장음표시 사용
111쪽
DE coLLEcTION Sperfectissimum, si odoris, saporis est partu
ceps. Sint praeterea recentia, aut his proxima. O iae enim diutissim ε fuerunt reposita semina, bc alia, vires habent imbecillioreia Sylvius. D eseminum collectione in repositis ne ex Matthisio. Non minori studio colligenda sunt semiana tam ea, quae suis in stirpibus nuda innascuntur,ut lithospermi, foeniculi,anethi, dicari vel vasculis, aut capitulis inclusa,vip Paueris,nymphaeae,melanthij,hyoscyami,&ocimoidis aut siliquis tecta, ut fabae, ciceris. phasoli, dolichi,& lupini: aut corniculis r condita,ut foeni graeci, sertulae Campanae,s-
napis 3c erucae : aut Varijs inuolucris conis tenta, quam ea quae circa medullam quorundam fructuum intus conduntur, quale est mali medici semen,auranti j,limonis, pyrorum, cydoniorum malorum . peponum de melope ponum , cucurbitae & cucumeris. Veruntamen haec assumere oportet, cum fructus,a quibus eximuntur, suam matur
ratem pland senserint: illa vero ubi herbae
iam siccae,non amplius virent. Et quamuis multa reperiantur semina , quae ad annum ultra suas alseruent vires , ea tamen quotannis
112쪽
annis renouare satius ac tutius erit, siquidε pauca sunt, quae inueterata rancorem non redoleant: quo fit ut calorem nanciscantur extraneum, Ac sibi non cogenitum. Vbi igitur sicca fuerint semina arculis ligneis reponantur in locis siccis: facilὸ enim cotrahunt locorum humores. Haec Matthiol. Quaecunque fruticosa se . sunt, qualis si chas est. trixago,polium,abrotonum, absinthium aeriphium absinthium hyssopus, aliaq. his similia suis seminibus praegnantia
Iegi oportet,Dioscor. DE c OLLEcTIONE ET cON- seruationestu ituum ex Matthrol. Caeterum fructus, quemadmodum pruinna,serica, myrti baccae, cydonia mala , cerλsa quae vulgo marascas vocant, corna,sorba,si cus,punica mala, 8c alia id genus, quae in modicinae usum reponuntur, operae pretiu est, ut maturi ex arboribus decerpantur: quan quam sorba,ut siccentur, immatura decerps re conueniat. At animaduertendum est.
quod ubi astrictione . & repressione sito pus ,fructus astringentes ut paululu potius
immaturi, quam secus, temetantur Oportet.
Porro iuglandes, amygdalae, pistacia, nuclei Pinet. Se auellana: non prius ex arboribus
113쪽
excutiantur, qvim planε ultimum maturiutatis gradum senserint. Id autem rectὸ cognoscitur,cuha extima inuolucra sponte sua dehiscunt, & arbore concussa una cum fructibus decidunt, alioquin insolata controbuntur 3e siderantur. Ex his igitur,qui siccati asseruantur, capsulis ligneis potius, quam saccis recondantur, ne extraneos humores concipiant. Cui vero per annum recentes reponuntur, aut maiori eae anni parte perdurant, in locis siccis, minime a perginem redolentibus appendantur, ut assoletde v-uis, pyris, malis cydonijs L punicis aut super paleas expandantur, ut fit cum malis. sorbis ac me spitis: aut hordeo vel milio sepeliantur, quemadmodum medica,& aurantia mala,Matthio. ,
Fructus legi debent,inquit Dioscorides,
Lentiscum arborem quae mastiche fert, ac triplici fructa tria tempora monstrat randi,Germania ignorat. Malus medica regionibus calidis per totum serὸ annum , u cura adhibeatur,floret atq; fructificat. si troiui ili moneni viab po
Seminibus fructibus omnino carent apud nos December,Ianuarius, Februarios, Ma
114쪽
te Martius Aprilis paucjssima nee solita colligi ut be alicae terrestris Sc cyclamini fortassis profert. DE RADI cIBVS co
ligen . Radices quas seruari oporteatiradicumque succos, Sc cortices, incipiente in plantis illis soliorum defluuio erui, excipi Sc ause ri oportet: Sc per se puras locis une humore,ut erunt, siccari: lutosas vero aqua prius lauari Dioscor. Et paulo anrE, Sciendum ex herbarum medicamentis durare ad multos annos solum candidum Sc nigrum veratrum,reliqua ad triennium tantum habere usum.
De eostectisne radici ex Soluto. Radices omnes incipiente soliorum d fluuio legendas,& coelo sereno,censuit Dioscorides, cui in quibusdam Galεnus & Aui-cenna& Me sues consentiunt, in ali a diuersa sentiunt. Sunt contra quibus placet magis, radices esse legendas priusquam in caulem. folia, storem.suchum, semen,vis plantu
115쪽
propὶ tota erumpat. Dequentibus autem folijs, eas esse foetis animalibus similes, hoc est ,velut semianimes ac multum imbecillas. nisi si quae tantum habebant virium, Ut etiam earum satis retineant arefacto caule, ut scilla quomodo valida animalia etiam foeta adhuc robusta permanent, nisi dicas eti min illis quae viva & veteri radice repullulant saliuam vitalem plantae velut sanguinem per caulem priusquam arescat, in radices, licet non totum, renuere. ut in arboribus sit. Quouis tempore colligi possunt, quae hominum cultu 3c satione crebra in omnem anni partem vegetae incidunt, quales serὸ sunt hortenses,alimentosae, ut aph vulgaris, buglossi utriusq;,betae, lactucae, inlybi, OXalidis ,raphani, napi, pastinacae,sitari, cari,panacis, cepae, porri,alth: 8c praeter has erraticae, dauci, gingi dij, caucalidis,ari,dracuncuisit, cyclamini,periclyrneni,cotyledonis: nam hae quinque, ut bulbosae quaedam aliae, etiam aestate siccaxis folijs,plenae sunt, & frequenter autumno regerminandalimenti pinguis crassi copia. Ouae vero solius naturae sponte crescunt, aut semel a nobis tempestiuὸ seruntur aut plantantur, sere sunt optimae solo aut vere,
116쪽
IN GENERE. Diut bt dixi autumno, paucissimae aestate
aut hyeme. Quin & hae quas multis anni partibus communes diximus , sunt praestantiores cum tempestiuὸ satae adoleverunt 8c viis gent:alijs vero teporibus ignauiores, quando vi quadam & holitoris opera ia irrigatione coguntur adolescere sub coelo sibi parum propitio, quale aestiuum est ac autumistiale & hyemale. Sic vEre ipso quando primum germinaro incipiunt, nobis leguntur in annum inula Augusto, paulo post) althaea, iris, acorus, symphytu,ruscus, Ellebori albi radice vera colligit Aetius)asparagus, petroselinum,
pium, foeniculum,bryonia, cyperus,rubia, Laxifraga, valeriana, eryngium,tormentilla. Paeonia utraq;,p olypodium, gram en,illium:
nisi recentibus aliquando sit opus , sed quuomnino erunt imbecilliores, quam si quo
tempore recentes colligi debent, inviumve ni sient. Haec omnia Sylaius. Et rursus, Radices autem legendas cu msolia cadunt, etiam censet Auic. canone a. Ec Platearius in Amstolochia : quaedam tamen alijs temporibu a Sala dino leguntur. veris fine, aut aestatis init o. 'coruS,Seri Plana aut mense Augusta, quando e iam spina
117쪽
alba vulgo bedegar,ruscus, bryonia, cype- 'rus,iris, enula campana, dictamn' vulgaris. Paeonia,glycyrrhiza: ut Septembri peucedanum : Octobri cyclaminus recens & siccus efficax. Decembri eryngium, ijsdem legu
Radicum viros, sicut & aliarum stirpium. partium,non eodem anni tempore aeque in omnibus reperiri: quandoquidem alia hoc tempore,alia vero illo humore praegnantes deprehenduntur. Tametsi non desint,qui haudquaquam infirmis rationibus innixi. radices a terra eruendae atrarant semper aurum no, cum videlicet folia decidunt,3c caules co tabescunt alij vero ineunte vere priusquam folia concrescant: siquidem hisce temporibus radicibus maior vis inest, quina c teris partibus. Sed ut ingenuε in hac re fatear, quid sentiam, crediderim ego omni no maiorem succi ubertatem inueniri in his quivere effodiuntur , quippe quod plantae nondum caules , folia, neque flores emiserint,
118쪽
emiserint, a quibus omnis radicum succus exhauritur. Sed Sc rationi consonum mihi
videtur , autumnales radices omnes, tum
paucioris, tum imbecillioris esse succi, quavernales; quod scilicet pauco ante tempore M caules, A folia,&fructus ediderint. Non tamen inficiari velim, quod quae vEre legunt Ar, copiosiore, quam par sit,humore redundantes, illoque long ε minus concocto eo, qui in autumnalibus habetur, putredini A corruptioni non sint magis obnoXia, praesertimq; si longo asseruentur tempore. Qilare a Dioscoride antroduersa, issan hiussit stirpium radices effodiendas esse, cum sti
pes ipsae folijs exuuntur. Quod cum varijs
anni temporibus eueniat, pro natura diuersarum plantarum, curam impendere opor tet , ut suo tempore unaquaeque radix integrε,si fieri potest, cum omnibus suis adnatis euellatur,& in ijs locis,atq; sub ea coeli constitutione , quam maxim E familiarem habent.
Porro radices abundε nutritae stat oportet,ac omni putredine, Sc labe vacantes non ita tamen, ut prae nimio alimento ex pingui solo,ubi nascuntur,accepto, debitam & humoris copiam, & corpulentiae metam excedant,neque ut eiusdem alimenti inopia in
119쪽
nes,&rugosae reddantur. Q Aod cum maxime perspexisset Galenus de iridis radicibus disserens libro primo de antido dis: In uniuersum inquit) ex omni medicinarum g nere illae radices inutiles habentur, quae inisanes sunt&rugosae. Atque illae quidem deteriores sunt mediocriter nutritis, Sc mediocrem magnitudinem nactis, quae crassitudiis nis modum excedunt, Sc plus humoris in se continent, quam illis usu veniat. Haec Galenus. Caeterum ubi radices 1 terra suerint e emptae, primum quidem tandiu aqua clara elui debent, donec omni undique terra. vel limo penitus ab si ergantur: mox deraditum a fibris, tum capillamentis omnibus. auibus uniuersim fere omnes comantur:p remo siccari eas conuenit omni adhibita
cura. Quod si fuerint quales foeniculi, apij, asparagi, rusci, polipodij, rubiae, intubi Se
consimilium, in umbra, ubi orientales venti respirent, diligenter siccentur At omnino cauendum est,ne sole seriantur: quippe quoniam potior earum pars ab eis procul dubio evanesceret, utpote raris 3c tenui bus. Verum enimuero si ex eis fuerint, quin natura crasta sunt. veluti sentianae, hele ni,
120쪽
ns, mandragorae , bryoniae, R id genus liae,& aer sit nubilus, 3c hy ems, ne in umbra situ tabescant, ac proinde marcescant, in sole ac vento tuto siccari possunt. Quod comis modius fieri potest . si frustatim dissectae, ita tenui funiculo trahciantur, ut partes non se contagant. aut cratibus impositae quotidie saepius mΣnibus reuoluant. A qui curandum est. ante quam siccentur,ut lignea matrix, quae omnibus ferε radicibus includitur, ipsis in longum fissis, integra e-Ximatur : quippe omnino inutilis est, nullamque vim obtinet, eis gentiana, cyclam . nus, aristolochia rotunda,iris, bryonia, cenis taurium maius, nymphaea, aliaeque comispi ares absque matrice suas prae se ferant radices.
Siccatis radicibus, quod planε constet eas sine tabe. & te redine, per tempora asse uari posse,ijs reponantur in locis,ad quaeso lares radii non penetrent,neque fumo pate at aditus, 3c quae neque uliginosa sint,neque pulus rulenta. Sit igitur locus eminens &siccus,ad Septentrionem verges. vel etiam ad meridionalem plagam.quando scilicet radi-
ces ipsae non prorrus exiccatae reconderenturiadhibita tamen cura,ne eo tempore austri humidissimi fiatus admittantur. Ilx de