장음표시 사용
121쪽
pugnare.Cui senior fratrum aminadab interminatus est:& praesumptione habere eu pter aetatem dices:& expertu huius officiisussit ad patre S ad pascua remeare.Gi reuentus qde fratre disces
sit:& apud quosda militu e locutus: s, uellet cu palestin6 Iuocate pugnare.Illis aulcm repete Saul Iuuenis indicantibus uolutate:rex eu uocauit:& du quaererer:ut qd uellet ediceret dixit No dest e at mes tua rex:nec metuas:ego si erbia huius hostas pugnado piterna:& ita sublimen sc yce sabda & sic iste quide irridebitur tuus uero exercitus gloriosus inuenaelur:si necp a uiro bellatore habet in acie perire: sed 1 uocatus a puerili aetate moriae.Saul aut eius praesiimptione atq; magnanimitate ualde mirare:no tame in eo habete fiducia propter aetate: ita is Imu e&ut cotra peritam hoste bellu suscipet:ea dicere: Dauid alti ilitior hocaeosidens in deo et mecu e:cuIus etia adiutorio fungor expimento. Na du aliquando leo oviculas meas inuasisset:& agnu arr puisset:sequens appraehendi eu & agnu quide ex ore eius eripui:apsu uero du cotra me ipetu fecisset:a cauda com/praehensu:& percussu in terra peremi. Ide S urso faciete:in eo ultus Iu .Putet ergo ille hostis ullust ee huiusimodi bestiarum:diu exprobrans exercitui:& nostrum blasphemans deum:qui tu faciet mihi stabiectu.Sau; igitur uoIuntate pueri ari praesumptiona similem orans deo terminum dixit.
Vade ad pugna Et aecixit eum lorica sita simul re gladio:& appones ei galea destina uir.Dauid aut
oneratus his armis:cu no esset exercitatus in eis aitali a quide rex tua sint ornameta:cui sortitudo
est haec gestare p cipua:mihi uero tanq seruo tuo concede sicut ego uolo pugnare. Ergo positis armis fianapto baculo:& quinq; lapidibus de torrente in pastorali pera:& fundam in dextera manu
portanstibat ad Goliad. Videns aut eu Goli ad sic ueniente spreuit:&iniuria ei secit quasi no arma gerens horum pugnaturus ueniret: eo quibus canes repelli iter: dicens. Nu me cane existimasti. Illa autem no canem:led deterius aliquid eum se putare re bondita mouit Goliad ad iracudia: tit ei ivaledictum apponeret ex uocabulo dei sui:& anterminatus cst: daturum se carnes eius ter . xenis bestiis: & caeli uolatilibus deuorandas. i respondit David. quidem uenis contra me cag adio:& hasta:& sorica:ego autem uenio ad re armatus deo:qui & te M omnem uel ru exercitum nostris manibus perditurus est.Hodie nal tuu caput abscidemus:& reliquu corpus tuu similibus canibus apponemus:scient 3 cuncti:quo deus praestit est haebi eorum:N arma nostra ipse est semp& sortitudo Nam omnis exercitas Sc reliquus apparatus inutilis est absiente deo. Palestinus aute armorum podere grauatus:ca currere no ualeret paulatim uenit ad David: colennes eu & se nuda confidens simul & adhuc aetate puerulum sine labore rerimere. Occurrit aurem ei iuuenis cum deo auxiIiatore suo:qui ab hoste non uidebatur : & shmens de pera unum lapidum quos de tor renae ollegerat:& emittens eum de landibula: percussit repente mliad in fronte:& usis ad cer brum pertransiuir:ita ut mox confracto capite goliad caderet pronus in terram Tunc stetit David re caput eius incidit.Cadens eigo goliad: factus est palestinis occasio maximae fugae. Nam dum peritissimum suorum cecidisse conspexerunt : de rebus omnibus desperant viresistere non ualuein xunt: sed uidentes le uictos turpit fugae se tradentes: conabantur liberari. Saul autem de cunctus exercitus haebreorum clamorem facto:super eos exilierunt: 8c multos interemerunt: α persecuinti sunt uis ad terminos geth:d portas alchalonis.Mortui iram sunt testinorum. xxx. miliarictoridem uulnerata Porro saul reuersus ab exercitia homum: rum castra rapuit& simul incem dit.Caput autem goliae Dauid ad tabernaculum proprium deportauit:& hastam dicauit deo.Por xo circa Dauid inuidiam a odium saul regis uirgines muliere prouocauerunt. Occurrente Lenim uictrici militiae cum cymbalis de tympanis:delectabantur omni letitia milites:mulieres qui dem φ multa milia 1aul palestinorum interemis trairgines autem se multa dena milia extermisnans Dauid coepit.Haec audiens rex g, millenario numero testimonium ipse perciperet:& denuminalium multitudo iuuenculo uoueretur:& cogitans se nihil post hunc tam clarum fauorem nisi regnum minus emet David coepit eum itinere:& nimis habere suspectum:& a priori quidem ossi cio quem uti sirum armigerum secerat eum amovens:ne dum nimis proximus esset:eum post et Occidere constituit eum mallenarium:das ei locum quidem meliorem:& ut putabat sibimet cau tiorem: uole tres eum ad hostes S praelia mittere:ut in his pericula sustinendo perisset. Queadmodu miratus saui sortitudine David:ei sua filia copulavit. CAPI. .XL
Auid ergo deum habens ubim ducem:quocunm uenissiet praeualebat : Be optime agere
uidebatur: ita ut propter excellentiam fortitudinis S populus eum S regis filia uios go concupisceret:& amore detenta cunctis Ita fieret manifesta:ut hoc eius de fiderium perduceretur ad patremasse uero quasi percepta occasione in morte David:hoc libenter audiuit daturum 3 nuptiis eius se uirginem haec sibi nunciantibus altili ducenta ei capita ho/stium adueheret necatorum.At ille honore sic claro ei proposito:uolens ex opere piculolo& inocredibili gloria magis procedere:tendebat ad caulam. ut autem cogitabat eum ab hostibus peris mendum: & decenter sua uota complere:si per alios re non eo faciente moreretur iussirio suis famulis ut uoluntatem Dauid experirentur: ualis circa puellae nuptias esset Iali ucro coeperunt cileo loqui: q, diligeret eum rex saul una cum populo:& uellet ei etiam iam filiam Copalare. Qui
di xit Non modicum uidere putatis me Senerum esse regismihi uero nihil tale stibiistit raecipue
122쪽
eu sim abiectus:8c a gloria uel honore segregatus. Saul aut du famuli Dauid res sa dixistentiit.
Dicite ei no me pecuniiς egere:nec honorabus:qbuς rebus aedis filia potius qua nuptiis collocat: sed eligere genen habente forsitudine:alia in uirtutes: quas te habere manifestu e:& uelle me reci pere ab eo p nuptiis filiaemo auru nec argetu:nem ut haec de domibus paternis eiiciat: sed re suppliciu hostiu: capita sexceta palestin h.Et mihi eni ipsi nullu potius qua hocinultu clarius munus erit.Sed de meae filiae multo Blenius honoribus e praecipui :uiro tali εἰ tito testimonio de hostisstriumis decorato posse coiuga His uerbis delatis ad se David gauisus: quasi laut maderet eum sibi cognatione coniungere: neq; consilJum expectauit:nec si possibile aut difficile esset opus praesen animo cogitauit:sed repente cum sotiis ad hostes pro nuptiarum pollicit uione prosectus e. Deugenim erat qui cuncta facilia David dc possibilia faciebat.Cum multos interetiisset Labstidens sexcenta capita uenit ad regem Et harum rerum probatione facta nuptias exigebat.saul autem cum non haberet unde promissa refugeret:& mentiri pessimum iudicaret:aut per insidia ς eum occidove et cum sorsitan etiam in hoc frustrari suo consilio possiet: dedit ei suam filiam nomine michol.
Queadmodu post haec fiuspectu Dauid sibi rex aut pimere sestinauit. CAPI. .III.
-π' Um ergo saul non esset recta uoluntate mansurus:uidens etiam Dauid & apud deum Sapud homines approbari: expauit eum:& metum celare non ualens:timore magnaΝ rerum 1dest regni simul ac uitae: ne priuaretur utroq;:cogitauit eum crudeIi calamita. te perimere:eiulm mortem tonathae filio:& reliquis familiaribus delegauit. Filius aut admirans permutationem patris circa Dauidaeum non post multam eius deuotionem non me diocriter in eum: sed ad mortem us p seviret: de cum iuuenem diligeret eius uirtutem:dixit, ei stcreto uoluntatem patris sui:ssuasitq; ut die futuro se custodiret:ipse uero salutaturum se patrem dixincim pro eo opportuno tempore locatururri: usam cogniturum:& ei exprobrare: Ccci, di uoluiset iniuste qui tanta bona suerat operatus: qui etiam si ualde peccasset ueniam prome reri debuisset:dixitq; ei se post haec patris indicare sententiam. David autem consilio benigno Obediens:egressus est a rege.Altera uero die tonathas uenit ad saul:& dum eum Ietum 6c exalta rem a biceret coepit de David proserre sermonem dicens.In qua maiori uel minori iniquitare in/ueniens culpabile David:praecepisti eu pater iteremtrui qui tibi quide magnae selutis causa misese probatus estipalestinis aute ualdes appliciu:ab illusione Ninivrriis simul eripienς popula hae hreopa:quas diebus.xl. siastinuit nullo uti praesumente prouocationis certamina sustinere:& qui post haec iussione tua deserens hostium capita: Θrorem meam praemio accepit uxoret cuius mor&tib1ipssi grauior erit:non propter Elam uirtutem eius:sed etiam propter apsam cognationem:quaado eius morte etiam filia tui uexabitur pene ante gaudium coniugii:ueniens ad uiduitatis oppro brium.Haec ergo cogitans parer:ad clementiam conuertere nihil committens in uirum:primum quidem nobis magnum beneficium praestitit tuae salutis: quando malo oritu Be demonibus inite residentibusiillos expulici cem tuae animae condonauitriccundo autem:quando S in tuis hostibus u ltus est.Haec etenim obliuisci: turpissimum est.His ergo sermonibus mitigatus sauhiu/rauit filiomihil David iniuste fore passurum. Sermo enim iustus:& iracundiam regis stubiecit: de metum.Ionathas autem euocato David:indicauit ei de sua QIute:qiuam impetrarat a patre: eum deduxit ad regem:& erat in conspectu eius sicut prius.Eodem uero tempore:palestinis bella gere
tibus denuo super hae eos:laul contra hostes David cum exercitu destinauit. Et congressus adouersia ς eos multos eorum prostraui uicto reuersus est ad regem . Quem saul non sicut spabat post bella suscepit:sed potius eius scelieitate contristatus est:tanet illius bonis actibuς uideres ipse deceptus.Cuφ regem rursiis pueris astantibus demo ageret: spirituis turbaret mocans David in domo in qua iacebat tenens laceam:eum psallere 6c hymnos cantare praecepit. Quo iusta sectere: insurgens in eum:lanceam iaculatus est: mq; David praeuidens declinauit ringitq; in domum sua & in ea tota die mansit.Nocte uero mittes rex:iussit eu uis ad diIuculum custodire: ne late. t et effugeret:quatenus mane deductus ad publicum traheretur ad moi tem .Michol aut David co. iunx:silia regis: cognita uoluntate patris: uid indicauit:dubia spem eius uitae conspiciens:& de anima sita piter dissides. Nemeni se credebat posse habere uitam:si fuisset illius amore priuat .Et ergo dixit.Non re hic coniux Elis ortus inueniat:nam te ulterius non uidebo: sed suge citius:dsi tibi phet nox suge psidiu: faciatq; tibi hac dominus logiorem. scito eni te a patre meo si inuenas fueris occideda. Quo dies o :eu per senestram deposuit de dimisit. Deinde constituit Iectulum qii egrotatis:& siu,saga iecui spiras caprae silpposuit.Die uero secundo misit pater eius ut David de duceres ad eualla uero nucias: eo'nocte fuisset factus Firmus : 8c ostedes eis lectulu cooptu:duiecur quod si ab saga iacebat palpitaret:egrotum uere esse S dormire Dauid qui missi fuerant crodaderunt.Renuciantibus aute illis infirmum factum esse nocte:iussit eum sie adducit se uelle eum perimere dicens. ui uenientes ad lectulum: discooperientes 5c deceptionem inuenientes factam ab eius uxore: lenunciauerunt regi. Quam dum rex culparet pate meo st eiuς quidem liberauerit inimicum illum uero decepetit:2tiffecit ei ueri simile loquens:quasi eam ad haec non consentien
tem:Dauid occidere uoluisset:& hoc pro salutis suae timore fecisset: pro quo ei deberet ignosce
123쪽
re:qa hoc necessitatis eausa n3 uoluntatis efficeret:adiiciens atq; dices. Arbitror ego pater et, ita uoluisti l Ilu perimere: sicut me potiuς liberare.Et naul equide uenia pueIIae dedit . David ergo de, clinavita periculo:& uenit ad famuel prophetam in ramatha:eiis regis insidias idicauit:& q, iacu/Io eius poenae suisset extinctus: du nem circa eu extiterit inimicus: nem circa hostiu certainc istr. inus: sed in omnibus Inus 8e foelinquae magis causa Dauid ruidia generauit: Cognosces ita* p pheta regiς liuisia: ramatha ciuitate religi: y deduces David ad quenda locu nomine galboa. co, morabatur illic cu eo. nunciatu sui siet saut eo st David eet apud Ppheta: misit armatos: eum ad se copraehedendu iussit adduci. Qui cu uenissent ad famuel iuenientcς ecclesia prophetam:paraticipanti sancto spiritu Pphetare coeperunt. Saul aut audies hoc: super dauid1alios destinauit: Si ibIis ide facientibusMenuo misit alios. Prophetantibus aut Sc ipsis qui tertio suerant missitae ultimuiratus ipse perrexit. Cum uero iam erat in proximo:antesi eum uideret samuel prophetare coepit: ueniensis ad eos sauhsipiritu uehementi compulsius m mens factus est:&exutus ueste tota die cane bat εἰ nocte: David At iam Ie uidenredonathas uero faul filius occurrente sibi Dauidi sic de pruttis eius insidiiς ingemiscentem ec dicentem:quia dum nihil inim gessisset nem peccasset:eum N, ter eius occidere festinareti rogabat ut nihil sitis caretur tale : Dem derogantibuς liqui sorte ha iusmodi essent crederet: sed ut ad se respiceret & securus esseti nihil tale in eo cogitante patre. as cogitasset:ei sine dubio pandidisset: dum pater eius utim consilium e1us omne non celaret. Porro David iurauit ita esse εἰ supplicabat ut credens prouidentiam eius haberet: potius qua eum sip neret quasi mendacem:ei rehunciaret quicquid a rege pro se aut cognosceret aut uideret: dice/haim ideo non ei de se dixisse patrem: ret illum circa Pam1ciciar affectum habere.Contrist
tus ergo tonathas:eo in David huiusmodi partis eius esse circa se crederet uoluntatem:inter ga/uit eum quid uelit ut faceret Ille autem:noui inquit omna a te mihi coferre dc praestare uelle. Crainstina die initium mensis est:& habeo confiuetudinem sedens comectendi cum rege.Si tibi uidetura ciuitate redior εἰ maneo in campo Iatenter:tu uero querenti saul responde me profectum ee in regionem bethleem in tribum meam : ad sestiuitatem ibidem celebrandam: adiiciens etiam ς, tu me ire permistiis .Et siquidem ut assistet dici de canticis profici licentibus: cum bono vadat aut aliquid simila dixerit: scito nihil in eo circa me fore dolosum nec ininticum: si uero aliter respon derit: hoc tibi eret indicium: quoniam aduersum me fuerit cogitarum:& renunciabis mihi uolun, talem patris: misericordiar hoc & affectui communi distribuens per quem fidem a me accipere:κ idem tu domine famulo tuo dare uoluisti.Si uero inuenis i me malignum aliquid: ipse me perime: ut sic proficiscaris ad patrem. Quae uerba nouissima a Dauid tonathas no egre suscipiens:promissit se ea quae prius poposcite e facturu . Et siquide triste aliquid aut eius odita paderet pater re , spoderet. ei renunciare:dc ut eum potius securum redderenegressus: sub diuo:nihil se pretermissum pro David salute iurauit dicens. Nunc deum quem magnum ee uides de ubiq; praesente: S antea. mentem meam sermonibus prodam: iam prementem eum: in communi pacto testem promissi nix adduco.Quoniam non cessabo frequenter terans patris animum cognoscere: donec mihi eius animi secreta pandantur: quae cum didicero: non celabor sed protinus tibi nunciabo: siue mitis. circa te: siue sit ualde crudelis.Nouit autem hoc deus qualem eum circa te semper esse exoro:quire nunc tecum est: nec te derelinquit: faciatas te inimicorum tuorum: siue pater meuς est: siue ego peste meliorem: tu autem horum Ato memor licet me finire uitam contingat: si hos meos serua: εἰ pro rebus praesentibus illis tuam retribue benignitatem. Dunam iuras et haec:dimisit David: S ad quendam campi locum ire praecepat: in quo erat Q litus te exercere: quaecum cognouisset a patre nunciaturum se ei promi tres hoc mod o ut deduceret pueru S mitteret sagittas tres:& si iube, rei puero sagittas afferre quae ante eum iacerentaeognosceretin1hil ee apud patrem malici si di Uers 1 aliquid audiret: illo dicente a rege contraria similiter expectaret: securitatem se ei praebitur ii dicens: ne quid sustineret incongruum ut m scelicitatis tempore horum memor esset 8c utilitatem eius filiis exhiberet.Data id itaq; a tonatha hanc fidem accipiens: ad locum proximum est Plaetusa Altero uero die cum esset mensis initium putificatus QIenniter rex ad conuiuium uenit: S itartibus circa eum filio tonatha a dextris:& principe militiae abner a sinistrismi des esse locu Dauia uacuum tacuit: susi catus eum non esse a coitu mundum. Cu* secunda die noui mensis non ab suisset: requisiuit a filio tonatha:ubi iret transacto die:& praesenti conuiuio teste filius non adesset. IIIe uero ait abisse eum se permittente secundum Blemtatem ad propriam regionem: eo g, tribu Leius sestiuitatem ageret:& rogatum se piter mi etiam ipse cum eo ad sacrificia celebranda coecurareret. Et s praecipis inquit pateris ego post eu vado: nosti ni quomodo illi deuotus siu. Tuc igitionathas situl iniquitatem circa Dauid agnouit: dc apte uoluntatem eius aspexit. Nam iratus saul: hiasiphemavit eu :nat ; de muliere uiro ultro appetente: S proprium hoste dixit:& sociis Dauid N cooperatorem eius:& nec ipsum erubescere nec eius matrem talia facientem : nec uolete intel ligere: q, donec Dauid uiueret: regnum e esset incaut indix iri ut eu uocaret: quatenus Poenas exolueret. Respondente uero tonatha:quid iniquu secit ut puniaturmon ad uerba ta re blasphe
anias iras vici accessit:sed a repta lancea super eu ut respondentem iterficeret isi lint:& hoc quide
124쪽
non spieult prohibitus ab amicis.Manifesti1 aut apparuit: ut initia esse David dicν eu desiderabret occidere:ita ut propter illum. pene propria manu filium interficere uoluisset.Tunc ergo regis filius decliato periculo:& nihil aliud prae tristitia ualex: sed deses & ipse pene mortuus fue rit S Dauid necem definita esse cognouerit:matutino secto prexit:& quasi exercitaturus exivit icampum: ut amico sicut constatuerat regis proderet uoluntate. citergo 1onathas Rcut pollici. tus est:& sequete puem in ciuitatem dimisitait David an deserto loco ad faciem loqueres . Quouisb Dauid cecidit ad pedes tonathae eum adoras: saluatore animae suae uocabat.Quem tonathas cleuauit a terra:& alterutros amplexantes valde: emetipses osculabatur S sebant aetatem sitam Luidiae malignitate cosumptam:& suturam sepatione quae nihil differret a morte.Deinde quiesce res a gemitu: memoriam iurisiurandi apud alterutros constare sceles diuisi sunt. Quia sepius David per Saul periculum mortis passius effugitvi secundo eum super se ueniente habens potestatem noluit interficere. CAPI. XIII.
, T David Oeffugies saule miminete ab eo morte declinas:uenit i ciuitate nobe ad abbi melech sacerdote. ui du eu selu uenire uidisset:& nec amicti:nec famulu cu eo re se sente:miratus.erct cam cur nemo eet cu eo quaesiuit.Ille uero cam ait sibi secreta iussa regis iniucta:ad qua no eu here multos comitatus oportere dicens: constituisset ad queda sibi locu famulos occursiuros:petebatq; ut ei itineris necessaria no negaret:P q opuς amici
faceret:& pseribus necessitatibus subueiret.Quibus adeptis:etia arma sibi dari si q rent prae manibus postulabat.Aderat aut illic seruis saul: genere qde 'rus note doech si mulas hoscebat sauI. Tuc ad Dauid sacerdos ait nihil eqde se tale here sed ce Iacea Golierquat illo perepto deuou rat deo:eam sumes Dauid ex ol haebreorum regione fugit I geth:q e 1 regno palestinom: ubi re gnavit achis.Cum eognitus fuisset a famuIis regis:eim manafestatus illis dicetibus:quo David retq multa milia palestino peremisset:metue ς Dauid ne ab eo necare & picuIu in declinauerat aiaul ab illo QQ1petisimulauit se ecfuriosu:& rabida ita ut spuma ex ore proiicies:& aliaq furiosishnt facies: fidem regi uere passionis ostenderet.Qigi famulis idignatus:eo ς, uesanu holem apud eum atroduxissentmelociter a se David iussit expelli:& ira liberatus de terra gethmenit 1 tribuitu da:& habitas in spelum circa ciuitate modolia misit ad fratres suos:ei ubi esset ipse mandauit Il
Ii uero ad eu cu oi cognatione siua uenerutSed re alii qbus aut odiu aut timor erat regis saul et adeu piter cocurreret: facturosq; qcum placeret illi dicebat: fueratas oes simul qdriget1.Tunc ille securus qa auxiliit ei fuisset adiectu:si1rgens ide uenit ad rege moabitaru :rogauitis eu ut paretes eius donec ipse de sito fine cognosceret: in renoe sua si1sceptos haberet.Quo annuete:pareteS eius omni tempore quo apud eum suerunt: dignis muneribus honorati sunt. Praecipiente uero sphora ut desertum quidem David relinqueret:& ad tribum iuda pse ibide habitaret:eide obediit . Nde moab reuersus: nit in cruitate sermut:&in ea moratus est. Saul aute audiens Dauid uisu cumultitudinemon In timore fortuitu corruit & tumultum: d ficiens uiri prudelia 'atch psiumptio nem: q, non ex eo sibi paruus timoris sisnus exurgeret:quia & dolu re labores inferret: nuocans amicos S principes tribus ex qua ipse erat: in collem ubi regna habebat:& sedenI in segete:sac ei locus ille uocabasedu circa eu esset ordo ciuilis piter & ar migeri:cuctis ait.Viri contribules:noui quidest meo benefici e noestis immemores:quonia &agron quo scia dominos seci: N hono. res populares:& officia pbui.Interrogo ergo uos se maiora his dona & ampliora tesse filium uobis dare cotiditis.Noui quonia oes illi potius colentiatis: quado meus filius etia tonat has ita sapit:&uos ad talia pluasit. Noeni ignoros iusiura ducu Dauid&foedera celebrauitmecno cotra me tonathas tractator eius & coopator existit:nulli 3 uestrum curae est: sed tacentes rei exitu istineotis.Cum rex tacuisset:alius quide pressentiu nemo respondit.Doech uero lyius pastor mulam eius
ait:s, uidisset David in nobe ciuitate uenisse ad abimelech sacerdot ut futura sibi xphetate m. gnosceret:pceptiis ab eo sumptibus:& hasta golier ad quos ire uolebat ab eo suisse directu. Tunc uocans facerdotem & cuncta eius generatione saul ait.Quid mali passus a me: seruu inutile tesse filium suscepisti: eius sumptus dedisti&arma:m mei regni nimius inimicus existat.Cur etiam su/turcipe ei resiponti pbuisti.Non eni te latuit φ me fugeret:& odio mea domum haberet.Sacerdos aut quae facta suerant non negauit: sed cu fiducia se haec praebuisse resessus est nec se David pstitisse sed regi dicens:non eu tuum nouimus inimicu: d fidele socium & praecipuu seruum & mi, lanarium:& q, horu maiuς est genera piter & cognatum:& haec non inimicis hoibus praestiti: sed ei qui circa te opus suae deuotionis exhibuit. Prophetam autem ei non modo sistum: sed lepius. Dicente na 3 eum magna sestinatione fuisse se directu: si ei quibus agebat minime praebuissem: non illi putaret: sed potius tibi restitisse. Quapropter nihil dolosium aduersium me cogItare de
bes:nem in his quae nunc audisti meam tunc fuisse debes credere uoluntatem . Amico na , STOgis genero S millenario haec impendi:non hosti. ec dicens sacerdos: neqnasi fatisiecit regi saul. Que cum esset in magno terrore:nem ueram confessione crederet:iussit armatis circunstantibus ut eum cum sua cognatione petimerent. Cun* illi non presumerent contingere sacerdotem:sed diuinitatem formidarent: potius quam regi parere uellent: tum syro doech rex sacerdoti sim
125쪽
metuit interitum.Qui sumens suae malic1ae similes: occidit ahu elech Husis progeniem. Erant autem omnes quadringenti quin* alias trecenti. Quo laeto Iussit quom laut in ciuitatem sacer. dotum notam:& omnec occidiimon mulieri:non infanti:non aliae pepercit aetati:eaq; lhccendir. Vnus filius 1de abimelech tantummodo abiathar nomine liberatus est. C squidem contigerulsicut deus Scerdoti hesi prophetauit:propter iniquitates duom filiorum eius:dicens prolem eius radicitus euellendam.Porro saul rex crudele sc opus evicies:& tota generatione sacerdotale iteri mens:& nem infantibus misericordia:nec senibus reuerentia habens:sed A ciuitate di perdes qua patria sacerdotum Ophetarum nutrice diuinitas elegerat B solam tales uiros habere decreuerat. Hoc actu omnes fecit agnoscere:& humano modo considerare: donec suerint aliqui simplices εἰ humiles:nec fuerint abusi naturamec uoluntatem suam implere praesumpserint:mansueti sunta mites:sectanturm solam iusticiam:S circa eam omnem student habere deuotione tunc etiIan diuinitate considunt:quae omnibuς quae filat in hac uita praesens est:& no ibiam opera:sed etiamentem unde procedui haec antesi fiant apertae considerat:cu uero ad potestate ueni ut:& subiae cumulo dilatantur tunc omnibus illis uirtutibus exuti:& uelut is na:uultus:& mores:& moderationem actuum reponeres:suscipiunt audacia:s biam: S colenta rerum humanam S diuinaru:& dum praecipue pietatem iusticiam spernui: 8c in omnibus quae cogitant aut agunt sibimet armisgauerunt:tunc quasi non uideat eos deustaut certe potinate eoW non habeat:pessimis grassantur
In actibus: dc quicquid aut audire metuut:aut odio habet respuutuq aut irrationabiliter diligunt: haec gratia:firma uera:&hoibus placita simul re deo credunt. De suturis uero rebus nulluς eis sitiermo:sed eos pluterunt multas Iob miserias exhonoris:& eos habentes odio simul inuidiam his cossant:deducentes eos ad mediu non Qtu adeptos honores eis auserui sed per calunia etiaoita eos priuare nitune: puniuim non opter opa digna supplicio:sed derogationibus & accusatio, Mibus nequaq examinatis extinguulmo quos oportet haec pati: sed in sibus aniuste nitans ulcisci. Hoc igic nobis saul filius cis quilprimas post illa ducem optimu republica regebat In istahel manifestu esse monstrauitioccides tricctos sacerdotes pietas:y suspitior qua habuit in abimelech: desitiens etia eoru ciuitate:& studes quodamodo deus Ecerdotibus prophetiis priuare:du tantos simul occideret:& nem patria em manere pmitteret:ut post illos aliquid posset oboriri.Abiatharitam abi Iech filius:qui solus fuerat de sacerdotibus a faui intersems ereptus:sugiens ad David: erumna shorum omniu:8c patris interritu declarauit.Qui aitanon se haec eis ignorasse futura:sed uidens doechisuspicatum fuisse: ς, sacerdotem regi declarare : sem dolebat quasi huicis calamita tis auctorem:& poscebat:ut cu eo decetero maneret:tanil qui in alto loco latere non posset.Eo Ita is tempore audiens David palestinos cellanoR puincia deuastare: contulust deu p sphera: si ea pugnare praecipet.Quo dicente:ς, diuinitas uictoria smisisset: ca sociis palestinos hostes inuasit: multa GF caede effudit:&pda tulit.Cuq apud cellanos esset:donec areas stias fructusm sine timore colligerent:regi faut nunciatu est: q, apud eos habitaret. Opus eni illud & magnuς effectus apud quos sinam in celari non potuit: ses fama etiam ad extraneope auditus aduenit: dc ad regeus delatum est.Gauisus ergo est saulca audisset David in cella remorari dicens:deam illa eius Manil rus tradidissetquando coactus sit uenire in ciuitate muru & portas:& seras habenteuussit omni populo:ut ad cellam unanimiter uenirent:& obsidentes ea: capietes David interimeret. Haec itam sentiens David N agnoscens a deo:quo eu forent saul tradituri cellite:gimens quadrigo vos qui cu eo erant:de ciuitate prosectus est in desertu zys. Et rex cu audisset ea flagisse de cella: ab eius persecutione cessabat.Dauid aut surgens exindemenit in queda locu zifim:q uocas noua: . tibi tonathas filius saui ueniens ad eu:& osculatus secuF esse dixit:& spe bona habere futurorum: nec praesentibus rebus eii debere deficerer quonia regnaturus iret habitaturus i sub'le hae eorum omnium potestatem quo gratiora essent:quaecu. magnis laboribus euenirent, Et rarius ius iurando celebrato inter alterutros p deuotione uita totius εἰ fidei:& deu uocans teste tonathas: maledixit sibi:sii transcenderet constitutu de in contraria mutaretur. Tunc tonathas Dauid ibidereliques:paululum a timore & Bllicitudine releuatum:ad Iaul ipse reuersus est. At alphei uoletes. gratiam praestare faui: indicauer ut ei:apud se comorari David:promiseruim ei:ut si ueniret: illsi co e raderent:que scilicet dum angustia ziphen appraehendisset:non posset ulterius alibraeuiare. Quos Iaudauit rex:& gratias egit:1ndicantibus inimicu:elim pollicitas est:non tardare emam re compensese deuotionem:militi qui quererent David:& desertu omne pscrutarentur dicens etiast tinuo secur .Erilli quidem qui directi fuerant f inaestigando & capiedo David: aecede bant rege studentes fauore suo no solum nuciare inimicu:sed etia manifestatum in regia potestate contradere. tamen iniusta S malignissa mauolutate frustrati sun quicum nihil mali liastinere potuissent:si non hunc indicassent lauti:ypter blandimenta r Eia uiru religiosum:& ad mortem. iniuste quesitum:& qui latere potera tydiderunt:& se eu trader miserunt.Cognoris aut David maliciam ziphenon & regis inuasionGangustias quide ilkuς regionis dereliquitasunt aut ad porram maxima in deserto macin Constitutam.Cunt faut eum abi psequeretur eognouit in itinere
Dauid ab illis angustiis diicessisse:qsii ad alia petre parte. Et cu laui ex alia parte consisteret:uteu
126쪽
pene iam cape potuisset raudies Qui palestinos hastreo e regione ualde uastarera Dauis placuisse
discessit:& contra eos qui naturaliter hostes erant dimicandum magis ne sarium iudicauit: qua inimicum proprium piequedo:uastatione suae terrae despicere. sic ergo David inopinabiliter de clinato periculo: uenit in angustias engaddis. Cum uero saul expulisset alienigenas: nexunt qui nunciarent ei David in engaddi montibus habitare.Qui fiamens tria milia armato abiit stup ea S cum non esset procul a locis illis: uidit circa iter speluncam profundam at* rotundam multa Iongitudine & latitudine nimis apertam: in qua David cum quadringentis erat abstonsus. Dum aut naturaliter uentris purga di necessitate cogeretur:ingressus in ea BIuς est. Quem da uidisset quidam holum David:& dixisset in eius inimico tempus a deo datum ire suaderet ut uItionis cas aut caput abicideret:quatenus graui persecutioe S miseria priuaretur: siurgens Dauid abscidit q/dem Ommitatem uestis sislummodo:qira aut erat indutus:& repente poenitentia tactus ait:non se iustum ut suu occideret dominurin qui. a deo fuerat regnare preceptus.Nam licet iste inquit circa nos malignus existat:me tamen apud eum non decet esse talem. Cunm saul de spelunca suisset egressus:accedenς David exclamauit a longe: petenς ut saul audiret.Couerso autem rege ado rauit eum secundum morem prostratuς in terram:& ait. O rex non te oportet malignas.& salsagd rogationes confingentibus aures accommodantem illis credere:&infiispitione diligentes te uiros habere: sed magis operibus asseelum considerare cunctorum.Derogatio nat multorum est: deuotiois uero clara I hario actuu ueritate cdsistit:& sermo side cuiuslibet in utroq; hitus : tenet similitudine ueritat1ς dc Distratis: a uero nudii habet ueritatis intuitu.Considera igis ex istis q. Iiς ego circa te tuaq; sim domu:8 mihi oportet credi:& no accusantibus 8c dicentibus ea quae neq; aio cocepimeq; facere potui. r apponis psequi alam mea:& nihil die noctum cogitare nis animae meae interitum:quam iniuste persequeris. Do eni non falsa opinione de me sempsisti:q ioccidere te uoluerim:aut quo no impie agis in deo occidere cocupiscens de inimicum tuu credegho1em qui potestatem hodie habuit punire te:&a te poenas exigere: sed noluiticum tepore ad hoc usuς essem oportuno. Quod si cotra metribi ide Iicuisset: nequasi sic captus plerissem.Quado es ruae uestis incidi parte:potui etia caput auferre. Et ostendens pannu uestis eius:rei fide exhihuit. Et ego quide iusta insit ultione retinuitie uero iniustum cotra me habere odiu noueris.Sed deus haec iudicet:& utriusq; nostru arguat uoluntate.Sahil aut sua inopinabiliter admiratus uita fuisse seruata:& humilitate iuuenis naturam eius obstupeficens igemuit. Cum & Dauid hoc secisset:r
spondit cum gemitu Iaul illu potius esse iussu. Tu inqtra bono e mihi suisti: ego uero tibi calamitatum:& ostendisti hodie prisse e te habere iustitia.Quis eni inimicos sitos in deserto copraehen/ῆς saluandos esse duxerit alias dixerit Confido itaq; quia deus regnu tibi cinruet:& orum hin
haeorum te potestas expectat: ed da mihi iurisiuradi fidem:ne meu genus extermines:nem habes mal in memoria:studens meu nome eradicare:sed ut mea domu εἰ salueς & sernes. Iurante uero David ut poposceratisaut quide adi 1 prium reuersus e aperim David aut cu stiis abscessit in angustias maspha.Hocatam tr&samuri vpheta defunctus eruir q no fortuito honorc apud haebreos habuerat cuius uirtus etiam apparuit in hoc ope qn P eius devortoe populus multo tepore luctu duxit circa sepultura eius:atch solenis largitatis stud id magnu copeteter exhibuit. pelierum aut i in patria sua in ramatha uitiis fleveruteu diebusmo in muniter hoc facientes:uelut i extra Dei morte: est anu .ppriusinguIi qui Iugetes .Fuitens uir iustus:& natura benignus: S ppterea
magis amicus deo:qui praefuit populo Blus:post mortem quide sacerdotis helii annis duodecim cu 1aut uero rege annis decere octo.Et samuel quidem huiusmodi habuit ffinem.Erat igitur etiaziphenom: de ciuitate maon diues S multa pecora possidens:triu na y milium ouiu grege habe.hat in pasicuis:& mi Ie capram.Has ergo David illesa 'sine uexatione custodire suoς praece trut ne φ desiderio:nem e state:nem pro loco de sexto:& Ubi potuiset latere aliquis eorum uexarepsiumeret.Super haec autem illud seruandu dicens:ut nihil iniustu fieret: N aliena tengere pessimu1udicarent:nem deu offenderent.Hoc aut docebat eos:homini bono p stare se credens & dignueum esse: beneficiu huiusimodi a)mereri.Erat enim illi nome nabat uir durus & studiis malignissi. mus:habens uita detestabiIe: cui erat uxor bona:simul S casta:& spem nimis eximia .lgitur ad huc nabal repore quo todebat oues misit David uiros decc ut eos salutarent:& optabat ut hoc mu Isis annis efficeret & qclesiet sibi possibile ab eo pberti poposcitaeognoscensa suis pastoribus ς, nihil eos aliquata nocuerint: sed etiam custodes eoR gregum suerunt du multo Ne in deserto piter hahirassent:& q, no est penituerit figd Dauid sua largitate praeberet.Nabal aut his qui missi fuerant in humane nimis δc dure res, ondit.Dum ens interrogasset eos quis esset David:& respondissenufi tu i esse:ait.Nuc uideo:qa ualde 1n semetipsis sumiui fugitivi:& gloriantur suos dominos reli quentes.Quod du sui siet David renuciatu: iratus S quadringetos quide armatos seq se sicipiens: ducentis Areph custodiam derelictis:ibat ira na I : iurans illa nocte domu se re o une posses son a eius exterminare.No sistum uero ob hoc iratus est David: quia uideretur igratus:& nihil dedisset eis qui multam benignitatem circa eum habuerat: sed etiam quod blasphemant: S ma- lledixisset eis:a quibus in nullosuerat contristatus. Interea quidam seruus di custos ovium natas
127쪽
d ominae qdε suae:illius uero eoiugi dirit:quod mi est David ad visu eius no solu nec aliquid illite perceperit : sed etia iniurias S pessimas in eu dixe) it blasphemiax du omni Muidelia & custodia circa eos fuerit ussis in gregibus affirmas hoc an malu domini sui'ipsiuς profutuN. Quo dicto:
abigaal uxor nabal elities dece asinos:& onerans eos multis muneribusmihilo marito diceς: eu Pebrietate ipse sensu careret: psecta est ad David. Cui ascenesti montis angustias Dauid occurrit:cu quadrigetis uiris ueniens super nabat. Oae cu uidisset mulier de asina exiluit:& ystrata in faciem adorauit: supplicas:ut nequaq nabat uerba respiceret:qui uti. nabal recte uocares : quod nomen dementem lingua significat haebrea. Satisfaciebat aut dices:no se eos aidisse qui ab eo fuerat misse debere se uenia promereri:ut magis ipse ageret deo gratias: qui eu a sanguinis humani pol lutioe prohibuit exorabat Na cu tu inquit benignus sistille uindicat a malignis. Quae eni natalinquit mala siustineat: stuper caput inimico tuom eueniant. Esto mihi propiciuς e & iudica me digna: r qua haec dona suscipias:ira uero at 3 furore que sup maritu Seius habuisti domu :mihi remitte. Haec ent te decet:cu sis placidus attis clemes:& quod maius e regnaturus. Susceptis aut illis muneribuς ait O mulier: propicius te hodie ad nos deus adduxit. o futurum uideris diem:cum iurasset domum nabat hac nocte disperdere: ut nullaς uestrum penitus remaneret: cum utiq; sit uir ille igratus S callidus circa me & siscios meos nunc praeuenisti: S meum curante deo mura sti furorem:& nabat quide Iicer modo propter te relinquatur inul tusmon tamen effugiet poenas: sed alia causa quae ei comperer eueniet. Haec dicens dimisit muIierem .Illa domi reuersa est:& in ἡnienς uirum cum multis uino solutum:& in ebrietate iacentem: tunc quidem nihil horum quae πλει fuerant inditauit.Cui altera die cuncta significa ait: fico eum itistem reddidit:& ad Qtutionem membrorum pene ad mortem uim deduceretur non amplius si decem dies postea uiuensnabal defunctu; est.Dauid autem audienς morte eius: ultum sequide a deo dixtimabat uero propria malignitate desuctu:dedissem illi poenas:& se ab eiuς custodisse sagaine: muda habete dextra. Tucetia agnouit: qa maligni diuinitus urgeanc:& nullus iter homines despiciae a deo qui dat
quide bonis similia: malis uero refert digna supplicia. Et mittes ad esus uxore:petit: quo ea sibimet copularet.Illa uero his qui missi fuerantidicens seno dignam sore ut illius uel pedes tangeret: tamen cum omni proprio apparatu uenit:eim coniuncta est: quae ad hanc honorem uenire prome ruitatam pro modo castitatis q pro spem suae formae .Habuit aut David uxore:qua primitus dux rat de ciuitate ehisar.Michol aut Saul regis filia qax sait David uxoripater eius salti filio lais co-mnxit:qui erat de ciuitate gallIm. Cu* laaec fulgent gesta quida in ziphenotam uenientes indica uerunt saul quod rursus Dauid esset in eorum regione Ae possent usolenter eum compraehendere si sua praeberet Blatia. At ille cum tribus milibus armitorum super eum egressus est.Cum super Denissiet nox castra posuit in loco quodam qui dicitur cella.Audiens uero. David contra se uenisse .nul missis expIoratoribus:iussit sibimet nunciari ad quem locum iam uenisset.Quibus dicetibus in cella eum esse:surgenς nocte: ita ut lateret stros uenit ad castra Iauhdacens secum abisai natum sororis suae sartuae:& achimelech getheum.Saul iram dormiente:& circa eum per circuitum arma tis : Nabner principe militiae constitutis: David ingressius castra eiusmee ipsie peremit eum inue niens eius stratum:& lanceam quae erat fixa ad caput eius: nec abisai permisit uolentem eum occidere : Be 1n hoc uehementer instantem: sed dicens ordinatum a deo regem occidere esse nimis iniquum: licet ille sit malus uenturam ei poenam oportuno tempore ab eo qui ei praebuit re snum:retinuit illiperam eu uoIentis occidere : 5e pro signo P eum potuisset eum interimeret 8 potius abstinuerit: sumens eius lanceam S urceium aquae appositum dormienti saul nullo sentiente in exercitu : cunctis p iacentibus latenter egressus est: cum omnia facere potuisset : quae ipsum tempus offerret:& contra regem digna praesumptio stiaderet. Transienς uero torrentem:&in uerticem montis asstendens:unde potuisset audiri clamans voce magna militibus taui S abner principi militiae:excitauit eos a Emno.Hunc enim uocauit 8c populum. Audiente uero principe militiae:& requirente quis eum uocasset: Dauid ait .Ego sum filius quidem tesseruester uero fugitivus. r inquit cum sis magnus:& apud regem honore praecipuus corpus eius ita custodismi sonus sit tibi dulcior: illius salutis affectus. Haec quippe digna morte sunt atm supplicio . Dudum enim ingressus est quidam in uestrum exercitum super regem dc super alios uniuersios:& no agno uistis.Quere lanceam regis: S urceum aquae: 8c agnos es quantum malum uos latuit intrinlecus constitutos. Saul autem cognoscens Dauid uocem:& uidens quia dum eum captiuam habuitatshpore confectum: custodibus negligentibus non occidit: ita pepertit ei:quem iuste perimere potuisset:pro statuae siua gratias egit:& rogauit ut confidens: nihil* ab eo mali iam metuens iret: ad propria affirmans credere se Φ nec semetipsam aliquis ita diligeret: sicut Saal a Dauid amaretur:& accusans seipsum: et, eum quidem qui illum custodire posset: & multa indicia circa eum sui fauoris ostenderet : persequeretur iniuste i Sc tanto tempore dubitantem de anima sita degere in sugam compelleret: ab amicis de cognatis desistatum: ipse uero ab eo se plus liberatus non quie stereti sed eius anima aperte desideraret auferre. Quo facto alias dicto:David iussit ut aliquis pue-xorum eius ueniens:tolleret lanceam:& urceum aquae dicens. Deus utriuis nostrae uoluntatis
128쪽
actuum iudex sit qui nouit g, etiam praetenti die cum te oresdere potuissetitus misertus abstinus. Et salit quidem secundo David manuς effugiens ad regnum proprium remeauit.Metuens autem Dauid si permanens ibi aliquando in Saul manus incideret decreuit ad palestinos descendere: ae
illic habitare Tunc cum sexcentis qui erant circa eum uenit ad achis regem geth.Erat autem haec una quincs palas inorum urbium.Cum eum rex suscepisset cum uiris:& habitaculum praebuisset: habente eo sinaui S duas uxores achinoe & abigail morabatur in th.Saul autem haec audiens ulterius uoluntatem non habuit: ut mitteret seper eum: aut ipse sors tan properaret:cum secundo pene tale periculu ptulerit:ur ab it 'o potius potuisset copraehedi.Porro David no placuit ut in ci/uitate geth:habitarer: d rege rogauit q eu clemeter exceparmi ei locu alique in suscia donaret: ubi cu sitis degere potuisset: pudori ce dicesnit si in ciuitate maneret:se ei onerosium existere. Cui dedit rex quenda uicu scelech nucupatu:que uicu ita dilexit mr cu regnasset David:eu ipse & eius pueri qn prima possessione honorarer.Sed de his in alio .loco dicemus. Tepus ita qct comoratus est David in sicelech palestinorum fuit mensium quattuor:& uiginti dierum.Unde latenter insurgens Cotra palestinoet in uicina regione constitutos serrimς & amalechitaς eorum prouinciam de uastabat:multam predam iumentorum di camelorum sumens:reuertebatur ad propria:de ab . minibus abstinebat: metuenteς ne eum diuulgarent ad regem : partem tamen ei praedae domum mittebat. Cum uero requireret rex quos uastasset: aedam tulisset: dicendo eos qui ad austrum iudaeos conuersabantur:& in campestra bus habitabant se esse depopulatum sati necit regi:lperabat enim ς, Dauid odio haberet propriam gentem: R seruus eius sciret donec apud eum consisteret. Quemadmodum castrametantibus palestinis:iterum haehrei bello deuicti sunt: S rex eorum saul punnando mortuus est una cum filiis CAPI. .XIIII.
Od m Wmpore p testinis circa ista helitas pugnare uoIentibus: & mittentibus ad om
nes amicos ut eis adessent in bello in sela:Ubi congregati erant exituri super: haebreos: anchus seu achus rex gem:Dauid rogauitluteum sitis armatis et Blatium contra hinbreos praeberet. Illo uero gratissime promittente& dicente inuenisse se tempus: in quo ei beneficiis responderen& susceptionis munus exolueret: promisit rex custodem sui corporis post uictoriam & belli certamen eum se esse facturum honor s se fidei promissa one uolens uo luntatem eius augere.Saul itam rex latebreorum omnes diuinos Be uentiloquos: & omnem huiusmodi artem de Ra expulerat regione absiq; prophetis. Audiens autem palestinos iam re praesentes: S iuxta sua ciuitate in campo posita:castra fixisse ad eos cu omni exercitu suo prosectus est. Cum Deniset ante mont e qbendam gelboe:& uidisset e diuersis hostis multitudinem: timore sortuito conturbatus est: dum esset eorum exercitus potior:& multo melior deumq; cosuluit per prophe ras:ut ei de praelio N eius fine praediceret.Deo aurem non re*ondente Saul magis expauit:&: ani mo comi1rmnatum sibi aperte imminere pro iciens:cum utim deum arbitraretur praesentem si bi non esse:ius1tm lsibi quaeri mulierem uentri loqua habetem spiritum:&uocarem animas desti florum:ut ualeret agnoscere:si in rebus iminentibuς praeualeret.Genus enim uentriloquo euocando mortuorum animas:per eas Blet poscentibus sutura praedicere. Cu* suiset a quodam famuIo ei nunciatum aesse huiusmodi mulierem in ciuitate endocilatenter omnem exercitum reli questexurus ueste regali timens duos famillos:quos nouerat fidelictamos uenit in endor ad mulierem trogauit eam ut diutareti& animam suscitaret: citius ipse dixisset.Muliere uero repugna
te atq; ditente non se posse r em spernere: qui genus hoc' diuinantium expulisset: sed nec illum bene iaceretqui du nihil per ea suisset Iesus:ei pararet insidias lut prohibita facientem pene conatraderet iurauirme cuiq eius diuinatione proderet:nec periculu fore. Cum iureiurando satissiecisi set non eam debere metaerersi ei animam Samuel euocaretnlla nesciens quis cet semuel:ea ex in/serno euocabat. m apparuisset uidens mulier uirum sinctum deo deci bilem:conturbara est:&tunc eius faciem obstupescens nonne tu es inquit rex taut .Hoc enim ei Samuel indicauerat.Quo confitente:8 perturbationem eius quaerente:ait uidisse se uirum similem forma demeteocli iubem te imaginem eius: formamia statum eius quem Diderat explanarer signa ficauit se lenem iam gloriosum:& sacerdotali pallio uidisse circvamictum.Ex quibus cognouit rex hunc Samuel esse: S procidens in terram salutauit de adorauit. Anima uero Samuel inquirente cur eam commouis let:laul ingemistebat necessitatem incumbere:& hostes sibi grauiter imminere:& ee in hesitatioererum praesentium constitutum a deo utim derelictum:&ne responsum promererimem per ἔγ-phetasmem per Emnia:5 propterea inquat ad te qui mihi semper pius extitisti colagi.Samuel aut uidens eum fini uitae iam proximum: ait.Superflue a me aliquid uis cognosicere : cum a deo sis derelictus.Sed regnum quidem tuum ad Dauid transseretur:quod in hoc bello scias esse uenturum: te uero tuum principatum cum uita esse finiendum: quo inobediens fueris deo in atrialectitarur bello:& eius ne quasi mandata seruaueris: sicut uiuenet tibimet prophetauit.Igitur scito te si1bden dum:& populum inimicis: & te eum filiis tuis die crastina in bello cadentes:mecum esse mansia r .Haec audiens Saul tristitia faciente Ioquendi amisit officium:& prostratus est in terra propter doIorem qui ei fuerat indicatus potius:q Ppter abstinentia.Quia enim praecedeti die aut nocte ei
129쪽
bum noti su erat: cila non ualebat exurgere: uix tamen recipientem spiritum coegit mulier ut gustarer:hoc munus petens sibimet repensati pro diuinatione: qua sui periculo ei praeparabat: cum ei propter timorem ipsius non licuisset. Quae licet ignorasset qui fuerit tamen ei praeualuit ut cocederet pro quibus rogauit appositum ei bum sumere: quatenuς recepta uirtute: ad castrapria remearet. Cunt ille resutaret:& nimis aduersaretur in agustia costitutus compulit S perlua sit ei:& habens unum uitulum mansiuetum a se domi nutritum: in quo solo requiescebat occisis 8 carnibus pparatis ei:ut comederet:eiust seruis apposuit. Quo facto saul noetater ad sua castra rei uerius est.Iustum est autem Iaudare mulieris largitatem: quia licet eius ars a rege fuisset exercer prohibita:tamen dum uenissent in domum eius quos nunq uiderat prius no habuit mali memo ,riam uituperando eum qui eius prohibuerat disciplinam:nec aversata est peregrinum:& cuius cosuetudinem nequaqhabuerat: sed condoluit: δἰ consistata est:dum eum cognouisset regem : dc circa quem potuerat animo ingrata consistere eum potius ut comederet inuitabat o ς, ei sislummodo 1 paupertate fuerat: hoς libenter largiteri. coserebat mon aliqua retributionem eius expectans: non mtinus aliquod aucupanet: quippe quem proxime moriturum agnouerat cum plerunt natura sit hominum: boni aliquid aut repentituris beneficium exhibere: aut a quibus aliqaid se cre dunt accipere: his mutuar e.Bonum est ergo illa imitari mulierem: εἰ bene facere cuncti s egentihus: 8t nihil arbitrari meIius esse: nec amplius aliquid generi humano competere potius si hociat deum propicium:& boni largitorem semper habeamuς. Igitur de illa muliere dixisse sufficiat. Sermonem uero nunc laciamus ciuitatibus δἰ populis εἰ gentibus profuturum:& bonis omnibus Congruum:ex quo prouocentur uniuersi sectari uirtutem: fic eternae decus appetere gloriae: ed de qui sapientibu I 8c regibus gentium:& principibus populorum multu desideriu:8c studium rerum bonarum adiiciat:& pro salute patriae ad pericula mortis libenter adducania cucta quae uidentur grauia doceat esse conteneda.Habeo rei huius auctore saul haebreorum rege.Hic eni licet futura iam nosset:& morte sibi iminere pineta praedicete cognoscerer:non fugitmec amore uitae tuum exercitum Nidit inimicis: nec re iste columelia intulit dignitati: d potiuς cu omni sua domo χλmetipsum trades simul θc filiis: optima iudicauit cu eis magis cadere pro si iniectis piignaclo dc si lios una perire:Iicet boni R fuissent:qua eos in incerto relinquere: quas regni successionem & γλneriς habituros.Is ergo sc iustus:& castus: θc sortissimus Bluς mihi esse uidetur: re siquis fuit l, Iistaut fuerit cunctorum testimonio uirtutis adoptioe dignissimus. am eos qui sub spe uictoriae proficiscaturad bellum: δc incolumes se redire considat:quavis gesserint claru no uidene benefa cere qui eopsortes uoIuerint appellare:quod de talibus in historiis: εἰ aliis. sicriptionibuς inuenitur:qua uis 8 illi sint approbandi magnanimes autem Sc grandia praestamentes:& resu terribiliuconreptores: bli dicendi sunt omnes qui saut imitantur.llii nanc3 q neicientes q1 in bello funa est nequaq animo deficiunt: sed in incertum semetipῆς emittunt: licet aliquid grande saciant ontamen ualde mirandi sunt.Cum uero utile nihil uenturum animo cogitaturased iam mors sutura praescitur:& Blummodo hoc passuri dimicant aIiqui:8 ne . terrentur: nem pro mortis pericul oobstupescunt huiusmodi uirox persectae sortitudinis esse decerno.Hoc igitur secit Saul ostedes Φcunctos desiderantes joriae palmam habere: post mortem talia conuenit adimplere: α maxime regeς quos propter cumulum principatus non istum malos non licet esse circa subiectos:sed nemmediocriter esse bonos.Plurima quidem de Saul magnanimitate potui dicere:maximam mihi hoc argumero praebente materiam: sed ne diu eius laudibus uidear inherere:denuo ad ea reuertor: un de egressus esse agnoscor. Palestinis igitur castra sicut praediximus metantibus de per singulas ge nerationes di tribus Sc satrapas exercitum disponentibus:ibat cum suo exercitu rex actis post eum David cum sexcentis armatis sequebatur. Et cum duces palestinorum uideret inter eps hae breos: qui cum David in auxiIium regis uenerantiper contabantur a rege:qui nam essent. Qui di
xit David esse qui fugerat Saul dominum suum:quem ad se uenientem ipse susceperat:& nac uel Ie sibi eum benescia rependere:& saul interficere: propterea i solatio ipsius aduenisse.Quo dicto culpatus est a ducibus palestinorum: eo ς, uirum inimicum ad Qtatiam adduxerit:eumq; redire suadebant: ne sorte latenter mali aliquid circa eos eniceret: habedo tempus de causamrper qua su um dominum placare possetised si uellet ei prospiceret remitteret eum cum suis ad locum quem dederat illi prius. Adliciebant autem.Nonne haec est David:de quo cantabat uirgines haebreorum quia multa milia peremisset. Et cum audisset rex geth utiliter dicta cognoscens uocauit David:&ait.Ego quidem cum fim testis studii tui circa me atq; deuotionis: propterea te ad Blatium meu adduxi:principibus autem non places.Sed facto die perge ad locum quem dedi tibi: N ibi meam custodi prouinciamme quis hostium ad eam accedat:es enim animo meo pars magna sislatii. Da/uid iram iubente rege gethmenit sicelech.Eo tempore quo fuerat egressus ad Blatiam palestino/rum gens amalechitarum ingrediens:sicelech sortissime ceperat eam: qaa incensa: multam praeda ex ea de aliis palestinorum regionibus fiampta discesserat.Inueniens ergo David uastatam omnem prouinciam: dc omnia fuisse direpta: Sc duas uxores Bas:& eos qui ca eis erat unacu fiIiis in captivitatem ductasaeontivo uestem 2Indens:flens δἰ gemens cum Quis εἰ amicis: ad hoc uim perue
130쪽
niti ut et1am dolantibus captiuitarem uxorum ae filiorum Iathryniae himiae eoruin fetu des xent.Sed de ipse periculum passus estnia ut a sociis dolentibus captiuitate uxoru ac fili poenae lapidareturiipsum enim λIum rei principem:ipsum unusquiis maloru dicebat auctorem . Igitur
sternebatur:& mentem suam ad deum conuertens:rogauit ablathar pontificem:ut indutus ueste sacerdotali consisteret deum M prophetaret:si persequeς anaalechitas compraehenderet eos:& libe/raret uxores ac filios:& ulcisceretur in hostibus.Sacerdote uero iubente ut eos persequeretur consurgens armatos persecutus est hostes.Cum uenisset ad torrentem botbr inuenit uirum errantem
aegyptiu genere ethiopem & fame desectum et tribus diebus in delerio sine cibo permanes primu Cibo potum eum confortans:& refici faciens inquirebataeuius esset aut unde.Tunc ille quidem se genere significat aegyptium:8c propter infirmitatem a suo domio derelictum:eo ς, non ualeret sequi: riter etiam esse indicauit se ex eis qui incendissentix diripuissent iudaeam simul de sicelech Hunc ergo David habens ducem super amalachitas :apraehendit eos in terra iacentes : S alios gindem prandentes: alios iam ebrios 3c uino sisIutos:& de re acta:& de captiuitate uxorum ac filiorugaudentibus de fruentibus:deois siros laudantibus repente irruit super eos: N Ieticia qua gaude-hant frustrauit. udi enim de nihil huiusimodi sesipicantes sed ad poni εἰ ad epulum conuersi:oeς remissiores erant Et alii quidem eorum mensis adhuc appositis:appraehesi sup eas extincti sunt:&sanguis eorum cibo permixtus est:alios uero inuicem se ad pocilla imittantes occidit:multos etiain soporem Conuersos extinxit:quicuci; uero occurrere de armis hauOIui:5 exaduersis consistere potuerunt: hi etiam facilius qua illi qui iacebant nudipemptet fiant. Quos ab hora prima interficientes usq; ad uesperam Pimanserant ita ut amalectitarum non remanerent amplius qua quadrio venti:qui tame in camelis curracibus ascendentes uix euadere potuerunt.Eripuit ergo David alia omnia quae tulerunt hostes:sed etiam uxores suas& sectorum. q; reuertentes uenissent ad locu
ubi ducentos qui eoς non potuerunt sequi reliquerant ad castra custodienda εἰ illi quide quadrin genti partem praedae eos accipere non censebant:qui secu non fuerantaeum utiq; deberet sufficere: si uxores eu filiis:alia 3 suppellectile mererentur suscipere:seq; meliores 8c digniores:quippe qui laborem sustin uissent peremissent praeda direpta. David autem maligne hac N iniusta dixit esse filiam cum essent digni deo praebente:utia ulciscerentur in hostibus:& omnem praedam cum iis qui una ad persequendum egressi fuerindex equo diuiderentiquando ad diuersirii custodiam remansissent: ex illo lex ista permanstrat tantum accipiat qui custodiui castra: quanta illi Q pu gnant.Veniens autem David in sicelechiomnibus in iudaea amicis:& necessariis patre praedae dixerit.Et uastatio quidem sicelechi& amaIechitarum hinoi fuit iteritus.Palestiniς igitur dimicatibus: N pugna graui comisa palestini quide uIciscunt':& multos si1on hostium pemerant.Saul aut rexisrahelitaW:8c eius filii sortiter decertates:& uretes omni fiducia tanq gloria eoR in bona morterre in hostis diinicati sisteret:nihilq; hocpciosius esse iudicantes:ouam inimico cohorte coinrra se conuertentes undIm circudati: ter sunt extinctirmultos tame pales inopi forti dimicatione peremeru nLErant uero fauI 8c tonathas:& amminadab:& mclchis. His ergo cadetibus haebreo populus couersus est in suga:& turpitudo de confusio facta est ex iteritu Saul:& de grauistimis hostibus undiq; stiper eos igoetibus . Saul aut hoc mopcmptus e.Du cet hostisi multitudine costipa tus:palamnis crebi o sup eu iacula dis igerihusinibus pene prostracis: paucis exinde fugietibus: ipse clarissime decertatas estiqui uulnera in se multa geres: taut nequail iam posset tolerare: nec ferre plagas:semetiplum quidem perimere erat inualidus:iussit autem armigero:ut eum gladio educto Perimeret: ut nequaq uiuum eum compraehenderent hostes.Armigero no praesumenti dominum situm occidere:ipssim gladium tuu educens:& in terra configens irruit in mucronem:& cum negoret sibi uim ultimae mortis inferremec ferrum eius membra transiret : conuersiis de uidens quen/dam iuuenem requisiuit quis esset.Quem cum cognouisset amat echita:rogauit ut educto gladio Cam morte qua uellet occideret.Quod cum secisset sublato auro ex eius brachiis:& corona regali fugit.Videns aute armiger eius Saul extinctumroccidit de semetipsum:nullusq; de custodibus cor.
potis est relictu : sed omnes ceciderunt in monte qui dicis gelboe. Audientes aut haebrei qui ha bitabat in ualle trans iordane:& qui in capestribas ciuitates habebant: st Saul cecidisset id eius
filii ide omnis cum eo peris et exercitus. relinquentes proprias ciuitates: ad loca occultissima fugiemincipalestim iuenientes urbes derelictas atm desertas habitauerunt in eis.Cuir uenissent hostes exuererinuenerunt corpus Saul & filiorum eius.Quos expoliantes eorum capita truncaverunt:&in omne prouincia prouulgauerut hostes suos cecidisse.Quoye arma gle Iecreta Si in astaroth tepIo:corpora uero Q ederunt super muRciuitatis bethsan: quae nuc scytopolis appellatur.Cum ergo audissent habitatores ciuitatis labes galaad die tertio in truncassent Saul mortua de eius filios NIHucrudeIe iudicantes eu insepultum despicere: egressi uiri sortissimi:& psuptioe pcipui: cuipsa ciuitas& corpibus:& aialibus uiros habuerit ua de robustos tota nocte iter agentes:uenerui
ad ciuita in bethsan:& accedentes ad muro; hostium:& deponentes corpus saul de filiorum eius: detulerut in tabes hostibus propter sortitudine em nequaq shibere ualentibus aut psiametibus. Viri aut labes cum omni populo senteς sepelier ut corpora eoye in optimo loto prousciae:que se