum portu commodo, quem alueus non contemnenda flaminis in Lauica aestuariumst effundent uod Doccumanum riuum locant, cycit, insigne oppidum ad rara. pals millia intus ab ortivo latere , ubi flumen

exit, pauloque minus a boreo recedos,aggere temreo cum propugnaculis oest in circuitu munita: prafecturas praeterea habetx i I, vicos CXXVI I, cse inobia XXI .arces nobilium vetustas quam plurimas. Tertia parte; luestrescoAtinentur,cum agris vici' nis Stelon mersico, ct Scoterlandieo,qui contermini sunt miraiectine dioeces, multumque pro ubertate contra Episcopos certamen habuerunt. Hac pars

palustris auisbuis obd)Iuas quoque habet modicas, que nomen ei dederunt, ct lacus nonnullos piscibus copiosos, potis limum ubi VHestergoa coniungitur: oppidis omnino caret, ct in uniuersu D licitate ceteris mulium cadit, praefecturis continetur vii I. sed quae utiet praefecturaι totidem

47쪽

LIBER PRI Μ vc etyhaud quaquam aquent: vici in lys numerantur LXXVI I. oenobium vero unum. Qua parte ara mr , strium satisferax, pascuis non perinde ido nea. Terrampalum emfodit magna copia, ct deuectam per Duos in usum ignis vicinis Auendit. Huius incola, ceu seri solet animo ct corpore ad bellum, laboresque magis quam reliqui, quai copias delicia enervant, prompti sunt. Uve terr uniuersa , ct ea, quam dixi, ostergoa pars mulio maxima fruge,armento regibus,piscibus,auibus, quibus culina instrui laute pote pra quam cre' di queaifaba est: sed illa humilis lacubiti auisa -gnis abundam, oe pluribus fluentis irrigua, atquσita piscatu 2 aucupio melior: Ostergoa vero editi- rorict pascuu optimis, satisque nobilior.nramq- tamen rius percurrunt multi nauigabiles : Sed excellit T ocumanus lati ct profundi aluei, Doccu-mo Leoardium ducens , ac illic in duose brachia scindensu quibus alterum Franecam alluens, Har- tingam tendit, ibique in mare rursum effunditur:

alterum in meridiem se pracipitans, ct lacubu aut stagnis se miscens Soecam, It m,Stotam,Stallueram, V Horcumum per ambages contingit 9 coenectit, pluribusque locis in mare est luit. In hunc

Ur oli1 quoque riui se insinuant, quis luestrium a

grMmpererrant, quorum maximus cunerus est, qMunquam is proprio ore ad Cuneram visum cog nomunem,insinum australem etiam essertur.' --que hinc mamma sane commoda in iis ultro cri

48쪽

iroque commeantibus prouenisisti In RHestergoa, ut eo redeamus, prefecturare censeἡtur hM. onserana, Franecana, Pareana, Memaidana, Meriana, Hennariana,MImbrιμυ , Gesana,qua postrema,ut axi, inrιr tam ct Staueram porriata viroque comprehenso oppuis, tota ea longitudines Gns pulseatur. In O Coa proctu punt,Leouardiana DeGUrcana, uetana, Feruerisana, Ramerdiana, Dongrana duplex, Dantumana, Octor ita, collumana, et Uerana, mastingana. S laestribus autem ista, Don uersial .

Lemmeran Anieuerdiana Scoterlandica, tingarana, Hastherana,Sellinmers duo, Orienta siser occidentalis. coenobiys maximas opes habuerunt, Claro Nm in 'Dantumano territorio,

FUMrdia ct Maria hortus in Aruerdiano, eumanum in oppidosus, Verraconium in collumano, apud Osurgoos: coenobium vetus in re n- strano, Ludinherchum tu Haneeensi, Lidis Aia in Barrano, Taboriticum in in misitabano,He- metum in cyresiano, apud V Mergoos. Quorum adscia sela equata nupero bello, reditus omnesis amariumpublico ordisum decreto versi. ceterum alius Iove, ωm est, huius regionis habitus, aliaque forma quondam fuit. Nam longius extra id, quod nunc extat, litus agri Vocurrerunt verse r. insutis,o octonis alibi, alibi senis, aut quaternis pag. millibus a continente. hoo rempore recedunt

49쪽

diuisen. Et qua nunciatinentibus agris ubiqueintre

latoque maris influxu totis lateribus dirimebatur: ad cuius influxu oram, eo loco ubi iam Terisco mum est, oppidum fuit mercatorum frequentia syinsignem portum percelebre: Viguum dixere, quod

nomen in parte vici eiss etiam nunc reliquum.

Migiaque oppidi isendam penitus obbterata. Ad hae quidquid fere palustrium aquarum in Oseu as Siluestribus erat, aut δ vicinis lacubud in orientem se effundιbat, id colledium per Lauicam

iis mare efferebatur, amhumque illum, qui iam pene exaruit vixque riui nomLantequam in vadum exeat, tuetur,profundum Smagnisclassibus nauigabilemfaciebar. In huius amnis ripa, qua is gius tum is continente in aquilonem prominebat, , emporium fuisse tradunt qui res vetustas eim loci memoria mandarunt, Est ad, nomine, rumpor rureceptandis quat uis classibus idoneo:quod ia, cum seis, S cum ipsa pene memoria tuterjt,ac La . uica ositu sine certo alueo in vadῶ incertum ac breuia abjt,quantumque abradendis terrisoacio a iecisuo, tantum altitudinis contra perdidit, venamum maiorum cur sivi prope totum sit atate hau nostra inidoneum. Oua quomodo, quoue tempore

versa omnia sint, oppidarne perierint, suis locis iu

50쪽

bistoria nobis dicatur. Post Lauica uariumst

Verriconis coenobium, pirum adalueu eiusdem p ne emortuum, quem limitem agri prioris designa-nhPoninganusagersequitur,longoquelitoris tractu non minus quinis milliaribus secundum latus Boreum ac vadosa aestuaria in ortum recta porri gitur. Inde in meridie e referens AmasisImminis ostio,ac uilla,quem DP uarium Uiactuum rabie nominant, ortivo latere clauditur, sto nubis admodum litoribus. Nam primum a So

ptentrionibus,ubi sensim per aliquot passuum millia descendit, ad portu fere Dei itinῶ,inde rursum

in ortum coisuertitur, Ama tamineoram radem re: mox, ad Dullarii initium in terrasse insinuantis, lut linguam aut cuneum efformans, cuius in extremitate Perda vicuuitus ess,iηter meridiem e.

occasum aliquo que. deinde, quasi incitantibus st

in terram fluctibus, ulterius etiam in occidentem longo spacio litus retrahit: iterγmque breui flexu in ortum redit,at ueeodem,pene quo in occidentem ierat, stacio, in quo ε' idmoidicumonum qu tuor turribus conspicuumst offert,rursumprocumrit : postremo altys etiam minoribus sinibus receptis ad terminum Austrinum contendit,ubi coeno bium est Hilligertium, V panica clade nuper nobialitatum. Ab eo terminoperpata tria s arenosa loca ad Ostergoa limitem recurrit quod latin eim est omnium maximum,2 XXV r. millib. pals non brenius. Ager totus dimidio fere, qua veriorimi'