Josephus de Antiquitatibus ac de bello Judaico [Rufino Aquileiensi interprete]

281쪽

sentiens soror regis Salom et parata olim pincernam regiu intromittit:praecipieς dic re quaIster Paderet ei marianes amatorium consecisse regi:& siquide ille turbaretur:& interrogaret qua 'ehoe suisset responderet:uenenu illam tenuisse:petentet seipsiam subministrare.Si uero milia te nias de amatorio rex comoueretur:dimitteret uacuum:dum nequail hoc ei periculii ferret. Hic

dicens:eum hoc Ne locutun intromittit.Qui tang uerisimilia ducturus cit studio ingredi ἰ aserens marianem praemia sibi pstitisse dum flecteretur amatorium regi porrigere.Cum ad hoc rex comotus suisset menenum inquit erat:quod illa monebat dari. Cuius uirtute ipse non scisse fatebatur ideo nunciasset:quatenus ipse requireretillam cum talia uerba Herodes audisseti& cladum iam suribundus:tunc potius excitatur:& eunuchum qui mariane fidelissimus erat:de aeneno torquebat ci gnoscens:* sine illo tale aliquid non fecisset.Qui cum necessitatibus interesset nihil quidem tortus de ueneno dixit:uxoris aut odium quod in eum haberet Pp sermones quos Memus explanasset:manifestauit ei.Cu haec dixisset iratus rex exclamauit dicens: nullatenuet Bemum sibi fidelissimu prioribus ipibus haec prodidisse mandata:nisi quid amplius inter eu B mananem prouenisset.Et Bemum sidem protinus interimi Depit:uxori uero iudicium coli gens: familiarium accusationem parauit: studiosem executus est de relationibus amatorii uel ueneni. Erati sermone incontinens:& iracu&:quam ita sentientes qui praesentes erant: mortifera in casaiam protulerunt.Dum haec sinia pronuntiaretur:subuenit quidam ei ueI alIabus praesentibus: ne ita temerariae ilIam intiaicerent: d deponerent eam in aliqua regali custodia.Tunc Salomae cum siris festinauit e medio mulierem abducere quae potius regem impulit: cave inquies seditionem muItitudinis: si illa uixetit Marianes interea ita trahebatur ad necem. Considerans aut ale xandra *s:& s parmam spem haberet: eade ab Herode passura: contra ptiore sdam fiducia nimis ualde commutabatur. a uolens ostendere se ignorasse cam.exiens multa mala corra filiam uo/ciserata cibus audiencibus clamabat:malam circa maritum: M ingrata extitisse.quapropter iustae pati in audacter es restitisset.nec retribuisset beneficiorum tanto remunerationem Inter e talia re inhonesta simulantem:& aadente etiam capillos suos euellere:muIta quide in ea ab aliis uituperatio deformis dissimulationis apparuit.Quod potius a pereunte comprobatum est: cum nec uerbum in inicio dedisset:nec ad illius improperationes turbata respexisset sed qualiter animi grauitate peccatum matris ferret:evidenter demonstrabat.Ipsa siquide non timido gressunem mutato corporis colore ad morte ducebatur:generositatem sua nequas in extremitate de mutans.Et illa quidem sic interiiuscemina quae ad continentia A magnitudinem animi optima erat:modestia uero ei non desuit: lchritudine aut corporis S aflabilitatis dignitate magisq λqως existimare posset ora mulieres ante ibat: occasio tamen exinde maior prouenit:ne cum gra

ria regis uel delectatione uiueret.Nam dum tav potiretur 1Ilius amore: & nihil difficile ab illosi eraret:fiduciam immoderatam habuit contristabant aure eam quae erga ios euenerant. Haecola ei quemadmodum passa fuisset dice do ad ultimum inimicas tibi vult alias parauit matrem uel serorem regis:& illum simul in quo tantum confidens nihil quod molestu sibi oriretur spe/rabacillam interitur spotius desiderium exarsit:ut saepius nomen illius inuocaret. Molietae autem in maere quae potuissimi Elacium AEArciconuiuia: II uia: quae nihil ei profuerunt: gubemationes is regales reculabat:& tantum doloribus tenebaturnat aliquando marianem uorare ministris tri inmitem uesentem praecipe'etcum sic habererur: sup enit egritudo pe/essera: Ie plures populi uel amicorum eius extinxit:& oibus praebuit suspirati: per ira dei haec contigisse pro in curare erga marianem confecta.Ideo ad peiora rex peruenit:ut ultimo sistitudines eligerenseb ottatane uenationis.His confestias cogitationibus mon potuit multos dies trahere:M incidit in difficillimam inualitudinem.Nam inflammatione uel astrictione gutturis: mentit mutatione tenebatur:& quae potuissent curam exhibere: nihil penitus profuerunt: sed contraria inueniebatur.Vnde postea de*eratione facta medici dum neqaasi medicamini bas al/latis egritudo decresceretide rex nihiI potuisset accipere: oia quae ille uellet iusserunt ei praebere desperationem salutis casei deuouetes.Et ille quidem in Samaria iebam nominata inualidus iacebat:alexandra uero in hietosislymis habitans:cum audisset in qaibux esset herodes: sestinauit custodias ciuitatis obtineretquae duae fuerant:una quidem lysias ciuitatiς altera uero templi: qs squis sub potestate sita eo hendisset:omnem gentem libi subdebat.Na immolationes nul Iatenus sine his fiebant:quas no exercere impossibile iudeis uidebatur: parati uti magis uitam amittere: quam religionis dei selirum sacrificium non implere.Igitur custodibus earum alexandra obtulium oportuisset ipsi uel filiis herodis eas tradere ne quis eas alter praeoccuparet: illoq; desuncto: rerum poaestatem teneret: dicens quia si a morbo quo detinetur euasterit: tutius eas poterit custodire.Cum haec uerba feci Telmon patienter talerunt sed fideles piloribus temporibus extiterunt:tunc magis εἴ propter odium Alexandrae:putantes non se optime Herode uiuente de Drare.Quorum unus consibtinus regis nomine mane:confestim nunclauit regi Alexaltae sententiam Gi nihiI remoratus:interfici eam praecepit. Ipse uero uix & multo labore cum egritu

dinem euitassettanimo uel corpore dedilitatus simul: A fastidiosus i oibus causis lactus:ad γω

282쪽

nam precantium paratior era iccirco Mamicos sibi necessarios interemit: stodibatur uel Iisiis machii: uel ancipatrum. Gadia uocatum: neci G S dositheu: ex hac occasione. Custodibarus gen re quidem Humeus: erat inter primos dignitate: qui a proauis sacer res uidebattingo ze: quem deum id umet arbitrabantur. Hricano uero re publica eorum Bb iudaicas leges redigete: cum

herodes regno successisset: iudice custodibatum idum eae uel gazae declarauit: θ dat ei s ore sa. Io monuiosippu occidens priorem eius maritu sicuti demostrauimus. Cu haec custodibarus plerspe libenter impetra fiet:eleuatus Delicitate paulatim excedebat: putans non esse bonu: se iudice herodis praerepta pficere nem Humeos sub lege iudaica existere. Quapropter destinauit ad cleo patram: dicens:idu meo ς sp illius maiorum suisse. ac re hoc iustum esse: ut peteret prouincia ab Antonio. Nam separatu confirmabat transferre fauore suum ad illa.Agebat tamen haecino se potius cleopatram dominari desideraret: sed aestimabat: si pluribus uiribus Herodes priuaretur: sa cilius Iam posset sibi gentis iudeo principatum Dendicare:occasione generis N pecuniam quas perpetuo per illicita lucra acquisierat.Et cleopatra quide Antonia petens:prouincia mi ni me obtinuit. Nunciantur aut haec uerba herodi .Qui paratus custodibam interficere: matris petitioni bus uel siororis uenia ei donauit:sed non in si sipectu eum imposten pro prioribus conatibus dereliquit. Tempore uero iteriecto: cu cotinget Salom te a custodibato discordarermittit statim ei repudium: connubium renuens: non secundu leges iudeom. Nam marito quidem apud nos licet hoc sacere: uxori uero nullatenus separare & ducere alia nisi prius a priore marito dimittas.Salomoni tamen non generali lege: sed piatis stanctione connubila sieparauit:& ad fratrem Herode dicebatipro illius fide maritum se reliquisse:du cognosceret eu cu antipatro uel tisimacho uel do sitheo nouis rebus studentem:s de uero sermoni de tabe Iiberis imponebat seruarentur apud eii duodecim annis: quae multu stuporem regi pter spem uerba fecerunt. Na tabe Iiberos destinati it olim psequi et, inimica fiui fuissent: tuc uero per ipis Iongitudine de memoria eius exciderat. Quom inimicitiae Sc odiu hinc ortum est. Cu Antigonus regnu haberet: & Herodes ciuitate hierosisIymon obsideret: necessitate uel malis quanta obsessis assistunt plures inuocabant herode e& ad ilIum clamabant: habe at filii dignitatibus p cellentes εἰ apud populu ualidi:pmanebant:cuantigono:& herode accusabant Ec seruandu regio generi principatu suadebant. Ciuitate uero ca/pta: m herodes rempublica tenuisset. custodibarus exitus ciuitatis obstruetutus ordinatiqua tenus non recederent ab ea:qui ciuiu rei aut regi mirarii extitissent: sciens in opinione uel i h

nore populi habe liberos esse:& putans magna partem sibi eos fore in m muraticte. Qui ill e saluti studens:abscondit in a priis psidiis trunc quide iureiurando herode flexit nihil de illis sei Gse se. Quare Iiberatus est a suspitione. Rursius p edicto a rege posito:& oem modum excogitante

ut eos 1nueniret: non est cosestus. Sed cu primum negasset: n5 sine poena fiui putauit postea uiros ostendere:& non fide iam tantu. sed de necessitate eos celare festinabat. De his cu nunciatu a Q rore suisset: rex destinans ad loca ubi comorabant ut simul cu aliis accusatis illoς occidit: ut ia nihiI esset residui de genere Hyrcanused regna suo possideret arbitrio: nemine in dignitatibus existente:qui inniatibus eius resisteret.Iccirco potius a patriis moribus excedebat:peremnisinu rionibus uetere statum corrupebat:qui nullatenus maculari debuisset: unde non minora nobicina postemma Ia prouenetur:diuersis recedentibus malom pietate corruptis:& primu quide cet tamen quinquenale caestari constituit:& theatru in hierosio mis codidit: εἰ rursum in capo maxi mo amphileatru:utram cospicua:moribus uero iudaicis aliena. Siquide ullis aut apparatio talici nequaq tradita suerat. Celebratione sidem illam clarissima per quinquenium construebat: nun/cians finitimis:& conuocans ab or gente athletas: dg oia certamina di de tota terra inuitabat: ut

spe propositon pmiorum S uictoriae gloria comaenirent.Igis collem stans: capitales artifices: notantu hii qui exercitationibus corporis praeualarent: sed di musica pcellentes:quos timeticos uo cantiproponens maxima uictoriae pmia: is nobilissimos ad conflictione conuenire uocitabat Constituit quo quadiiugis & biugis:de unius aequi cursui non parua dona: S osa quaei munisi centia ueI decore apud singulos FuIgebant:uolens habere clariora: spectaculu liberalitate copo. sultitheatrum uero circa caesaris imagines habebat:Strophea gentium quas bellando ille deui. cerariauro sciIicet uel argento puro cunctis i structis:& nem de ueste nec de uasis: aut lapidibu misissimum aliquid desuerat:quod G certantibus Gerebat. Apparatus et serratum ruit.Nam Ieonibus multis congregatis:& allit 3 eminerent ferocitate:& raro inueniunturiquorum inter se altricationes N pugnae contra holas excogitabantur: per cinis quidem ammiratio sumptuum: Be delectatio spectaculi uidebatur: prouincialibus aut euidetissima BIulio morum: qui apud nos coluntur. Impium enim est:seris holas pro holum spectaculo subdereianiquum et peregr1nis moribus solita 'mutaretassi per osa uero contristabant eos trophea:dum putarent imagines esse armis oblitas:quia non patrium ilIis fuerat talia colere. Quod nec herodem latebat: qui uiolentia quidem eis inserre oportunum non putauit: loquebatur aut de consolabatur, ut superstitione eo tum auferrenses nullatenus piaderandum grauiter illi tulissent ea quae uidebat Bluta lege comittit.Illi uero unanimiter clamabat dicentesLicet ora raistimemus tolerabilia:tanaen hominu

283쪽

imagines uel tro ea non esse patrium in ciuitate admitti profitemur. Herodes asst turbatus de intelligens no facile eos resistentes deuinci sine sblatio: accersit quosda primos em ad theatru :& ostendens trophea consuluit quid illis haec uiderentur. Qui cu clamassent holunt 1 magines: praecipiens auserit ornatu impositum:ostendit ligna nuda: quae statim s liata risum plurimum spectantibus incusserui. Tali modo multitudinis impetu mitigauit herodest ut iam plurimi mutare non offenderens. idam uero permanebant in dissicultatibus tuis:-ἡIisa minime coluebantur:& putabant initium patrii x Iegibus destruendis. Unde optimum existimauer ut magis pericula pati qua mutatam rempublicam negligi:dum Herode prospicerent uiolenter inrroducere quae non se lata suissent:& uerbo quide regem: eribus aute hinem olum demonstrarer. Unde coniurauerunt omne periculum se Biare decem ciues:& gladios sub uestimento portabat. Inter quos fuit quidam oculis captus:qui per indignatione eoM quae audiebat fieri: se ipsium pati quae& illi firmabat: qui non mediocrem eis impetu in conatibus periculosis immisit. Quod consita cum deliberassent:ex composito ad theatrum pergebant: sperantes no posse Herodem sugere: si sabito eum inuaderent.Cus parati cum audacia properarem nus eorum qui perscrutantes singula renunciabant regi:eorum conspiratione intelligens: parato regi theatrum ingredi indicauit. i confestim sciens odium A, plures in eu habuissent:& seditiones quotidianas: discedes ad arx Iam: nolatim accusatos uocauit. Qui cum a ministris euidenter capri fuissent: scientes st, non euitarent periculum ornauerunt necellariu uitae finem mullam deponeres animi sui fiduciam. Nec enim negauerunt actum sed dg demonstrauer ut gladios: consessi sunt bene:& pie coniurationest secisseu ci quidem nulliuς causa ne* pro suis doloribus: sed pro coibas causis:quas seruare: aut pro his mori cunctis dignum uideretur. Talia quide illi de uoluntate insidiarum fiducialiter Ilocuti: a regalibus ministris circusepti ducebantur: mq; poenam passi perimuntur. Non multoplus eum qui talia nunclauit odio quidam rapientes non tantum interfecerunt: sed de me bratim dilacerantes: nibus appositae runt. Videbant aute multi ciuium quae fiebant: Se nemo nuciauit: usquequo Herodi acerbiorem & certiorem facienti inquisiitione quaedam mulieres torte in fessi sunt: quae haec uidissent. Herodes uero eos qui facimus commiserunt simul cum tota domo peremat. Concursu v vero S audacia populi qua pro legibus habebant: non remissionem faciebat herodem: sed multo potius cautiorem qui statuit undiq; ieie munire: ut sil noui ς rebus studere: manifesta seret eorum conspiratio: dum ciuitas ab aula qua conuersabaci S a templi custodia turaretur qua antonia dicebatur.Samariam quom deliberauit muris circundare: quam mutato nomine sebastia appellauit putans etiam prodeste prouinciae locu munire qui de hierosi mis aberat unius diei ura: N olim uocabatur stratois tu tris etiam eum constructum caesaria nominauitt& in maximo campo electos aequites deputans: locum aedificauit:qui in gali Ira gaba uocaturi retrans fluuium se itide. Haec ergo paulatim semper pro tutela sua molitus perfecera circundagcustodiis totam gentem ut nequasi potestatem haberet seditiones promptas recte: quibus paruo motu facto se uenter utebantur: nec laterent si mouerentur: assislantibus semper in proximo qcognosterentire multos quide auxiliatores suos: plures at ex finitimis inhabitare illic secit: dum munificimtia ductas templii construeretiquo simile prius nec in nobiIissimis ciuitatibus existehattiquod magis pro natela sua restruens:in honore augusti caesaris ibasten appellauit:& prouinciae parte meliorem quae prope fumi distribuit habitatoribus: ut prono aso conuenientes in ea conuertarentur: mutol firmissimo circundans altiora loca: stodiis comuniuit me magnitudi ne minor est et maximis ciuitatibus. Nam uiginti stadia habuit intus:in medio uero metiara uni us 8c semis stadii locum statuit undam decoratum. In quo temptu altitudine uel publica pulchritudine excellens aedificauit:paulatimq; tota ciuitatem exornans munitioni quom prospexitieiuscuius pulchritudinem ob memoriam posteris uoluit suae relinquere largitatis. De fame p iudeam 8c syna facta:& ut seruauit populos S ciuitates herodes: te rursus msra Selara opera eius leu scelicitas:& de egeno quovi si diuinationis habuit noticiam. Cap. X. Iodem tempore tertiodecimo anno regis herodis instante: magnae calamitates vuln-ciam occupauerunt: siue de ultione: seu calu sic occurrente.Siquidem prius Vlu pcus terra: fructus nullatenus inferebati praeterea de ciues per inopiam frumenti morbUS-- passio pestifera possidebat. Qui continue malorum diuersitate compraehensi: M indigerent cura uel alimentis:plus pestae moriebantur: morbus ita pereuntium & uiuentiu lblacia auferebat. Nam corruptis frugi has terrae: horretis exhaustis: nulla spes alimentoR D pestilctiae malum ullatenus spectabatur. Necessitas ergo plurima inopiae non minus ipsi regi quam populo imminebat. Siquide uectigalia quae de terra Blitus erat accipere: minime colligere praeua labat: pecunias cosumpserat:largissime ciuitates aedificando: nec erat quod dignia auxilio uideretur. Interea deliberabat tepoti conserie praesidiu quod dicticillimu fuerat:dum nec uicini habuissent unde alimenta praeberent: quia nec ipsit leuiora tolerassent:& pecuniis delicientibus licet potui se sent pauca plurimis comparate:bene tamen arbitratus: nequaqauxilium negligere: ornatum re

gium incissitur et praeciosissimis uasis: necp artificio praecellentissimis parcens, Mittebat aut po

284쪽

euniam ad aegyptumi petronio praesidis a caecare costituto:& cum non pauci ad eu confugissent m eandem necessitatem:& amicus Herodis priuatim existeret: uoles sabieetis eius subuenite primis ipsis deportare triticu concessit: per ora eos & in emptione & in nauigatione releuans:ut maxima pars ipse huius auxilii fieret. Nam Herodes his deportares: non tantu sententias inhorrere se prius habentium mutauit:amo maximam ostentatione sat favoris N patrocinii lucidauit. Siqdem primu his quantum potuissent p se panificare triticum diuisit. Praeterea multi x existetibusqu: senio uel altera infirmitate tenti non sufficerent alimenta sibi praeparare :prouidebat eis constituendo pistores:qui paratos panes uenderent.Diligentiam aut ne cum periculo hyemarent habuit:cum copraehendi siet eos et uestium inopia. Nam corruptis & oino contum is pecoribus: nem lanae me I ali e uestimento copiam habuerui. Quae cu iam procurasset: & ciuitatibus finitimi ς conabatur prodesse: semina syris praebendo.Quod multu etiam ei prosuit:dum gratiam exinde sibi acquisisset. Terra enim post haec fructus suci ς uberius ostedentemon minus quinquaginta milia holum quos ipse pauerat ad propria destinauit. Cu hoc modo calamitatibus oppressium regnum o i munificentia uel industria recum raset: non paria di in circuitu finitimos simili. hus passionibus afflicto releuauit. Nam non fuit qui p necessitatem ad eum ueniens: no eius auxilium inueniret secundu suam dignitatem.Sed S populimel ciuitates & priuati ad eu confugi tes Elacium impetrarunt:in tantu ut aestimaretur indigentibus extraneis plus decem milia tritici choros expendisse. Chorus aut habebat modia attica decem. In ipis uero regno siro. I xx. milia expendit. Hanc eius diligentia de sis licitudinem apud iudeos tantu contigit pualere: & diuulgari apud alios: ut antiqua in eum odia comota pro praeuaricationibus legu:per quas et regno totius gentis poenae priuati putaretur: liberalitate sua prorsus extingueret: animi sui magnificentia praeter opinione demonstrans: populum at in tantum mutauit: ut talem eu arbitrarentur: non quale experti sunt dudum: sed qualem in necessitatibus probaue1 ut. Eodem Ne di auxilia caelari quingentos electos sivi corporis custodes destinauit: quos elegi leus gallus ad mare rubrum perduxit. Post haee ad meliora rebus sibi prouenientibus palacia in superiore ciuitate construxit: magnas exigens domos 8c ornatu mosissimas ut plures uiros ammiratione sui capere potuissent: secuta dum mensuram aut & appellationes eis imposivit mam una caelaris:alia agrippae uocabatur. Desiderio deinde comotus: cum nihil praeponet et suae libidini filiam symonis sibi coniunxit: qui hierosolymita filius buti cuiusdam alexandrini sacerdos inter nobilist imos cu filiam haberet opti. ream:& tunc in hieroselyma notatam:huius pulchritudo aium Herodis inflammavit εἰ ne suspicaretur uiolentia uel tyrani de hoc agere: melius arbitratus est nuptiis puellam ducere. Ideo symaonem dignu regia cognatione iudicas:dum suum desidetiu coplete uellet pet honores evexit: statim is telum 1babetis filium a principatu sacerdotii deposuit:& one ordinauinat 3 affinitati suae coniunxit.Cum uero nuptiae persectae fuissent: aedificauit castellum in loco quo prius imdeos cum a principatu per antigonu poenae decidisset evicerat:quod est ab Hierosolymis eaginta stadiis natura munitum: ad aedificatione oportunissimum: instar collis manu fac m:ut esset in rotundo circuitio eius.Concluditur aut in circuitu turris: rectum habens scenasium ducentis gradibus aedificatum: intus aut domus regiae praeciosissimae de ad munime de ad ornatum simulefiectae. Circa initium ergo collis habitacula constructionis perspicuae: N aquaeductus feci imam non ille Iocus proptias habuit aquas:sed longe ppIurimiς sumptibus deductas. Circa campu ue ro ciuitas erat aedificata: quae colle pro arce ha bat.Cum ota ei secudum spe euenissent: seditiones contra r num nequasi sperauit oboriri duobus motas Qbiectos regens: timore quidem: se esset ad poenam non meritis diIuentia uero se in necessiitatibus magnanimus appareret. Circundedit aut tutelam extrinsecus tanq murum stabiectis parans: nam de ciuitates extraneas diuersa rum cs mionu reges patriis muneribus ad amicitias suas flectebat. de magnificentia siua caesarem:& romanope potentissimos platabat: transgredielo leges: dum tepta erigeret ritui nostro c5traria Nam nobis iterdicta sunt delubra uel figuras more paganorum honorare: quae foras pro uinciam iudae pro caesaris fauore faciebat in ciuitatibus: pro quape constructione multas pecuniax expendebat. Attendens uero prope mare locu oportunum ciuitati: qui quondam stratonis turris dicebatur: non qualem cum urbem illic sed lapide albo palatiis Q praeciosissimis ciuitatem Gstruxit. rtum quom tranquillum magnitudine: simile pileo totum c3 confugium nauibus praebentem constituit. hae ciuitas iacet in scenicae secundum pelagus ad aegyptum inter toppen:&dora oppida maritima: quae statione nauiam dissicilima habent propter amici procellas. i dissicultati remedium pstans:descripsit in circuitu portum:qui sufficeret maximis classibus locum pbere refugiuIapides ingentes in altum ulnis uigintiquini depones: quorum Iongitudo. xxv. pedum erat: altitudo autem no minus decem & octo latitudo nouem: super quos turres disposuit: quarum maxima drastus nominatura drusis caesaris priuigno: ostia uero portuς contra aquilane ea tabant:in medio autem in turtis erat: super quam templum caesaris positum:nauigantibus apparebat:habens statuas: unam quide romae:alteram aut caesaris:ciuitas uero Caesarea uocabaturi

quae subtus cloacas no minores superioribus aedificiis habet:quas aliae quidem modicae spatio

285쪽

non longo ad portum N ad mare landunt: a uero media est:omnium receptacuIum purgametoste q ymbribus de mare influente diluuntur.Edificauit etiam theatrum ab austraIi latere por/riri:amphateatrum quoi multa milia hominu capiens: in conspectu pelagi construxit.Ita 3 per secta ciuitate:duodecimo annoaeum nec ab re lastareturmem rex siumptibus desceretideliberauit filios suos romae transmittere ad caelarem:alexandrum uel aristobolu Qui cu ascendisseret:&in domo pollionis: viti nimis strenui: & herodis amici conuersaren caesar cos cum omni humanitate suscepit:pollicitus licentiam herodi praestare:quc uellet sibi successorem relinquere: insupte prouinciam draconem & bataniam uel auranitem ei concessit: hmoi occasione. Zenodorus aedam conductor domus Iisaniae fuit.cui dum reditus non sufficerent:de latrocinus piracone amplius acquirebat.Q loca habitant latrones damasten praedam agentes.Hos zenodorus minime prohibebat propter communionem lucri. Cum ergo mala paterentur sinitimi: uacione tunc γ aeli de interpellabant:rogantes :ut caelati patefaceret iniquitatem Mnodori. Caelar autem delata suggestione rescripsit latrocinia exterminari:prouinciam aute deputari herodi: tana illius diligentia indigentem:quia difficillima domicilia de aquarum receptacula:& deposita frumenta habentes possent diu sustinere pericula:munici speluncis. Cum haec gratia caesaris herodes acce pisset:ad prouinciam traconem mens: malivolos latrones oppressit:&in circuitu desideratam pacem omnibus praebuit. Zenodorus autem contristarus primum m a magistratu deposituritas kr:magis aut inuidia:st praesectura herodi tradita essetnscendit romae accusaturus eu unde nohil ageni reuersus est. Interea agrippae successori caesaris trans ionici mis xirca mitilene Iocum rus herodes occurrit:pristinat amicitia renouata rediit ad iudea. Gadarentiu at quida ad agriinpi puenerunt accustantes herode:quos ille nullo resimis dato:ligatos regi trasmisit.Arabes quo iam dudu infesti principatui herodis: seditionem conabantur rebus eius inferre: easione hmoinata. nodorus en i cu ia de se diffideret:praesecturae suae pie aliqua aura nitidis: inqgita tale tis uendidit:quae cu in donatione caelatas haberes: taq iniuste ea sublata contendebat .ius qde incursionibas uiolentia inserremecnon & inopes milites flectebant expectantes rebellione qua desiderant: qui student male uitae suae consulere.Quae cu cognouisset herodes de prouicia Ha se dicionu auferebat occasiones Igitur istim ecto anno regni herodis:caesar ad syria paeniciabigadatensiu plurimi hercide:accusabant: graue ea sibi:& tyrannu in preptioibus intimantev.Haec aut dicere copellabat Σenodorus: csi iurasset: ullatenus eos reliquere:usiquo ab hercidis iperio eos auferret. uibus comoti ga dareses:& cositeles A, nihil passi fuissent ab herode ui eos agrippa tradidistet:qui crudelix quidem in proprios: humanus aut erat in aliom peccatistaecusatant rapinas de contumelias:ptantes & euersiones reploF. Et herodes quide indignatus:paratus erat satisfacere: sar aut amplectabatur eum:nihil de fauore Ilio dicens p seditione multitudinis mutandu .Et an primo side die de his sermones prolati stantumstm uero nullascessit cognitiin Siquide gadarentes uidentes caesaris & conciIii intentionemetamore territime regi traditi assice

rentu quidam sese noctu gladio percusseruntralii praecipites sese dederunt: quisin 1 sciuio spore submerii defecerunt:quae uidetans temeritatismo peccati fuisse supplicia. m nequaa caesar remoratus: mdem a reatu soluit necnon occurrit etiam non mediocris ei stelicitas. Nam

aenodorus praecordias ruptis malo sanguine profluente:in antiochia stetis uitam finiuit. saeautem de huius posessionis prem non paruam herodi concessitiquae inter draconem Ae galateam eranulatha:uel paniadarct in circuitu rerram.Dimisit autem eum:& curatocibus 'me praecepita ut fecundum illius sententiam omnia tractarentur:& in tantum scelicitatis processitnat eu duo isti romanorum imperium regerent: sar uel agrippa: tertium sibi amicum coniunxerunt hero dem .Qilicum in tanta fiducia consisteret:fratri Bae setore petiuit tetratchiam a caesare: centum talentorum fideiussor existens:ira ut si quid ille pateretur filii eius immunes euaderent.Sed eum caesarem commitatus esset usi3 ad mare:redies: in terra etenodori pulcherrimum ei remptum G struxit:iuxta pamada:ubi 1 lucha pulchra in monte consistit:siub qua terrae altitudo iaccessibilis est aquis immobilibus plena:inde 3 sontes iordanis fluvii nascuntur.Quem locum templo con/structo: sari deuouit. Tune etiam tertiam prem tribatorum concessit subiectis suis occasione sterilitatis: plus autem reconcillians eos:ne aduersarens ulterius . Na in talibus operibus pietate Iuta moleste de puaricatis legibus reserebat adiuice. Qui dii his icitarens:diligentiam habuit haec sedare:auserens quidem otium.ec praecipiens semper in laboribus eos occupari. Nam nec communis deambulatio fiebat:nem conuentus in civitate:sed omnia custodiebantur18 saeuis ima tormenta captis inserebantes: cu multi pala uel surtim in carcerem Hyrcani tracti illic extinguerens intus i ciu1rate pitet & in viis.na erat g couenientes in unu si culaban eos.Dicut et: nec ipsiam hoc neglexisse: sed sepius priuatu accipiens habitu:nocte capopulus couersata :α mentu faciens:quid de principatu suo sentirent: dc si quox omnino atrocesmec approbantes sim

opera inuenisset ibus modis piequebati& reliqua multitudine sacramentis impellebat sibi sidelam existerm& cogebat fauore cu iureiurando tibi:uel principatui custodire. on multi placa tes eum:uel timentes: ueniebant ad quod postulasieralios uero letuantes sua opinionem:kst,

286쪽

UBER

uiter serentes o cogerentur: modis Oibus occidebat. Flectebat autem εἰ possionem grauiter phariseum:& sa mea:Qciol illorum sibi iurare. Qui licet non obtemperassent:tamen non subi torti d iam uenerationes cius per pestionem impetrassent. Liberati fiant et de hac necessitate hii qui dicuntur apud nos essent.Genus aut hoc est: quod conuersatione utitur: qua apud graecox pytagoras tradidit. De his iram in aliis certius explanabo. Essenos at ex hac ca sic honoraba quia maius quiddam de his sentiebat: q de mortali natura dicere puto. Nam non inhonestus sermo videhitur: in historian genere de his talibus intimare. Quidam essenoye note manaemus fuit:p oem Hiram benigna uoluntare probatus pscientiam a deo futur e haben ς.Is dum adhuc heroae puerum ad doctorem eunte uidisset: ut regem iudeou salutauit. Qui illusum se reputans commonebat eum sermonem adhuc priuatus .Manamus hic rides:& seriens manu posteriora eius: regna his inquit sceliciaecinam iam a deo dignus iudicatas es:recole manae mi plagas:ut hoe tibi sit si, gnum de peccatis in regno comittendas. Iam optima est rario: si iustitiam & dei pietatem dilexe ris:& modestiam circa ciues habueris: sed non tale & futurum intelligo dum ola cognosca. elicitate nam Umne ς Fellis:& habebis gloriam eterna:obliuionem uero pietatis uel aequitatis possidebis. c non latebunt deum in ultimo uitae pro tuo facinore. ibus nullatenus aim intenditidum spes herodi deeste timulatim uero: cu eleuatus usi ad regnum fuisset: & sceliciter priniscipatum aegisset mccersiit mana u: S de tPe quantum rignaret consuluit eum. Manaemus aut cum Oinci nihil dixisset: sed tacuisseti intereogauit si dete tantum anni regni Qi essent:respondit: S.xx.8 .rax. sed finem hora addidit.Herodes aut istis colentus: manae mu cum honore dimisit: Moes egenos propter illum honorabat. Haec sibi licet miranda legentibus demonstrare sestinaui avus:8c ostendere anultos apud nos talem diuinationis habuisse noticiam. Qualiter terium post sexcentos annos deposuit: ita aliud duplu condidit. Cap. XI.

Naerea decimo re octauo anno regni herodes post praedicta aedificia: opus non mini,

mum inchoauit. Siquide dei templum maximu construeret& murum altum de dec e erigere iudicauit:dum putaret id nobilius othus suis factis perficere: de ad e terna me lmoriam peruenire.Sed dum non facile populo persuaderi cognosceret: propter operis magnitudinem: conuocans eos hac oratione mulcebat dicens. Alia quae a me 1 regno sunt saetao uiri contribuli alias contribules:ut de his laudem profera credo supersuum tanq mihi quideminorem: licet uobis utilitatem maiorem ferre uideane. In difficultatibus enim nec neglexi quae ad uestra comoda pertineretit:nech in extriretionibus mihi magis:qua uobis Oibus festinaui tu re Ia impendere:& puto st dei consilio ad hanc scelicitate euectus sium rid quanta non prius gens iudeorum aliquando peruenit. Constructae nas sunt prouincia ciuitates:quas habitatoribus plenas: munition Ibus ornates:genus nostrum exaltauimus: quas operosum uide e mihi scietibus enumerare. Quod autem nitor efficere:omni pietate prellentius: explanabo. Bene enim nostis: φistud maximo deo temptu nostri patres aedificaueruntaeu a babylonia remeassent G quia dessent ei ad magnitudine in altum cubiti. ix. secundu instar illius:quod salomon costruxerat. Nemo negligentiam pietatis parentum nostroF accuset: no culpa illon factum est breuius temptu: sed cirus S Darius ida spe filius huiusmodi mensura aedificationis fieri poeperunt. Quibus illi seruientesme I QCcetaribus cope:&post illos macedoni bas: non habuerunt aptum et ps quod ad eiusdeantiqui formam istius mensirra perducerent. Nunc aut quo nutu dei principatui meo pax larga concessa est:& diuitian possessio: o. multitudo reddit :& quod maximum est:amicitia favor romatam qui olum rerum domini existunt: cur non studemus relictu necessitate seruitutis tinopus corrigere:& integrum deo phere pro beneficiis eius in meo regno collatis. Talia concionare herode:multis ammiratione sermo pronunciatus praeter opinione impositici nec aliqua desperatione comoti sunt nisi φ anxiabantur: ne eo Eluto aliquid emergeret:& opus moraretur ad finem uim perduci iccirco maior illis de difficilis putabatur magnitudo conaminis. Quos cu he rodes cernest dubitantes:adhortabatur eos dicens: se non priuς deponere temptu: nil I oia praepararentur:quae ad persectione eius pertinerent. Nam nem mentitus est:ex hoc quod promiserat. Ille enim plaustra parauit: quae lapides ueherentidece milia elegit peritos artifices εἰ mille nume. ro sacerdotes: qui de stolas secundu eo ge honorem habitum in parauit: ted & qaosdam cementario salios aut fabros:alios lignarios eruditos ad templi fabrica hortabatur. Cum oem apparatum alata iter aggrmasset:antiquis sundamentis Iblutis noua imposuit:super quae teplum erexit: lo Situdine centum cubitoR: latitudine centum cubito': altitudine centu uiginti. mi uiginti cu biti:per ips fundamentis desiccatis res erunt:quod post haec Tibus Neronis renouare delibera Dinius Edificatum est uero te plum ex lapidibus albis de tenacissimis:quom magnitudo in longitudine uigintiquinq; cubito 34:altitudine octor latitudine duodecim erat. Totius nam rempli cir. cuitu &porticus undit humillima: altissimu uero medium fuitnit a multis stadiis conspicere e εἰ in prouincia constitutis:& contra habitantibus aut accedetibus cerneret;ianuas aut introitus& supi minaria: necnon & MIa: iuxta templi magnitudine uario ornatu decorauit. Aureos flores ambientes colunas secit super qum capita uitis tendebatur:botros aureos habens pendetesiqui

287쪽

instandam magnitudinem N artificii claritatem uidentibus embebant propter materiei pulchri. tudinem. Sicundedit et & porticibus maximis omne templum:& secundum qualitatem unius euiuis rei sumptibus omnia priora superauit. Porticus uero duae maximis parietibus fulcieban otumpsi autem parietes opere inaudito constructi erant. Nam collis erat saxosiis: paululum ere ctus a parte orientali ciuitatis pronus super arcem: que dudum rex salomon per dei prouidentia magnis operibus muro circvdederat:ab inferioribus partibus incipiens:quem uallis altissima circu bat.Saxa uero ab affrico exposita plumbo Iigauit:ut interiora loca complecterentur mul tum spacium structura compraehendente:& in alto quadrangulo facto:ut uastitas lapidum a frote uideretur:ab interiore uero parte ferro I ti compaginem munirent imobilem per omnia te/pora. Cunm ita tactum opus continuaret uil ad summitatem collis perdurat:& fostas circa murum positas complens:planum super equalemm consecit:quadriporticus in circuitu: unaqua porticu longitudinem stadii concludente:& intra hanc porticum:circa ipsam summitatem alius murus seperius saxosias ambiebat omnia. Ad orientali uero parte pari longitudine portica duplicem habetit contra templi ianuas constitutam: quam multi regre priores construxerant circa omnem uero sicratii orbem spolia barbarorum fixa:quae rex herodes deuouit:addens etia quae εἰ ipse a barbaris coeperat.Per latus autem aquilonis turris adta:angulosa:munita ualde fumi: quam ante Herodem reges di sacerdotes generis Asamoneorum cons iuxerunt:&Batin de λminauerant:ut illic sacerdotalam stolam deponerent:qua cum opus habuisset ut immolaret priceps saccidotum induebatur.Hanc rex herodes stro Ioco releruauit: post cuius Obitum:sub romanis suit us ad tempora tyberii caesaris:Iub quo uitellius syriae procurator cum prosectus hier se misin susceptus a populo clarissime salsiet:uolens eis uices retribuere:ut lacerdotalem stolasib si potestate haberentiscripsit Tyberio caesari:& ille concessit.Et per sit stola sub potest, re video mscpquo obisset rex agrippa. Post que cassus longinus cui ruc sym parebat:ta cuspici 1do iudia procuratore imperauerunt i eis in antonianam turrim eam deponere:dicentes momanis oportere dominos eecisicut & prius.Destinauit igis legatos ad cladiam caesarem: ut de his peterent*yi cum peruenissentvuuenis agrippa romae rex constitutus:petens ab imperatore poerestatem eius accepit:scribente uitellio syriae procuratore.Prius aut sub sullo principis saceracitum: Ac custodum pecuniarum fuerat qui ante una diem celebratictis ad princi Am custodiae romatim ascendentes:& requirentes suum lygillam stola tollebant:transeunte uero festivitate in eodem loco deportantes:& principi custodiae ostendentes: similiter cum lygillis deponebat.Hae aut batimidest turre:iudeorum rex Herodes munitiore consti uens pro tepit custod a ad gratia antonii amici quidem sui: principis uero romanoR: antoniam nominauit.A parte autem occidetalis muri quatruor porte stabant:quarum una ad aulam tendebat intei posita ualle quae erat i medio eius viae:die autem ad suburbana:quarta uero ad ciuitatem:multis gradibus ad insertorern uallem tendentibus:& exinde rursus ad superiora ascendentibus.Nam ex aduerse templi civit iis in modum meam laeebat: circundata ualle altissima: per omnem australem tractum. Qi3arta

autem frons quae ad meridianum sila alias suem posita era habuit 8c ipsa quide in medio portas sit per quas regia porticus triplici tangitudine terminatarab oriente inlla incipiensiad occide tale iatraamplius tendi non potuit. Opus aute suerat in gnum narrari omnibus si sub sole sunt. Siquidem ait ma uallis sic eratrui nullatenus uideri potuisset:squis eius altitudinem attendis set: super quam porticus ilIe steterat.Ex qua siquis a Iummo:idest a tertio tecto notasset: N prosilditatem ediscim uidere uellet:tenebris profundebaturrita ut non posset uisus ad immensam altitudinem peruenire. Columniatum autem ordines consistebant in quadra longitudine na m rus paries colligebatur pariete lapideo: grossitudo uero uniuscuiui. columnae tres coniuetax urunas habebat:Iogitudo autem pedes uiginriseptem: dupliei spina supposita:multitudo autem omnium centum sexaginta duae fuerunt.&pira uero columniarum secundum modum corinthium sculpta ammiranda propter magnitudinem operis.Cum quatuor ordines fuisscirci tres quidem media Iota tenebat: quom duo eode modo laeti:latitudine habebant pedit triginta:longitudine stadia tres altitudine quinquaginta pedibus tedebant:medius uero ordo latitudine uigiti peduhabebat:altitudine eentu: na dupla si utrum suerat.Tecta uero lignis sculptis i figuras diuersas sapparebant:mediae uero porticus altitudo in imensum tendebant:habes colunas compositas politas undi qua e pago inrepraehensibilis omnibus uidebas. Talis Oe primus murus fuerat: a medio uero no multu secundus distabat:gradibus paucis astendendus que paries circuibat Ἀ-pideus: tiiuga habens:q Rhibebat alienigenas ingredi morte interminata. interior autem murus per australe ptem εἰ aquilonis tractum:tres in pariete ianuas habebat a sese distantes:per orientalem uero una maximam per quam transiebamus:purificati cum mulieribus Inaccessibile autesacratisi latinnira quod tertia erat:ubi sacerdotibus selis ingredi licebat. re quod sacrarium ara eratisuperquam immolationes Ec holocausta deo impone Q. attici cicillomo rex M. rodes intrauitaeu utim prohiberes quia sacerdos no existeretised operibus muros dc porticus ex .

mores cinabat.Quae est octo annis edificasse templo P sacerdotes i uno anno:& quin men

288쪽

sibus p radio: o1ς populus letitia complatus est: & primu quidem pro telaritate gratia et deo age. nndeinde de alacritate regis qua in dedicatione habuit laudibus eum extollebant.Rex aut treten os boves optuIit deo:& alii secundu uires suas. quom numerus nullatenus aestimabatur. Nacum oecurrisset templi dedicatio: registi natalitius dies quo principatum assiumpserat: in signis est celebrata festiuitas. nstruxerat & effossam uiam ad aulam ab Antonia intra templum duo cenae per sanuam orientalem: super quam dc turrem aedificavit: quatenus ec subterraneum haberet ascensium: propter popuIi seditiones.Dicitur aut per illud tempuς dum templum construere. Iur:quia in die quidem non plueret:nocte uero ymbres descenderent quatenus templi constructio non prohiberetur. od uerbum nostri patres tradiderunt: nec est incredibile: si S alia dei prouidentiam aliquis consideret. mplum sidem huiusmodi constructione finitum est. CIncipit Libet.xvi. antiquitatis Iudaicae. TQuemadmodu Herodes filios Ilios AIerandiu & Aristobolum de Roma in domum sua redaaut:ς reuersi: uindicare cogitabat molle matris suae in salomae & caetem qum accuati Se mater eam danata sitit:& qa patet eoR hoc dissimulasmxores nobilissimas eis iunxerit. Cap. LN amministratione ren studium Herodes habes rex oes iniqtates prohibere quae p ciuitates N Ouincias sebant: Iae statuit nudi a te nus priori simile in q ipse firmauit fures uendi. res non poenae

tanta gruis: sed ad confusione patrue: solutione. consuetudinis existebat. Na alienigenis de non eunde uitae modu habentibus seruire in his quae imperasset: peccatu in religione: non poena excedetium erat:du inyrtioribus cautu suisset de hac poena. Na iubebant legeς quadruplu fures reddere:non habente uero tantu uenundari no tamen alien genis:nel sper tuu seruire iudes: sed sexto anno ab sobui. go pter constitutione di preter lege reddi hanc poena superba uidebas nec regis sed tyrani in uniuersos subiectos tormentii atro cissimu excogitatum:quod in uti parabat discordia .Eodem Neherodes ad ytalia nauigauit Caesare desiderans salutare:& uidere filios lucri romae degentes. Caelatquidem amicabiliter eum lascipiens:persectos ei doctrina silios reddidit: quos & ad propria domum reduxit.Cum uero ab Ytalia redigenti studium populi circa iuuenes erat:& persipicuos eox

omnibus secit magnitudo corporis:& regius ornatus: rma non deficiente. Et inuidiosi statim usi sunt Salomae sistori regis:& illiς qui accusationibus marianem damnauerant: dum putarent: si praeualerent ultionem exigerent de his quae in matrem siuam commissa uidebantur. Causamucro timoris ad illorum criminationem transierebant:dum dicerent:non libenter cu patrae eos commorari propter matris interritum:&qaia iniustum eis uideretur simul cam intersectore ge nitricis manere:& ex ueritate sumentes initium ad uerisimilitudinem descendente ς affligere eos tentabanti& fauorem patris quem erga filios habebat auellere. Quod non manifeste ei dicebat: sed in multitudinem rumorem sipargentes:Herodi nunciati credebat: unde odium in eos patris ruat sit interea omni suspitione uel accusatioe praetermissa:rex amore filiorum honores largitus

est & uetotes eis nobilissimas iunxit: Aristobolo quidam filiam Salomae beronicei Alexandro ue, in Archelai regis capalocium filiam Glastram. Qualiter Herodes ad agrippam ueniens:inuitauit eum ad Iudeam uenire:& prosectio agrip/pae ad Oniam. Cap. II.

T Vm haec disposuisset M audisset Mareu agrippam nauigasse rursus ab Ytalia ad aspar

festinauit ad eum:a quo petiit:ut ad regnum eius accederet: ut obtineret quae oportebat ab hospite uel amico.Qui cum flexus eet:laetus ad iudeam perueni Herodes au. V tem nihil quod ei placuerit reliquitiin nouis ciuitatibus eum suscipiendo:aedificia demonstrando amplissima: At Omni deliciarum apparatu refici edo eum cum amicis in sebastia: ueI areae portu a te constructo: et in oppidis Alexandrio:& Herodiomel Hyrcanio. Ducebat etiaeum ad ciuitatem hierosolymorum:occurrente euncto populo cum laudibus.Agrippa aute deo quidem centam bouex immolavit: pauit etiam magnifice populum. Qui licet multos dies illi euellat remorari:tamen propter tempus nauigatio as sestinauit rursus ad Oniam: muneribus abi Herode inustis donatus:una cum Iuls amicis nobilibus perruenit. At Herodes multis nauigationum circuitionibus Mundo uenit ad agrippam, Cap. III. Ex autem post hyeme ueris tri a perauit rursus ad eum: mens exercitum ad bota avducturum. nm per rhodum de choo nauigasset:putauit esi in leno luenire. Flatu uero aquilonis in chio remoratus est: ubi multos sibi occurretes donis regalibuς ho

norabat. iii ciuitatis porticum uidisset dirutam:quam in bello mitridatico deposi

289쪽

DE ANTI UITATIBUS ora

ram:non facile propter magnitudinem Spulchritudinem restaurari contigerat pecunias prebes qnte superabundare potuissent ad operis perseetione. praecepit ciuibus:ut non negligerent: sed cit1us ornatum mae ciuitatis erigerentiipse uero cessante procella:ad mitsIeni accessit:& exinde adhraantium prosectusaeum audisset ultra cerulas cautes iam agrippam nauigasse: mnauit & ad sinope ponticam descendens:subito illi ansperatus apparui a quo libenter exceptus: honoribus huebatur.Cum quo re totius expedimis tempore labores partitus est.Cunt prouincias poticas ordinassent: r -fiagoniam & capadocia:& exinde per maximam frigiam proseisti: epheli peruenerunt tunde ad samu nauigauerunt.Multa uero per ciuitates singulas beneficia regis secundum petitiones interpellantium fiebant:dum largitionibus minime parcerentiscd Sc si qui aliquid ab agrippa petissentiarbitrio suo postulata coplebat. Cuch bonus & largus praesta do petetibuς ret: nullum contristare diagrippam similiter ad beneficia prouocabat. Nam ille libus alias milite sibus eum reconciliauit iratum:per bluit & pecunias quas procuratotibus caesaris inti debebat: ali quoq; petitiones munificenter complebat.

Interpellatio iudeo ad agrappa in Oniapiente herode: desus graecos accusabat. Cap. IIII --st Umm ad onia menissentitude e populi p ciuitates habitantes:tepux dg fiducia nacti uioIencias reserebant qs patiebane du & legibus ypriis uti no sinerens: damnata etia i pratunia exacton infestis diebus daret:*pecunias qs ad hieroselyma alias ab hierob selm a transmittebant:& multis calamitatibus opprimerens: romanis sti praecipi tibus eis secundil Oprias leges uiuere.Ouae cum suggessissent herodipraesentauit eos ut audiret astippa em ali nonrem1colau at quenia ex suis amicis dedit:qui I eix poraret. Agreppa uero roman e nobilissimos:& reges & potentes qui tunc praesto erant cu ad cociliu secu Muxisset: nic Iaus itali eis locutus est.Omnes quide o maxie agrippa indagentes oportet s necessitate confugere ad eos: qui uiolentia possint auferte Hi uero qui nunc interpellant: fiduciam priuς auobas datam qua Iepius optauerunt:nullatenus se mere p uos postulant qui dedistis.'tut enim ut haec quae acceperunt a uobis qui isti potest x ptisare struentur.Nam damnis assiciunturmoab aliquo mel1ore: sta ab his quos pariter secum si biectos uobis esse cognoscunt Et siquide maxima Iunt quae a uobis meruerat laudabiles uidens:g, ita se probauerunt beneficiis dignoxii ue ro minora sunt:inhonestu eius nec haec firmauerunt et pii iterunt .Hi qui uiolentia iudeis iget ut nisi putarent bonos eos esse: q, a uobis talia meruissent:non ris suiderent:& uestra beneficia cessare niterentur. Quod siquis interroget:utrum uelint patriis legibus ipsi priuari.Limmolationi bus de pompis qua lactis alias fictis diis offeruntiscio liberer eos omnia patuquam patrias Ieges amittere. Nam & bella propter hoc multi amplectuntur uerentesme transmutantur patrias le/νς:Ac libertatem quibus niic uniuersum hominum per uos potitariquod nox etiam petimus ut liceat nobis per prouinciam seruare istenta. Cur eis hi quae paci uoluntati estos committunt: Illud uero eonsideremus.Nuquit est populus:aut ciuitas: aut gens alum hominum: quibus ma/ximum bonum apparuit continentia uestri imperiuueI potentia romanorum-Iaudet aliquis eorum beneficia infirmare Iicet sit amens. Nam nemo est Mui non horum particeps:uel publice uel priuatim existat. Quod&siquis auserat quae uos donauis:nihil firmummem sibi quod pertios habuerit obtinebit. Vestra enim beneficia quis enumerare praeualeat.Si recordatus fuerit regnum antiquum S modernum imperiumnnulla eximantiquae a stelicitate uestia concessa sunr. Nostra uero licet clara suntmon tamen inuidiosarpropter uos qui ctonastis. Hoc tantum perfrui postulamus:ue sine impedimento patriam religionem seruemus.Quod te per se inuidiosiim esse non debet:siquidem deus Ieratur honoratus.Ex nostiis uero solenis nihil inhumanum est:om nia enim religiosa S iustitia salatari deuora. Nem celamus mandata: quibus utimur monimentis pietam ct human psessionum. Septimum uero remittimus do strina nostroμ solentu ibuti. Quapropter nullatenus peccamus:boue nai3 probantur I es quas colimus siquis per se eas reaerat:& an uar existentes:Ιicet eg aliquibus non sic esse uideantur:ut earum honor p Iongitudine temporis non facile repellas ab his qui S eas caste custodiunt:quibus nos priuant per uiolentia. Pecunias nas qs deo colatim trapientes manifestum sacril lum committui. Uectigalibus uero grauantes nos in festis diebus:ad iuditia N ad mercemonia no necessatia nos pertrahunt: pro contumelia religionis quam nos colere cognoicunt:de qua non iustum odium habent. Siquideuestrum imperium si omnibus dominatur probitatem quidem laudat: contumelias au em sortiter abhorret. Postulamus igitur maxime agrippa uiolentias auferruut non prohibean t Iegyti

mis notas in selenitatibus perfrui: dc ne substantiae nostrae rapiantur ab his quibus nullam uicio ilentiam inserimus.Nam petimus G tantum iusta:sius etiam a uobis primo donata: possumula b pro his senatusconsulta:ὰ tabulas in capitolio positas legere quaς certum e experimento nostrae circa uos fidei datas.Et si nullatenus fideles uobis apparuissemus:deberet tamen firma esse quae donastis:¬atu nobis: sed etiaothus hoibus alis:em beneficioR Iargitionibus ampliates: quo e singula siquis enumerat:post immensam oratione longo sermone coiicere. Nos uero ho

290쪽

fisiens residet.Qualiter eius fides erga uestra similia claruit. Quis mi fauor eius: aut quis in uos

non cogitatus honor: aut caua qua defuit. Quis cohibet uelira circa nos numeranda bene si cia explanare.Sed bonum puto:prius patris eius antipatri res gestas explicare. Qui cum aegx ptu caesar intrasset: cum duobus militibus armatis ei auxiliaturus oceurrit:nec iteri cstribus certaminibus: nem naualibus minor apparens. Et quid oportet dicere:qaanta profecit illo ipe:tot dona, rionibus caesaris accumulatus. Singulas uero memorare caesaris epistolas qς:tuc senatui pro ipsis destinauit:publicos etiam honores:g, ciuem romanum antipatrum ordana et: supersuum puto referre. Suffcit enim me demonstrare:iuste nos beneficia uestra possedisse:q per uos postuIamus confirmarirquae etsi pNus non extitissent sperabamus affectu circa uos nostri generis:& uestri erga nos amrere.Nunciasininobis ab hiero lymose i eis:qliteryuincia igressus esses: & deo pse has imolationes:honorado eu integris stapplicationibus pseluisaes: &quct populu pauisse ab Illo munera suscepissesugua: p getes de ciuitates signa uel iudicia hospitalitatis di amicitiae uestrae putantur:quae meruit iudeom gens p herodis prouidentiam.Haec admonentes una cum isto tibi confidente rege:petimus te nihil supfluum:sed ut qaae uos dedistis ne concedatis ab aliis auferri. Cum haec nicolaus disseruisset:nulla est saeta a graecis cotrouersia. Non mi in iudicio haec: es iconuentu uentilabantur:hac tamen occasione pro latinctione usi sunt dicentes: q, inquilini per prouinciam iudet uiolentiam habitatoribus eius ingererentidum illi indigenas Ie timonstrabati de licet tuis sbleniis us:tamen nil lederent eos. Queadmodu agrippa confirmauit eis leges: Herodeis ad propria rediit. Cap. V.

Rgo intelligens agrippa uiolentii eos pari:haec resipondit pler herodis amicitia uel

fauore:paratu se esse cuncta iudeis concedere. men inquit qua postulant p se iusta perspicunc:& si amplius petissent:non me piguintiqua: no Iederent romanu impe riu eis concedere.Sed quo haec de prius acceperunt infirmari nullatenus cocedo:quox uolo sine molestia propriis stilenis potiti.Cum haec interlocutus fuisset: ciliu dimisit. Herodes autem affectui eius gratias exoluebat.Ille pariter eum amplectabatur:&ita tunc sicesserat. liter ali ocuturus est Herodes hierosolymitas:& quartam partem eis fiscalium praeteriri anni concessit. Cap. Vl. Ex autem domi reuerti uolens:nauigauit:&ad caesarem ductas:non multis diebus

rem prosino flatu uentorum ad hiero Nitiam peruenit. Ubi cocilium totius populi Gni gregans: m multi ex prouincia conuenissent:eontone habita: rationem totius ibae imus ersectionis explanavit:& quae iudeis in asya per eum prouenissent:ut sine uiolentia

imposterum possent degere. Narrauit etiam quae lae licitas uel gubernatio siti princi patus eis profuissent:necnon quarta partem fiscaIium praeteriti anni eoncessit. a illi oratione uel gratia laetati:cum stimma exultatione:hona orantes regi recesserunt. Ut perturbatio domus herodis facta est: alexander de aristobolus filii herodis indignatione habentes aduersius Lalome sororem regis:& serora fratrem eius:propter mortem matris Laridet, Ii econtra maliuoIis in eos accusationibus atentes. Cap. VII.

Rocedebat autem seditio domestica:3c acerbiorem accipiebat prouectum: cum tanqhereditarium odium suscepisset circa adolescetes salome: di sumpsisset de matris eos morte audaciam:dum uellet neminem illis relinquere:qui posset mortem e e uino dicare. cim adolescentes a genitore discordarent: moria matris quae falsis accusa. ionibus suerat interempta:& imperii cupiditate:Narsus simile maIum priori ortum est dum dorogationes ab illis circa salome & serora fierent:insidiae uero ab his circa adolescentes Na odia par pro alterutris fuerant:moduς autem odii non similis dum illi quide manifeste detraherent: 1nhonestum putantes iram celarentii uero non inli modo:sed callide de maliuolis accusationibus uterentur: seducentes semper adolescentes:quorum audaciam putabant ad necem posse fieri g, nitoris.Qiai nuIlatenus pro matris flagitio confundebanturmec eam credebant iuste petisserim.. mo magis festinabant in auctorem homicidii uindicare. Deinde euneta ciuitas istis sermonibu completa miserabas innocentiam adolescentiumriiligentia uem salome crescebat G ab illis o casiones ateipiebat:dum sic contristarentur propter indignum matris interitum. Dicebant ent: Iere quidem contigisse matris obirum: uero miseriores:qui eompellerentur cum interfecto tibuς matris cohabitare. Nautem ad peiora absentia regis procedebant. Qgemadmodum herodes indignarus filiis alexandro S aristobol praeposuit eis anti refid riuata uxore gentium: ipsbs autem ad caesarem deducens accusauit. Cap. VIII. Um ergo hercides redisser:& populo iter locutus esset sicut praediximus:statim sermones ad eum per seroram S salomen proferebanturimagnum ei ab adolescentibus periculum imminere: g, minime sustinerent inultum matris interitum. Addebant etiam: archelai capadocis spe niterenrur:tanil per illum ad eaesarem profecturi:& patre hor em accusaturi.Per quae confestim conterritus herodes obstupuit:quod Salii eadem nunciasset Remidabatur autem priscas calamitates: s nee More priuatus:seditionibus liberata domus