장음표시 사용
101쪽
eiusmodi herbae in umbra siccan clie reponantur, dubio procul situ obducentur,& patrescent. Caeterum ut recth exi ccat fuerint, decusso puluere, in sacculis ex corio, vel ligneis capsulis, recondantur, ac diligenter
elaudantur,ne earum vires evanescant. Qua
in re errant seplasiariorum pleriq;, qui herbas iam siccatas in fasciculos digerentes ad officinaria laquearia ruspendunt, ubi non solum breui viribus destituuntur, aeris ambientis exuctione, ac ventorum perflatu, sed etiam puluere, & aranearum telis obsiduntur, quin etiam muscarum stercore, quq illis die noctu i, insident, labefactatae nigri cant.. Neque vero planἡ laudibus efferendi sunt ij, qui in linteis sacculis,ipsisque teXtura admodum raris eas trabibus appendere consueuerunt: quippe stiuus aer in ipsos penetrans, quicquid boni inest, absumit 3c abo
lex, quin etiam puluere obstae corrumpuntur,ia contabelcunt. Idcirco vitam herbae, quam radices suas integras asseruent iacultates, nihil qui de preti antius, qua eas capsulis tiliaceis,vel piceis, vel fictilibus, diligenter clausis rςponere,ut docet Hipp.ad Cr teum his verbis scribens. Omnia medicamenta, quae succi & liquoris fluidi sunt, in vitreis vasis serantur: quae vero folia, aut flQ-
102쪽
res aut radices sunt in fictilibus nouis pro- bE obturatis, ut ne ventis perflata medic menti vigorem, veluti in animi deliquium collapsa,amittant. Ouod si Hippocrates in recentibus obseruandum prqcipit,id maxi-mὸ in siccis fieri operaeprecium erit.Hactenus Matthiolus. Sunt quae in mensis alicuius initio aut fi ne potissimum florent aut fructificant, quae nos tamen in tabulis duodecim mensum simpliciter enumerauimus. Itaq; cogitandum est non raro fieri ut quae in mensis alia cuius initio florere solent, circa finem aut medium etiam mensis praecedentis appareant : & rursus ut quaedam a praecedentis mensis siue ad principium aut medium sequentis differantur. Pulmonaria tqta aestate in quercu arbore & saxosis locis inuenitur. Succus ex herbis colligedus in noua caulium productione,eodemq; modo ex solijs: liquores lachrymaeque sectis integra aetate caulibus excipiendi Diosco.
DE FLORVM COLLECTIONE repositisne ex eodem Matthiolo.
Flores non secus atque reliquarum pia
103쪽
tarum partes, eo tempore colligendi sunt. quo magis suo in vigore consistunt, non autem cum iam flaccescentes decidui evanescunt.At capparum flores muria asseruandi antea quam se explicent,decerpuntur: roserum vero cum non plani exciccati visuntur: caeteri deinde cum omnino expans s lijs patent. Verum cum maiori ex parte omnes fiores ferὸ sint herbis fragiliores, molliores ac tenuiores,idcirco tantum abest, ut in sole siccandi sint,ut ne quidem in umbra. si calida vel eminentia fuerint loca: quippe, ut solis seruore, sic&aeris calore nimio exolvuntur. Siccentur igitur in locis temperatis, quo tempore saepius reuoluantur , ne situm contrahant,adhibita etiam cura,ne sicci natiuum colorem perdanti quandoquidecertum est fiores, qui inter siccandum i proprio colore degenerant,nullius esse in medicina vias. Siccantur autem probh ubi substratis linteaminibus sparguntur . 3c ijsdem lenibus operiuntur.Flores itaque in uniuersum sicci ad annum duntaxat edurant, etsi anthemidis,centaurij.ch Anthemi,millefolijspariij, scrofarum stores etiam longiori asseruentur tempore, si ligneis arculis opti- inclusi diligenter recondant r.Matth.
De floribus legendis ex olio. Flores
104쪽
Fores legantur cum maximὸ vigent, eueislo sereno,ut capparis in gemma,rosa e*pandi coepta legatur : reliqui ferE aperti sed haud ita pridem : Sc ex quibus vis nondum
exbalauit, nec folia tenuentur . mint deis 'cidua Siccantur sole vel aere calido, magis,mia 'nus,pro varia ipsorum natura. quidam si candos volui donec ex ponderibus decem unicum supersit, minus autem ex montanissoribus quam ex campestribus minuitur. Σyluius.
Flores legi debent priusquam decidant. DioscorideS. De disserintia florum ratione temporum anni oestrum c.
Plantae plerunque pro peculiari aut loci,
aut anni clementia maturius nunc,nunc ve τὸ serjus, i adolescunt,ita etiam florent :si cin Germania omnia uno aut altero menso
tardius florere, quam Neapoli,aut alus locis calidioribus videmus. Sic ex Fuchi monumentis Geranij speciem primam quam acum muscatam appellari vulso ait, Aprili mense florere : in agro tamen Ne politano ineunte Martior, singulis annis eandem norentem obseruauit Maranta.
105쪽
Anni etiam constitutio eandem rebus a. fert diuersitatem : Sic brassicas mense Decembri caules edidisse vidit idem Maiaranta, ac in flores erupisse : cum ut plurimum vix Februario florere incipiant. Quaedam per hyemem flores Sc folia proferre solent: quaedam bis per annum etiam sorere,Dioscor. Anni parte maiore florent multa quae coistuntur, hoc est verE, aestato 3c autumno,&quaedam incluta etiam hyeme , ut Caryophylli,leucoia,violae dasypodes. Menses omnes videntur aliquas in ipsis florentes proprias habere , eXcepto Octobre:& hyemalibus,Nouembre, Decembre, Ianuario & Febtuario, si tamen Februarius in alijs Germaniae partibus mitior sit quim Helvetiet nostrie,proprios ei flores dixerim leucoij bulbosi,tustilaginis,thymelaeae maioris quam etylandi dicimus, quod Februario florere incipiant licet in Martium exten
Calendula & bellis minor locis calidioribus , toto sermὶ anno florentes inueniuntur. Sunt quae uno tamen mense florent. Alia non uno aut altero mense tantum,
sed diutius, ut pentaphyllum, rhododaphne pu-
106쪽
ne pumila sue herbacea. Ocimoides, capsi cum . buriam pastoris hyems superueniens diutius florere prohibet. Quae apud authores aestate gorere legimus,aut fructificare, ad mensem Iunium se Iulium apud nos potissimum reseremus. Maius enim aliqua ex parte vernae,ut Augustiis autumnalis constitutionis est , hic suo sine,ille principio. Tota aestate florent. Anagallides a Maio v': in autumnum. Fraga vere & tota qstate,inque maximam autumni partem. Hyoscyamus ferὸ per totam aestatem,praecipuῆ Iulio. Phu. Ranunculi secundum & tertium genus apud Fuchsium.
Saxifraga pimpinellae smilis aestate in autumnum usq; floret.
Sideritis primauchsj, folijs marrubij.
Iunio floret usq; ad autumni finem. Symphytum magnum. . Autumnus velut alterum quoddam verest,& multae in eo florent,sed parcius ince riusque,quae vere copiosius non solum herebete,sed etiam arbores apud nos aliquando: haec dum scriberet Gesnerus anno Iss3. ini rio Octobris pyri arboris flores ad eum alu
107쪽
lati fuerunt,ut ipsemet scheda manu sua script testatus est.
De forum iligerentia,Ob ealtum
1 Anno I 56,cum apparuisset cometa,versuit satis calidum , 3c flores plericli duabus aut tribus septimanis praeuenerunt. a Stirpes vetusti ores, quae in locis subterraneis, aut cellis vinarijs,aut alioquin locis tepidioribus aut hortis per hyeme seruantur,multo citius flores edunt, quam recens A modo satae plantae.
3 Flores multiplices, gestillie sIumen,an ει prius incipiunt flores emittere 3c durant diutius in suo genere & hortensia multa quam sylvestria prius diutiusq: ob alimenti
copiam,si frigus 3c umbra, & loci natura noprohibeat. 4 Nota, Quaedam anno primo non flor re t olusatrum, faeniculum nostrum: nam dulce floret primo.s Ouae primo anno florent,e Ode pereul. 6 Herbae floribus multiplicibus, se liteolumen, plerunq; steriles. 7 Herbae aliquae abscis vel aliter laese demo postea crescunt & florent, sed tardius. 8 An ubi in eodem genere albi,& aliorum colorum stores sunt,albi praeueniunt in ro-
108쪽
ss, caryophyllis, cyano,aquileia, ocimoi
9 QAq seruntur,alia prius,alia tardius floren .,prout Uel autumno vel verno, vel veris initio aut sine aut etia aestate sata fuerint. Eorum quae in hortis quotannis serumtur,vel citius vel tardius . maior ex eo ipso varietas est:& praestat scire quoto temporea satione eorum unumquodque floreat aut semen ferat. Cnicum Nouembri florere vidi .erucam etiam, nasturtium, sceniculum, sed rara. io Multum refert in vasis,vel in areis plantari: haec serὸ proceriora fiunt,vel citius fio rent.In vasis tutiora sunt ab animalculis i
festis. De nonnullis, pMeforent emen γ ia non gignunt. Sunt ex plantis quaedam, quae florent quidem,semen vero non proferunt, ut omnes
ferE stirpes, quae florem multiplicem emi tum,Cham leuce quibusdim dicta,Arthritica, Viola Martia dasypus,Sambucus aqua tic Ranunculus, Cerasi genus ut sequitur: quoniam vis omnis consumitur in florem. Aquileia tamen. Calendula. 3c paucae alia semen seruac.
109쪽
Acer maius apud nos,ahoria:cuius generis arbores quaedam etiam florem non ae
Ceras genus in sylvis prope scaphus
am ut audio flore magno,multiplici. nfulis te viilberric se. Erica .EId. Fraxinus in quibusdam locis . , Arbuscula quaedam in nominata in ropis fluuioru quorundam. In beebroodo re nucleorum , persici fer E in folijs & co
Pseudamomum saepε apud nos. Nam in Gallia de Italia fructum maturat, ubi in hortis colitur. Nascitur apud nos sponte circa ripas &alibi, lijs ut ribes vulgaris frutex. quem etiam magnitudine ferἡ aequat . eu-damomum autem esse,non piperis genus. ut quidam purant,ex veterum descriptione coniscio. Salicem Homerus oles carpon a sterilit te nominauit. In sylvestri tamen latifolio genere pappos a flore avolantes loco seminis esse Tragus obseruauit.
Thymus, cui flos pro semine. Titia sylvestris. Viola dasypus,ssulte vi diale.
110쪽
ae semen fructumue aedant flore non antegretro aut nucamento floris loco nul
la aut quam paucissima sunt, ut mali quaedaapud nos ut audio) de filix fortE. Omnino
quae nec florem nec semen aut semen non manifestum) gerunt, toto anno virent pleraq;,nimirum quod iuccus plantae natiuus non consumatur in semen quae vero semine abundant,vi ferulacea,& quaecunq; vin bellas gerunt in herbarum censu , hyeme ferε omnia intereunt, ubi semel fructum copion protulerint: quod quaedam primo itatim
anno faciunt: alia in secundum aut tertium annum caulis germinationem & fructificationem differunt, ut in angelica nostraobseruatum est.
Sabina apud nos alicubi nec florem nec fructum ostendit. ΦDE SEM INVM cOL- lectione. Semina cum siccari inceperint, legi d bent antequam delabantur,Dioscorides. Semina deligantur matura omnia, beta. habita, plena & corpulenta, sc quae naturas suae vires proprias habeant efficacissimas, M Odore saporem, colorem, sui generis