장음표시 사용
161쪽
diuitiiς excelleret unlures aeui ante eum haebreorum tenuerunt principatum:non in his usiq; ad terminum uitae suae permansit: quando relinquens sis lenitarum custodiam paternarum mon sine simili rerum quas de David praediximus conuersatus est: sed circa mulieres S ueneriam intemperantiam turpiter exardescens non prouinc1ahu Qtummodo deleelatione habuit saetam: sed enummultas ex alienigenis geribus duxit uxores: donias:5 mas: etia amma nitidas: δἰ id ameas 5 Ieses c praeuaricatus mosaicas:sibus ille cotra dixit aliens nis mulieribus hae breas debere misceti: Mdeos illaru coepit colere:ut mulieribus earul amoti placuisset:cum legislator praedixissecine hae-hreus alienae regionis uxores duceret:ne forte illam Q lenitatibus mixtus: δἐ deos earum coleret: N a ueneratione proprii dei piter se abstineret. Sed haec quide despexit salomon: irronabili amori constrictus: SP ducens uxores prancipii insigniu uir filias numero.Ixxalias istingentas:& tete centas concubinas: super has aut Ze filia regis aegyptiom: repente captus ab eis est:ita ut ean tem retur quom cultura v. Et in cogebatur fauoris fiat praebere &dilectionis inditiatur more rarii pa triae uiueret:&quae illiseent grata compleret. Aetate siquidem procedente:& ratione re tempus p riter infirmante: cum iam non posset madia patria retinere:deu quide propriu no 2Ium illicitis uxoribus iugiter inhonorabat: sed etia ante haec peccauerat:& circa Iegum custodiam ia deceptus fuerat:quado boumene u simi Iitudines fecitiquos mari subiecit:N leonum quoς in suo solio re gali decoris causa disposivit. Non eni haec facere fas erat: dii optimum Ze familiare Diemae gloriae et uirtutis habuisset exemptu:quod ei propter dei pietate fuerat relictum. Hoc ergo non imita lux cum secundo ea deus per somnia patrem monuisset sequi:in gloria huius rei expers essectus est. Venit ergo propheta missus a deo dicens.Quia nem iniquitas eius lateret eum: nem diu in his e et Ietaturus: incriminatus simul:quia ei quide non auferret imΠriuriuo David miri eius fuerat τὸ missum: moriente uero eo citius siliu hoc amittererno tame ciem ab eo populum recessurum: sed dece quide tribus eius traderet Ieruo:duas autem nepoti Dauid huius filio reseruaret Ec re illu et dilexit deussie a1pter hiero lymop. urbem: in qua temptu habere decreuit.Hm audiens talomon 'contremuit:& ualde turbatus:ex tabus pene honis in quibus erat repente est mutatus mon multo e transi untei ex quo haec eni ipsa uuenere:quae micta suerut a propheta. Mox sit scitauit lup ea deus inimicum adat noleiqum inimicaelaru causa fuit huiusimodi. Hic alat puer erat genere id meus de siemine regio natus..idu ioab princeps miIitiae Dauid uastasset id ea:& oes qui at. mis uti poterat sex mctibus p emisser:fugiens uenit ad haraone aegyptiope rege qui eu magna lar gitate suscipiens:dedit ei domu 8c ruincia ad habitandu . Et cu creuisset di Iexit eurita ut ei uxorisImae Brorem note talphim daret uxore: ex qua natus e ei filius:& ster filios regis est nutritus. M. diens ergo in aegypto David morte piter S ioab:accedes ad pharaonem rogauit ut esi ad ppria re meare pmitteret. Cum requireret rex cur hoc peteretia ut quid passus est relinquere destinare eus epius ei inoportune de nimis insisteret alch rogaret: tu e quide dimissus no est: led Ne quo ia salomon in malis erat Pp puaricationes praedictas ctc dei pariter iram:dimi filix adata pharaone urit in id umea. Et tu ea non potuisset a salomoe exercitu retollere: qa multis praesidiis 1 abasti nec retfacilis eius inuasio: surgens inde uenit syria. Iunctis aut i IIit cuida raam noloequi regem Ephon adra zaμ dominu tuu iugerat:At Ouincia latrociniis devastabatiei amicitiis copulatus: cu habe xer ille circa se latronu maxima multitudine ascedes Be tendes 1 Mrex ς erimis e. Tuc qacim discurres istahelitam prouincia affigebat re adhuc uiuete salomoe uastabat. Et haec qde hae Strix prouenerat per adat.Inter haec aut hiero a filius nabath surrexit contra salomone S quo Ba ω- tribules suos secundu prouincia olim sibimet dictam.Is tu esset puer a paue derelictus re erudite rur a matre: uides salomo robustu ec nimis strenuu eu sisper edificiu muroru e e constituit: quando munitione ppugnaculo e in hieroselymis fecit. Qui ita in hoc opere laborauit: ut rex eu approbaret:eim principatum militiae super tribu loseph conferretallo itam tempore tu hiero a uera iret hieto Elymis:oecurrit ei yphera de ciuitate sylo note achia. Quem dum salutaret: deflexit eum pauIulum ex itinere ad quenda locu ubi nullus alius iteresset: c idem suu palliu quo erat indutus in duodecim partes mit 'ut hiem a decem ex his sumeret pescenx in deus haec uellet: it scissis principatu salomonis:filio qui de eius ypter smissionem Dauid duas relinqret tribus: uilli decem .quo salomon in eo peccantese mulieribus ea tum diis te improvide subdidisset : sciens inquir cam pro qua deus sita Alectionem a salomone liab traxi esto iustias εἰ eius custodi epta: propositam habes palma de pietate de honore dei praecipua. Talis uti saturus : quale nois fuisse
Dauad.Elatus ital hieroboam ex *phetae sermonibus cit esset natura seruentibus iuuenis:& r grandiu appetitu i mensus no quie Reba sed cu uenisset ad exercitu: habens memoriam eoμ quae ei dixerat achias: repente nisus est populo suadere:ut a salomone recederet: ae regnu et co traderet. Cognos rens uero salomon eius uoluntatem εἰ dolum quaerebat ur eum compraehedens: ueloci γter interimeret. Quod dum cognouisset hieroboam: fugit ad sesach aenutiora regem: dc usq; ad salomonis obitu abi moratus est: de ne quid pateretur lucratus si futuro Eruandus imperio .Mor. tuus est iram Ialomon: ualde longevus:qui regnauit quide annis xl. uixit autem quattuor εἰ nona
sinta: de sepultus est in mero lymis: cunctos Belicitate dc prudentia dc diuitiis rege hexcellens t
162쪽
praeter illa in quibus circa senectutem deceptus multem ardore prevaricum erile quibus 5 de
malis quae propterea prouenerunt hiebreis: oportunius explanabo.
Qu5 si hiectose queda hieroboa secer ut sibi rege dece tribus recedentes a domo David: in duabus tribubus regnauit filius Stomonis rhboam. CAPI. .llit. st mortem salomonis: in eius regno filio succedente roboamaex muliere ammaniti
de naama note procreator repente miser ut in xyptia principes populi: & reuocauer ut hieroboa. Qui dum uel assiet ad eos in ciuitate syci morum:etiana roboam uenit in ea. Placuerat enim ut ill1c couenientes ista helitercu costituerent rege. Adeutes ergo eu pra.
cipes populi simul δc hieroboam: rogabant dicentes ut aliquid de seruitio relaxaret:& melior eet patre curus fuerant praegrauati iugo: ut de ipsi deuotiores essent: de propter mansuetudinem po . tius u timorem ei 1seruirent ac diligeris.Qui dum post trex dies resiponsurum se eope petitionibus dixisset: mox uuide eos suspectus secit Nur no repente quae petebatur annueret. Nam rem bonam εἴ h umana esse iudicabant:& magis in iuuene:at tame de in eo in cogitare se dixerat:& no repente negauerat: spem aliqua faciebat.Qui couocatis paternis amicis tractabat cu eis quale deberet populo praebere responsium. illi uero quae deuoti Leerent naturam uulgi utim scientes: monebant ut mannie te loqueres ad populu:& eornunius qua regibus exigeret fastus: ut ita fauore sibimet obligarcudum naturaliter diligant sub lecti potius massuetudinem regum:qua cominatione.Tunc illa optimu eonstitu forsitan deo uolente despiciens moeas adolescetulos secum nutritos: eisl padens 1eni631 consilium : quod oporteret fieri iuuenes exquisiuit. Illi uero cum nem iuuentus: neq; deus meliora e k tractare P mitteret: monuerunt ut asperias responderet ad populum: uel inferiorem siuud igitu lumbis paternis diceret .vastiorem. Et fueritate qua fuerant in illo coperti: in se multo po- optem agnoscerent: de si ab illo flagellis castigati sun raeedi a se scorpiis expectarent. In his delecta ixus rex:& credes dignitati regiae couenire t sponsum: cum die testia plebς auditura uenisi eti& ess populus uideretur fiusipentus esse .: ut uerba regis audiret: credens aliquid fore clementius: reli,quens ille consilium senio3e respondit adolescentium .Haec aut dei uoluntate gerebantur:ut quae praedixerat. aphias perducerentur ad terminum.Tunc ergo cuncti ei sermonibus uelut opere a percassi:& dolentes i iam experimento ipsam rem quae dioerent unafficerentur undignatr:sent Somnes baliter uoce magna clamauerunt: nibit sibi post illum diem esse comune ad genus. David. uel qui erant ex eo progeniti: sed Qtum templo ei cedere quod .paver eius edificasset : eumq; intes . minat:siunt se relicturos:& sic amare iracundiam seruauerunt: ut . dum imisisset rex roboam que n. dam nomine adoram super tributa constitutum: qui eos aliquomodo mitigaret: dc post sermones qui petulanter ab aetate iuuenili prolati fuerant:ad concordiam reuocaret: passi non sunt: sed eum lapisantes interemetunt. Qigod dum uidisset roboam: credens quom 2 lapidandum: memens nere ipse tale aliquid sustineret:ascendens in currum fugiens mox uenit in hierosiolymam. Et tribrax. quidem iudanmul de beniamin eum costituere regem: reliqua uero plebs ab illa die recedens asi/Iris David. dominum rerum hieroboam esse constituit. Roboam uero salomonis salius conuentu facto duarum tribuum in quibus regnabatissimens ex eis electos milites centum octoginta milia uiro fimi: contra hieroboam dc contra populum dimicare cogitabat:quatenus eum subderet sibi bello seruiturum . Prohibituς uero est a deo per prophetam Rameum : ut bellum inferret: eis dicebat non esse itistum ut aduersus contribules diaricarentaeum ab eo dei uoluntate populus recessisset. Quo facto uaequa egressus est ad praelium. Diuisis iram regno prius narrabo quaciis.
hieroboam istrahelitarum rex egit, Deinde quae a roboam duarum t ibbum rege gesta sunt expla, nabo. Sic enim totius ordo historiae seruabitur. Igitur hieroboam institutus iri syci morum ciuita, te regalibus:ibidem morabatur: quod etiam in phanuel ciu1tate secit. Dumq; non multo post sce/nophegie sestiuitas immineret : cogitans hieroboam qina si permitteret populo deum: in hie. ro Blymis adoraret .: pergens S sestiuitatem illic sis lenitet agens poenitentia duceretur:& proptet templa: 8t propter dei religionem forsitan metuens ne eum quide relinquereti ad rege uero pristi. nu remearet.Et ob huc mortis Picula sibimet inlinerent: opus hoc malignu sua cogi rati Oe mcii tus est. Fecit duas uitulas aureas δί totidem te pia costruxit: unia quide in ciuitate bethelmliud cir/dan:quae ad fontex iordanis minoris uidetur existere: posuitiphas uitulas in templis quas prindiximus ciuitatum: & ex inuocans decem tribus quibus . ipse regnabat i his uerbis contionem, so cit ad populum. Viri contribu Ii nosse uos puto: g, omnis locus habeat deum :& non ostenditur locus in quo proprin praesens est sed ubim semper exaudit:& cultores suos intendit . Unde mihi non uidetur necessitatem uos pati: ad hiemislymam properandi. ad hostium .utim ciuitatem p uradorens deum longo itinere satigati. Homo enim illic edificauit templum: re ego seciduas uitulas aureas 'deo equivocans.quarum una quidem in bethel ciuitate dedicaui: aliam uero an danurbe consitui: quatenus quicunq; uestrum eis urbibus fiunt uicini: adorent in eis deum . Cohsti. tua ergo ex uobisipsis sacerdotes earum 3 leuitas:ut tribu leui nequaq: nem aaron filiis egea tige sed qui uoluerit esse sacerdos:ossierat uitulum deo N arietem unum: quod & primum pontificemaarbusecisse dicunt. od dum dixisset: se duxit populum ut a patria religione recedens prae
163쪽
diciteriir Ieges. Hoc itaq; hae breis malorum suit qui cuncta deuicerant praeIais in alionarum flant gentiu diti Oe Bbie. H.Sed haec quide opportune narrabimus . te dia istaret .vii. me se festiuitas uolens εἰ ipse talia in thel agere secuti duae tribus in hieros bi, miscelebrabant:ante uitulam quidem edificauit altare S ipse potifex factus cu sacerdotibus ad astare coia2endit. Cui esset hostias de holocausta cora populis ot buvoblaturus: uenit adeu hiero stolam is propheta notedadan: missius a deo. i stans in media multitudie:state etia rege: faciens ad atrare i 1rmones: deus inquit futuru quendaee praedixit ex genere Dauid nose iosiam: qui no tantia temporis illius lilpra te & altare falsos pimat sacerdotes ried etiam ossa hom populos seducetiuHerroria eoru& ino. rum sup te tunc simul exurat. Ut aut credat hoc sui': signa ei ς nunc e medico faciendiss: subito mirumpetur hoc altare:&ois pinguedo sacrifici super illud posita sit det in terra. Haec dice te
propheta: in d gnatus hieroboa: mansi extendit praecipiens eu condinao praehrndi.Cuius manas mox est arefactam ec ualuit eam denuo reuocare: sed habuit eam marcidarii de siluta. Ruptu ergo
est repete sacrariu:& sicut spheta praedixerat cacta diffusa fiant. Clim uideret se tacem homine: Apraesentia diuina habere cognosceret: rogauit ut supplicaret deo: qtenus eius dextera curaret. Quo rogante deii: manu sibi naturaliter restitutam gaudebat:ypheta 3 rcsabat enixe. ut eius conuiuiis interesset.Iadan uero dixit:n5 sie pati ut ingredi res ad eum mec pane aut aqlia in ciuitate gustaret: hoc si hi praeceptu a deo dicens:ut edia.& alio qua unde uenerat itinere remearet .Huius igitur abstinentia rex miratus:erat in timore positas: 5 per mutareo ne repe ex his quae dicta fueraturo pyrra sibimet imminere credebat.Erata sit quida in ciuitate senior:malignus homo:falsitas', prophetaque hieroboa magnis studiis honorabat:cu eo dicente quae illi grata serent crebro decipetur, ille itaq; tunc erat in lectulo re senectutis infirmitatem .Filiis aut indicantibus et spheta et de hiero . Plymis uenerat:& de signi effectu:& quo arefacta manus dextera hieroboam: illo orante fuerat rostituta: metuens ne pegrinis esset melior apud rege:& potiori honore frueres: praecepit filiis:ut ei repente ad iter asinum stratu praeeararet. Quibus praeceptu sestinater I plentibus : ascendens v se cutus est propheta:& inueniens eu sub alta dc umbrosa ilicis arbore quiescentem: salutauit prima deinde culpavitaeur apud eu non intrasset: ec ret eius holpitalitate plicipatus. Go dicete: se a deo prohibitu: ut apud quequa in ulla ciuitate gustaret: no inci phthuit diuinita ut mea memia de si
tares. Nam εἰ ego 1, pheta sum εἰ in ea tecu religione cois: dc assum nunc missus a deo: quatenus te mellaru ad me deduca ille uero credenς metienti: reuersus est. Quibus adhuc prandentibus αPariter epulantibus: deus apparuit ladan rei usq; mandata preta, rica litem dixit supplicia sustinereta Iris supplicio stibiacere:& qualitate poenae continuo declarauit leone ei occlusu in itinere quo laceraretur Ec q, sepultura patria priuaretur dixit. Haec aut laeta reor uoluntate diuina: ut hieroboan equasi uerba ladan metueret: quasi fallacis 8c ita desuncti. Remeante siquid ira ladan rursius in hiero blymam:occurrit Ico :& deliciens eum de asino peremit:& asinum quidem in nullo no/cuit: Ied cum eo sedens de illu & corpus prophetae magna mitione seruabat. donec aliqui iter age. tium uidentes hoc: dc uenientes in ciuitatem falso prophetae denuntiarent. Qui nulliis filiis reius corpus deuexit in ciuitatem. ac splendida pompa eius celebrauit exequias Taraecipiens filiis ut ipsum mortuum cum illo sepelirent: dicens si omnia quidem uera essent quaecuram ille prophe/eastet aduersurissam urbem t& altare εc lacerdodest necnon re contra salsds prophetas: S st, ipse Post mortem non pateretur iniuriani:si cum eo sepultus:& eius ossibus copulatus t propter iiscietatem ossium prophetae non posset agno Ei. Sepeliens ergo prophetam: re filiis ista praecipiens rcum esset malignus te impius: accessat ad hieroboam eim dixit. Quare turbatus eς tierbis satui Diris Cum illi rex de sacrario de manu tha narraret: sanctum uere dc prophetam egregium eum
Mocans: coepit destruere eius opinionem: 5 uerisimilibus utens: rerum gestarum creditam im minuere ueritatem. Nitebarur enim suadere:quia pro labore portant multa sacrificiare ius manus obstupuisset. δἰ deinde cum requievisi:ad naturam propriam denoeo remeasset. Altare autem essprius fuisset uacuum: susceptis multis hostiis N ingentibus: propter onus impositorum fuisse ruptum 8c cecidisse dicebat: significauit ei simul ita morte rius qui haec signa praedixerat: eo A, fuisset a leone discerptus: εἰ nihil esset quod propheta locutus est. Haec ergo dicensi regi fatii secit: eiusm mentem poenitus auertit a deo:& a fanetis operibus:& ad aetas 1 pio ς euocauit. Qui rex tantam deinceps contumeliam diuinitati fecit: εἰ ita contra leges atrociter in si Iait: ut nihil aliud quotidie quereret: quam ut aliquid noui se per ea quae iam perpetrauerat scelera cum Ia ret.Igitur de hieroboam haec in praesenti dixisse sitificiat. Filius autem talomonis roboa : qui sicut praediximus sis per duas regnauit itibus:edificauit munitissimas ciuitates.& magnas: bethleem S icam 6 thecos & bethsura dc secho S Odolla: dc hipam 8c meresam:& zipha: 8c adoram nachis: Ecrethera: 8c hellum:&ebron .Has quide in serte iuda primas edificauit: secim: de alias pcipuas in state beniamin: muri l. circundans: custodes instituit uniuersis: de principeς militum' frumentum simul dc uinum de oleum: dc alia quae singulis ciuitatibus pro cibariis essent necessaria:largi sima ubertate recondidit:in seper autem dc scuta Sc iacula nimis muta era. Conuener ut aure ex o se
164쪽
ni uel iusti relinquentes proprias ciuitates:ut cultur1 dei in hierosoh mis exhiberent: minime libenter audiebant dum compellerentur uitulas adorarerquasserit hieroboam Nauxerunt imperiuna roboam per tres annos.Qui dum cognatam quandam dux1sset uxorem re tres ex ea filios siuscepisset:postea quoip duxit nomie macha natam de rhamar: istam abEIonis: quae εἰ ipsi uidebat esse eius cognata:de qua natuς est ei filius masculus:que abiam appelIauit thabuiti filios ex aliis coniugibus:sed super omnes potius diligebat macha . Habuit autem lege sibi coniunctas uxores decem & octo: concubinas uero triginta.Et filii quidem ei nati sunt octo & uigiliis iliae uero sera. ginta.Succes1breni sivi regni constituit abiam ex macha procreatum:cui S thesaurum S munitissimas et didit ciuitates.Reor enim quia Mius ca malorum S iniquitatis: existat hominibus magnitudo rerum:earumq; ad potiora conuerso. Videns nam roboam regnum suum his crementis augeri: ad impias & iniustas conuersius est actiones:& spreuit dei religionem:ita ut re populus eius imitaretur iniquitatem cum maioribus Nam cum praecipuum moribus corrumpitur couersatio: tedit ut deuotio sub1octorum:& cum uiderint illorum luxurias: suae castitatis merita respuentes q. si uirtutem eorum imitari nituntur illecebras.Non enim opera pr1nhipum approbare uiderentunnis etiam similia agerent.Hoc igitur accidit sibiectis roboam. Nam eum ille ageret ipla de inis studebant & illi non esse iusti: ne rex uideretur offendi. Quia sesach aegyptiorun) rex castrametatus est contra hieroz mam:& ciuitate deuicta: diuutias eius transmigrauit in aegyptum. CAH. .R
V propter uindiceni si per haebreos misit deus regem argyliorum nore festach: de quo
narrans erodotus t actus prostremo eius adiunxit. Hic enim fesach quinto anno regni roboam cum mulxis milibus exercituu castrametatus est. Sequebans enim illum cus rus mille ducenti: uitum uero sexaginta milia 3 qdragria milia pediturquoraim pia rimos habebat libias:& ethiopes.Inuades itaq; regione haebreorum:munitissimas roboam ciuita res sine dimicatione detinuit:& nouissime armatus ad hierosumam uenit: ubi roboam & eius exercitus propter militia se ach tenebatur inciussus:deu rogabant ut eis uictoria salutem conserxet .Quos tamen non exaudiuit deus: et eis pugnaturus spem uictoriae promisit.Propheta qu- sameas ait deum eis interminari: eois relicturum:sicut ipsi eius uidebantur deleruisse culturam. Haec audientestanimo sunt Eluti & dum nullam uiderent in se salutem: Mitebantur omnes
eos deus iuste desipexerit cum ipsi circa eum impie Gudeliter gessissent:& eius legitima spreuisesent.Quos uidens deus ita deiectos & ad pniam fuisse muctos:ho se perditurum eos prophetae dixit:sed aegyptiis tantum fore subdendos:ut agnoscerentiuirum hoibus seruire esset inlatagabilius: an certe deo Capiens ergo sesach non lege bellica ciuitatem: sed pactis p cedentibus roboam etistiscipiente propter timorem: ingressus foedera non seruauit:sed S templum expoliauit S thesauros dominicos & regios exhausit:auri & argenti multa milia & innumerabilia secum deuehens ornamenta:& nihil omnino illic derelinquens.Abstulit aut & aureas lanceas:& scuta quae rex sece rat faIomon:led neq; pharetras aureas dimisit: quas David sumptas a rege sephone deo dicauerat. Quod cum idem sesach secisset ad propria remeauit.Meminit autem huius praeIii& erodotus alicarnas:qui Blammodo circa regis nomen errauit.Sed quia & gentes alias multas inuasit S palestinam ct syrtiam ibiugauit: mens sine praelio cunctos in ea regione degentes.unde palam est quia nostra gentem subdita aegyptiis iudicare uult. Ait ergo:quo Ac statuas eorum qui sine praelio se tradiderunt reIiquerit:& mulierum genitalia in eis celaverit. Roboam & enim rex noster ei tradidatsne praeIio ciuitatem. Dixit aut ethiopas ab aegyptiis didicisse genitalium circuncisionem phoenices aut & syri in palestina fatentur hoc se ab aegyptiis didicisse S palam'est quo alii nulli circunciduntur syrorum in palestina habitantium praeter nostros. Sed de his sentiat quis quod uoluerit. Igitur di edente selach t roboam rex pro aureis lanceis & clippeis: erea eiusdem numeri secite custodibus regalibus seruanda tradidit:& qui cum splendenti principatu dc claritate rerum debuerat. imperare:& si1b multo silentio & timore regnauit: ait 3 hieroboam regi cunctis temporibus mi micus. Mortuus est aut cum uixisset quinquaginta Ec septem annis: in quibus regnauit decem S septem uir superbus Ec famus:& nesens paternis amicis credere:perdiderat principatu: sepultuis est in hierois mis in tumulis regum. Roboam itam successit in regnum filius abis: cum haero boam octav Idecimum annum haberet in regno.Et quadem huiusinodi sine consumpta sunt. Cosequens est nunc ut de hieroboam dicamus:quemadmodum S ipse suerat conuersatus.Is eni fionquieuit iniquitates facere cora deo:sed quotidie in excelB Hontibus erigebat aras: & lacerdotes, populo eligebat. Contra quas impietates Bpplicia non post longum tempus in eius caput Aeolius generationis ipsius elat relatura diuinitas. illa siquidem tempestare cum eius filius nomie abimen egrotaret: dixit uxori suae ut mutata ueste priuatu scema sitscipiens:iret ad achia .ppheta: asserens eu uisu ese mirabilem sutura predicere:ς ena de regno ei fgnificasset: S ab eo quasi peregrina requireret: i puer Iaguore posset ei adere. Quae murata ueste sicut maritus ei prorepat: uenit in sylo ciuitate:ubi motabatur achias.Cum solet domu illius ingressura:cum esset ia a phe
tae uiaes senectute grauamsapparuit deus ei:utrum denucias:& sia hieroboa regis *d eum ueniret
165쪽
uxore t quid deberet pro quibus aderat resipondere. Qua in eius domum ueniente: ueIat priuata simul de peregrina: Ille clamauit. Ingredere uxor hieroboam. id te cela&. Deum latere non potes. qui mihi es te uenturam esse de nunciauit:& imparauit quae tibi dicam. Reuerrere igitur ad mari tum:& die et haec dixisse deum. o modo te magnum ex paruulo de nihil existente constitui re gem: εἰ scindens regnum a genere Dauid tibi contradidi: t y horum non recordatus: meamq; re Iigionem deserens: fusiles p deos e Sciens illos potius honorasti: deiiciam te denuo:& omne tuum genus exterminabo & canum voracitati uolatilium 3 praebebo :& quidam a me suscitabitur rex rotius populi: qui de genere hieroboam nullum penitus remanere permittat. Participabatur auteisto supplicio etia populus: dc copiosa terra hac privabitur:& trans eu fraten ulterius dissergetur: quomodo cuncti regis impietate L secuti deos ab eo factos adorauerant:& meam religione uene . rabilem reliquerunt. Tu uero mulier haec marito festina renunciare. filium uero tuu inuenies esse defunctum. Te nam ingrediente ciuitatem: spiritu mox amittet et sepelieturm planctu populi coiter honoratus.Hic nam solus ex genere hieroboam bonus suisse uidebatur. Haec itaq; spheta dicere: exiliens turbata mulier de morte filii lamentas:p uia festinanter ibat lugenς de ingemiscens:filium Dum quem in sim reliquerat uiud ulterius non uishra: que continuo moreturuesse crederet. Quae dum uenisset in ciuitate:filiu me sicut propheta dixerat inuenit ext ictu: regi uero citcta narrauita Bellum hieroboam regis ii rahel contra filium roboam abiam: triumphus abiae CAPI. . VI. Pedris Ieroboam itaq; nihil hom cogitans: multo exercitu congregato mira abia filiu roboari Mi qui in duabus tribubux patri staccesserati strametatus est : despiciebat enim illu Ipterl N B lj aetatem. Qui du hieroboa inuasone audisset: obstupefactus est: ueruntamen ultra pruo
Sisael dentiam iuuetutis ad spe bellandi roboratuste lecto ex tribus duabus exercitu:occurrit hieroboam ad quendam locum qui uocatur mons amorreope:& castra circusim:bel Io necessaria praeparabat .Erat eni eius exercitus quadragita milia uiro : hieroboam uero manus duplex erat. Cum exercitus ex utro 3 ad opus bellica Sc certamina committenda effet iam in acie constitutus: stans in loco excelsiore rex abia manu silentium impavit:& hieroboa petit ut cum quiete prius se audiret: facto silentio coepit haec dicere. Nec uos equide ignoratis : st deus principatu incita dccius ibboli in tempore uniuersis concesserit:miror aute quo recedentes a meo patre: seruo sito haeroboam idecenter adheseritis:& cum eo pugnaturi mira eos qui a deo regnare decreti sunt nunc adueuistis: ut eon regnu his praeliis auseratis .Hactenus iram regnu hieroboa iniuste detinuit: qd non reor maiori eu tempore possessu e:qui ideo poenas etia de praeterito nune Bluens: ab iniquitatibus 8c iniuriis no cestibi quas et hactenus inferre praesiimpsit: Ied di vos talia perpetrare coegitqui nulla a meo patre passi contumelia:& tamen quia non quae uobis placerent in cetu locatus est malignis hominibus credens: illu quide ut putatis ira facitie reliquistis:ql autem uerius era deo uos & eius legibus abstraxistis: cum potius ignoscendu fuerat non uerbis ibi umodo durici ribuet utro iuuenculo de contetioniς ignaro: sed etia si ad aliqua dissicultate operis per iuuentutem suisset experitiam minus:esset pserendusypter salomonem patrem illius:& beneficia uobis siem collata: quae danda stant utim peccatis filio pro beneficiis N affectu parentu. Vos aute nihil e Cogitastis: nos tunc:nem mo: sed sup nos ranius uenit exercitus. Vel in quo de ui storia eosiditis An in uitulis aureis A arix in montibus constitutis squae uestrae sunt impietatiς de non religionis indicia An certe spem uobis multitudo praebuit quia nostia castra transcendit.Sed nulla uirtus iIIic est: ubi licet tu multis milibus aliquis pugnat liuste: QIummodo ei iusticia 3e pietate diuina spes uictoriae constat imota:quae scilicet & apud nos est: seruantes a principio leges:& devmppriuuenerantes: qae no manus de putrescibili silua secerunt nec excogitatio mali regis . p popali seducti e constraxit: sed cuius est opus principi u sinis 3 cu et . Unde tua deo et nῆc uobis: enite tiam pleritohe ut habeati v S meliora cogitates:dimicare cessetis .paterna sis leges recolatis:N Moquid ad magnitudine uos latae .licitatis evexit. Haec equidem abias e locutus ad popatu . Adhuc aut eo loquente: quosdi militu hieroboa lateter imisit: ut abia ex aliquibus plibus circussiret:qua exercitus no uideret. Qui cii inter hostes apparuissent: exercitus quide eius conturba lux expauit.
Abias aut cosortauit eos:& in domino spe habere poscebat. Tuc illi piter ivocates dei Elati u : sa cerdotibus tubis clagetibusaeu clamare hostes aggressi sui. Et illo e qde audacia ac iuuetute dissesbluit deus: exercitu at abiae secit excelsiore:Na quata i sto bello refere caedes fuisse comissa: ne graeco et nem harbar reser ut historiae. Abia aut εἰ filii iuda 8c beniami de exercitu hieroboam mirabilem & famosimma poeperunt deo conferrente uictoriam. ginquagita milia ent hostium bello ystrata sunt:eorum munitissimas ciuitates dirupuerul: in sup hethulia eiusq; regionem sorti dimicatione tenuerui. eroboam ira 3 hac dimicatione fatigatus: nequaq uires habuit: qaanto cun tepore post haec abia uixit. i tamen post hanc uictoria puo tepore sepueniens: obiit cum regnasset annis tribus 8c sepultus est in hiero lymistin monumentis paternis .Reliquit aure filios quide duos & uiginti filia et aut dece & siex:quos oes de uxoribus uiginti septe screauit. Huae suco cessit in regno filius a A:cuius iuuenculi fuit mater note maacha. Hoc ergo mo abi R filii roboam nobis gesta sunt tradita. Mortuus est aut de hieroboam rex dece tribula:cu uiginti & duobus anis
166쪽
tenui stet imperium: sic sit ei filius nadab: secundo iam'anno regis asa tralaetouegnauit hi λroboam filius annis duobus: patris i pietati malilaeim cocordis.. Qui ος neratione Oem hieroboa qda note Maia perimes ipse tenuit pracipatum. CAPI. . VII. N his aurem duobus annis:castrametatus est contra gebethon ciuitatem pales inorum. lCuιν eam foret obsessione capturuς: dolum passus a quodam amico nomine Baasa me et heli filio mortuus inest. Qui post eius obitum potius imperio: omne genus hieroboam i linteremit S euenit ut secundum prophetiam dei:alii quidem cognatorum hieroboam
in ciuirate Inortui lacerarentura canibus atl consumerenturi alii uero in agris a volatilibus deuoraretur. Et domus ede hieroboa pro eius Uietate at 3 iniquitate pertulit ultione hac uice dignat. Beli iam ethiopu corra hiet olbi, mitas: regnante super eos asa:& caedes ethiopum CAPI. . VIII.
7 Ex aut hiero id lym' aia dia moribus esset egregius: semperq; ad diuuate respexerit nil hilq; gereret neq; cogitaret: qi no esset pietati coueniens: aut ad Iegu custod1a ptinereti suu copo Mit regnu:abscides cucta ab eo nequicia:& ab omni macula emundas. Habuiti autem exercitu electoμ uirope arma gerentiu scuta S lanceas:de tribu quidem iuda trecenta milla: de beniami aut scuta arcusq; portantiu :ducenta quinquaginta milia. Cum iam decem regna stet annis: castra cotra era mouit cu maximo nimis exercitu et ara rex ethiopiar:duces pedes triu qde duc&a milia:eqstrio uero dece milia: 8c currus treceios. Qui dum uu ad ciuitate moris aquae e in tribu iuda cci exercitu stro ueniret: occurrit ei asa:& castris cotra eu positis:in qda reual P no sese balathamon P ut a citrita texu uidisset ethiopu multitudinc; poscebat adeo cu clamore Dictoria:&ut multa milia hosti si ipse Pimeret. Nemenidi in alio confidedu esse dicebat qua in eo qui posset etia paucos multo potiores ostedere: Sc facere affirmo ς sortissimi pualere. Haec oran. te ala signu uictoriar deus ostedit:&cu gaudio: diuinitati si auxi Iio bello cogressus: multos ethiopu pcullit:& couersos in fuga psecutus est uim ad geraritide regione. Relanquetes autem occisione hostisi:ad direptione gentiu ciuitatis gera retine conuersi sunt qua repant:eoru* ad castra Ptinus accesseruiuita ut tolleret multu am: multum nimis argentu: praedam deueheret ua Ide mirabilem camelos & subiugalia:& pecudu greges in umeros. Asa 1 sic N eius exercitus sumpta limo, adeo uictoria arcs praeda: in hierosolymis remeatuit. ibus uensentibus occurrit in uia a zarias nomis propheta:& pcipies ut paululu a gressu itinexiv abstineret: epit ad eos dicere: a, illa uictoria suis set eis a deo cocessia:eo in iustos se sancto sim seruassent:& oia dei uoluntate secisent. Quos in eius mandatis pmanentes dixit sup hostibus praeualere: habituros diuitia uirtute scelicitatem: relin/quties aut eius religione in cotraria deuenire: sutaru tpus: in quo nullus inueiretur uerax pphora in eo populo mel sacerdos:qui iuste ali id responderet:ob qua rem ita cauitates stabuerte das:
εἰ gente in ol terra distem inada:& uita miserabile &1nope habituros: suasitio eis: ut dia hoc alias haec haberent bene ageret:& neqqua a diurna deuotioe recederti. Haec audiens rex:& populus ga otii in multu studiu Se oes an coe:& singuli circa iusticia exhibebat: misiti rex in oem Muincii praecipies tit Iegitima diligenter ubim seruaret. Sic igis ala duam tribuum regis actio gerebas. Reuertar aut ad rege baasa qui ista heliticu populu possidebat occideratq; nadab filium hieroboa:&eius tenuriat principat s. Hic cini inter saula ciuitatem degens re hi tacuiu ibi costitues. Regnauit quid c annis uiginti'qttuor sed suit malignus S i pius ultra haeroboa& filiu eius: Spopulit multis malis afflixit:&deo fecit aniuria .Qui mittes ad eu gimo heta: dixit & se & omne genus eius extermiaturii:& hisde malis quibus domu hieroboa pdiderat pui tun s, rex ab eo costitutus: boneficiuno repectuit: ut iuste &pie populo praesideret Tu haec primitus ipsis pdesset: deide gratissima deo semp foret: d magis imitatus e pessimu hieroboam Minus du deperistet anima uiueret tame eius in isto malignitas:dicebati Ihppliciu malose illius hunc habitur u qui ei similis extitisse uidebas.Baala aut quis p .pphetam audisset futura sibi sum generi r comissis sceIeribus ultimne: tame de reliquo no Mutimem respexit Φ male agedo depiret ig oriose: si no pei tedo pro malis praeteritis adeo uenia mereres sed tanq illi quibus pmium xponitur laborare no cessat: doec ad proposita dona ueniant.Sic S haala propheta praedicente sibi sutura tanqua s ad magna bona con carreret: in perniciem Mi generis: S totius domus interitum peior fieri quotidie non cessabat. Nan uelut ad Ietha nequicie in his agebatur malis. Nouissime uero exercitu sumptoπursus non ignorabile quanda ramath ciuitate obsederat: quae quadraginta stadiis ab hierosblymis aberat: scapiesaeogitauit ut in ea exercitu derelinqreliquatenus de ide pcedens: terra a fa r is tuaderet.Me tuens etia ala coname hostis sa possit exercitus qui ramath ceperat eius uiolare pro uicia:misit ad rege damascenom Iegaros: simul de auR 8c argentum: petens ab eo 'lacium:& comemorans quia amicitia antiquitus habuissen Ille uero δἰ pecuniam opulentiam grate susceptrix solatia prebuit: selues amiciciam qua habuerat cum Baasa: misitq; ad ciuitates quae baasian uidebans impio subia ceret ut eas affligeret .Qui alias side 1 cederui: alias populati sui. Idest eleo:& abella:& alias multas. Haec audies rex itrahelita per edificare quide ramath ait munire cessauit: reuerti uero cu studio se/stinauit:ut propriis serret auxilium.Igitur ala ex apparatu edisciom que baasa congregauerat con
stiuxit in eo loco duas sortissimas ciuitates. : quarum altera gabaa:al era uero ma ha uocabatur.
167쪽
Quia Imaera Hebaa arrepta:regnauit sup israhelitas amars: δἰ post ea siIrus eius achab. C . IX. T post hoc tinno habuit id baali pugnadi aduorsus ala. Per ruse enim a creone:& ae
pultus i ciuitate theria:cui successit filius helan. Haecia regnasset duobus an is de suctuse: que Occidit Eamarias equom ordinis dimidii princeps Na dum epularetur apud diu pensatore su unoteola: sualit quibusda equitibus ut subito deferetibus eu arma geris principibus:delblatu reperietes occideret alli nam cucti circa obses Ione gabathenae ciuitatis i pa Iestina positae occupati uidebatur. Perimes itam hela rege princeps equom zamatias: ipse regnauit: Somne basan genus secudum yphetiam gimon iteremit. Eodem nat modo eius domus propter impietatem radicitus est evulsa: sicut genus hiero a piste descripsimus .Exercitus qgabathon ob sidebat audiens qir de rege contigerat:& D tamaria ς occides eri inuasisset imperium de ipsi pricipe tum amari colla tuere rege. Qui a gabathena urbe moues exercitu: uenit: in the 1 la:& accedens ad ciuitate: manu bellica ea ccepit.Zamarias aut uides ciuitate sui se deleta: fugit ad locu aulae reo giae secretiore:& Iuccedes ea temetipsiu pariter cocremauitiau regnasset diebus septe . Moxm lsra. helitase diutius e populus:& alii qui de thema regnare uolebat talii aut amari. Cui uicisset ps ama ri: inter eptus e thema:& i toto exercitu regnauit amari. Tricesimo aut anno x is asa:amari sulce pit impexiu: Ac tenuit an is duodecim. Quon quidem sex anis in thersa secit: reliquos aut in ciuitate ea q mareo appelIatur a graecis uero se maria .Hic aut notauit eam stomareia a somaro quoda: qui ei monte uenundauerat: in quo ciuitate constituera In nullo at differebat a studiis priope regum: ni si s peior erat: oes enim quaerebant modu:quatenus sui si pietatibus qaotidie populu faceret a deo recedere:& propterea inscripscalias extinxit eos:& nultu permisit ex em genere supese. Et is erogo desunctus e i samaria si cessitas ei filius ahab. Ex his nam cognosicitur: quata prouidentia hu manam reru probatur habere diuinitas:& quo bonos quide diligat: malos aute abhorret:5 a radi ce disipetdet.Israhelitatum denim regeς Ppter Ilia iniquim te S iniustitia alter sup alterum irrue n.
tes multi paruo tempore perierunt: S eorum genus exterminatu est.
Z ut rex hiero Blymoru qui duabus tribubus psidebaἰ:8 .ppter pietate atm iustitia
ad longa sceIicc a deo Pductus e senectute:& cu regna Tet quadraginta duobus annis: bona morte defunctus e. Q o moriente successit ei filius io aphat:de abida matre pro creatus. Huc aut imitatore paui sui Dauid pietate atm sortitudine cuchi ipsis operibus decreuerui. Sed de hoc rege no e modo reseredi neces iras. Illic ahab istahelita e rex habitabat 1 sa maria: tenuit m pricipatu anis uigitu& melibus duobus: nihil aptius renoua ς:q prisci secerat reges: nisi Dimali magnitudine tederet ad peiora: stipans oem eoru neqtia:& qd' ad aiuina plineret itu- xia uiuaciter imitatus: εἰ pcipue costructas adorauit uitulas:& stup hec alia peiora molitus e. Duxit uero uxore filii tonabal regis tiri de lydonis note Iezabelip qua didicit eius adorare deos. Erat enimulier nimis acerrima limul Naudax.Quae adlata uest luxuria ales uexaniam tetra deo tiri S donis quo baal appellabat teptu edificaret:& plitaret osum arbose lucos.Constituit aut c& sacer 'dotes: salsis i. pphetas huic deo seruituros. Sed & ipse rex muIως huius ci circa sie fouebat: stultitia atm nequitia omnes priores sitos excelles .inda igitu pheta summi dei de ciuitate thesbiates galaditidis regiones uenies ad ahab:dixit ei Quia dixerit deus:neq; ymbrem. nem ros illis an is in eapuincia se missu emi ii ipse rursius apparuisset. Et i his dictis cu Iurasset accessit ad partes a strales:& habitabat circa torrentem queda: unde poculi habebat auxili lima corvi cibum ei quot, die deserebat. ipfluuius siccitate nimia defecisset: in ciuitate sarepta no procul a sydone tiro. deuenit: q ciuitas In hase medio costituta est Deus en i pcepat cuida illic malieri uiduae: ut Cibu ei preberet.Cum no sculeeta porta:uidit muliere uidua sibimet colligente ligna.Cui cu deus ligni, fecisset hanc esse q ei cibu ministratura foret: accedes salutauit ea ita ad bibenda aqua sibi tribui postulabat. Quae cu procederet: denuo uocans eam:etiam pane sibi possit afferri.lllainam iurasset
nihil se intus in domo habere: nisi modicu farinae & paululu olei:& ypterea prexise ad colligeda Iigna: ut spersa farina: sibi suom filio panes saceret: quibuς expensis cum aliud nihil supesset ut fame moreretur:ait ppheta. fides me:& spe meliori cosiste: facies primitus mihi mutulu deseri praedico na tibi deficiet hidraa larinae: nem uas olei: donec dei gratia ymbre sudat in terras. Haec ei dicente spheta: ueniens ea quae dixerat secit. Et ipsa habuit paululum ex hoc filio minis strauit pater S pphetar: nihiIm hopi defuit eis:donec siccitas defecerat. Meminit etia siccitatis S
men ader in gestis ualithiope regis ita dicens. Et siccitas sup eos saeta est a mense hipueri theo uim ad altu anno hi erit hei ..1 du deo si1pplicaret multa flumia sunt emissa.Ιs. ciuitate botia edi. se auit in menice dc aazon in hilphis . Et hoc quide ait: Bb ahab factam significas siccitate. Hocaeni tri ith abalus cuius m ader secit metione: regnauit in tiro. Mulier ita in qua pauloanae dixi mus pabulibrophetae prebuisse:cum ceciditat eius filius in languorem: ita ut aiam dimitteret Semortuus esse uideretur Heflens εἰ manibuς semetipsam ualde deserpens: uoce scp quas dictabat su/etu fremittens: accusabat apud se spheta praesente facta ituria:quasi ipse peccata eius arguere&8e
ideo puer suisset extinctus. Ille uero ea equo aio G Dipies sibi siliu cotradi dices: uti tu se e si rettu
168쪽
tuere umisit. a tradente: portans eu ad loea in quo ipse degebat vi in lectulo collacas:cIama, bat ad deu dicen ς:ς, n5 fuisset bene mulieri repefatu q illa subpat&numeraticu eius filius retablatus: rogabatdis ut denuo alam puer recipet at uiuedi copia praeberetur. Cum deus de matrix habuisset misericordia: S uellet precibus p phetae rogatis annuere. ne uideres ad ea P letione ue.
nisse: continuo ultra oem opinione reuixit puer. Illa uero gratias yphetae referes:tunc apte se co
gnouisse dicebat in Ioctueretur ei uere diuinitas. Tras acto itam puo Te:ex uolutate dei minat ad rege ahab sutum ei nubaturus ymbre. Eruna eni Sc necesserim inopia pro uicia nimis suaserat: ita Ut no Elu hoses propter siccitate sed etia caetera a talia fames afficeret. Rex igitur reuocans quen dam abdia: qui erat sup eius iumenta:dixit ei: ut ad fonte ς aquam de torrentes pergeret: quatenus pascua aialibus inueniret. Qui du iam misisset in cuctu orbem terra e :ad querendu 1 pheta hel tarnec iuenisset: praecepit ut eu etia ipse rem teret. Quod du fieri placuisset:& rex & abdias p singula itinera prexerunt.Cotiserat iram Te quo iurabel regia pietas domini occiderat: ut cetu Pphe eas iste in speluncis absconderetaeo Im sis lumino pane S aqua nutriret. Cu igitur abdias recessisset a rege: pineta es helyas occurrit. A quo requisitus quis esset:& agnosce ς es, yphera ptinus ado. rauit. Cui propheta: p iquit ad rege:& dic quo assum.Cui ille reseondit. Quid mali passus a me: illic me dirigis:quo possim indubitanter occidi. An ignoras: quo nullu reliquit locu rex:quo non direxit: ut te reptu ad casum necis adducat. Praecauebat enitne dum regi nuciaret:helya alibi disco dente: mentiri uid rectae morte succuberet: c5memorabat et qucadmota cu iezabel prophetas occideretinentu ipse abs ses:& multos alios in speleo liberasset. Cui ypheta mihil metues inquit ad rege festinus accede: praebuit m ei iurisiuradi religione: quo illa die ad ahab ipse quom ueniret. Dum regi nu siet: uidisset helya:δc mox occurrit ahabtrequirens cu ira grandi: si ipse esset qui in popuIo h reo de ipietatis auctor existeret. Tuc propheta in nullo formidas ait:eu potius malaoia ppetrasse:eiustis genus qui in illa ruincia deos alienos stroduxisset: ac deu et sistus est reIrisset. sed nuc iquit oem populia ad mole carmelu precipe cogregari: necnon Pphetas tuos Piter Sc uxo ris tuae quocuu fiunt numero:yphetalis luc 1 qfi quadringetos. Qui du oes ad peccaru montem ahab euocate uenissent:stas in medio eom helyas ait.Quo uis diui me te & uolutates habentes in hac coueratio e coiistitis. Siquide putatis nostrae pro uicite deu uem 3 solu:eu se uimini elusi mandata seruate: si uero hoc no existimatis: sed pegrinos creditis de illis exhibeda etia putatis esse culturam:eis nihilominus obedite.Cum nihil populus ad talia responderet: tit helyas pro experimento fortitudinis alienosse deope: de sui: cuius remanserat Blus apte propheta cum illorum esset numero quadringenti: ut m meret bovem: teum occisum super altare poneret mequaq igne su posito: similiter etiam illos facientes proprios deos inuocaret quatenus eorum hostias concre marent: hoc inquit facto cognoscetis ueram dei praeualere naturam. Quod dum placuisset: ait helyas: ut eligentes bouem illi prius occiderent: B: deos proprios inuocarent. Q gorum dum non audiretur oratior deridens helyas magna eos uoce ad deos seos clamare monebat: quia aut pro secti aliquo fuissent: aut sorte dormirent.Illis autem a matutino usi ad diem mediam hoc facio tibus: Al semet τῆς more primo cultris S gladiis incidentibus: 8c nihil agentibus cum ipse esset iam hostias oblaturus: illos quidem abire praecepit: populam uero in proximo iussit accedere: Ut uiderentia custodirent eum et ne lignis ignem latenter immitteret. Cum populus accessisset: sumens. xii. Iapides. secundum tribus haebraici populiaeonstituit ex eis altare: & circam illud feeit foueam ualde profundam : Simposuit ligna stiper altare eis stiperposuit hostias : praecepti ni quattuor ydriae de fonte complete deserentur super altare: donec fouea quae aquam sipatiam GaItari si1 scipiebat: impleta maneret. Qi3o facto: coepit orare deum:aim clamarerat errati populo multo iam tempore t suam manifestam faceret potestatem . mi hoc dixisset: repente ignis demto uidente populo cecidit luper aram: 3e consumpsit hostias uniuersas: ita ut etiam aqua ipsa concremarenturαIocus ad cinerem uis perduceretur: & hactenus ita perdurat. Hoc uidentes ista helite ceciderunt in terram &adorauerunt unum deum: selum:maximum: uetum m claman/res: alios uero sal Iaciter se&uana opinione coluisse. Tunc comptaehendente ς prophetas suos cunctos haeba praecipiente peremerunt. Dixit propheta regi. Perge ad conuiuium tuum: nihil decetero cogitans: post paululum nata* a deo ymbrem largissimum uidebis effundi. Igitur ahab post haec uerba discessit: heIyas autem an culmen risIi montis ascendens: positis in terra geni busteius, eoniugens caput orauit. Quo facto iuss1t ut eius minister pergens in quendam scopum Ium ad mare res iceret:& si aliunde nubem suscitati uideret: N referret. Tuc etenim erat aer ualde purissimus & serenitate perspicuus. Quo astendente inpius:nihili uidere se dicenterdum septies hoc fecisset: ait se uidere aerem aliquo modo non tamen amplius quam unius hominis uestigio nigrescentem .Quod dum audisset helyas misit ad ahab iubens : ut ad ciuitatem citius abiret : an. teq ymbrem prorumperet. Qui mox in urbem iezraheI festinus aduenit. Tunc repente siquideae re obducto caligine di nubibus adoperto specie uehemens ortus est S uberrimus hymber effusius.propheta uero diuinitus insipiratus: ante currum regis ad ciuitatem iezrael perrexit.
Audiens ita* uxor ahab iezabel: ec signa quae fuerant ab hel a celebrata:& ς, prophetas eius lacri.
169쪽
meret: in ara misit ad eum nunci r de per eos interminam est se eum Ita interfecturum 'sicut perdiderat ille mus prophetas.Tunc sermidans helyas: git in ciuitatem ni me herlabeae: haec est aut in ultimo Ertic iudae:in terra idume 1:quo relinques suu ministra:abscessit in heremu:5 orauit ut morerecmdeni se meliore esse patru dicens:ut 1lIis perditis ipse uiuere aliquatenuς exoptaret.Quo facto:cim quandam arborem obdormivit. Et cum eum aliquis excitasset: siurgens mouenit cibi & aqua. medens aura εἰ percipiens ex illius cibi resectione uirtutem:uenit ad mo rem syna: ubi mo, sex leges a deo dicitur accepisse:inuemenis in eo Oluncam quandam: igressus in eam commorabatur. Cum eum uox quendam ex incerto facta requireret:ut quid illic adeel:ε cur reli rei ciuitatem:ait:eo ς, occidisset prophetas alienigenom de OR: & populo e5probasset: quia unus sit deus que ab initio coluisset:& ob hoc ad siuppliciu qaeret a regis uxore. Rursius aut audiesrat Qb diuu mederet:& qd oporteret fieri altera die cognosceret:ex si luca digregiis e:&facto ibito terremotu:spledore sal tis ignis inspexit: facto silerio uox diuina nequaq eum ti mere praecepit: que nullus detinere posset inimicus: iussat ut domi reuertes:ungeret populo re M him: nam si silium in damasco uero syriae aetabel:pro se aute prophetam costitueret helyseum de ciuitate abela:ut totius impios populi perimeret: alios quidem arahel: alios autem hieu.Haec audiens helyas ad regionem reuersiis est haebreorum:& inueniens helysium filium sadhat aran rem:& cum eodem alios usi ad iuga duodecim accedens:proiecit siuper eum pallium suum.Helysius autem coepit prophetare:& relictis bobus secutus est eum: rogans eum ut permitteret:quate dius parentes proprios salutaret. Quo iubente ut faceret: ledicens eis secatus est: ec suit hel; at Cuncto tempore eius uitae discipulus de minaster. De hoc itam propheta haec dixisse Lifiiciat. De morte naboth Ae agri eius possessioe ii asta:& qa adath damasei de syriae rex secudo zahab pugnauit&uictus est:& de reIigione seu gloria iosapnat regis hiero lymorum. CAPI. .XI. ra Uidam igitur naboth de amari ciuitate regio agro uicinus: rogante rege ut ei uicinum agrum quolibet pretio uenundaret: quatenus eo coniuncto possessionem saceret potiorem qui si nollet pecunias:acciperet ex eius agris quem uellet eligere: naboth dicen te: hoc se sacere nolle:sed paternam sorte eligere ac possidere contristatus rex:q aIus Palienum praedium non posset acciperemem lauacris ustas est:nem cibis.Iezabel autem uxor sua re quisiuiticur ita tribularetur: m neq; balnea: net prandium appeteret : nem coenam narrauit ei diaboth superbiam:& quia dum prae mansitetis sermonibus S inferioribus a regia dignitate locu tus ei fuisset:non impetrando quae poposcerat: pertuIisset iniuriam. Illa uero rogabat:ut pusillanimitate tristiciam recederet: suo corpori Blemniter prouideret:se dicens de naboth si1pplicio coogitare. misit litteras ad iudicem lsrahe Iitarum ex nomine ahab:iubens ut ieiunarent omneς:& habito conuentuinaboth sacerent praesidere: cum ut G insignis esset genere de instruerent tres quosdam uiros audaces:qui contra eum testimonium quasi deum blasphemasset & -m:& hoc modo perimeretur . Naboth ital secundum stripta nae & testimonio contra se perhibito qsi deum blasphemasset & regem:lapidatus S mortuus est Audiens autem haec iezabri:ad regem ingressa mox inaei. dixit: at uineam naboth gratis areiperet. Rhab autem laetatus in his quaeacta sunnexiliens e Iectoeperiebat uineam naboth indicturus.In hoc indignatus deus: misit prophe eam helyam ad agrum naboth:quatenus ad ahab accederet di ei 3 de his quae fuerant gesta loqueretur:& st oecidens uerum dominum agri:ipse illius hereditatem possideret iniuste.Cum uenisset ad eum: dicente rege quid MIIet: altiquia peccato pollutum eum inuenisset: in iIIo Ioco in quonaboth mormus a canibus uidebatur salse deuoratus: eius sanguinem & Uxoris landendum: e omne genus eius esse perituru: eo ς, huiusmodi impietates effecerit:& contra leges patrias ciue iniuste peremerint.Contristatus autem ahab:& poenitentiam agens:ingressus est: & indutus sicco nudis pedibus ambulabat:non appetenς penitus cibum:& peccara Qa consites:&deci hoc modo placare conredens.Tunc deus prophetae dixi hab quidem uiuente:eius generis differendum esse
supplicium:sed eius filii temporibus inserendum . Et haec quidem heiras regi dixit:& abscessit.
His iram temporibus adadus filius adadi regis syriae Be damasci:collecto prouinciae totius exerci in Ec triginta duorum regum lislatiis habitantium trans eustaten: contra ahab castrametatus est. Ille uero cum par non esset exercitu ad dimicandum non praesumpsit accedere: sed cita necessaria in civitatibus munitis includens:ipse mansit in famaria. Habebat enim haec muros ualde seriise smos: dc erat inexpugnabilis obsidetibus.Rex uero syrorum exercitu sempto uenit ad rimaria:&Obediens ea: econe misit ad ahab:petens: ut eius legatos lasciperet: Ec quid uellent agnosceret.
Quod dum rex israhelitarum fieri permisisset: venientes legati ante regem dixeriit:diuitias fiIiosee uxores ahab adado regi dandast de si promitteret haec ita iacienda: ut tolleret horum quaecum uel leucastra BIueret: dc ab obsessione cessaret . Ahab autem legatis dixit: ut euntes silo dicerent regi:quia εἰ ipse de omnes eius possessio forent. Haec illis renunciantihus:misit denuo dicens: at tera lae missurum se famulos: qui eius regalia perstrutarenturi& amicoru le cognatorum domos: ec quicquid in eis optimu re rent auferrent:& quae displicerent:sbia relinquerent. Aha, ita in
secunda leratione syro a resis uehementer affectus: llecto populo in ecclesiam dixit: quia ipse
170쪽
quidem paratus fuerit pro Alute S pace cunctoru te uxores suas i ta filios & omnem dare posse csonem 1 5 quia haec syrorum prima legatione quesisset nuc inquit denuo missa Iegatione petit
scrutandas domos: ut qiuicquid in eis optimum inuenire pomit auserat:& occasionem hanc machinans ad pugnam:& sciens quia meis rebus no pepercisset:ad uestras accessit: ego uero quod uobiς placuerit exhibeo. Populus autem respondit: ei non obediendum: sed potius contenedia esse: 8c ad pugnandum se praeparatos existere. Legatis ita tres responditi ut abeutes dicerensia primae Oem petat i51 esset paratus obedire manere aut pro ciuium securitate se is licitu dices: nec secuda petitione posse ipIer :dimisit cos. Adadus aut audiens haec potius indignatus: tertia legationem misit ad ahab iter minado atq; dicedo: st altiore terrae cogerie muris ecqbus ille psumebat crigeret: iangu los terrae pugillos de exercitu eius unusqui in portaret: & his eum iterminationabus deterrebat Ah ah aut respondente quia non deberet gloriari qui esset accinius: sed qui bello superior demonstratus: legati uenientes: dc regem cu triginta duobus regibus qui in eius sistatio Denerant in uenae res in epulis: ei renunciauerunt resiponsium. At ille repete pcepit circu dari ciuitate: A aggeres circa eam extolli:& nullo modo obsessionem relinqui. Ahab autem his gestis:erat cum omni populo thangustia constitutus. Tunc tame securior factus est: a formidanem releuatus: cum ad eum quidam propheta ueniret arm dixisset: promisisse deum: ut tanta hostiu milia eius ditioni cotraderet. Quo requireme per quos haec uictoria proueniret: per filios inquit principum: te scilicet eorum impiti. am precedente Conuocanς autem filios principum rex: inuenit quasi centum irriginta duoS: agnoscens' syrum ad conuiuium fuisse conuersum: aperiens portas: sit os principum m0xemisit.E1 plyratoribus autem renunciantibus ad ado quid gereretur: aestinauit qui eis occurrerent percipies ut
si quidem ad praelium uenirent: eos ad se legatos adducerent:si uero pacisci essent:idem efficeret. Ahah autem exercitum habuit alium intra murum in subsidiis. Porro filii principum cogressi *rorum custodibus:multos eo interemerui:&alios uis ad castra secuti sunt. Videns autem eos
rex asrahelatarum.uincentes retiam alium exercitum dimisi exire. Qui repente 3n si ros irruentes: praeualuerunt eis. Non enina *ri superabant eos stiper se sc nopanabilirer fuisse uenturos. Quos propterea inuenientes nudos & ebrios: ita psicuti sui: ut illi etiam relinquerent fugientes:& uix in equo rex potuissiet euadere. Ahab autem multos in itinere persecutos interfecit ψrorum:& eoru castra diripuit:& inueniens in eis diuitias auri & argenti no peruas ta curium adadi:& equos quiesumens in ciuitatem denuo remeauit. Dicite uero Gipheta:ut praepararet exercitu: M suturo anno denuo super eum syri reuerterent et ahab in ciuit te haec agebat. Adad autem cum quanto potuit exercitu de praelio liberatus: eum amicis propriis cogitabat:quemadmodum cum ista holitas denuo dimicaret. Qui in montibus equidem non pugnandum esse dixerunt: quasi deus eorum in locis talibus prevaleret: Sc propterea tunc ab eis esciit uicti: Ied si in campo gererent bella deuincerent . Super hoc tantilium dabant: ut reges qui uenerunt in Elatium : ad propria rem aredimitteret:& eorrum exercitum ad praeliu retinens: satrapas ordinaret:& in loco occisisF exercitude prouincia eorum eligeret: & equos: cum uso stippleret. Credens haec sibi bene suissedi a rex1yrorum: disponebat exercitum: tactas* tempore castra imouens:accedebat stiper haebreos mente id
in ciuitatem a pheta: in magno campo castra constituit. Ahab vero occurrens ei cum iba uirtute ediverso tabernacula sua fixit .Erat aut ira quantum ad tyrum Prauς ualde eius cxci citus. Tu cruris
accessit ad eum propheta:S uictoriam deum dare imore sit: luamq; uirtutem octondere: qui hctsellam in montibus: sed etiam in campis uictor existeret:quod apud j ros non ita constaret. Igitur diebus septem castitis positis quiescebant septima vero diluculo praccdentibus hostibus acinac constituentibus:ad pugnandum e diuersis & abab suum egit exercitum. Tunc congressi robustis sma dimicatione commissa: hostes tonuertit in fugam S ad eorum interitum prosequens immi nebat.Illi uero siuis curribus impediti ab inuicem sunt extincti: paucit diffugere ualuerunt in ci/Dirat aphecath . Sed &ipsi sunt mortui:muris enim cadentibus super eos uiginti septem milia defecerunt. In plio autem centum milia in t occisia. Rex autem syrorum adadus fugiens cum quibusdam fideIissimis feruulorum sub terrane' loco est celatus. Cui dum dixissent serui:quia clcmetes essent & misericordes ista helite:& possent modo cons laeto roganti si lutem ei conserre: si euis. res rogarenta hab:dinrisit eos hoc agere . Tunc illi induti laccis S restibus capita sita alligates: sic enim olim captiui rogabant syri ad ahab venerunt petentes eu: ut adadus rex mereretur salutem: quae gratia eius proprius foret seruu ille uero dicens: se Iibenter eum siuscipere si uiueret : nec in praelio defecisset: honorem quot aes deuotioliem exhibitu se ei ut fratri debita promisit. Tucilli accipientes iusiurandum mi nihil pareretur aduersium:eduxerunt eum de loco in quo uidebar esse celatus: sedenti in curru ahab obtulerunt . Qui cum adorasset eum dans et ahab 'dexteram lauauit eum in currum:& osculatus est eum: iussit esse secuR: dicens ut nihil mali deberet decotero formidare. Adad autem gratias egit:& nullo tepore se obliuisci haec beneficia compromisit : etiam ciuitate si rahelita νε quas abstulerant reges an re cum reddit udit se dixit S damascum mi ita rex hae breope egrederetur ad siua: sicut maiores eorum in laniariam. Celebratis iram sederibus
anter eos ahab multis muneribus donatum adadum:ad proprium dimisit imperium. igitur bellu