[Civitates orbis terrarum. Tomus quartus]. Vrbium praecipuarum totius mundi

7쪽

IN FRONTIS PICIUM

THEATRI QUARTI URBIUM

GE ORGII BRAVNII AGRIPPINATIS.

' S Dea quisse Deus, solio seublimis in alto,

Festa coronato vertice serta gerit8

Haiestas comi quanta es residentis in ore Aurea es augustum tollit ad astra caputtFAgor An hi c UD est Marius sacraria Romae Dum Uirtute cus iunctas templa dedit' Non ,non, vere ipse est: neg mestententi aduri seco faciem dignas membra Deo. Es Honor,ere,inquam, hic virtutis is est cui Esr lenitor Constans dignast in arte Labot Aonio quondam quem nutriuere sub antro In manibus Diuae I resi Nouem Isuis Missa cui caelo seste Sapientia ab alto ndidit se diae I adustria mentIs opus. Pacis alumna Themis est ridens sonte decorum, Largita V j ess munus onus ut, 'uae se F ronteo huius Libri cur ornet imago diuaeris,ea an causi res habeat, suaγξ saerendi v acias quish es, compendium, se illa Aptius esse loco huic ut fateare nihil: Scire licet, Libi iam te ex ordine cernere Quartum Oppida qui mundi nobiliora refert Orbis quaerue Urbes, ut quaque est maxima rebus omnibus M pleraspo se videre dabis. Oppida quae cum non conuantur, condita longum Fortibus aut durent inuidiosa viris De paruis flant vel florentissima, qu- cum A Uirtute praeis nobilitatin honos, atque υbi Paci almae seu cita se commoda constant, Debitus cst Themidi effcum metate Iocm: Vrbes quid Libru m par erat siermone loquentem. Ei coelo sicalptis a Meliore notis, diuid librum hunc, inqua par eratpraferre magis quam Artes rb s per quas demum in honoresso est Haec igitur voluti per quae orere videmus Oppida . se insummu luxuriare bonis, Haec Auctor voluit aeta Tutelaria in ipse, Limine, se in portis Numina faresuis

inuo meliussi qui eri quis posse putabit,

Huic per me menta Ob dare thura bona emEt per mentem ipsam hanc Tragiea haec quid saecula po ni

Nostra mage, innumeris undiquefaeta malis: Iuam non voce modo ut est siri is admoneamur, intifici inciso verum etiam aere manu, Si non de nobis recti omnis cura recessit,c noctu vivet, unoperdere regna modo:

Ignis quae nes m mucro hosicus hausit Euaeque viro flent laedere peim aequae

Summa reipa tantum tradatur D qui . Liberia aratia ac ambitione sient. Mandenturque animi in octis Sapientia honores, utque pie ante alios sed uti late vigent3Pro quibus d mores,3 temporasaepe videmin sicio quem primum postere in Urbe locum: Compotem est indomit eri ambitionis opum veSola, una generis vel ratione sui Non vacuum tantujs,queis diximus artibusVrbes

Seruaraseveri sesiurgere ad Aura poli: Sed qui pro dolor hi t moribus msive Jrbes

Perdere utiparuo tempore mille queat. Auae cum cernamus quantum bona publica laedant: Materiam ut nostris sufficiantet, malis: uams eadem crescant metu in momenta magis LIudicia hae quae nil iudicj in rhabent. Non se admoniti tot iam res icimm annis, Aut dominos rerum haec cura remordet ad te uis tandem δ tandem,vos, Orbμ numina, Reges:

l Vos saltem n quorum Terra Fretumg. manu es: O iam huic, huic ite malo,ne praemia inertes Haec rapiant,doctis quaesoluenda viris Hanc dico sanc auferte luem,quae peste timendum Censeo cuis sua in nil ditione maris E faxo redeant illa aurea saecula nobis, Pagina quae totiens laudat se optat anum

Faxo ut, quae nunc ess ferro violentior, at a

Mores ipse odio occaestet habere suos: aualia Saturno, se celebrat,b rege vetuPar,

aliasub uestis regna su de Numa. Tatia ad occasumst oliuestus ab ortu Imperia est nil sit Iu titiae arte pris

Et non,quos va penes es c clodia mundi, Haec optat regnis otia qui questris, Tunc osedparco in Dominos quia dicere tutum Non es Fubiectis,iataque verba loqui, Pisco, se quidquid id rari horum quoaecunque futurum egis Seu quod tecum optem : siue,quod heu vereor Laudo tamen tua confitiao clarisime Braunii Virtute hac mactum est te cupio esse tua. Fiat,non fiat fieri quod debet: abunde officio tu, s nunc Ius,amicepio es.

Omnia Braunium se hinc memorabuntsecta nepotum . Vt nunc est cunctis laus tua in ore bonis. eis ego dum tecum placeam, vir maxima longum

Flere, in iubeo est ressibi halere malos.

Franciscus Modius Brugentis Rin Agrippina Vbiorum Colonia.

8쪽

IN GEORGII BRAVNII URBIUM

ORBIS DESCRIPTIONES IOANNIS POLITI I. C.

Sereniti.Electoris Colonien.Historici carmen. i Uid iuuat ignotas alio subsole tot urbes Auaerere Zs incerto visere regna maris istegradum nec te dubio committe labori, potes patrio cernere cuncta solo.

6ommoda Palladia non tanta tulistis Athenae, Belgarum Oip ans hac quo palmaforo. Ergo decuae Phoebi notus cui vester ortu Dura sub gemino regna reposta Tolo'. cum populis mostres quicquid capit orbita mundi,

uis te oculum mundi dicere Eraune vetet/

IANI MELLERI PALMERII IN TOP

graphicos Brauni dc Hohenbergh Conatus carmen.

Q m dextro dedit Aonios haurire liquores

Braunius o rea gratus Themidis Sacerdos,

Luam bene Franc1sc facit Holien beUIUS inne. Dum tantas oculis urbesis, dum subi est Arcesssuas ne fama quidem ad nos svno sam attulit aures. uuiis quod nonnultas tanquam reuocauit ab Orco In lucem,quibus interitum iam ta parabant2 Luas clam,quas tenebris pridem nox improba texitpAtque aiunt digia asso ingemuisse sirores: ecpasas animo δ quoqua sapensa tenere Accasti veterem si noliti reuocasse querelam,

Cum mitam eimstus Diuindignante recepit.

Parcite fatales diua: nihil iste nec ausus, Nec voluit,v yris quo inferret finibus arma Si vitam dedit, at vitam dedit A ni Colchis Nec friuis,aut Phoebisensi vel tela, vel arcum. h. At si cuique libet Ia redderepraemia facto,

Longa id is ros ducatissa ina in annos. Eu eniet, ni eas quid habent oracula veri Aspiscinam intortos apices se flamma volutat Luamque prius maior fundit aera lambit.

Haecsatis olim aderit quidpia numina possunt Cum vos, quas os aperis calliae in hortos,

Aonas in montos durcam,modo vita manebit

inuidia erit sperabo tamen: nec vota tiscenta.

9쪽

S CAESAREAE ΜAIESTATIS

PRIUILEGIUM.

AXIMILIANUS Secundus, diuina tauente clementia, electus Romanorum Imperator semper Augustus,ac Germaniae, Hungarie, Boi emise Dalmati , Croatiae Sclauonia',&c. Rex Archi dux Austriae, Dux Burgiindia Stiriar,Carinthiae, Carni Olar & oirten bergae,&c.Comes Tyrolis,&C. Recognoscimus & notum facimus, tenore pressentium Vniuersis, Rempublicam bene& recte costitutam, non tam armis, moenijs,& propugnaculis,qua literarum stud ij s& viris rebus agendis aptis& idoneis munitam esse decet. Animaduertentes autem ad conseruandaS& propagandas bonas artes, ac seminarium quasi virtutis constituendum & retinen- dum, Operas typographicas plurimum adiumenti conferre:Ideo non eos solum,

qui Reipia domi aut foris prodesse, vel hostium iniurijs propulsandis, vel pro

. Tribunalibus,& iustitiam administrando, quietem & tranquillitatem, publicam tueri solent; sed etiam in primis existimamus fouendos, qui rei litterariae curam suspicientes, non de nostra solum aetate, sed de porteris etiam bene mereri nituntur.

. Cum igitur nobis expositum si nostri & Sacri Imperii fideles dilectos, M.Gregorium Bruin, M. Franciscu

Communem rei l: tterariae utilitatem in publicum edere, deterreri autem sinistris aemulorum artibus, qui falcem in messem alienam iniicientes, ex aliorum laboribus,priuata commoda venari soleant, nobisque proinde humiliter supplicatum sit, ut pro nostra in literarum studia & Musarum alumnos; affectione, ipsis clementer subuenire, Caesareaque auctorita te nostra. nimiam aeni ulorum licentiam benigne coercere dignare mur.Quibus quidem precibus gratiose admissis, praesentium vigore, scienter, animoque bene deliberato, & Cς- sarea auctoritate nostra serio decernimus, & statuimus quod nemo pictorum, celatorum, typographorum, bibliopolarum,& aliorum,qui vendendis, vel imprimendis libris, seu quacunque alia ratione librariam negotiationem exercent, aemulisq; opus illud imitaturis,pingendis , sculpendisve , aut alio quouis modo exm Ornandis,atque illustrandis imaginibus & tabulis ustu vel auxilio esse possunt,memoratam M. Georgij Bruin Μ.Francisci Hogen bergi LM. Simonis vanden Noe uel, Ciuitatum Orbis Terrarum descriptionem, delineationibus, & historica enarratione illustratam, intra decennium ab editionis absolutae die numerandum coniunctim vel diuisim, ipsis inscijs aut inuitis nec typis, nec sculptura, seu quocunque alio modo, aut Charactere, aemulari aut imitari, vel aliunde allatum, intra Sacri Romani Imperi j fines vendere, ac distrahere publice, vel Oculte possit aut debeat. Si quis aurem praesens dictum nostrum transgredi aut violare, me momratumque Opus recudere, &in fraudem auctorum spargere conatus fuerit,eum non solum huiusmodi libris, tanquam commissis&praedictis M. Georgio Bria in Francisco Hogenbergio, ac Simoni vanden No euel. Velli redibus aut mandatum habentibus, aurei lio Magistratus eius loci, ubi deprehensi fuerint, vendicandis priuari,sed insuper etiam poena dece marcaru auri puri fisco nostro Imperiali fraudis vindici, & parti l i' eXNquo solueda & num rada e mulctari volumus Madates uniuersis& singulis nostris,& Sacri Romani Imper j j suoditis & 1idelibus dilectis tam Ecclesiasticis quam faeeularibus cuiuscunque status, gradus ordinis & conditionis exstiterint,praesertim vero ijs,qui in Magistratu constituti sunt. ac vel suo,vel superioru suoru loco Senomine,Iuris&Iustitiae administrationem exercent, ne quenquam hoc Privilegium , seu interdictumno strum impune violare, spernere aut negligere patiantur. Sed si quos contumaces compererint, praescripta scena plecti, quibuscunque recte fieri potest, modis coercere curent, quatenus & ipsi grauissimam indignationem nostraim euitare voluerint. Id quod testamur praesentibus litteris, manu propria subscriptis , MCaeia rei sigilli nostri impressione munitis Datum in ciuitate nostra Vienna,die vigesima octaua mensis Augusti,Anno Domino Millesimo Quingentesimo Septii agesimo secundo,Regnorum nostrorum,Roma mi decimo,Hungarici, nono Boiςmici vero vj sesimo quartoa

maximilia uti

Ad mandatum Sac. Caes. Maiestativroprium Obeinburgeri

TENOR PRIVILEGII REGIS

CATHOLICI. VCTORITATE Philippi Hispaniarum Regis cautum est, nequis praeter Francisci IJOgenbergii

voluntatem hos de praecipuis, totius uniuersi,ciuitatibus libros auctore Georgio Bruin Agrippina*, te conscriptos, coniunctim vel diuisim, sculptura,charactere, aut quocunque modo intra decennj-ium imiterur, depingat, aut imprimat,vel alibi quocunque modo excusos, aut depictos in aliquo a Dantiae Vel transmo sanarum ditionum loco,per se,vel per alios clam vel aperte distrahat.Subpuena, in di

10쪽

CANT VARIA.

O M AN I, occupantes Britanniam, dum ex Iccio portu traiiciunt, proximam quam in' Uaserunt regionem, Cantium dixere,quam Britanni, veteres in ea Coloni, Caint; AU b, Kemdi uncapar an r. Dum enim uniuersa haec insula, certa in regna diuis afuit,region ab US

tianum est, quod ab oriente sole & meridie Oceanum habet , a septentrione Tham C sim flumen ; ab occidente vero terminarur finibus regni Australium Saxonum, ac deni RUCtoto eo terrae spagio Coranebatur quo hodie Cantuariensis Jc Rocestrensis, quam Romen-sCm appellant, dioecesses, Constant Prima am in eo urbem Britanni, Caergrant Z Caircat, id est, Urbem Cantii quam Angli,Canterbary,sive, Ut Lelandus, Cantev Uarbery, nominar Olim D a rota rnum, Vel Dorouernum, ut Beda legit, qui& Durouerniam habet. Ponticus Virunius, abbrelatator Gaufridi Monu metensis, Doroberniam nuncupat, sicut&Segebertus. Urbs ost Archiepiscopalis & Metropolin xica, quae, ut aiati qui tace, La Peramoena situs iucunditate, multis Angliae urbibus, sed & dignitate praefertur.Nam Cantu arietasiis Alchi praesul totius Angliae pnimatum obtinet Sunt non infimae sortis scriptores , qui Darueniam P OlO mxi dicunt, Clusque primaria in longum tempus referunt. Sunt, ut eam excitatam Ccribant a Britanniae Rege Lu-drudibra, siue Rud burdibra, quem Rudubras Polydorus, Sc Hurdibras,historia manu scripta legit. De hac ita Olaus Magricis Casa zilam, inqui Γ,r Pento veteri nomine armentis,frumentariisque agris & Virorum ingeniis floret. In eo

C mtuaria Mezropolis, primarao Archiepiscopatu,& D. Thortite martyris sepulchro memorabilis, XII. miliaribus amari distans, Vbl DObra,Oppidum, antiquitus Dauernum excelsa arce de portu celebre Iuum in hunc breuissimus a Caletao Gallice sit traiectus. Sed non desunt, qui Cantuariam ex antiquis literarum monumen riS,Dorouernum fuisse eael thiment. Haec qui dom ille Cantuariam autem dc magnitudine & aedificiorum splendore& incolarum frequen j a,Psa nobilem Condinen siem urbem ad Tamesim quondam stuperame, multi perhibent. Et li Cet furiosi Vulcani freque ter sit deformata incommodis, magnificae tamen dc egregia urbis formam hoc etiam tempore exhibet, duodecim distinc a Paroeciis,quarum prae caeteris,aedificiorum splendore, Sc annuo Obuentionum censu, principam tum obtinens Christi Churre, id est Christi Ecclesia nuncupatur Prius, phanum erat Romanoru,quorum Idola Augustinus Anglorum Apostolus euertit, & Archiepiscopalem sedem, quae iam inde ab initio pietatis Christianae, Lucio Rege,recepta, Londini saerat, Dorouerniam, id est, Cantuariam transtulit, de magnificam in ea Ecclesiam, vana infidelium superstitione amota, C H R IS T O dedicauit, & in ea Metropolis Pontificis cathedram , localait. EiuS autem Ecclesiae opes, quas re glos a morum pietas religioni propagandae adscripsit: amplas quondam fuis C, vel hinc facile colligi potest. Quia Gulielmus Rufus, Angliae Rex, earum magnitudine illectus, Lanfranae CantUa-xiensi Archiepiscopo morte sublato,eam Ecclesiam grandi pecunia, plus offerenti, annis aliquot elocari t. Ac deinde,Cantuariensibus& vicinarum Ecclesiarum procer1bus anno CH RISTI M. C. in exiliu profligatis,&annuis Corum prouentibus priuatum in quaestum Conuersis, Caepe dictitarit, Pinguem esse panem CHRISTI, & Regabus praebere delitias. Quibus tamen delitiis, non multo tempore delectatuS fuit. Inter venandum quippe, apud Nome Forestae saltum , a suo quodam imilite, siue casu, siue de industria,sagitta trafixus, periit.Cantuariensis itaque Ecclesia,sive annuum cen sunt, siue structur magnificentiam,sive internum ornatum consideres , singulare huic rbi ornamentum exhibere solebat.Quae etiam tymbis, sumptu & arte affabrefactis,Regibus,Ρrincipibusque V Iris, ct Archiptaesulibus quietis,& dormitionis domicilium praebebar. In ea quippe humatus quiescitHenricUS,CiUS ΠΟ- minas quartus, A ngliae Rex, Ciusque filius Thomas,Clarentiae Dux:Εdouardus V Valliae Princeps, Niger cognominatus, te V lIl. Catii Reges. Anselmus scriptis clarus.& beatorum ordinias ciatus,Cestriae, monachorum collegi OD Benedicto deuoto, coenobium magnis sumptibus costruxit,& magnifice dotauit. Thomas Becket Archipraesul Cantuariensis, cuius frequens est& celebris in Angli canis historiis mentio, is, quia Ecclesiastica sua iura defendit,ab Henrico secundo, Angliae Rege in exilium actus, Senone in Gallia , apud Alexandrum tertium Pontificem Rom. de iniuriis conquestus,ad Pontiniacum coenobium se contulit. Rex deinde Henricum filium in regni societatem adscitum, Londini a Rogerio Eboracensi Archiepiscopo absente tum Cantuariensi, citius id muneris fuerat) ita

Regem coronandum Curat. De qua 1 muria,Thomas Cantuariensis apud Alexandrum Pontificem conquestus, iraeia mouit, ut is Eboracensi lic altis, qui istiusmodi coronationi interfuissent,sacrorum administratione interdixerIt. Thomas autem Cantuariensis, septimo Qxilii sui anno,reconciliato,ut putabatur; Rege,in Angliam reuersias, coniurat in gladiasun Ecclesia confossus, moritur, ab Alexandro Pontifice martyrum catalogo adscriptus. Re X Perle atos apud Pontificem se de Cantuariensis nece purgat, & Hibernacam expeditionem eius que insulae dominiuPom ficis auctoritate dui sibi postulat Pontifex legatos,Causam deCantuariensis nece cognituros,in Angliam mittit Rex iuret Urando factum sitim purgat , inhoetas, tum se peccas leta1sus , quod in Cantiaariensem simulac C, aliis perpetrandi facinoris occasionem dedissset. Ad quam culpam eluendam expiandamque,ducentos milites ad crum bellum in Syriam sivis sumptibus se missurum, recepit, ac semet intra triennium eluS expedidi Onis socium, cum alias Principibus subsequuturum. Quin Sc legem tulisse dicitur, qua perpetuo cautum Volciit, neminem post C rorum Regum in Anglia regium nomen, insigniaque deinceps gesturu, nisi quem Romanus Pontifex rite iustisset, desiσnassetque. Haec ex Anglia: Chronico Lili 1 excerpsimus. Sed Henricus Octauus An gliae Rex anno M D XXXVIII. cum inimicas contra Romanum Pontificem paI icis

suscepisset, Anachoretarum s Cholas toto regno subuerti t Omnes, Si tam fratrum mendici LatiS collegia, quam Archimandri tartam opulenta Claustra perturbauit. Ornatum etiam insuper, emblemata,& pretiosissima omnia, qui b. religionis Orgo, Maiores, Reges Sc Principes arcam, locul iam de monia mentum D J homae Bochera illius olim C tuarensium AntistitiS,Cantuariae undique Vestiuerant, indidem populo inspectante, auellenda curauit, atque e delubro sustuli Oianque rogo imposuit, cinerem autem vento tradicum, dissipauid.