장음표시 사용
151쪽
nee altera domus hae breorum habeat principatu: sed ut nos si p laeula eterna regnemus. Esto atmemor iniquitatis ioab:qua per zelum occidit duos militiae principes iustos di bonos:abner filiun er S a mala siliu ierhra. Quoya morte ut suerit uisu tibi de sedaequo potior me a t. patetior exi steς ioab: esia hactenus declinauit. Comedo aut di tibi filio ς berzellai Diaditidis:quos in Oi ho nore S puidelia coseruabis: hoc munus pliado mihi. No eis e ni initiu benefactedi esserimus: sed ea postus rem samus:M pater em mihi in fugae tepore mmistrauit. Sed semei filius gera detri bu beniami q multu mihi in suga polito blasphemauiuifici steti: & postea remeati occurrit ad fluuiu i Ordanis:&fide accepiti , nihil mali tuc pateres nuccam rationabile regres: de ter ulciscere. Du ergo siliu haec monuisset: de Oibus:& amici :& de his quos nouerat p oena dignos: defudius e tcu uiris et annis lxx. Ex qbus regnauit septe ani et in hebro sup tribu iuda: Sc mesis sextin hierosis Irmas at regnavit si Ouicia uniuersa annis trigila tribus Hic enim uir suit optimus M oi uirtute plenus quos ee oportet in regibus: sibus latam retia comitti e salux:sortis:qlis no fuit alias. Na incertaminibus q re subiectos habuit:primus ad picula Pperabati laborare & pugnare milites inui rabat: ipse opando potius:no sicut dominus impando: ad stellige du εἰ considerandum de futuriς:& ad dis natione psentiu nimis idoneus: stus: ma suetus: benignus:circa eos Q in calamitatibus erat: iustuς δἰ nimis humanus: in his at q regibus pcipue couent ut: in nullo penitus nisi circa uxore uriae magnitudie potestatis delint. Relisit at θύ diuitias quatas nullus alius regu :nem habreorum: nec3 get tu alia . Sepeliuit at eu filius salom5 I hierosolymis decenter nimis:& aliis rebus q siolent circa exeqas regias ministrari:& multas diuitias tu eo re didit. Quam magnitudine ex his quae dicturus sum poterit illibet agnoscere. Post tempus enim an non mille treces : hircanus pota sexdu ciuitas obsideretur ab antiocho rege qui pius e nominatus est filio demetrii: uolens ei dare pecunias ut ab obsessione recederet:& exercitum suum auferret: no habens unde hoc adimpleret: aperuit unu locu sepulchrorum David:& sublatis exinde tribus milibus tale to :ptem dedit alio.
cho:&ita nimietate obsessionis amouit:sicut etiam in aliis indicabimus. Post haec aut multo an non re ia transacta rursus herodes rex aliti loca aperiens: plarimas exinde cunias tulit. Nui lus alit eope loculos regu inuenit.erant enim stab terra mechanico modo recoliti: ut Igrod1 etibugin monumentum mullatenus possent esse manifesti.Sed de his quidem haec no indicisse sui siciat. Incipit libet octauus antaquitatu. Quo silomon suscepit regnum:& peremit CAPI. . I. Auid ita quot alitu tu:qua totu bono auetor extiterit cotribulibus sitis: a- tam bella pugna 3 gesierit:& Iogemus sit mortuus a poedeti declarauius libro.Salo nam uero eius filio adhuc aetate iuuiaulo fulcipiete regn6:que adhuc uiues pater dominu populi uniuersi uolutate dei costituit: sedete in solio patris:ois inde popullux soleniter fauit: ut assolet initio qtenus eius res thregeres:&usm ad senectu in re scelicite maneret in I: αAdonias at a eius etia patre adhuc uiuete retauerat regni cuIme tuadere ungressus ad regis matre bestia beae: eaq; humiliter salutata: resistus ab ea:ues v aliq petitide uenisset edaceret: ittes se tota uolutate coserre:adonias itam locutus e. Nosti quide & ipsa regnu Sc re aetatε:&-populi uolutate fuisse meti: sed decreto dei ad salomone tuus liu puenisse: me tame a lecti vfiteor:& gratis seruire ei:& labe ter agere q iusta sitit.His dictis pister postulauit: ut apud filiu eius suu fratre itercederet: ei suaderet:dati sibi a sag:q cii eius patre dormierat uxore dices. M p senectute ea pater no agnouistet: ita adhuc uirgo consisteret.Bethsa. te uero δἰ ministratura se i hoc negocio studiose vini sin& nuptiasymereri re utrum: ila εἰ rex ei uellet aliqd pstare:& illa P eo pna uolutate deposceret. Adonias at sipe naptim laetus abscessiti Salomois ergo mater repete prexit ad filia: Iocutura de sibus adoniae supplicati promiserat.Et currete sibi filio eam coplectere: cu deduxisset ea ad loca ubi Bliu erat regni costitutum: rex alius suiu a dextris matti iussit appoi.Cum sedisset hethsaheae: u insit o filii munus mihi peteti comde:& ne uelix qsi difficile denegare: tristem deserere. Cui fialomo se Iplere uellet ait:ν iactu rei matri cucta pine: culpabat tame eius petitidis iniri 6:ω tan et no habes firmissima spe adeptionishmoi uerba pserint: de adhuc QR sibi negari metueret.Tuc illa rogabat: ut uirgine aby ag adolae fratri donaret. uxore .Hoc uerbu rex iracude suscipies Mimisit side matre dices: quo adonias cas nomis eminetes apoeteret: de mirari se quo no ei posceret etia regnu: q qsi semori abysag dada roga xet uxore:q poteres haberet amicos:ioab pricipe militiae: oc abaathar sacerdotermittesin banaia: aerat BP corporis custodes:fratre adonia poepit occidi. Vocas igitur S abiathar sacerdote dixit ei. A morte quidem hoc ae liberat quia & cu patre meo is pius laboram G arca cu eo in hac regione uexisti: hoc aut tibi propon fiappliciu: eo se fueris cu adonia colunctus et sienteris: ut nem hic moreris nec3 ad lacte mea ingrediaris: ita mens in tua patria in agres dege:& hanc conuersatione donec uiuas exerceto:quo peccasti:& no est iustum te habere sacerdotiu.Sic ergo domus it hamar
sacerdotii honore priuata est: propter praedicta cam sicut lamuel heli praedixerat: tra si uitis ad genus finees.l.ad sadoch.De genere uero sinees tepore quo ad domu ithamar sacerdotium transivi
152쪽
grauit: heIi prim o pontificatu accipiente: isti descendiste noscuntur qui a Iamrdotis sent priuatu
ochar filius ioseph summi sacerdotis: huius filius ioatha. ioatham autem meroth: meroth as hirat Ophi autem achitob. achitob autem sidoch:qui primu a rege sacerdos est factus Ioah igitur princeps militiae peremptum audiens adonia: ualde perterritus e: erat enim eius amicus potius si olo. Onis regis:& Hoc periculum propter illius favorem non irrationabiliter si spicatus est: sugit ad altare aere dens sibi cautelam reIigionis interuentu pietate regia profuturam . Quod dum fuerat regi nunc atum: mirrens banaiam eum iustit adduci: ut in eius iudicio latissaceret. Ioab autem ait non Ie inli tui um esse sacrarium: sed ibi potius si in loco alio morirurum. Quod dum banaias ronuncias et regi:praecepit salomon ibi sicut uellet caput eius abscidi:& hanc eum recipere poenam pro duobus militiae pr ancipibus:quos indeceter Occiderat:& eius cadauer sepeliri: ut peccata quae gessit eius nunς desererent genus:& a ioab morte ipse:etuis pate des et innoxius Quod dum se cillet banaiast ipse priceps militiae totius exercitus constitutus est.Sadoch autem sistum fecit oce dotem:in loco abrathar quem remouir.Semei uero praecepit:ut domum sib1 edificaret in hierosis lymis Ibim maneret:& torrentem Cedron tran redi non auderet:quod si transcenderet: ultionem mortis incurreret:& super hanc comminationem iurisiurandi cum religione constrinxit.Semei athoc praecepto talomonis gaudere se dicens atq; seruare:insuper adiiciens iusiurandu: relicta patria in hieroselymis habitabat.Transactis autem annis tribus: audiens duos seruos si ei iugerat in geli, Comorari Prexit ut quereret eos Quod cu ei reuertenti cognosceret rex: a S mada tu eius S iusiurandii resbuisset: grauiter hoc tulit: eom uocato:tu iquit iurasti: no te me ee relictum:nem ab hae ciuitate ad alia aliqtenus egressum. Non ergo tunsiurandi effugies ultronem sed etia I quibus patro meu fugiente iniuriis affecisti:dabis nuc poenas. Agnoscas quia nihil lucrantur:qui non repente pro sua iniusticia puniuntur: sed omni Ne quo te putant nihil pariendos sine timore consistere: crescit eo N poena:& ea maior efficis: si peccasse nostiatur.Tunc semel banaias iustis Mis occidit. De sapientia ejuς S intellectu:atm d I uitiis. CAPI. . II.
Vmq; salomon iam regna haberet firmum: punitis orbus inamicis: duxit uxorem filia
si pharaonis regis aegyptiosu: edificatis muris hieroselym multu potioribus at mu nitioribus a primitus extiterunt. Decetero maxia pace gubernavit impium in nullo pG iuuetute circa iustacia Iegum custodia aut paternoR memoriam mandat e minor exi stςns: sed cuncta quaecum aetate puecti sapientiam piacti faciunc u integritate popua celebrabat: placuit rei ut uenies in nebromin altari et eo qd fecerat moyses sacrificaret deo. ne istam mille oues obtulit in holocaustu .Quod du fecisset:pcipue deu uisius est honorasse: a uitq; illi ea nocte per so niu pcipicias: ut quae uellet sibi pro cultu pietatis peteret dona inferri. lomon aut opila A eximia postulabat: q S deus grate praeberet:& utaliter homo peiper. Non igitur auR no argetu. ori alias diuitias ut homo &1uuenis i bi dari depcatus est: haec eni multos Ala putantur magnare dei dona peipua esse: ed da mihi inquit domine mentem sanam:& prudentia bona: ut circa populuiustsi possim veruq: absene iudiciu . His petitionibus placata diuinitas:& ia alia cucta quo memoria in pete non se cerat dare se dixit idest diuitias: culi gloria de inimicis uictoriam : re prae
Oibus intelleclum ac sapiam: quale nullus alter holum habuit nec regu :n c priuato : seritaturum se etia nepotibus eius 1 pertu multo ipe compromisit: si iuste uiueret:& ei obediret re patris sivi in optimis actioibus inutator existeret: Haec salomon audies dicta a deo: pente exiliuit e sim no: adoras euἰ ad hierosolymam remeauit: N ante-tabernaculu lactificia celebrauit puIaim uniuersas
exhibuit His iram diebus iudiciu apud eu deductu est: ius criminum erat luenire difficile. CamVero unde in iudiciu salomon Iuenerat: necessariu iudicaui referre: ut legetibus aurgii nota sit dis ficultas:& si tale aliquod contigerit:qs ex imagine egregii decreti: cito possint huius odi pyrre sententia. sae ad eu mulieres fiscia de coversatione conuenerui: quam quae issa uidebatur : prim coepit haec uerba proferre .Habitabamus i quit o rex eo & hisc in una domo: corigit aram bustot una die eade hora pareremus.Transacta ia tertia die: dormies haec iupra suu filiu icubuit: εἰ ei uiolenter occidit: tolle is meo ad se retulit:& mortuu in ulnas meas dormientis apposuit. Mane ficto dum ubera porrigere filio: meu quide no repperi huius aut mortus adiacere mihi cognouit 8c misera tertius hoc turbatam consderans: factu icelus inspexi. Unde repetens meum silium n5. ab isto recipiens:ad tuu domine remedio GuoIaui. Dum enim se te simus Mnultu qui nos arguat metuamus: temnens haec denegare persistit . His dictis requisiuit rex:quid allegare uellet Salio .Qua negate φ hoc fecisset:& dicere suu uiuere situ: x adue sariae suae desunctu: cu nullus pqs. et huius rei iudicia discernere: sed in eius descriptione omni u mens haberet: sbius rex hmoi que stione inopinabiliter exoluit:iussitq; deferri & mortuu & uiuum ansanie:uocauit quenda armi gerum praeeipiens: ut evaginato gIadio:ambo diuiderentur infantes t & utram medietate & eiu ς qmortuus erat:& qui uiuebat acciperet. In hoc essio iudicio omnis quide populus ignorans senten tiam deridebat: qii ab adolescete rege Ilatam. Inter haec aut uera matre Iclamante ne hoc fieret: sed potius ut is intulus eius B ciae traderect sibi stafficere dicens: ut tantu uiueret: sim uideret: ieci laetius esse putares:& e diueris altera praeparata esset ut diuisum uideret infante : insuper ueram
153쪽
matre tormentis asset pol illaret: eognostans rex utriuis uoces de uexo sonte eordis prolatas:re. clamanti quide ne pimeretur insantulusnussit siIiu redonari: ueram matre eam agnostes: alteriuguero maliciam accusauit: qtiae necato MN o fiIioaetia suae amici a natu uidere cupiebat extietur Hoc itam magnu exemplu*pcipuum sapientiae & prudentiae eius indiciu populus credidit uni, uersus:&ex illo die tanq diuinu habente sensi1m omnes inspiciebat. Im itam principes militiae εἰ duces erant ei in omni puintia:in tribu quide inraim urias:in regie autem bethlee erat doctis: dorensem autem & maritimom regione abiam: adab habuit sub potestate sua duces duxitis silia salomonis uxore. Campus aut maximus erat sub hanaia filio bacti cui adiecta terra est ad iorda nem uis protenta.Galadiae uero S gauladite uim ad monte libanum centum sexaginta ciuitates maximas ares munitas habens sub te gabiacigubernabat eas. Achinadab autem totius gali Ieae uni ad sydone curam habebat:& ipse duxit filiam salomonix note basinia.Maritima uero q circa arcere ciuitate posita sunt habuit banam sabath aut monte tabiR:dc carmelu:S iseriore gestieatregionem uis ad iordane fluuisi costituta basan disponebat. mei aute Brs beniamitidis erat iniun, cta:gabar assi habuit regione posita transiordane: S sup oes hos unus erat posituspriceps Mira. bile iram incrementsi habuit de populus haebreom dc tribus iuda: versi ad terrae culturam Nam pace potiti:& a bellis atm tumultibus ulterius abstractiti sup 6c desiiderati libertate adepti: inteλperantes erant cirea Ab antias cogregatas:& ας semp potius extendendas.Erat i& alii dueeςtqui syrom terras δc alienigenarum a fluuio euphrate disteras ulla ad aegyptsi gubernabat:ttibura colligentes ex gentibus.inserebat aute & eius mesae quotidianae ad regale conuiuisi simile choros trigila: sarinae expensae choroς sexaginta:boues saginatos dece: dc de paschuis uiginti: agnos saginatoς centum Hari ola praeter illa quae de uena ibus capiebar i.cerum dc uolatilia: sed εἰ pisces ab alienigenis portaban Tanta uero multitudine curruum habuit salomon ut quadraginta milia praesepia equo subiugalisi essent:& praeterea erant duode ei milia equestris:quou medieras Me regem in hierosis mis obseruabat:reliqui uero p uicos regios distis manebar. Idem uero dux cu commista erant meis malis expensae:etia equis necessaria ministrabat:deuehens haec ad locum: ubi rex ipse morabatur.Tantam ita 3 deus praebuit salomoni prudentiam ac sapientiam:ut eriam holes antiquos excelleret:A nec aegyptiis q sapientia orbus differre dicune compat mel modicil minor est Mum uti multa nimis sapientia praecedebat. Transcendit sua sapientia etia eos qui apud haebreos luc sapientia clarere uidebans,quae ola no praeteribo.Erant aut ema:& theman: αcnalgal:& dardanus filii madanis.Composivit asst 5 libros de canticis te modulationibus quin re mille:&paboIarsi atm similitudin6 secit libros tria milia:per unuquodq; em arboris genus bola dixitia, hysopo ul. ad cedn Eode mo S de iumentis:& de reliquis terrenis:necnon aquati Iibus:&aerixatalibus disputauit.Nullam nam naturam ignorabatueraminatam 3 pretiit: sed devibus phiIos liatas est:& d isciplina proprietatu eam emineter exposuit.Praestitit at deus etia eieut Gira demones arte.ad utilitate horum 8c eoμ curas editaret:S incitationes instituiti quibus rimidines soleant mimari.Modu etia colurationu:quihux obstrieti demones ne denuo redeante gantur inuenit:& haec cura hactenus apud nos multu puaIere dinoscitur. Udi etenim quedaelaazam de gente nostra praesente vespasiano εἰ eiuς filiis εἰ tribunis:alioq; timuI exercitu: rantem eos:qui a demonibus uexabantur. Modus autem medicinae sint huiusmodi. Intulit tiaribuς eius qui a demonio uexabatur anuIum habente subter signaculum radicem a salomone monstratam:deinde demonium per nares odorantis abstraxit:& repente cecidit homo. Postea coniurauit eum:iuramentu obiiciens Ialomonis:ne ad eum denuo remearet.i cantica quae ille composait su per eum dicenda. Volens autem Elissacere at probare praesentibus eseaetatus hanc se habere uirtutenvponebat anae eos aut calicem aut pelvim aquae plenum : Sc demonio imperabatrat haec Iessus ab homine euerreret:& uidentibus praeberet adicium ς, hominem reliquisset. factoramentia salomonis edetis inoluit:propaer qu* ut omneς magnitudinis eius naturam cognoireret atm reIigirincidi ut nullius rei uirtus de omni genere se, siste eum lateret:haec dicere su copulitis.
Audies ergo yra rex tyri: q, sialomon David patri staccessisset in regno:& ualde laetatus quo Daut Isuerat amicus:misit ad eum salutans:& propaei praesentia bona gaudens. Destinauit uero ad eam denuo salomon litteras haec habenaes.Rex salomon yram regiScito pariem meum uoluisse deo edistrare templum:& bellis frequentibus fuisse prohibitum: non enim primo desiit inimicos ex tanguere: donec eos tributarios sibimet si1biugare: ego uero gratias ago deo pro pace praesenti: propter cuius deuotionem non dubito edificate domum:ipse nanis meo patri dixit a me hac esse facienda.Quapropter rogo:ut aliquos mittere iubeas cum meis ad more libanu: qui ligna se re
ossint:ad sectionem nam siluaru sydonii fiant doctiores nostris: meroedes uero quas decimetit ego scidentibus Iigna praebebo.Legens aut pram his epistola:& 1 his quae scripta suerant delecta Μ:sallamoni ita rescripsit.Rex yram regi salomoni.Dignum hin quidem ut benedicatur deus: φtibi patrium praebuit principatum sapienti uiro:5 omni uirtute pollenti: ego autem in his Oibus delectatus.quaecuo mandasti libentissime ministraho.Incidens eni ligna prccera εἰ multa cedriapuiter α sepraessina per meos ad mare destinabo praecipiens:ut ratibus lactismauiganaes ad locu
154쪽
quemcum uolueris ea deponant ut tui haec ad hieroselymam deserant. Sed tu pro his praebe nci.
bis frumenta:eo in horum nobis esse uideatur inopia.Quapropter sup stamus in hoc te esse seli, citum.Harum igitur epistolarum hactenus rescripta seruantur: non in nostris Elummodo libriq: sed etiam apud tiros di siquis haec uoluerit integre cognoscere:rogans castodem monimentorum publicorum tiriae ciuitatis: inueniet ea consena horum quae a nobis edicta sunt.Haec dixi uolens lecturos agnoscere: nihil ampIius extra ueritatem proserimus:nem ex uerisimilibtis quibusdam aut sellaeibus aut delectabilibus rebas hanc historiam componentes:examinationetan quidem fici ri non decIinamus: dc ut nobis credatur exigimus immo in nullo potius haec recepi deprae muri nisi adhibita pestione Sc manifestis inditiis uirtutem ipsius ueritatis habeamus. x iram latom5dum ei fuissent litterae tiri regis allatae eius uoluntatem& fauorem ualde Iaudabat:&ei quae po poscerat repensavit:misitq; singulis annis tritici uiginti milia choros:-totidem olei batos: ba, tus aut capit sextarios septuagintaducis:eandem uero mensuram etia uinI phebar.Amiciciae siqui dem yram de salomonis ac potius largitate crevertit: & iurauerunt has esse iugiter permanseras . . Rex autem indixit omni populo tributa triginta milium operariorum:quatenus opus prae multitudine sine labore coni aret diuistim eos ualde prudenter. Decem milia enim secit 1ncidere uno mense in libano monte:ut duobus mensibus remeates ad propria requiescerent:donec iterum in ginti milia distinim tepore suum opus impIerent:ita contigebat quarto mense ut priores denuo ad labore remearent.Su hos eni laboratores curatot institutus e adora.Erat aut ex hi s quoς reliquerat David ad portandos lapidex aliam materiam septuaginta mi Ita uirit & eo qui Iapides incidebant octoginta milia de eorum praepositi tria milia trecenti:uelociterq; secabant i pides exi mi os ad sudamera terit: quos primitus polliebat & copulabat in motibus & ad ciuitate deserebat fiebat haec non sicitu a sulcialibuς structoribus:sed etiam ab artificihus quos miserat rex yram. Quomodo primus in hietosislymis edificauit templum:& d e praeuaricatione qua praeuarica tus est circa senectutem: simul S de obitu ripsius. CAPI. .lII.
Epit autem salomon edificare templum anno quarto regni sui et mense secundo: quem macedones artemisia uocat: haebrei autem hyaro:anno quigetesimo secundo filiorum lsrahel proseditionis ex aegypto Post mille aut& ingui annos aduentus Abraa ad chahaneam de meipotamiam tepore uero diluuii anno millesimoquadrigentesimo:ab Ada autem protoplasto ultu ad edificationem templi salomonis praeterierunt simul anni tria milia ce tum S duo:qua tempestate coepit edificare templum . Tutic si quidem undecimum iam in regnotiri yram annum habebat: a tiri uero conditi us ad edificarionem rempli fuit tempus anno a quadraginta S ducet, o .Deposivit itaq; rex fundameta templi in nimiam terrae profunditatem: de lapidibus ualde sortissimis S qui possent Iongo tempore permanere:qui eque constipati sibi conserri terrae pauimentum & sortitudo super edificati templi essent:&propter inseriorem sui fortitudinem sine desecta imposita in magnitudine & praeciosam una pulchritudinem sustineret: quae utiq; fundamenta non minus pondus habitura erantq alia quae erant tanta celsitudine &fastigio quasi ad instarnaundi:8 ad magnificentiam fabricanda . Eleuatum itaq: templum alcameram ex lapide albo constructu cuius altitudo fuit sexaginta cubiton & longitudo sexaginta tantundem: latitudo autem uiginti .sup hoc aute erat aliud edisseiu equa mensiora:ira ut es et ois altitudo templi cubitoF centu uiginti:erat conuersum ad orientem Cuius uestibulum habebat longitudine cubitom uiginti quanta & laritudine templi:latitudine uero cubitoR dece analtitudinem. surgens cub1tis centum & uiginti.Edificauit aut in circuitu templi uiginti puulas domus: quae sui copulatione tepli totum spactu extrinsecus ambiebant.Nam 8c ingressus eam ita fecit ad inuicem rutex alia intraretur ad alia.Harumna singulae domus latitudine quide habebat qui cubitorum S tantunde longitudinis:altitudinis uero uiginti Erat aute supra edificatae his alim&yursus atrae super eas equales:& mensurisssic numero:1raut em altitudine haberet proxime sicut domus inserio superior na circunedificata non erat: piebat eas camera cedrina: S domibus quidem singulis erat hoc yptium:& imputribile tegumetu Altaru uero erat tectu coe Iongissimis drabibus adspertu S custa tegentibus:ita:ut medit pietes ab eis trabibus costipati sermiores exi
stetefit Cassieras quae siub trabibus erant de unis eisdε secit:relatis opere Iaquarior auro uem
tis.Parietes aut cedrinis tabulis exornauit: l. piter deaurauit:ut omne teplum nimis estut rea utilius inoedientiu faceret auri lumine re 'endere.Fabrica uero totius templi muIta arte conscista e bde lapidibus politis:artem c5positis: N mmis limpide eonstitutis:itami nem mallei ne alterius instrumeriti fabrilis aliquod considerantibuς appareret indicium:sed praeter hunc usiam
omnis materia cogruenter explicata uideret ut naturali armonia potius qua serrameωνι crede retur necessitate consecta.Excogitauit aut rex ascensium si erroris domus per latitudinem pietis efiicere:non enim habuit ianuam grande adorientem sicut domus inferiori: sed a lateribus erant
ingressias ianuam ualdepuan. Uestiit aurem teptu intrinsecus de lignis cedrinis uncinis sortibus colligatis:quatenus hoc pro munimine & sortitudine constaret magna: diuisit teplum in duas partes:ut interior quidem domus uiginti cubitos adituit esset: quadr nta uero eubitis secundo
155쪽
repla secerneris. In piete quo diuidente aditu a reliquo replo ianuas de cedro statuit auro muIto: 3 diuersis historiaru celariaris ornaras: siuspendiisq; ante eas uela ex magnis colom floribus ideiacinti:& purpurae: Si co r& byssi molissimi splendidissimiq; contexta Recodidit autem in adi tu quod erat latitui ne cubit ope uiginti:& totide logitudine duo cherubi tota ex auro purissimo habebatq; utram altitudine cabito M qn . Duae aliae erat in cherubi quinis cubitis ex teis. Qua in
propter no scul a semetipsis aberat: ita ut alis sitis una tageret pie te australe:alia uero positum ad acillone:aliae uer alae semetipsas coligetes arca quae in medio em posita erat opiebat. Hae curro cherubi nullus qles suersit dicere: nem reiicere potest .strauit aut pauimetu tepli peralis aureis: posuit in porta repli ianuas secudii altitudine pietis me iuratas habetes latitudine cubito uiginti: eam pulcherrime deaurauit:& ut breuiter dicaz: nul Ia pte repli. reliqt extri secus S itri locus:quae noeetueaurata: operuit 3 similiter etia has ianuas sicut steriores uesis uarie decoratis. Porta uero uostibuli nihil habuit hon. Misit ergo rex salomo ad yra:&ab eo accepit artifice note chira : habete matre ex genere neptali: dc patre uria generis is rahelitici : si totius side Opis erat edoctus*cipue tame artifex ad operadu a e Marge tu Ses:pque cuniuersa p uolutate regis in te pio iunt diuersiis machinationibus adimpleta. Fecis iram is artifex chira duas co Iumnas ereas cam canalibus: caua rione quattuor &gitoR: quaru erat properita et decem & octo cubitoR: N ambitus in circus tu duodecim cubito :& supraposivit utraecas columnω capi reIIa su filia liliata:altitudine cubitoN quin supra quas erant erea retia facta quae operebant Iilia capitum columnarum: de quibus pedebanthini ordines malogranat ope ducento . Harum siquidem columnaxa aliam Costituit in pte dextra ante porta in uestibulo templi: uocauit 3 ea thalamu iachi: aliam uero in pte sinistra : qua notauit booz. Fudit autem & mare enea in scemate emi Oeri:ql opus ereu Opter sui magnitudinem mare uocatii est. Erat enim uelut catharus ingens: habebam: eius diametru .i. ab angulo usq: ad alio ait gulum cubitos decem:& grossitudo eius erat fusilis digitope quattuor:habebat fundum in me cito a Iphei sui locinopere rotundu:dece coronis explicatu . Huius diametru erat cubiti unius. Cir curabant aut in eo mari uituli duodecim respicientes singuli ad quattuor uentolle regiones rhoc est tres uituli P unaquam regione: quorum terga intus reficiebant: S si1p eos emis rium incu-hebat.Cuius emisserit roluditas ad iteriora tendebati piebatq; hoc mare batos tria milia. Fecit autem decem cantaris bases ereas quadrangulas :&uniuscuiusq; I. titudo fuit cubitorum quini: Iatitudo quattuor: altitudo lex: conclusiimq; est opus particulariter ita ornatum . Erat colanellae quattuor quadrangulae per angulos stares: latera basis ex utram parte in se habetes inserta:eranti trinae diuisse: δἰ lingulae eam habebat celaturas sitasti dest alibi erat leo: alibi thaurus:alibi aquila: S in columnellis similiter per latera erant huiusimodi celaturae: quasi cri antibus plaetitis alias talis sectae: quaru a Ititudo fuit cubiti unius & dimidii. Erat mirum uidere orbes rotar 5:quem/admodu erant celatae & basium iunctae lateribuς. Angulos uero sit periores concludebant humeri expasis uti manibus animaliti: super quas sedebat landuς cantari reclinatu sudest incumbens sup anus aquilae ct Ieonis:qd opus ita erat sibimet coaptatur ut naturaliter insertum quodammodo Dideretur. Inter haec aut erant S arbores celatae paImaru . Huiusmodi essio erat dece λῆς effectae. Fecit autem ad haec & decem cantaros rore dos eteos quom singuli serebat quadragenos choros: eratis altitudo e e quattuor cubitorum: δἰ tatunde ab alterutris eorum Iabia recedebat: posuit decem hos cantaros super decem bases quae uocabantur melcho noth: quinq; canta ros statuens a parte sinistra templi quae erat ad aquilone:& totidem a Iatere dextro ad austri piem frespietes ad Orientem quod etiam mare constituit aqua plenu:disposuit mare:ut ingredientes sacerdotes te plum in eo lauarent manus & pedes astensuri scilicet ad altare:& cataros ad animaliu in terranea diluenda: simul & pedes eorum quae erant holocaustis imponoda. Fecit aut altare e reum: abito
uiginti longitudine:& totidem latitudine altitudine uero decem ad holocausta celebrada. Feci eius mea erea fisup 8c ollas & caldarias:& trullas N arpagones:& omia uasa operatus est ex ere:ctainius Mendor& pulchritudo simiIis erat auro:obtulit 3 rex multitudine menta N:8cunam quidem ualde pcipuam auream: super qui ponebantur panes dei:& huic proximas dece milia altero modo factas:sup quas uase iacebat:idest phiale dc patere aureae quidem decem milia:argenteae uero quadraginta milia: seciti candelabra cecem milia secundum praecepta morsi: & quibus unu in teplo condidici ut per diem luceret secundam legem mensam unam super qua positi erant panes ad partem repli respicietem:& ad aquilonem e diuerse politu candelabro qd in australi pie costituit.
aureum uero altare inter haec mediu erat. Haec enim omnia domus habuit quadraginta cuhito eante velum aditi: ubi erat arca recondita. Fecit iram rex uini sus ilia octoginta missia:ti statas aureas decem milia:argenteas uero duplici numero: pateras aureaς ad offerenda in eis similam cospersam ad altare octoginta milia: Margenteas duplici numero crateras in quibus simila cu oleo fermen μrabant aureas quidem quinquaginta milia:argenteas uero dupliciter: mensii ras quom similes eis quae molaicae uocabantur aflarones aureas quidem niginti milia :8c argentea; dupliciter et thuri hula uero aurea quibus offertur incensum uiginti milia: similiter εἰ alia thuribula in ovibus por,
rabant a maiore altare igne ad minus altare quod erat in templo quinquaginta milia: tola sacer
156쪽
dotales 1χntificibus css his quae pendebant ad pedes de super hueraIes: & r Maloeex gemis millei
corona uero in qua dea moyses inscripseratmna suit quae ad hunc diem usta permansit: sacerdo tales stolas ex bysso cotextas:& zonas purpureas singulas decem milia:& tubas secundum meptumo; si ducenta millia:item stolas leuitarum hymnos dicentiu ex bysso ducenta milia:dc istrumeta natisca Nadhvmnos dicendos adinventa quae uocantur nabla:& cinara ex electro constituit quadragita milia.Maec omnia ad honorem dei ualomon copiose θe magnifice fabricatus est : in nullo p ς existens:sed circa ornamenta templi usus est pcipua largitate: quae etiam in thesauris dei re condidit.Circadedit autem temptu per ambitum uniuersium:quofi propria qaidem lingua glismIatine maceria: seu cancellus nuncupaturitribus cubitis eius erigens altitudinemmi ab ingressit te, pii caeteros prohiberet:& solis iacerdotibuς hoc licere innificareri: extrinsecus uero huiuς templi aliam edificauit aulam quadranguli sic emate factam: erigens maximas porticus atq; latas: δή portas excelsas S amplas per quattuor mundi pies in eo constituens:quam singulae ad untimquem uentum quattuor angulis attendebant:ubi ianuas aureas collocabat.In hoc ergo sa crario omnis populus quibus purgatio N obseruatio legitim t inerant introibat. Si quidem mirabilis N oino praecipua fuit'populosa ad suscipiedos aduenientes:& si dici potest etiam cotemplatione uisiois ipsus excedebat aula quae foris erat.Magnas enim effodiens profunditates quas propter infinita celsitudinem non poterat aliquis sine terrore conspicere ele erigens fabricaς in quadringentis tu bitis earum altitudinem equales eas uertici motis in qua alias in quo remptu edificabatur effecit: N propterea aula quae erat exterius sab diuo: acta erat equalis templo. Circundedit autem porti. cibus hanc auIam duplicibus columnis eas ex lapide naturali porrentibus:quarum camerae erant de cedro 8c ex laqiuaribus sculptis:bases autem in his omnibus fecit argenteas. Cu haec igitur opale magnitudine di decore edificiorum at secrorum templi ministetiope rex salomon septe annis expleste diuitiaν magnam laciens εἰ uelocitatis ostesione:ut quilibet inspicies omni Te putaret expleri uix potuisse qd sic breuiter uisias e quatu ad operis te pii magnitudinem terminassie:sicripsit principibus & haebreope senioribus:iubens omne populum ad hiero lymam conueniremisurum simul & templum:& dei arcam ibidem portandam alias portaturv. Cu* nuciatu fuisset omnibus ut ad hiero Uymam properarent:uix conueniret se primo mense:qui lingua patria theseri:a macedonibus hyperueretheus appellatur Eodem tempore etia sestiuitas concurrit sceno egi aendestpositionis tabernaculora quae sitis apud haebreos excelsa atm praecipua est.por rates itaq; taberna culum qi fixerat moyses:& oia uasa ad ministerium sacrificioru dei constructa introduxerunt in, templum. aecedebat autem eam hostiis N ipse rexin populus uniuersus:& Ieuite libaminibus &multo sacrificiorum sanguine iter totu i plentes:& incesu sfinitu: S hosti a multimdine porta testita:utois undiq; aer impleretundi etia longe cosistetibus odor suauitatis occurreret agnoscentes aduentu dei:& habita tu secundu humana opinione crederet in noua domo ei nuper dicata esse faciendum.Nam ne* hymnos dicentes nem choros agentes donec puenirent ad reptu aliquo m5qiri u runr.Hoc iram modo arca migrata est.Cum eam in aditu iam oporteret inducit alia quid e plebς recessit Eli uero sacerdotes qui portauerant inter duos cherubin eam collocauerunt:quae eam Bisalis amplexatae sunt.Sic enim erat ab artifice sabricatae tui area uelut quoddam raberna Culum aut cameratione protegerent. Habuit autem arca nihil aliud:quam duas tabulaς lapideas: quae derem uerba a deo m si dicta in monte sina scripta retinebant. Candelabrum uero & mensesam:& altare aureum statuerunt in templo ante aditum in hisdem locis in quibus Solim in tabernaculo posita erant:& quotidiana sacrificia ministrabant. Altare uero ereum statuit ante tem .plum contra ianuas: ita: ut eis apertis ad faciem esset uidentium sacrificia εἰ hostiaru maximas opulentias:reliqua uero uasa congregans:intus in templo recondidit. Cum omnia sacerdotes circa arcam constituissent egressi fiunt: & repente non qaidem tumens: alias uehemensrael quaIis
emali tempore hymbre plena sistet nubes asistere:sed diffusia est:& temperate effluxit:& templuomne compIeuit:& facies quidem sacerdotum obumbrauit: itarat se inuicem uidere non possent: mentibus aurem omnium santasiam quandam de opinionem praebuit quasi deus descendisset intemplum:& Iibenter habitaret in eo. Iem equidem hanc habuerant omnes opinione. Rex autesalomon de loco ubi sedebat exurgens:fecit ad deum uerba:quae diuinae naturae credidit esse d e centia.Tibi squit domine perpetuam domum qua apte fabiicatus es esse nouimus caelum M terra: simul δἰ mater &cum tibi nequasi haec uniuersa sufficiant: hoc tuo nomini constitui templum: ut ex eo orationes ad te acrificantes N immolantes emittamus in aera considamus: cum nobis sis praesensmon a tuis sedibus procul abes. Ut enim omnia uideas de audias uniuersa: nona Ioco ubi nunc habitas recedens:omnibus uicinus:& unicuim noctu θc die semper assistis: Cum ergo haec dixisset ad deum:uerba coniuertit ad populum: manifestinx eis dei potentiam de puidentiam eius Q Dauid eius pater omnia satura sicut iam multa prouenerant: 6e forent uentura reliqpraedixisset quod ipsi quoi nondum nam imposiait nome:& q, templum ipse edificaturus: esset primus post obitum patris regnaturus: de cu omnia ireundum illius prophetia fierenusupplicabat
ut deo benedicerent uniuersi de in nullo de eius promissionibus de ratet: quas pro eorum si
157쪽
vescite pra dia erat: d erederet haec splenda ex his quae fuerant Ia tralam.Cum haec dixisset adpo-puba expansis manibus ait. peribus quide impossibiIe est:ut ualeat homines pro his q mouet citdeo minera debita copensare:stuanitas mi nullius eget:& oium rerum compeia latione stiperior c. In quo enim aliis animalibus per te dom)ne meliores stimus effecti: in eo tuam benedicimus ma, testatem:& pro his quae stirpi nostrae praebuisti pius:ne crearium est gratias agere populia haebreo- xv Nullum eni ali u magis optamus habere propictu:& in eo tua circa nos deuotione cognoscimus per munera:quia per te est nobis vox qua ex aere habemus: S per eum item nouimus ascen dentem .Per hanc eiso gratias tibi reserimus primitus de hoc templo:quod ex invisibili ad tanta gloria prouexisti einde pro meipsis cui omnia ulm ad praesentem die sicut a te praedicta sunt c, donasti.Supplico ergo de caetero : ut mihi munistiesrquaecum deum hominibus honoratis prin re possibile est:& nostram domum omnibus bouix adauges: sicut David meo patri & uiuenti: Scirca obitum promisisti:& quomodo apud nos manebit regnum genus illius infinitis regnum fuccessionibus adhonorabis .Haec Drgo nobis largire sufficienterimeth filiis uirtute quae tibi sit grata concede.Super haec aut & oro:ut pars aliqua mi spiritus hoc temptu inhabitet: quatenus Sin terra circa nos esse uideris .Tibi siquidem habitatio peruula est etiam omne caelum S alpheus quisiib eo est omnium existentiu:non dica hoc peruissimu templum: s, precor ut custodiaς ab omni uastatione belloR:&.tana proprie possessioi seras auxiliu . Supplico piter:ut si peccauerit populus aliquado dei de plaga quaedam pessima peccatis digna a te terris illata i sterilitas:aut corruptis: aut fames aut huiusmodi passio quam iuste transgresbribus ZIeς Verre prouenerit:& cogr lux ad hoc coigerit replum rogado te:ut a peste: salvetur exaudibilis eis effectus uelut intus habitagmisericordiam praebeas: & a malo siuae calamitatis euellas.Hoc auxilium non haebreis solummo eo a te rogo coserri ire antibus: sed etiam totius retiae finibuyr qui dum aduenerint:aut de quω Iibet loco & pro aliquo hono preces effuderinuexaudi clemens & postulata concedet Sie mi ora agnostent:* tu quidem ipse a nobis tibi domum fieri uoluistLNos autem non inhumani natura. liter sumus quado,on eos qui contribuli non stant extraneos iudicamus:sed communiter omni -hus tuum adiurotium & bonorum effectum adeste suppliciter exoramus. Haec dicens prostratus in terra:& deuotius adorans deum: post. ista surrexit:&t in templo obtulit hostias:Wreplens 1Ilud sacrifieiis:manifeste deum uidit sacrificium grate stisci picn rem: ignis enim Ex aere descendens On, nibus uidentibus ad altarethostias . totas abripuit de absiumpsit. Hac igitur apparitione ministratar populias quidem manasestationem hanc esse diuinae habitatiois in teplo conlities:procidens adorauit in terra .Rex aut coepit benedicere deu:cunctos ut hoc facerent adhortari: habetes iam Cin ca se diuini fauoris inditium:uim orarent semper sibi ab illo talia prouenire: & ut mentem tuam puram ab omni malacia conseruareor ad iustaciam diuinamV cultiaram:ad seruada mandata quae permoysen eis clementia diuina cotuleratiquia sic foret stelax gens haebreorum:& tollux generis humani beatior:rogabatque pariter:ut memoriam haberentiquemadmodu bona praesenta conquisassentaeam firmiter obtinerent:& maiora S am sora decaltero sustinerentmon emi percepta hic solumodo propter pietatem at iusticiamista etia obtinenda per haec praemia curaretis, cet apud homines praecipuum non tantu aliquid conquirere uantu ainsita struarete nihiI pro eop amissione desinquere.Haec ergo locutus ad populo dimisit e Iesam: m sacrificia celebrasset pro set S uniueris hi eis idest uirillos quidem.xxii.milia: oues cetum.xx.milia. Tunc enim primum intemplo sacrificia celebrata sunt:& in eo epulati sunt omnes hae ea cum uxoribus sitis S si Iiis insuper etiam de seststritatem quae uocatur scenophegia faciens ante templum clare nimis 3c magnifice diebus quatuordecim rex cum omni populo pariter epulatus est.Cum haec fuissent sufficiem ter exhibita: nihilis deesset circa pietatis diuinae culturam:dimittonte rege: singuli ad propriare mearunt:agentes gratias regi propter prouidentiam quam habuisse & opera quae fecisset: de ora res deu:ut eis regi praeberet Ioseuo repore salomone Agebat reuertentes cu gaudio situ iter & cudelectati5e hymnos decatates:ita:ut cu ea incuditate sine Iabore ad ypria remearent. Sic ita dii arca deduxisset in teptu: eiusso magnitudinem pulchritudinen uiditant sectificiis maximis & se stiuitati ς impertitam: ad Las ciuitates singuli sunt regressi. Apparuit igitur regi per somnium deus: significans eius exaudisset orationes: & quia conseruaret templum:&in eo semper habitaretmepotibus scilicet eius:&omni multitudine faciente iusticiam: ipsumis primum si in patris fiat monitis permaneret: ad excellentiam & scelicitatis infinitum cum plurima securitate auetuit uehendum: ει regnaturos semper in ea prouincia ex eius genere principes:& de tribu iudaist uero mandata contemneret robliuionim mandaret: Sc peregrinos imitatus coleret deos esses radicitus abstidendus: Sc nem reliquias ex eius genere. remansuras:sed nem in lirahes ulterius nominandave populum terram quam patribus eorum dederat multis iustificationibus esse priuandum: mul tis IIis S malis exterminandum:& a terra quam eorum patribus praebuit eliciendos:incolas aIienae terrae esse futuros: templum quom edificatum incendendum diripiendum ab inimicis sed & ciuitatem homum manibus subuertendam res eorum erumnas se facturam fabularum reddi ne dignissimas:propter multitudinem nimiae inlaelicitatis: Be incredulitatis: ita ut uicini e
158쪽
rum audientes m1rarehtur calamitates: ed Ac eausas in quirentes pin quibus ita haebres odio habe. rentur a deo:qui primitus ab eo fuerant ad tantae Moriar a diuitiarum culme euectitab his a q-hus requirebant:audiretiquia pro peccatis N praeuaricationibus legum paternan testa pertulisset. Haec enim ei per χmnium deum dixisse Glcriptum est. Post repli uero labricam:qua leptem annis praedixamus suisse perfectam: edificium domum regalium construere coepinquod tredeci an nis uix impleuit.Non enim huiusimoni ei erat semens studium sicut in templo. Sed illud quidem
licet esset Dande ec operatione mara Ie:& csietis simul inopinabile:cooperante deo cui fiebat: termInum praedictis annis accepit:regiae uero domus uiuitum templi dignitate minores erant: cum nes materia tanto tempore aut Iargitatis suisset opulenta praeparata: N eo ς, regum habitatio: dc non esset dei futura:tardius est effecta .Haec quidem secundum sce Iicitate haebraicae religionis aemerito regis edificata sunt:quorum totam expositionem de ordinem dicere necessarium est:ut ex hoc Omes coiitiant magnitudinem:ut cum legentes uiderit huius rei descriptionem.Erat magna basilica nimis S peschra:haeem innumera Iumnarum multitudine portabatur .Quam ad iudicia rerum 3 cognitiones distribuitrui posset capere populi magnitudinem ad iudicia uenientem et ius longitudinis magnitudo erat cubiton remo:latitudinis ouinquannia:altitudinis trigintar lunas quom qdragulatas oes habebat:tegebatum: cedro ope corithio: 1 alis eqlibus:& scutu Iis arte mira celatis:erat robusta: N uariis decoribus exornata tem alia erat basilica in medio totius amplitudis costituta:habes latitudine cubitoR.xxx.8c cocia teptu ualidis colunis exaesa:erat
in ea solis ualde dec frin quo sedes rex iudicia proferebat.Huic erat uicta alia quom regione ha, si11ca de reliqua habitacula Be sedilia: ubi post causas explicitas residebatistrata omnia tabulis cedris nis.Et alia side edificauit ex marmoribus.x.cubitorum:alia uero tabulis uestita sectilibus 8c praeociosissimis exornauit sccudum de cuius templorum:& miracula habitationu Malium: ius pubchritudo tribus ordinibin opere intexta astylio. Quarta pars celaturis ornatat miraculum artis uidentibus offerebat:erati illic sculptie arbores de uniuersia poma quasi ramis de ex eis pendenti bus soliis obumbrata: ita ut propter miraculu subtilitatis rari quodammodo putarens alia uom pars dealbara erat:& uatiis picta coloribus. Edificauit aut sup haec domuς alias epulam N pos, ricus ualebrotensas in domo i ii positas:inter quas una secit Ono praeclaram ad regum con uiuia necessatiam: dc und deauratam: necnon de alia uasa quaecum sunt epulis oportuna: omnia fecit ex auro.Dissicile iram est numerare magnitudinem 5 uarietatem domum aularii et regalium: quanta erant maximat 8c quanta horum inferiora: di quanta sub terra quae uideri non poteram necno εἰ pulchritudine solario 4 8c uiridatim q erat sacta delectabiliter ad as ctum: quo exusta corpora m et ab estus ardore refugere. Et ut breuiter dica:tota regia domu ex albo lapide εἰ codro: εἰ aurossic argento splendide nimis 8 opulentissime istruxit: cameras δἰ parietes uesties aurorquo dei reptu res edetes exhibuit.Fecit etia ex ebore siliu magnitudie nimis eximiu : atm celatu scemate tribunalis:habebat sex gradus:& in singulis eorum ex utram pie duo Ieones stabat de insuperioribus gradibus alii totide in reclinatime uero manus erat portates rege:eraim ipsa reclina tio in uitulo respiciente postiemurS ex omni pie tribunal auro circadat si Haec salomo uiginti annis edificauit. i multu aum de agentum rex pram ad edificiu contulit insuper S ligna cedrina 8c pressina:que salomon magnis quom c estitioibus redona uidimittes ei per annos singulos triti eu:uinu de oleu:quibus mxime rebus eo sthabitaret in insula sicut diximus indietebar. Ad haec aut εἰ ciuitates galli eae regiois uiginti nuero ei no Icul a Wro pos atas condonauit.Qua du circuissetati eosiderasset dispicuisset ei donu:mittes ad salomone dixit se ciuitatibus no egere:& ex tune hae appellatae sunt terra gabaIon: dc enim interpretatum lingua phoenica:disiplicere significat. Mi-st itaq; praedictus rex yram ad regem salomonem rogans eum: ut quaedam sis phismata 8 uerba perabolarum quae ei dixerat aperiret: oc questionum difficultates abλIueret. Qui cum esset aststior εἰ intelligensmihil hon ignorans:sed in omnibus ratione praeualens: εἰ eorum causas agno scens: omnes obscuritates eope perduxit ad Iumen. miniPautem hodie duoν εἰ mehader qui ex phoenica lingua antiquitates sydoniorum in uocem conuertit belladicam ira dicens.Mori niteat ahbalo successit in eius regnum filius eius yram:qui flum uixisset annis quinquaginta tribus re/gnauit trigintaquatuor.Hic effodit ampIum terrae Ocium:& auream cosumnam quae in iovis re/plo dicauitunsuper δἰ lignorum materiam a monte sybano incidit ad tecta templorum S destructantiqua faeraria:templum edificauit herculi re astarte:& primum herculis hoc erexit mense pyti tio:& contra eucheos tributa non reddentas egit exercitum: eiis sabi subditis denuo remeauit. Huius temporibus erat abdemonis filios iuuenculus qui semper propositaonis quas imperagerrex hierosolymorum Wyram soluebat. Meminit illius etiam hon historiographus ita dicens. Abybalomotiente filius eius yram nauit. Hic partem ciuitatis positam ad orientem duilinde maiorem urbem effecit: dc olimpii iovis templum destruens: medium locum ciuitati coniunxit.& aureis anethimatibus exornauit:ascendenis in montem Ubanum siluam maximam ad faciora secuit edificia. Et adiecit haec:regem hiemis morum salomonem misisse ad iram tyri regem: si
suras quasdam:& petisse ab eo solutionem iraeut si non posset discemere:soluenti pecunias daret
159쪽
ca fateretur grami non polle se iIIa di luere: foret multa pecunia e detrimeta passurus: rabdimu quend1 tyrium quae proposta suerant Ibluta sunt: & alia ab eo proposita quae si salomon
non istaeret:yra regi pecunias multast daret. Et haec quidem dyon sc dixit. Cum rex salomon uideret muros pro munimine turribus indigere aliam tutione: nam secundu ciuitatis meritu opor rebat etia copiosam firmitatem esse murorum:haec efficit: dc turribus ciuitatem praecipuis ualde circvdedit. nstruxit aut ciuitates: inter praecipuax urbes annumerandas:asbti& magedon:& tertiam zazarum.Quae cu fuisset in regione palesti non:pharao rex aegypti castrametatus:& obsides eam coepit εἰ omnes eius habitatores occidit eam 3 subuertit: deditis eam postea dono sitae filiae Diomctis uxori.Quapropter edificauit ea rex cu eet natura munita : & ad hella temporum motus utiliter oportunamon petul ab hac duaς alias edificauit urbes:quam altera buchora:altera uoca/hae balech.Ultra has aut fecitWad alias ad uoluptate N epulas oportiinas:& rm teperameris: pomorum sertilitate:& aquam frigidissimam poculis abundates.pergens uero S in desertu supioris syriae:eam capies:costituit ibi maxima ciuitate duom diem itinere a syria supiore distate:ab euphrate uero unius:& a maxia babsM sex masioibus ycul extate. Vt aut haec civitas a ptibus hItabili hus *riae ita distaret:haec ca est:eo P in iseriori terra aq nusq iuente in illo aut loco situmo soles
S putei nimis abudet.Hac iram ediscas ciuitate: dc muris eminetibus ea circui es thadamur a pellauit:& hactenus apud tyros ita dicebas:qua graeci palmira uocat. cita salomo illo tepore rex agebat.Propter eos aut et quatrui:quo omes aegypti e reges a mineo et mephis edificauit: αante multos annos fuit qua noster sgenitor Abraa: dum inter haec uim ad salomone mille Sti, sita anni transerunt pharaoneς uocati sut a quodam rege pharaone:qui post priores his teporibus imperauit:pharaonu uocabulum assumentes explanare hoc necessarium audicaui:ut & caliginem eope ignorationis auferam:& causam huius nominis declarare contendam.Pharaonis nomen secadum aegyptios significat regem.Reor autem eos ab insatia quide aliis nominibus appellatos:uenioentes uero ad regnum hoc I, lingua patria significaret imperium eos fuisse participatos. Nam realexandriae reges cum primitus aliis nominibus uocarenturruenietes ad reisum uocati sui plotae mei:& romanon imperatores a natiuitate aliis uocari nominibus caelares appellantur cu potestagmincipatus eis nomen imponandi non hisdem pmaneant appellationibus : quas a genitoribuς sialc ei unt. Pato siquidem & herodotum alicarnaseum propterea: post mineum qui memphimedificauit dixisse tricentos triginta suisse reges Myptiorum: nequaq eorum nomina declarasse: quia pharao omnes communiter uocabant . Nam post horum obitum regnantis mulieris uo, Cabulum potuit nomine nicaulam eam uocitatem suisse declaranst quia masculi quidem reges pharao appellationem habere poterant: e minae uero nequaq & propterea naturale huius nomen dixit.Ego autem de in libris nostrae prouinciae aliaς legis repperi: quia post pharao Beeram salo. monis nullus rex aegyptiorum hoc uocabulo nuncupatus est:& quia postea uenit ad ialomonem mulier quam praedixi aegypti ethiopiae 3 regina:de qua non post multa denuo reseremus. Horum ideo nunc memini:ut Osrenderem:quia nostri libri & aegyptiorum de multis rebus cocordare no/1 ntur. x itam saIomon chananeos qui in monte libano morabantur uis ad ciuitatem amathinon obedientes subdidit: & tributa eis imposuit: ut es ministrarent ac teruile opus emerent: re agriculturam exhiberent Ex his quosdam annis 11ngulis eligebat: qiua nullus tunc seruiebat hae..hreorum. Non enim erat rationabile:at cum deus cis multa milia gentium subdidisset t&ex his Orberet eos habere seruitia: ipsi in hoc scemate permandi ent: quando omnes armati equis occurribus mi irabant potiuς quam seruitia peragebant.Chananeis autem quos ad sha ministeria tu erat:constituit principes quingentos N quinquaginta:qui super eos omnem a rege potestarem p ceperant:ut eos docerent opera seu negociann quibus necessarit esse uiderentur. Fecit autem rex etiam:multas naues in sinu aegyptiaco maris ruhri:in quodam loco qui a*on gaber appestacenon procul a ciuitate hellena: quae nunc beronica uocatur. Haec enim regio fait primitus iudatorum . Habuit uero ad edificandas naves beneficia regis yram.Ipse nancs multos uiros gubernatores: Scin marinis rebus edoctos missit:quos iu Minauigare cum dispensatoribuς suis ad locum qui olim ophyra:nunc terra aurea nuncupatur:est autem in india : ut aurum deserrent:& colligentes qua dringenta talenta:ad regem denuo sunt reuersi.lgitur t inam aegypti & ethiopiae sapientia plenae sic aliis ualde mirandam audientem crebro salomonis uirtutem at 3 prudentiam:& habentem des derium eius multum:& eorum quae illi de rege quotidie dicebantur: ad semetipsum adduxit: ut experimento & non auditu potius satisfiacere potuisset:quando opinio mendax saepius inuenitur: di proserentis narratione sitscipitur.Cum ergo ad eum uenire uoluisset: ut in praesenti sapietiae eius experimenta perciperet:studuit etiam quaestiones proferre:& earum Blutione exigere.Venit ergo hiero1blymam cum magna Moria:& apparatu multo diuitiarum:cum auro Ac aromatibus & lapis dibus preci sieram. rex grate suscepit:& circa eam in omnibus extitit ualde largissimus: dc pro positiones sophi malum intellectu sivo cito concipiens:uelociuς quam se perari poterat exoluebar. Cuius illa lamentiam ita se transcendentem & potiorem quam audiebat agnoscens: uehementer
obstupescebat: de maxime culmina regalia mirabaturaeorums pulchritudine mira:& magni traie
160쪽
deIectabatur egregia: nihilominus & dispositione uaria laesicarumna qua multam regis prudentiam aliunami cernebat: plus tamen eam obstupescere faciebat domus: quae silua lybani uocabas: re quotidianam opuletia coenape:S apparatus eius S ministerita & uestes mistrantiu :eorumq; de cens circa tuti officia disciplina: pcipue tame sacrificia quae quotidie deci celebrabantur : Sc lacer .
dotum circa haec necnon maxima diligentia Ie uitarum. Harc uidens diebus omnibus nimis admi rabatur . Et cum non posset tacere miracula quae uidebat uerbis uoluntate sui cordis aperuit dicens ad rege qbus lita mente uicta esse monstrabat.Cuncta ingi o rex quae p auditu ueni ut ad n litia aeu qda icredulitate seu dubitatio e siricipiunti tum uero bono tu q 8c ipse in te possides: hoc est sapientia 5 prudentia:& q tibi pstane ex regno: non e medax fama: sed uera: licet multo mior qin praesenti cospicio. Na opinio auribaς qde alietd suadere nitis:dignitas uero rem Glita fieri no,ia: sicut aspecta icipsa praesentia coprobatur. Ego si quide nem his q mactabatur re multitudine &magnitudinem credes: multo potiora cospexi:& beatu dico popula hetebreope seruosi tuos piter Mamicos:q quotidie tuo uultu fruunc: S sapientia audire P merens . Quietia no benedicat deu: sie hac diligenre .puicia fle eius habitatores: ut te ad regni culme eueheres. Ostedes at post uerba haec rue admodu eius regis habuisset effectum:etiam muneribus aperuir siuae mentis iudicium alias inicium . Viginti nan aura talenta regi dedit:& aro matum innumeram multitudinem:& lapidea praecio Ibs Dicunt autem:quia εἰ radicem balsami qua hactenus fert nostra prouincia: ipsa dederit regi. Cui etiam e diuersis salomon bona multa donauit:& maxime quae ipse desideranter eligeret: nihili fuit quod postulanti n5 praeberet: pronius da hat quae illa petierat:qua quae ipse magis obserret: eam shae largitatis munere praecurrebat. Regina ira aegyptiorum S ethiopa ae das:& rur tum dona recipiens quae praediximus:ad propria remeauit. Eodem tempore dilati sint regi a terra quae uocatur aurea lapides praeciosii:& ligna pinea quibus usius est ad sortitudine templi: domus regalem:& ad instrumenta musicorum:fecit ex eis cytharas de nablas: ut dicerent deo hymnum leuite. Omnium uero rerum quae fuerant quociim tempore regi delata: ea quae illo die deuectasiant magnitudinem & pulchritudinem praecellebant. Nullus igitur arbitretur ligna pinea quae nunc propter praecia uendentium sic appelIantur illis uicina sint: illa siquidem uisione rotunda q- si pinea sunt: sed multa candidiora:ec ualde fulgentia. Hoc autem dixi ut nullus natura uere pinus
notet.Quia uero propter utilitatem regis eius memoriam fecimus oportu fiu etiam: iudicamus: significare allati auri illo tempore quantitatem:quae fuit pondere talentorum sexcentorum sexaginta sexmon reputatis eis:quae negociatores emerat: ne dono arabie coparchie.Trgefm mitte bant Conflauit ergo aurum: ut ducentas lanceas facereti quae siclos sexcentos haberent. Fecit distura trecenta uno quom habente auri minas tres: posuit 3 eas in domum quae silia a libani uocas: nec . coopetula ex auro S lapidibuς praeciosis ad couiuia necessaria pparauit. DLim uno pcipuo artifice haec fecisse laetiam alia ua BF opa Iargitate auri ut faceret exsisiuit. No eni aum aut arge tu uendebatur aut emebaerita multae fuere naues qς rex in mari tharsico constituerat: ut interiora gentili penetrarent:& ora copararet: S: coparatu aum argetum regi deserrent: necnon di elephates:&pauos:& smias. Nauigio uero euaesis redeuntes tribus annis 1plebant. Tunc eni regis illustris opinio oes in circuitu ruincias circuibat:uirtute eius sapa etiam obus diuulgans:ita ut omnes un- dim reges desiderarent eius alpectu: ppter incredulitate rem quae de eo resere hane: magni scpm neribus situ circa eu studia demostra banr. Mittebat iram ei uasa aurea & a1 gentea: ueste ; purpureas:& aromatum genera multia de currus S equos: S onagros: mu Ias 3 quae uirtute S pulchfitu dine regi placere trita ut curribu s de equis pristinis ex his qui dirigebans acresceret curruu num rus qdringetoμ:erat enim primitus mille:& iter equoμ duo milia: cu primitus sui sciati xx. milia. Nutriebantur aut ut ecnt pulchri piter de curaces: A coparati e facta :nec deceriores alii nec uelociores iuenirentur .Exornabantur aut A asceis res e :primu decora iuuetute floretes: habete magna .pceritate:& satis alios excedetex: longam diffundet os in equo se moe ces ariet ex purpura Tyria ueste circvamicti: auri 3 tincturam quotidie in tuis comis adiicientes: ut equo capita percussis Ble auro radiante fulgerent.His circa rum armatas existentibus:arcu sim serentibus: rexue
esus in curruria alia ueste circitam ictus: Iblitus erat exire ad quendam locum:qui ab hierosislymis duobuς ianiculis abest uocatur hortus:aquase rigationibus gratus 8c locuples. Huc ergo causa dele stationis egrediebatur circa res omnes maxima Maidentia re studio semper utens:& ubiq; cultus ac decoras existetis: neq; uiam desidiam habuit: sed regias uia ς quae ad hiero bimam ducerent: lapide nigro strauit:utetia ambulantibus non possenr ere difficiles:& ostenderent diuitian fleimpii dignitatem. Divides autem currus:& disjonens ut singulis ciuitatibus certus em numerus esset: paucos quidem circa sie retinuit: urbes autem ubi disipersi fiunt ciuitates curruum nominauit. Argenti uero tantam multitudinem fecit rex in hiemsblymis abundare:quanti erat di lapides:& lignis cedrinis quae primo non fuerant: sicut arboribus mori campos iudeae ira compleuit. Ju sit autem de negociatoribus commerita ex aegypto deferentibus: ut uenderent ei currum unu cffduobus equas dras mis argenti sexcentis: quos ipse regibus syriae & trans euphraten habitatibus
destinabat. Qui dum suisset inutilum rerum gloriosissimus a tu religiosissimus prudenxia xi