Aduersus Iacobi Omphalii maledicta, pro rege Francorum Christianissimo defensio

11쪽

re repudiasset. Non fuisse aequum Principes Electores, reliquosque Germaniae status Vt Vocant). tam magnam eius belli nomine reruttiarum i eiuram facere, quod amissa vectigalia & portoria, interclusa rerum omnium comercia essent:

sine quibus vix se Germania sustentare posset. Deum Opt. Max. 1ingulari quodam consilio coCleuensem redegisse,ut lasciuienti Germaniae libertati frenu iniiceret: quam eo facto imminu- . tam omnes homines intelligerent: aut quod illi verisimilius videbatur, ut Caesari nihil obstarer, quo minus adiunctis multorum regum & Principii auxiliis Rege Galliae regno statim exturbaret. Ipsum enim ut in omnes parteis severtat)nihil satis honestat caula cominisci posse, quod &Caesari contra induciarum pacta bellum inferat,& Turcarti auxiliis utatur:quos ab eo in Pariliorum agro dispositos viri cuiusdam in Gallia authoritatis magnae literis coperisset. Non reprobare se corum cosilia, qui Christianos omncs in Rege Galliae accendant:ut eo sublato quod breui futurum augurabatur) comuni tandem tranquillitati & otio c5suli possit. Haec ego omnia cum audiuissem, percontari primo coepi,qui vir hic Omphalius, quumque apud suos in Repties. locu obtineret. Vt vero intellexi principis illustrissimi Coloniensis episcopi conliliarium esse, sicque in circulis omnibus,in conuiuiis, in Rep. a. i i L

12쪽

loqui, ut vel constans iudicium, vel proiecta audacia & improbitas, eo hominem perpellant, ut res falsissimas pro veris asserat Christianiss. Regi conuicietur, consilia & inhonesta & inutilia principibus suggerat: hoc quodcunque est op ris, institui:ut si errore & imprudentia lapsus siti

habeat quo se corrigat :sa ambitione, auaritia,aut alia quapiam improbitate peccet,quo ab omnibus coarguatur. Non ignoro aute maximo mihi vitio verti posse, si impotenti quadam iracundia aut erga res Gallicas studio, hoc qualecuque tandem futurum est, certamen suscipiam: ut cotra

spero bonos omnes consideraturos me, cu simpliciter ad singula respodebo, hoc latum qua si-uisse, ut veritas sex qua,ut diuinus ille Plato scribit, ceu sente quodam bona omnia nascutur) ut ea inquam,multorum hominu calumniis, perfidia, & insigni odio demersa, tandem aliquando respiret. Principes autem,ad quos adulatorum &improborum hominu contagio serpit,ex eoque periculum imminet, ne satis ipsi diligeterincaute rebus suis consulant in hoc quasi speculo ipsi intueantur, quibus artibus senonii lii insinuent, ut id tandem efficiant, ad quod eos ambitio, aut alia quaepiam cupiditas impellit. Quod si talium hominum facta priuatis finibus concluderentur, neque in vulgi & imperitae multitudinis oculos incurrerent,esset quoquomodo serendum.

13쪽

Nunc autem cum natura coparatum esse videamus, ut eoru iudicium & authoritatem lube tissime sequamur, qui aliquam de nobis statuedi potestate habent, suscepta vero opinio vix conuelli aut labefactari possit: danda est igitur operame nostra negligentia in hominum mentibus eiusmodi mendacia residere patiamur. Huc accedit, quod in hac fragili & misera mortaliu na- 'tura, no tam quisque quod putat esse verissimum exquirit, quam libenter de altero credit, & improbis assentitur. Id quod hodie in hac Christianissimi regis causa perspici potest:& olim in Ariastidis iudicio: quem cum Athenieses ostracismo ciuitate pellerent, inuentus est ex infima plebe quidam, qui ad ipsum testam adferret, qua exilii sustragia serebantur,ab ec ue peteret, Vt nomen ipse suum s hominem enim de facie non noue rat inscriberet. Quem cu Aristides ipse interrogaret, an Aristidem nosset, curque eum codemnadum duceret, a quo damni nihil unquam accepisset: se nosse quidem negauit: sed propterea condemnare velle respossit, quod ex aliis ciuibus intelligeret eum sibi iusti cognomen asseruisse. Sic hodie tota Germania multae contra Regem Christianisi . iniuriae spargutur, quod ut grues ducem sequuntur, sic vulgus a potentioribus dicta excipit, aliisque tradit cum scenore: ita ut sepe

industrii homines & probi fallantur. Quae cum

14쪽

ita se habeant,maximo digni sunt odio, qui confictis mendaciis populo imponunt: mque his

maxime tui similes Omphali, quorum iacta aut dicta propter dignitatem obscura esse aut latere non possunt. Vt enim gratiam Caesaris aucuperis, populi plausim captes, commodis tuis inseruias, putas tamen sic excaecatos esse principes, ut tandem non videant vestra cosilia eo pertinere, ut Christianus orbis ruina incendium restinguat: hoc est se & reliquos principes per dant, dum Cesaris potentiae obsequunturi Quid si alii haud ita tui studiosi dixerint mirari se,unde tam repentina commutatio acciderit, quod

tu illi, de quo honorifice prius & sentiebas,&loquebaris, tam impotenter nunc maledicas enimirum quod de Nicanore Philippus Macedo dicebat, In potentibus esse bene aut male a te audire.aut quod Caeditio Cato exprobrat, Frusto panis hic conduci potest, ut taceat, vel loquatur. Quod ut minime verum puto, ita te tiam atque etiam expendere oportet, quam tu malevolis de te loquendi occasionem praebeas. Verba enim etsi minus laedunt,quam facta: magis tamen illius mentem detegunt a quo dicuntur : quod quisque, ut Siranes Persa dicebat, verboru suoru sit Jominus,fictorum autem simul cum rege sortuna. Si igitur ita se res haberent ut tu loqueris, leuitatis tamen notam effugere non

15쪽

posses, qui cum magistratum geras, aut in Rep. verseris, sic in principum famam irruas, taquam Vnus sis, ex quo reliquorum hominum iudiciu pendeat. Cu vero aperte salsa sint, quae de Chrseitianissimo Rege sparsisti, elige utrum malis, improbum te exili & demisso animo, an Vanum de socordem confiteri. Quod tibi non exprobro same enim omne maledictum aberit) sed sic tecu go,Vt quiuis e populo, qui tibi fortasse tantum

non tribuat, te neque diligat, neque Veneretur. Is enim merito cum alia multa reprehendat, tu

id maxime quod tu ut periti artifices mentiendi iacere solent cum tibiipsi dissideres, extraneorutestimonio & literis tanquarti obsignatis tabulis nobiseu egisti: quodque Demosthenes AEschini obiicit, in describendis locis & personis multus suisti, ut aliquam confictae orationi ex eo fide astrueres. Quo quid turpius dici aut cogitari potest si priuatim tibi scriptas ab amico literas proferres,neglecti officii culpa tenereris: salsum autem ei impingere, quem vitae dignitas ab omni

culpa & errore vindicet,cuique tu amicu te esse

profitearis, impudentiae plus habet, turpitudinis

non minus. Iam vero quid attinet couitiis veluti

e plaustro potentissimum Regem incessere e Si Caesari ipsi inseruires, quem a Gallis controuersiae & bella distingui, e tuane esse dignitate existimares, sic in hostes incurrere,ut amicum laeso, Ba.

16쪽

lent,quae nullam simae rationem habenda censent,dum quo possunt modo, hostes ipsae suos ulciscantur Laudatur merito Alexander, quod cuquidam ipsius miles Dario malediceret,respondisse sertur, Non te alo ut Dario conuitia ingeras, sed ut contra eum pugnes. Inflamant enim illa principum animos, & quasi furiar, faces bellorum accendunt: quibus iam annis aliquot totus pene orbis conflagrauit. Omnes propterea hoc loco Germaniae principes & hortor & moneo,Vt pro antiqua generis nobilitate, fide officio. tot beneficiis coiirmata cum Gallis societate & amicitia diligenter considerent, quid sit tandem ex talium hominum consiliis sequuturum: neque se transuersos ab his aut illis rapi patiantur. Id vero diligenter in primis perpendat, quod ad eos maxime pertinet, excidia Regnoruomnium, urbium & populorum ruinas testari, nihil tam perniciosum in hominum vita posse accidere, quam nimium unius hominis potentiam augeri: in quem cum certatim omnes Omnia conferant, aureis se compedibus vinciendos praebent,neque sentiunt se sic undique constringi & illigari, ut illis effugiendi potestas nulla detur.Quemadmodum igitur Socrates se tam dementem fore negat,ut leoni barbam radere velit, sic recte & consulto mea quide sententia sa- cient, si ita se totos Cesari non dedant: cuius hae

17쪽

artes sunt ut tractari se tandiu patiatur, donee Ponullo discrimine in hostes & amicos saeuire possit. Cuius rei etsi satis multa testimonia extant, constitui tamen causas bellorii quibus Christianus orbis constictatur, breuiter & vere persequi, ut & omnes homines intelligant nihil unquam

maluisse Christianissimu Regem quam pacem:& ex eo viri boni prospicere possint, quibus remediis ruent propemodu Reip. subueniri possit. Illae enim sunt Ch ristianoru principum partes: eamque nos omnes curam & diligetiam adhibere oportet, ut dissidia neque alamus neque confirmemus, sed salutaria remedia quaeramus, quibus aegra potentiorum mens, si non sanari, at certe curari saltem possit. Quod si refractarie &pervicaciter eam causam tueri velimus, in quam nos peruersa cosilia, ut saeuissima quaedam tempestas, abstulerint, suturum est ut breui Chri- 1lianae Reipub. interitus consequatur. Vt enim omnes omni u hominu vires coeant, Vt foedera omnia & amicitiae in unius Galliae caput εἰ pernicie cospirent: nulla tamen ei insignis calamitas afferri sine Christianoru omniti luctu facile potest. Quod si paulisper attendere Germaniae principes velint, neq; ita unius hominis potetiae libertatem sua addicat,ut ipsius nutu & imperio cucta geratur, prospicio ipsoru prudelia & Christianiis. Regis moderatione otiu & traquillitateb. ii.

18쪽

toto orbe costitutu iri. Quod ut breui cotingat,

Dominum nostrum IESUM CHRISTUM IO-

go & obtestor. Quoniam vero usu comperimus quod Privernas ille in Romanorum Senatu dixit, Iniustam pacem non sere diuturnam: bellaque quotidie ex bellis serimus, dada est diligeter opera ne consutis dolis in speciem aliqua pacis fundamenta iaciamus. Ea enim sola est via, quae ad quietem & tranquillitatem serat. Caetera homines multo maioribus danis implicant, duse pacis aut inductaru nomine delusos sentiunt. Vt igitur ad reveniam .Quod ChristianissimuRegem huius belli auctorem nominant, id vero dispiciamus. Agrum Mediolanensem iure ad ipsum pertinere, nemo eorum qui usu aliquo in Rep. aut mediocri rerum cognitione sunt praediti negat quod sciam.Nam & successio a Valetina Ioanis Galeatii filia ad Franciscum Galliarum Regem id satis ostedit.& diplomata Maximiliani Caesaris: quibus reiecto Ssortia, in fidem& clientelam Romani Imperii Ludovicum Regem Francorii ex Statuum cosilio accepit.Quae

si dubia essent, id tamen vel malevoloru cupidi tali satisfaceret quod eius agri & ditionis controuersia libere Germanis principibus disceptanda permisit. Quod facere no solent, qui ius in armis positum putant, omneque iudicium defugiunt, quo ea quae vi occupat retinere possint. idipsum

19쪽

ergo ius agri Mediolanesis, cum ante annos circiter septem merito armis sibi Rex Christiani simus vindicaret: quod & Ssortia contra omniugetium iura legatum necasset, & Cesar nulla lacessitus iniuria tam hostiliter in Galliae Regnum impressionem secisset. petente tamen Paulo III Pontifice Maximo, id totum Reipub. Christianarcodonauit. Nam quod praetexebat Cesar se ideo arma sumpsisse, quod e dignitate Imperatoria es se censeret Sabaudiae Ducem lucri, id vanum apparuit, cum ex iniusta ipsius detentione, tum ex eo, quod causam sua Rex Galliae in publico Germaniae cosessu omnibus probauit. Qine ideo breuiter percurro, quod & vetera sint,& ita recentiora consilia mentem Imperatoris detegant, ut nullam earum rerum mentionem facere sit necesse. Sicut ergo Gracchus ex itinere scripsit se a nimaduertisse comitiis consularibus tabernaculum vitio captum fuisse: ita Imperator cum Ο-mnes pacis conditiones Niceae repudiasset,& ta-

tum inducias cum Rege Christianiss. pactus suillet, ex itinere rescripsit cupere se cu ipso ad A

quas Mortuas colloqui, ut inter eos de summa rerum tandem aliquando conueniret. In quo ita se facilem, ita humanum praebuit Rex Christianisi. ut quantiis intelligeret id agi, ut re ins ista multorum Principii legatos dimitteret, quitum foederis percutiendi causa venerat: maluerit B. iii.

20쪽

tamen de suo iure decedere,quam quicqua causae Caesari praebere quo minus eo postea aequiore Vteretur. Equidem animo maximum dolorem capio, cu considero non perpedi singulare Gaulorum studium ab illis maxime, qui tum aperte querebatur prodi Europae libertatem,quod ambitioso principi ita multa Rex Christianiss. permitteret. Quae tu Dii boni Anglorum cocursationes, quam frequentes, quam amicae literare ut se in omnes partes vertebat, ne a Gallis destitue renture quam cupiisset Angliae Rex pensione illa qua nunc ferociter postulat decidere, quo praesidium cotra eum compararet, quem fratrem &kederatu nominatρ Sed sit sane nulla constantis amicitiae gratia, id in beneficii loco non ponat Angliae Rex, quod nunqua adduci potuit Gallus ut hostile quicquam contra eum moliretur, ορο mnia humanitatis iura permisceat, imo obliuiscatur etia si volet, orta in Anglia seditione praesens semper e Gallia auxiliu fuisse: ta vecors tamen erit princeps ille mea sententia prudelissimus, ut suo se gladio iugulet, hoc est opibus suis eius potentiam confirmet, qui omnium hominum libertati insidiatur Vos ite o Illustrissimi

principes cogitare conuenit, nuc cuniculis tentari libertate vest ram, quae tum aperte oppugnabatur: atqi meminisse quae tum sollicitudo, quae trepidatio fuerit, quantus omnium metus ἰ nec