장음표시 사용
91쪽
TABULA DE IIS QUAE E RO-bore enascuntur,ex lib.'.Tbevbra-sibist. p. 8.er 9. Robur,ὐῖς,arborum omnium praeter se Etum suum alia plurima gigni Vt Gallam Paruulam, & laeuem Resinosam aliam & nigram. Galla deterrima ex robore : signum eius quod cauernae translucent, Pliis
Mori specie quiddam duru 3e fractu difficile, id tamen rarum. Aid est, effigie colis quiddam, quod cu perficitur, duru quid parte eis micate M perforatu, & tauri caput quo dammodo aemulans profert: id perruptum nuclei oleae speciem initium ostendit. Pilum,οτῖλών. Hic pitula est lanae ,σφαιώον , Plinius videtur legisse υρυῶδες. Mollia,sed nucleo ρηνίου durior , qua in lucernarum luminibus utuntur.Flagrant enim probe. ut galla nigra. Nascuntur in eo&pitulae nucibus non absimiles, intus L
92쪽
bentes floccolos molles, lucernam luminibus aptos nam & sine oleo flagrat,
Pilulam comi gera, caetera inutilem, verno aut m tempore succo melligeno i ficientem lupi tactu tum gustatu.
Pitulam altim in ramorum alis sine pediis culo , concauoq; sessilem, peculiarem. versicoloremq;. Nam eminentes quosdam umbilicos candicantes,vel passim variantes nigris maculis habet: partem inediam cocci tinctura insectam splenis didamque ostendit. Aperta,nigra 3c putricans cernitur. y νωνηeσροπῶν - σφαιπe ον Oh πν κοιλορα ν. Gignunt&alae ramorum eius pitulas . corpore non pediculo adhaerentes, candicantes umbilicis: caetera nigra varietate dispersa.Media cocci colorem habent. Aperistis amara inanitas est,Plin. Pitulam h folijs couolutam, compressam atq; oblongam. .
Pitula super solijs tergo adhaerent candicantem, translucidam M aquosam dum tenera est.Haec etiam muscas interdum intus continet, veniensq; ad incrementum
93쪽
tum iustum, in modum laeuis paruulis stare indurescit sed haec rarenter adnascitur. Et in folio rubente aquosos nucleos candi eantes,&c Plin.)
Pilulet diuers σφαιε εα quin q, generit 8e cachrys sexta. Sed & caetera omnia pr ter lapillum fortὶ pilui diei posse videntur a figura. Lapillum,pumiceu ser . κιοσηροειδῆ sed raro. Aliquido de pumicos gignit. Plinius.
Horu quaedam Gaeta obscurius trantalerat. Transtulit&Pli. 16.7. sed quaedaomist:in quibusdam differt, ut anno taui mus. verunt robora & cachryn, quae postqva folia decidεre,hyeme durat in platanoquoq;. nuce,tilia, picea, larice, abiete. Est aute piluia in medicina urendi vim habens,&c.Ρlin. An cachrys etiam flos quercuum Fungi e radicibus & iuxta radices. Viscuim Sed haec duo,sungi & viscum,cualijs etia arborib. comunia habet,Theo. Item mel & apes teste Hesiodo. Nascitur aut hic melleus humor coelo cadῆs, nec
alijs magis insidet frondibus, Theoph. Videtur aut dro meli, id est. Mamilutet ligeret.
94쪽
. Dioscoridis. N TE omnia curandum est, ut tempestiuὶ legantur & seruentur omnia. Ex hac siquidem obseruatione efficacia sunt aut evanescunt medicamenta omnia.Serenae itaque tempestate colligi debent. Refert enim ni gnopere ne a siccitate aut imbribus legantur: & ut ἡ montanis, ventosis, frigidis, nec uliginosis locis, potius quam contrarijs p tantur. Nam quae in canipestribus, uliginosis, umbrosis nec vento perflatis proueniunt,plerunque ignauiorasunt: Multoq; magis quet non sua tempestate & importunh lecta fuerint,aut infirmitate distabuerint.Nec ignorandum illud etiam, siepenumero haec ipsa loci proprietate &anni temperamento,ocyus aut serius in integram aetatem absolui.
95쪽
Tu quo ad fieri potest, nobis montanas maximE &in altis collibus nascentes hembas radicitus reseca. Sunt enim aquosioribus solidiores &acriores,propter terret denstatem & aeris tenuitatem . Nam quod attrahunt frigidius est. Conare tamen ut etiam de his quae circa stagna nascuntur,& de palustribus, fluviatilibus aut sontanis, sores colligas : quas sanὸ debiles, & exolutas, ac dulcis sueci esse scio. Et inferius, Sed & herbis multa reptilia venenum immittunt,& hiatu suo internae iis psarum teneritudini adflictionem pro auxi lio inspirant. id quod latet, nis sanε nota aliis qua aut macula, aut odor serus & grauis, rei factae indicationem secerit.
Ex herbis plurimae solum virides in vissum recipiuntur, dum hae vel harum succi in strupos coquuntur,ia in apoZemata, clysteres, fotus, cataplasmata,& alia id genus. in quos usus postremos quouis tempore leguntur. In syrupos autem, vel formam aliisam toto anno seruanda,sunt legendae quando sunt efficacissimae, cum scilicet Eorent.
96쪽
aut etiam semine iam plenae sunt, ut sumais ηl la. calaminthe, Maliae ex sequentibus in strupos vel alia composita diu seruanda recipi solitae. Nam fumariam florentem veris initio, semine autem plenam veris fine legi; Mesues. Quod si herbae nec caulem, nec storem nec semem edunt,ut adiantum omne, asplenium,legantur in foliorum vigore: quando scilicet minima de virentissima sunt. μdam dum florent aut sementescunt quia lignota sunt SceXuccae, ante id tempus
in usum trahantur,ut bet brassic cichorium,chondrilla,eupatorium,lapath plant sines,verbascum,uerbenaca. In quo virium vigore etiam sunt colligendae quae siccantur, & in usus medicorum varios anno etiam toto seruantur, ut absinisthium omne, adiantum omne nobis quibus enim abundat, virens & vigens usurpa tuo anethi coma, betonica, carduus benedictus,cichoriunt centaurium paruum, calaminthe, menta, chamae drys, chamaepitys. eupatorium, eustagia, sumaria, hysopicoma, ma9rrubium, maiorana, origanum, polium , pulegium, ruta,rosmaris, saluta, li- cet hae duae etia sne floribus sint effic ces scordiu splenium,thymum,thymbr ,
97쪽
verbascum. Aut saltem cum visent solia tna gnitudine, odore, coIore, praelirtim quae caecumini sunt propiora. Absinthium vere legit Mesues ad se cum & aquam inde stillandam, flores eiundem aestatis initio,hic autem testatis fine vel etiam autumno. Eupatorium quoq; legitur Fc ex eo succus exprimitur in fine veris, Me suae. Siccantur autem in umbra magis, nisi quae sunt caule crassiore, aut folio humidiore,& ob id apto putrescere. Vbi pro bE sunt siccatae reponuntur, ut radices, sed minus diu seruari possunt,ob id quotannis mutan-d Haec Sylvius.
De herbis colligendis, 'eandis , e repone dis ex Matthioti commentariis inpraefatione Dio Ora lis de ma-
. teria medica. Demetendi tempus, recondendi locus, perdurandi terminus obseruandus est, tum in stirpium,tum etiam animalium partibus. ut in hirci sanguine,lupi iocinere Antestino, ac etiam stercore,vulpis pulmone,apri vesica, anguium senecta, alijsque consimilibus. Asumantur igitur haec omnia eo demum anni tempore, quo magis suis viribus sunt prM
98쪽
ditae, nullo planε modo neglecto temporum ratione, quibus singula decerpi postulant. Neq; enim damnandi sunt, qui inquibusdam plantis colligendis quaedam decreta tempora, nonnullosq; errantium sydera
aspectus obseruant: quippe quod apud graues uctores scriptum inuenerint, poeoniae radices contra comitiales non esse euellana Gnisi decrescente luna. Ouae quidem opinio non prorsus reprobanda videtur,nec ad ineptas incantationum, aliarumque vanit
tum, quas stultε ut ait Galenus ) prodidit
Pamphilus, comparanda. Nam cum inseriora terrestria a superibus coelestibus gubernentum regantur, fieri maximὶ potest..t luna, ut quae caeteris errantibus sideri- us est nobis magis proxima, motuque velocissima, maximam cum plantis omnibus. ac rebus quibusvis alijs habeat rationem,
tum cum augetur, tum etiam cum minuitur singulis mensibus. Quamobrem non temerἡ a Galeno proditum est, alyssum herbam tantum Sirio ardente ad canum rabiosorum morsus esse euelleiadam, sicuti etiam fluviatiles. cancros ad idem peridoneos. Quo etiam tempore captamus scorpiones, atquς anchusa radice constat sanguineo succo madente. emadmodum Sc stirpes,
99쪽
quibus saeuitis excalfaciens iniit, perpetuo in locis calidis ac siccis demetere conis uenit. Octo circa Hippocrates ad Crate-uam scribens : Adnitere inquit, quantum Potes, ut nobis montanas maximε, & in altis collibus nascentes herbas a radicibus reseces: quandoquidem hae firmiores, atque acriores sunt ijs, quae aquosoribus nascuntur locis: idque quod in montibus temra sit densior . &pertenuior, nam quod a trahunt, frigidius est. Ouin etiam dabis o-yrram , ut floros ex his herbis etiamnum decerpas, quae circa stagnantes aquas, paludes,fluuios & sontes prodeunt, quas sanis . debiles & exolutas, ac dulcis succi esse stio. Haec Hippocrates. Herbae similiter atque radices, legendae
sunt,siccandae ac asseruandae,his tamen demptis, quae tum in medicinae usu,tum in cibis, tum etiam in obsonioru condimentis quotidie virentes usurpantur,veluti lactuca, i tubus tam domestica, quam agrestis cichorium appellano portulaca, bu glossum,beta, atriplex, blitun brassica, viola nigra, malua,Leliune,linoet ostis, ocimum,apium, hyosciamus,sedum,plantago, asparagus, acanthus,& aliae complures. Atq; non solum re frigerantibus herbis, verum etiam eκcalf cientia
100쪽
eientibus recentibus utimur: plerumque Gnim ex calida potestate praeditis,uirides siccis praeponimus, praesertim ubi minus calfacere sit opus: squidem humor in virenti bus exuberans earum calorificam faculta tem haud parum demulcet. Cuius quidem classis habentur,amaracus, eruca, nasturcium,ment absinthium,thymus,satureia, ruist calamintha,ssymbrium,pulegium, abrotonumδε id genus permulta. Sunt praeterea & alia, quae demetiri eriretunt, cum primum floribus ornantur, ut centaui tu minus, viola purpurea, origan symphytu petraeum, pulegiu, serpyllum,amararacus,polium,thymus,chamedrys, chamaepithys, anthemis, chrysanthemum, stoeebas, hyssopum, fumaria, aliaeq; consimiles plant' quas ne longior, qua parsit,esse videar,ex industria praetereo. Haec igitur omnia serena coeli constitutione,non nubibus, non imbribus insestis imprimis colligantur oportet. Deinde terra eXpurgata, atque alijs aduentiths excrementis amotis diligenter in umbra siccentur. Nisi ex eo genere habegtur, quae caulis crassitudine, ut in acantho: vel soli oram lentore, crassitie. & humoris exuberantia,ut in portulaca, 3c crithamo, omnino insolari expetant, quandoquidem si