Josephus de Antiquitatibus ac de bello Judaico [Rufino Aquileiensi interprete]

301쪽

mmni trabitant:& simul imperatoribus si riae εἰ archesao rege cappadocia :quanto is a Itos exi stimaret amicitiis eius uel honorihus clarissimos:eorum sententiis quod oporteret impleretur. Hemdes autem cum litterae uenissent: Iartus pro reconciliatione:& se sibi potestas si per filios suilis concessiaslatim accersiit cunctos a caesare constitutos ad concilium:quem praeter archelaci quem propter essen Iam noluit interessem uid uoluntati suae impediret. Cunq; in beritho impexamin& alii conuenissent: filios non permisit ad concilium accedere: sed in uilla quadam sydoniorum palestum nomine tum ciuitatem reliqui imi uocati ad concilium praesentarent. Solus autem ingressus. cI.uiris considentibus: accusabat silios:& causa quidem non erat acerba: qaatii ad ueritatis:indicia: multum uero dissimilis patris filios cilminantiς. Nam uiolanter perora t. N robatione causa tu thahatur:& maximi furoris uel ferocitatis signa mo trabat. Defendebat et tanq uera:quae in odio filiorum dicta suerant:& quae ipse contra filios scripterat legebat i etbus insidiarum nulla conscriptio fuit:tantum uero st sugere cogitassent-derogationes quaedam:s obsu obria propter odium quod in eos habebat. Quae cum legisset:clamauit iurando: φ melius uita priua ref :qua talia uellet audire. Deinde dixisset: dg natura de caesare concedente pote statem haberet:addidit & patriam legem sibi praecipere: si quando parentes filios accusaret:8c si per capita em manus suas imponerentinae cesse populos circustantes eos lapidare:& huiusmodi morte se timere: quam I em ipsam paratam in patria qaidem uel i regno facere uoluisset: sed expectare ili' iudicia:cognitores at in isse eos in manifestis filio e & non paruis criminibus: ut tempus habentes dignum mullatenus deberent negligereme aliis talia prouenirent. Cu haec rex ita dixisset: nee adolescentes adlatissa sti5em transighnt:uidentes iudices st modestiam uel re, conciliationem minime assiumetet rex:potestatem ei confirmauerunt. Et primu 2 quidem saturninu mir conssularis:& in dignitatibus clarissimus:mitte sententiam protulit dicens. Damno filios Herodis interfici uero non ius tam arbitror: quia & ipe filios habeo: At regem puto sic uelle: qui vin scelices filios se habete consentiat. Postque saturnini filii tres qui eius erant ligare: sentetia ea a de patre MisIeruia Iuminus a temtra morte punie dos filios herodis res dit: ita circa parrem iniquos inuentos. Eade cia plures dixissenta ut nihil ambiguu esset quo minuς intelligeres morte damnatos adolescentes:statim Herodes ad diru puenit:duces miseros adola sicentes. Cunt nicolaus ad eu roma delatus eci:& prius ipe sententias in beritho de filiis pnuciatas audisset: hoe rodes cossuluitqd amici eius de hoc romae delibet assent ille ait. Quod N mihi uidetur: scilicet impia esse q illi de te senseranti oportere uero legatos Se custodito cohercere: 5 siquid tibi aliud

uisum fuerit. Provide tamen me plus ira candra qaam modestia usus esse uidearis. Nam minime dimitti istutos putome talia committant: quae nullatenus possent corrigi. Multi etiam morum amicorum eadem romae deliberauerunt. Herodes autem cum tacuisset mesticia tentias post iu

sit meo Iau secu nauigare. Moxl ut ad caesarea delatus est: rumor a populo de filiis eius euolabat: cunctis sustinentibus ubi causa eueniret. Dum sic perie litarentur de doloribus e condolerentdacere aIiquid palam:aut dicentem audire sine periculo non erat. Unde misericordiam cu dolore conclusam sine u e comprimebant. Unus autem miles nomine tyro. eum filio suo ueno vel . amico a exandri: ne a q alii timore taetra doIebant cum Iibertate loquebatur:& sepras ciama bat intra multitudinem dicens: st perisset ueritas: se iustitia ab hominibus recessisset. Vigent leti mendacia uel malignitas itantam si nebulam humanis negociis intulerunt:ut maxime caIamita. rex uel miseria pro nihilo iudicentur.Cum talia sepius exesam asser: Iicet non sine discrimine: ueri tax tamen omnes mouebat. Quapropter singuli timentes se occultabant: sed hxe illu diceritem Iibenter audiebant.Qui cum regem petisset: ut istus isti q uellet edice r: concessum ei non fu 'istetr non possum inquit rex continere pro tali dolore fiduciam uel audaciam meam necessaria quidem tibi & commoda: siquid utile uellis ab ea suscipere: meae uero rure lae contrariam. Deide bsecutus ait. 3o tua mens sagacissima recessit: aut cur superabundans sapientia lentiu multas: quo plures uel maximos acquisisti triumphos. Quid est :*cognati uel amici remorantur peti tionibus tuam flectere pietatem Ruos tibi minime iudico esse cognatos uel amicos si despexerit tale scelus: in tuo beatissimo fieri principatu . Tu uero non praeuides quid eueniat si duos adole. scentes ab uxore tibi regia creatos:& in omni fiammitate uirtutis praecellentes citcidis: tet fistum senectute relinquis aeum uno filio male uitam tuam disponente: S cum cognatiς quos totiens iam morte damnasti.Nonne cogitas:ς, multitudo tacens crudelitate tua conspicit de odit: exe citus quom metus εἰ primatus eius misericordia ille de inscelicibus eo diu uero in te haec faciete concupivit.Cum haec rex in initio non libenter audis et S comouissent eu uerba tyronis:p quae manifeste familiati v psidiam exprobrauerat: paulati imeia Ac militati fiducia usus t3rro cocidit: Ac turbatione compleuit herode.Qui cu magis increpati Q admoneri se putasset:& quia milites eu abhorrerent:& primatus eo e indignarentur: praecepit notatos cuncctos cu tyroe ligatos i custodia detinetLCum hoc actu fuisset:& triphon quida tonsor regis inueta occasioe rege adimet: ait. suasit mihi tyro lapius dicens mi rege tondens: guttur eius incidere: nam inter primos apud

Megadrum poteris esse:magna sis donationes ab eo accipere. Quae cu dixisset:eu rex Opraehendi

302쪽

praecepit:& tormentis tyrone:& eius si liu:atm tonsore subdi.Cui tyro ita cessisterenuides istin patrem lisum crudeliter laceratum mec habentem spe salutis: suturum sibi iudicium ex tonestis paratum intectis gens: se inquit ueritatem nunciare: si uerbo confirmaret tometa patris εἰ stare mittere. Cum rex fidem dedisset:dixit sibi constituisse tyronem manu stra regem adire S tam dere si copia daretur: ut Blum eum inueniret:multam pati quatenus Alexandro praestarer,inae cum Ille dixisset:patrem a necessitate seluit. Incertu autem est: utrum haec ueritate an necessita, te recit letit: ut aliquod perfugium in praesentibus malis inueniret. Mors iuuenum 8c septatura corporum eorum in Alexandrio. Cap. xx. ita es autem licet deliberasset iam dudu filios interimere: tune tamen festinauit etia delitati sitae finem imponere: Sc in contione producens:tte tos priores militum remi factos cum tyronesilio eius: οἱ accusatore tofore:criminabatur eoram omnibus. Et lillos quidem multitudo peremit:Alexander autem dc Aristobolus in caesaream tracti patrat praeeipiente I aquato perimuntur. Corpora uero noctu Alexadrium ponuntur quo matris

eorum pater:pluresψ cognati: uel proaui positi esse uidebantur. CIncipit Liber. xvii. antiquitatis Iudaicae. C aliter antipatet odio habitus est ab Oigente a ter interseetione fratrum suo e. Cap. I. Ntipatro autem postq fiatrum extitit accusator: εἰ i primis facinuti extremae impietatis ac crudelitatis impuIsbr: haut sane pro uoto spest uitae sequentis apitur. Nam quis amittendi regni metu fuerat liberatus es iam uidelicet illud cum fratribus se comunitaturum fore no cernere:operosius tamen N ambiguum regnum sibi fieri magis m. giis sentiebat. Siquidem odium uniueris gelis: aduersus illum erat 1 exortum. Fuat uero illi etiam hoc valde contrarium: totam contril stabat mi Iitiam: dum aduersam ab ea gereret protinus uoluntatem: in qua proculdubio omnia regni munimenta consimant:& maxime quotiens gentem aut popuIum uniuersian nouarum rerum cupidist ne pertintari contingeret.Τantum etenim periculum ei fratru procurauit interitus. Uexu tamen cum patrae pariter participatur rhna di negocium: non aliter quam si rex etiam ipse consisteret: amplioram ei negocia credebantur: dcunde pire debuisset:firmitatem magis fauoris iuenerat:* quasi pro Herodis tutela fratrum litorum proditor extitisset dc non inimicitia qua circa illos dc circa patrem ipsam detinebatur. Tali, hus enim eum maliloquiis induxerat. omnia machinationes erat uiam constituentes qua aduersus Herodem tenderet: ut antipater accusatores non haberet de his quae patrare cogitabat: Herodes autem omni refugio nudaretur:no habens qui sibi auxiliaretur: cu antipater hostis manifestus existeret. Proinde odio paterno illas fratrum insidia I perpetrabat. Pulsabat autem amplius ut ab incepto non desisteret:s, cernebat moriente quidem Herode certe sibi principatum eo se uentiatum: prolixius aute uiuentermulta sibi surreptura pericula: si eius factio proderetur cuius extabat se compositor:& quae si pala fieret hostem illi patrem compellebat existere. Propter quae ad donandum erat Iargas ct affluens:de etiam eos qui circa patrem erant lucris pulsabat ingentibus ut aduersius eum holum odia concitarent:& maxime illos quos romae possidebat ami cos missionibus magnorum numerum sibi benivolos comparabat. Ante omnes autem saturni num qui tunc curam syriae gerebat inducere magna spe incitabatur: sed etiam saturnini fratrem promereri festinabat. Ad haec serorem regis uiro inter primos apud Herodem coniunctam: tuo modo utens:ad se uolebat attrahere. Erat quippe ad fingendas amicitias coIloquentibus secum callidus Se ad odium dissimulandum ualde credibilis:& ad celandum semetipsium satis astuti sit. mus.Non tamen decipe ualebat suam nutrice quae illum iam ante abunde cognouerat: dc ab eo selli no poterat. Siquidem omnibus eius factionibus iam antea fuerat relu ta: ob morum eius improbitatem: quis eius filia heret uxore prouidelia matris antipatrude eius ipsius instatia illam siuscipiens: quae primo suerat Aristoboli Eciata conubio. Nam alteram talleas filius uiri eius hahebat uxorem sed nullum hoc ei tutame era uo minus eius inteIIigeretur iniquitas: sicut nec mus e natio quim obstiteratiquominus odibili et haberetur. Interea Salomae festinantem si I. lao arabo coniungi corporali libidine concitatam:Herodes compellit cum alara inire connubiueooperante quom illi Iulia:& permadente Salomae: ne illius renueret nuptias: ne inimicitiae inter eos matutius orirentur.Iutabat quippe Herodes: nunq si circa Salomae beniuolum fore: nisi coniugium alexe susciperet: εἰ obediret Iuliae utpote caesitis coniugi:ad haec etiam utilia laadent idnterim filiam archelai regis Herodes ad suum destinat patrem:quae fuerat Alexandro iugata idola

etiam restituens rat nustam inter eos certamen inuetur.

303쪽

DE ANT UITATIBUS CXX XVII

Quali et Herodes rex filios alexandri&aristoboli si Ii adoptans: filia sero e illi et de

spontauit &antipatri:& qtiter antipater pisast patri desponsatione in se os tra ferre se Iios: & qtiter herodes aduersiis traconitas uoles munitus existere: zamaram iudeu si de habiloediscesseetas: Si antiochia degebat euocans ibi Gltituit: θc utebat IIIo Opposito aduersus draconitas. Cap. II. Pὰ aut enutriebat filio M silios di Iigenter admodum. Erant enim a laxandro quidem ex glastra uirilis sexus duo: aristobolo autem ex hoenice sal me si Ita mascula tres: pu Hel duae & ilapius amicis praesi)ntibus coram se Herodes eos constituens: filiorum

7 data quoq; sortunam causanam deploras:orabat:ne tale quicq sitim filiis accidissiet: si H &cum uirtute crescentibus uicissitudinem illi nutricationis S educationes exoluerent. De n D. bat autem eis maturo iam tempore decurrente: maiori natu quidem alexandri filiorum filiam se rorae: aristoboli uero filio filiam antipatri: filiam uero aciit Oholi denominat alipatri filio altera uero ex filiabus aris oboli herodi silio Ilio: fuerat autem is regi natus ex silia ponti scis. Paternus quippe mos erat: ut simul plures haberemus uxores. Agebat autem si Itorum desponsationem rex miram insantulorum parentibus orbatorum:ad beniuolentiam eo per sis metarem coniugale in antipatrum prouocare desiderans. Antipatet aurem non cessabat circa i fantulo ς ea uolutate uera sari: q circa fiat res quom suerat agitatus. Incitabat at eum studium patris quod circa infantulo ς

gerebat: sperans eos maiores ac meliores Ibis fratribus scire praeteri .m cuna in uirilem aetatem p- rumperent: archelao etiam auxilium nepotibus praebituro: uiro in regni culmine costituto:& se rora in murum unam ex eis susceptro filiam: tetrarches enim erat iste. Excitabat autem eu uni uersa quom multitudo: quae circa insantulos quide misericordi meae mouebatur:aduersus eum odium autem in omnibus gerebat: Propter quod claruerat tante in fratres iniquitatis astructor.

Machinabatur quoi di sibi uere quae patri placuerant aduersiam sibi reputans: si tanta contra se talium adunate turrientia. Et disterebat quidem herodeς sequi postulationes antipatri ut ip equidem aristoboli siliam in conubio susciperet: se rore uero filius fratris eius alexandri filiam. Et sponsiones quidem nuptiaμ huiusmodi gerebantum regern tamen inuito. Herodi uero ea tepestate uxores erant nouem:anta patri mater 8c silia potisicis:ex qua etia omon mus illi filius fuerat p. creatus. Erat autem ei et fratris si Ia coluncta:& cu ea neptis altera:ex his qui de Iles nulla germinauerat. Erat etia i uxoribus ex gete fama reo una: ex q sili1 extiterat ali s&archelaus & filia oliphias nole: δ: hac ade postea iosippus tu Eepit uxorc. qui regi fuerat fratruelis. Archelaus autere antipas romae apud quenda familiare educabat. Coni ueta illi erat etia cleopatra sed hierosely mites:& filii ex ea fuerant nati: herodes de philippus qui etia romae educabatur. Erat in uxoribus etia pallas qua late luet peperat fi liii. Sup has quoq; fedra:& helpis erant uxores ex quibus duae filiae suetant procreatae:exa mana note:ac lato me. Filiae aut maiores natu: ex una matre Pcreatαcu alexandro quam intuebatur serora nuptias: coniuete erant una quide antipatri 1broris filio: altera uero salelo:&iste quo fratris herodis fuerat filius:& hoc quidc ex di positione saetu erat herodis.Tunc aut uoles aduertus traconitas munitus existere: sitauit ut Cir iudeis edificare non distante mapnitudine ciuitatis: ut pro hoc inaccessibiles hostibus faceret limites tuae prouinciae. Et cognosces ustu queda iudeu ex babilonia: cu equitibus quangentis & i agittariis plurimis:co gnatoru et a multitudine: uis ad centu serme numem uirorum euisaten fluuiii transmeasse:N iantiochia in loco qui dicitur dasne seriae uersari cu saturnino qui tunc ibide in ator militiae c5sistebat: illu et locu ad hab; tandum benigna lalsitate cui balatha nomen erat cedere promisit. Euocabat e goeucu tota multitudine olum qui eii fuerant conlecuti: pondens datum se terra iregione quae dicitur bathanea. Destinauerat et 1i eii intra tracon: t1 de costituendu uolens eius ha halatione obstaculii cotra hostes habere. Promittebat itam illa regi e sine tributis re datu : deliberos scire quae moris erat illius regionis habitatoribus exhibere: ii nun et eis terra di nullis iulationibus obnoxia pbitum. His pluasus babilonius ueti:& sulci p. ens regione:oppida:& munici pia plura costruxit. Et uacu bithyra note costituens: obsta cald erat & oppositu quodda alias positio quaeda ille uir aduersuς traconitas Iudeis de babilonia hieto ibi, map lacesici' lpa ue nientibus: ne quis em latrociniis traconitam insdiisl .laderetur 5c aduentabant ad eu plurimi: maximeq; illi undim cocurrebat:a sibus paternus mos iu deose de instituta colebantur. Quibus

rebus illa regio breui populo facta est ppter quod i munis ab Oibus functionibus p manebat: uiuete dutaxat herode. Caeter u postq philippus filius eius pricipatu regni lucepit modicas Puom illis sunmones i posuit agrippas uero maior & filius eius Q omonimus quo 1lli constabat eos admodugrauauere: nota me eis delibertate Ipl cu possent ulla itulere modestia.Sed roani delae dominatu illius regionis adepti:libertatis quide cometia ipsi seruauere dignitate ipositionibus at eos lanctionuusqueq* grauauerui. Et haec qui de oportuno Te diligen .er exequar oratione Poedere. Zamaris at tabylonius iter haec uita defungit: qui ad possidenda illa regione ab herode fuerat aequisitus:quin cu uirtute uiues: filios quom optios reliquerat: iacim si side qui sortitudine clarus extabat: is equites babylonios si lub illo fuerat cotinebat: sc hely: quos rex anicie.

hat abunde muneribus. bed iacimus in senectute deiunctus:philippu filium dereliquit: manu

304쪽

bonu: N' aliis uirtutis artibus usiui scipra quelibet accomodum. Ob hoc fida illi amic1tia:& firmis smuς fauor cum agrippa rege prouenerat: militiam ii totam quam rex habebat: iste curabat: Subicum deducendam rex postulabat: eius regimine ducebatur. Qualiter antipater oblectabatur eo ς qui circa se roram erat: uoI nς per illos insidiari patri aequalitin agnoscens serot regis salome:canculo denunciauit fratrude de intersectione pharis ruregi aduersantium Cap. IlI.

Erode autem in quibus retuli costituto: in antipatrum spectabant cuncta negotia: propterea quia utilis ac promptus a rege putabatur: & rex hanc firmitatem non amiserat potestatistquam ei pater promptius indulgebat: spe quasi fauoris eius ac fides. Ad haec erat etia ad derivandam in te audacissimus:quomodo incognita erat patri eius neqtia: N quo ad fidem faciendam in dicendo callebat. Erat etiam cunctis terribilis mon tantum magnitudine potestatis:quantiam peruersitate in r& quod erat ad male loquendum procacissimus. Maxime autem euin serorax accurabat: uicissim curabatur. Nam eam cal Iide ualde circumne. rat antipater:& maxime per mulieres ad occupandos eius animos ambigerat. Deditus sitae sue. rat feroras uxori matrim eius atm Erori:licet mulie e genus horreret: ob inauria filiam suarum uirginum: verutamen haς patiebatuNabhij ducebatur:& nihil ab eo sine illis muIierabus ag, hac. Nam hominem illum etiam med a caminibus accurabanti sed & sibimet inuicem cooperari nequaq mutuo fauore cessabant. Ita enim eas omnimodis . antipater induxerat: partim p semetipsum: partim etiam per propriam matrem. Nam idem heqtiatrior mulieres sentiebant Idemq; loquebantur. Ferore tamen circa antipatrum in nonnullis minimis lane rebus sentetia habebatur. Erat autem illis in contrarium nitens regis Ibror: iam diu cuncta circv ispiciens:& amicitia e ein pnicie herodis tonstrui cernens:& a nunciaiado non abstinens. Illi aure sentientes molestam effregi suam ad inuicem beniuolentiam: consilium inuenit: ut manifesta eorum amicitia non es et nem palam colentum sacerent: odium autem S maliloquia ubi tempus exigeret contra semetipsos confingerent: maxie aute sub Herodis praesentia ut ad eum de siemetipsis talia deferrent: secrete uero beniuoletia inter eos firmior certiorq; constaret. Et sic quidem illi gerebant: salome autenihil prorsus latebat: nem primu eon propositum ad huiusmodi negocia festinare nem runc quado secretas machinationes construebant. Cuncta quippe illoμ mulier indagabat:quae aplificans re atrociora faciens:ad fratrem propriu perserebat secretos eo conuentus instnuans & coultria:& e6sulationes occulte inrotinam c sertas: quae ad eius Interitum tenderet: nisi maturius yderetur. lndicabat quoq; illos in manifesto quidem aduersarios Mimet quas constare:&ad lesiones muruas ficte loqui: finemq; festinare: lecrete M ab alterutris remoti beniuolctiam in se firmare maximam & quotiens in quibus m negotiis singulis fierent illud agere quod amiciria postularet:& polliceri sibi etiam pugnare contra quos opus esset: rno ut illud astu uel fauore mutuo no sentiretur efficere. Illa quidem haec&hmoi inuestigabatosa:&integra ad fratrem coueniens cuncta deserebat: lentiente quidem iam etia ipsum plurima per semetipsum: sed ad audiendum aliquid licet excitatus esset iis roris acccusationibus retardante. Erat enim porcio quaedam iude e holum de stropolo state & siubtilitate paternae legis gloriantium:& cultura dinitatis simulantiu: a qbuς inducebans mulieres ille stipra memorare: hi dicebant pharisei: qui possent maxime regi no midicu afferre praesidium. Erant enim procace ς ad bellum gerendu legione is a serendas imaturius eleuati. Cu igitur cuncta gens iudaica iureiurando iurasset caesaris , propriam sore:& omnibus regis regionibus fauereristi uiri non iurauerunt. Erant autem numero stupra sex fere milia: quos rex pecuniario dano multauerat. Q god damnum uxor pro eis serore contulerat: illi uero beniuolentiam quasi pro uicissitudine reserentes: suturos sibi agnatione nutu dinitatis infusam ee pdbcabant: quia herodi uidelicet terminus regni iam esset ex superna maiestate decretus: ra ipsi:qua uniuersae cognationi eiustilla autem regnum possessuram: atq; seroram: uel filios: qui ex eorum semine descenderent. Et haec quidem regi nunciabantur mon enim salomen ista fugiebat:& quo modo plurimos regalis aulae corrumpere niterentur. Rex autem interficit pharis eos:qui causa seditionis extiterant: N uagoan eunuchum:&sibi carum quendam: qui tunc primatu inter eos ha/hebat honestatis dignitate decoratum filio 4 eius peremi omne si ei cognatione uel familiari. rate coniuncto x:quibus ille pirariseus prae abat. Magnificabatur apud etiam uagoalit uti pater:& plurimis rebus bene meritus ac profuturus apud regem futurum. In manibus enim eis cuncta late praedicabatipraebente illi 8e coniugi firmitatem:& filio E:ueluti propriis siliis. Qualiter rex Herodes praecepit fratri suo serorae: ut excluderet uxorem suam:aut eius regno discederet:& qualiter antipater sui pectus patri factus rimens eu scribebat amicis in roma:ut striγherent patri eius ac persuaderent: ut mitteret eum ad caesarem cum pecuniis quod persuasum est

xi herodi filiorum transmisit:& de morte ferorae fratris herodis. Cap. IlII.

Erodes ita ultus ex phariseis qui fuere conuicti aeonuentum congregat amicorum εἰ ta liaccusationem fero coniugisunturiam 3 uirginum de audaciam illius mulieris exuo nens di crimen uxoris ad diminutionem dignitatis illius reserens de honons: s ei civ

305쪽

tum num scditioncs aduorsus fratrem: S' beIIum ex allius ingenio ac uerbis operibusque contur. perent: quantum porciat hortabatur ut illa anter eos simulatio sblueretur: quod fore firma har: ii Berctatem illius effugeret propter illa quae gesserat. Nihil enim cum fratre serora gratiar permanere poste definiebat: si secum illam haberet Huae bonum ingenium circa se fratras euerto re p. ibi bat igitur uxore abuterer quae inter fratres ea belli constaret:& si magni praecii relangui nitatem litam duc fu illam coniugare sic enim posset nullomodo caritas fraternitatis imminui. Ar sero a licet illo siermone moueretur: tamen affirmabat nem aIiquid iuris ex germanitatis ne costitudine detracturum: ne* dilectionem coniugis abnuere: eligere se potius mori 'cebat:q il la muliere priuara: quan sibi gratia constaret. Heredes uero differebat circa seroram super hoe iracundiam quis cuperet sumere pro rebus gestis ultionem.Antipatro tamen iterdixit & matri eius: cu sorora miscere colloquium: uel cu illis mulieribus:quae cuilla erant: obseruarenis: si alia ς ne in unum aliqtcnus couenirent. IIIa uero prostebantur quidem: conueniebant tamen. quando te poris oportunitas prouocabat: dc simul etia conuiua Mntur serot A te antipater. Ferebas etia stimo: P antipater se rorae coniugi misceretur: eo operante illis ad couentus faciendos antipatri matre. Sus, ctum autem patrem habens & timcns antipate ne circa se ampIius eius odium proces sisset lcribit amicis romae: postulans ut scriberent herodi: quatenus celeriterati patrum mitteret: si muli cu ro munera d gna: mandaret restamentum etiam In quo post rege declararet antiphruquo iam de iunctus erat herodes:qui ei ex filia pontificis fuerat procreatus. Quo facto: pgit una quoq; cuanti patro: & j lleus arabs: nihil ex his quae praeceperat Caesar peragens: Unde quoq; antipater ante caesarem eius accusator extiterat: pro quibus nicolaus patiebatur iniuria. Accusabaset Stabaretha sylleus: eo ς, plures occidereti petra castello bene merito ge holum prer sis a conscieruia: maxie at mndu uirit omni uirtute decoratu: iustitiam pollete: ledet sabatone caesaris teruus fleus at cas habuit ex hiae criminibuς propagatas. Erat qde cor illius herodis regis unus Custodu corporis aeui maxie cura plurimRomulebat. Huic persuadet sylleus pecunias maximas polli cens ut Herodem oecideret:hoc et O miserat. Quod agnoscens sabbatus sylleo indicante : statim regi de nunclauit. ille uero corio thu tormentis examinas: secti oia depalari. Detinuit at secu duos arabas: sessioni corinthi credens:& sitarchu:q, syllei sui stet amicus. Qui etiam ipsi: na eo ς rex

tormentis affeceraticosesii fuerant: quod eos exortaret : nuncians corinthia non agere mollite de scuta opus e t rei: mro cooperarentur ad ppetranda facinus inter eos coplicitid. Ad haec etiam saturninus omnibus ei ab herode denunciatis romae eos destinat. Feroram uero sortiter i amore coniugis permanete:dit cedere ad propria herodes praecepit. Ille uero gratanter accipiens: ad sua tetrarchiam non moratus abscessi; t: plurimum se aureiurando c5stringens: non prius reuerti sten mortem herodis aduerteret. Proinde ab her'de murte costricto petitu si ut ueniret pra4liabus sibi, Matis si mors contingeret iniungrais: nullo mo persitastis est aduenire: ne iurisiurada ui lator existeret, Non tamen herodes in his rebus imitatur illius exemplum:meritorem Circa fero ram uoluntatem Hae mentis istendens. Nam paulopost: ipse coepit egritudine laborare. Ad qua herodes non solum non euocatus aduenit: sed etiam mortuum eum re utat ad hiero Elyma denalit:de iuxta morem exequia ς ei honorabilitem magnificem celebrauit: ingentem Iuctam lupeum stapra q quissi rarus erat exposui taHoc antipatro licet romam nauigasiet: malo'e tame exti tit aduersitatumq; prin-ium:ex hinc enim iam coepit fratricidii factio denudaci. Narrabo ita omnem super hoc hominis r&m: exempIum generi humano in istam tempora permansuru :aa utilitatem his qui uoluerint uirtutis eme cultores. Accusatio uxoris ferorae a filiis rorae: si, ueneno perisset:& qualitet herodeI ex irens reperit contra se uenenu patu a filio acipatro:& picratatus antipatri cognouit is dias. Cap. U. Erora igic mortuo: humato 3 celebrata te magnifica: duo ex liberis eius: q ab eo i ho note habeban fi ad herode uena ut postulates: ne inu Ita morte fratris relinqret:qn potius ina sitione faceret acerbae mortis & calamitosae repentinae tranationIs: lj Io aut attonito facto liberoμ sermonibus fidelia nan* narrabat apud coiuge die Oxima antin egritudine Icurreret eu coenasse retuleruti uenenu at in cibo sumpsistetex eoqi pi ste: quod uenenu allatu eet ab arabica muliere:amoris faciendi gratia. Amare te nanm fingebat: re at uera ad Interim erat serotae petit 6.Sunt sippe ad uenena concieda artificiosissime a radice mulieres. Per. suasum eni illi dicebat: ut ueneno uenudaret:ad loca appe iIIa uenisic reserebat matre ferorae CO..iugis & Brore: unde illud uenenu ad portates:coena Il li pparauere:in quo ille uenegro supro Pii P. His uerbisptinus excitatus:acillas eam muli e tormetis examina uinter qς et aliqs liberam. Et

adhuc an occulto remanete negocio: ga nulla eaμ aliqd depalaverat: nouissime quaed fi inflictis ei magnis ex tormeto doloribusmihil Oe aliud dixit: nisi dea inuocans: ut talibus iuppliciiς atipa/tri matre traderet ipletata αquae olum ill e malope ca consisteret. Haec ad instigandii alias instadu herode magis magiis coirut: ut cuncta mulsem ilI' secreta tormetis rueret. Tuc ola pa Iam facta sunt:& conuiuia:& couentus secreto laeti Iepisti messed et termocinationes: quae ad ip/Bς oc ad filia Bla suerant sactae uel illa quae ab eo ad mulieres serorae deserebant. Erant at mul

306쪽

nera centum talent ope:ut secreto sororae per Badcrent:quicquid aripater impetraret. prodebatur trana odium quo in patrem concitarentur:& lametationes: quas ad matre propria freque tabat: qac d ta prolixe pater ad uiueret: tibi iam iminere senili: ut et ei si regnu ueniret: no liceret iocunde lain uiuere P aetatis grauitudine atq; molestia:ad haec et multos sibi fratres i regno illo coale. sicere:& fratru plures silio faex qbus os bus minus sipe sua tuta haberet. His et addebae dixisse opidem ii tempus fratri potius in regno seo licentia habere c5cederet: crudelitate quoq; plurimam regis accusare: ω filiora cedes: te quom timere: usim ad iplum hoc malu pertingeret. Arce quom romam pergendi consilium narrabat: ferora quoci ad si iam tetrarcham cx eius disces iste sententia. Quibus herodes auditis: cognoscebat ferocis suae sermones quos ad se sepe detulerat. incitaba autem rex super antipatri nequitia: iussim matrem eius ornamenta sita cuncta contradere: quae multom praecio constarent talento . postq abstulit: reiecit ear& in amicitiam mulieru se rorae v damnatione dicauit. Amplius at aduersus filiu iracundiam regis in ebat uir samatites antipater nomine qui filio regis antipatro curator extabat. Nam tu alia quide ei in tormentis apperuisset: illud quoq; prodid rati quo uenenu mortis rum consecerat: dederat ferorar:iubes:ut post eius abscessum cu iam spatium aliquanti temporis cucurrisse trabi ratio prouocaret: patri prinus propinaret:&dicebat attulisse illud uenenum ex aegypto anti salu unum ex amicis alipam: transivissum aut serorae p theudione fratrem matris antipatri:& hocmo ad uxorem ferorae de uenisse: datare marito ad custodiendu . Quod is a quom fatebatur rege scrutante negociu:& xcurrens tanq uenenu allatura: misit se de tecto deorsum:non tamen interiit: quo cadens inpedre: terra sit scepta sit: ac deinde postq recreauit anima: promittit et herodes salute:eius 3 domesticis du, moab ea nequa occulta res ueritas ne se illi malu y ingratitudine reddituru1urabar:si cuctacu ueritate proderet: vel modii quo gesta costaret. Ad haec illa dicebat ista ab aliis enunciata: sit. mabat letallatu esse uenens ex aegypto ab anta salo: modicu quippe esse fratrem eius aiebat a quo prouisum fueratre theudionem at uiro suo tral missum: se uero custodire illud a serora susceptii: aduersum ipsum lane ab antipatro praeparatu . G igitur seroras egritudine inquit teneres: Seu aduentu tuo conlislationem curares: uidens circa se beniuolet iam tuam condidit me te directa εἰ me conuocas:o mulier inquit induxit me antipater aduersias patre suu fratrem meu :cosilia iniqcostituens. Nam uenenu in eius perniciem nundinatus est. Nuc ita quo fiater erga me nec ante iniquu aliquid gestitiAt nunc propositu bonae uoluntatis ostendit:me aute non post multum de hac luce sentio recessurum: age: ne cci ascietia fratricidii ad nostros menitores abierim:illud uenenu adportas:epistolat antipatri: me uidente combure.Ego at plurimu eius igni contrades:ali quantulia reseritaui: ut serora de laneto: si meo rex male fortassis attenderes:illo uia seculi huius necessitates ella re. His dicens:& uenenu & pixidfi in medium protuli Sed & frater antilati Mmater eiuς eadem latebans tormentope u hementia compulsit:& pixidam illam quom nihilomunus agnoicebant. Accui ibas quoq; filia pontificis: uxor rhis: tanq oium conscia suis used ea celare maluerit.Ob q illam herodes emisit: filium at eius ex testameto deleuit 1 caeteris p nente: sed et sis ceru p5tificatu priuauit si mone boeti: substituit uero mathia theo oli hierois mite genere. Dum ea geruns bathillus quot libertus antipatri uenit ex roma & tormentis examina, tus an uenitur uenenum aliud attulisse quod matri antipatri daret: ab illa serorae tradendum: ut si primum uenenum minus fortasse regem Fremisset:& hoc maturius uteretur. Apportabat etialitteras ab amicis herodis romae constitutus consilio antipatri Se ductatione compositas accusationem habentes archelai atq; philippi: in quasi de patre quereretur pro nece aristoboli alexandri: senae lipῖς quom herodi misereri nunciabant: Neuocabantur quidem a patre: ueluti non ob alias res:nis ut etiam ipsos extingueret Haec quippe magnorum munerum amici gerebant opistulantes antipatro Scripsit etiam antipater parer de fratribus:culparum genera magna cosingens omni mo eos adiudicas:aetate eom auiam a cribens:qua impelli possent neqtia ibi patrare ypo siti ipse uero certamini quod cum sylao gerebar: magno studio fuit in te iustic acculationi primo xuuirope romae constituto se totu dederat. Monilia quot praeciosa ducentis talentis empta parauerat. Miretur fortasse aliquis:quoniam tantis aduersius eum in iudea motis turbinibus ser, me .vii. mens rum tempore decurrente nihil illi fuerit nunciatum .Quia uero huius rei erat obseruatio uiarum at p custodeta 8c odium hominum quo circa eum execratione tenebantur. Nullus etenim erat:qui pronus esset proprio periculo illius tutamen salutem conquirere. Nauigatio antipatri de roma ad patre:& qtiter a nicolao damasceno herodis asco fuerit accusatus: psdetibus in iudicio uarone sintilio S Ipse herode cu amicis utroru :i quo iudicio anti/pater multifariae covincie de facta cos piratione 1 patre intantu ut uenenu parri a fi Iio pparatu: i media pse retat quod ad eo pImetu iussu uaronis hibes unus danatom: stati moris. Op. VI.

Sxod i ne anxi patro scribente ' cuncta quae oporteret perages: maturius adueniret

celans suam indignatione: rescribit iubens: ne ulla desidia ppediretur ne quid i cius absentia ipse sorte patereLEt simul quom de matre ipsius minimu qdda expostula da ta tur:ymittes tame es se reconciliatu iri: u ipse Plinus adueniret: de i Oibus erga eu dile

307쪽

DE ANTI VITATIBVS cxxx lx

ctionestiae mentis apiebat: formidans:ne sorte qui a suspiras differret ineundae uiae negoc sum: atm romae demorans:aliqs sibi difficulta res pareret:& in regno romano rumoris alicuius fieret administer .Has itaq; in cilicia litteras accepi tralias at oreto: in quam textu serorat declarabatur castus.Quibus Iectis: re satis tulit S aspere: no propter serorae gratiam: sed quia patris interitu: ut promiserat: non pacto defecerat Circa cellandem aut e celiciae uenies: coepit de causa nauigationis ambigere:utru deberet domu sicut instituerat tendere abiectione matris adductus in dubiit. Tunc ex amicis pars sisadebat expectare:donec agnosceretiquae domi mora gestam fuissent. Alii uero hortabantur ne nauigationem domi differrenisluturae enim suo aduentu omnes causas aduersitatis aiebant: nam nem tunc aliunde illos fluetin euenisse: nisi in eius ab lentia facultatem ae sirotibus uirtutem praebuisser. His persuasis protinus nauigauit:& exceptus est portu nomine schasta:quem herodes magnis opibus constructum: bastam ad honorem cie saris appellauit. In apertis autem iam ma Iis erat antipater: nullo ad eum cominus accedentem ullo colloquente: sicuti cum suisset egressus uotis eum ac secundis praecibus prosequebanturm unc emtra aduersis eum aledictis non prohibebantur excipere:Vereban fenim cunil:s poenam esset fratribas pro Ilia impietate Ibluturus. Ea tempestate contigerat forte uarum quintilium in hiero Blymis ageret si successist saturnini ad 'riae regionem saerat destinatus. Venerat quippe consultatam heroditabeodem postulatus: pro causis in quarum dispositionibus hesitabat. ilibus una contremum habitantibus: uenit antipateta cunctis illi rebus incognitis. Qui cum ingressus esset aulam regiam: indutas purpura ipsium quidem ianitotes excipiundamicos autem qui circa illum erant: aulam accedere phibebant. pitlta perturbaruin quae mala deuenerit manifesto cognosces. Derii pater salutatum accedentem repulit: fratricidii simul accusans:& consilia obiectans super suimet 3plius interitum: quorum omnium auditorem ac iudicem in crastinum uarum fore confirmat. Et ille quidem tanto malo audito pariter ati imminente: ipsa magnitudine fatigatus abscessit. Cui mater & uxor accurruntiquae residue fuerant de filiabus antigoni:qui ante herodem in iv. dea regnauerataex quibus uniuersa cognoscens: coepit se certamini Iudicrom praeparare: Sed die postera conscessiim faciunt intus simul atm rex ramici etiam utrorum. conuocantur. Aderant quom regis consanguinei:& salome sero Ze si qui nunciaturi forent: quae a diderant examinatio. ne tormenrope: si rui denu3 antipatri ex materno sili iure conuenientes: qui ante fuerant copiae hensi epistolam deserentes antipatro: quae suerat in hanc perscripta sententiam me ad patriam repi daret: q, cuncta uidelicet ad patris notaciam reuelata Puenissent: stilum 3 illi uaffugium rem -s se: uel apud caesarem AE thb patris potestate non cadere.Antipatro uero patris genibus Puolito:at et depraecantime iudicium de illo rebus incognitis pineres quin potius facultate sibi audi roras contributa purgatum ita se apud patrem posse firmabatiquem iubens herodes in medium produci: Ipse Iamentata primitus coepit si, tales illi filios habere contigisset:per quos ei fortunae tales exurgerent aut inde tantam diuinitatis indignationem coparaueratrui sua senectus in anti patri nequitias incidisset emorabat etiam enutritiones Ec educationes: quas filiis studiose praehuerat: opum quo de facultatum affluentiam: in quibuscunm temporibus ipsi cuperent: sempillis protinus aὼacere: de si nullum esset impedimentum quo eorum consilio periculum mortis incidere dum illi regnu impie rapere festinarent: anteil ipse legi naturae concideret. Unde se ual. de mirari dicebat ancipatrum: quom spe stableuatus auderet sine ulla refrenatione ad talia tatasvrumpere quandoquide eum Gni successorem etia 2cibendo declarassiet: sed et uitae sim tepore in nullo minor existeret: non claritudine dignitatis non uirtute potentiae: quinquagita dentiatis Iu talenta ex reditibus sumere: ad haec treceta taleia romam eunti dona dedisse. lnc est etiaillum de fratribus:s si uelut malignos acculauerit:cur eorum imitator extitisset:si uero innoce res sui Tent:inique aduersius consanguineos crimina consecisset: nam illa ola quae de illis nuncia ta suissent:a nullo alio nisi ab illo semetipsum a tinus aduertisse:cosiliou eius gessisse cucta: quae aduersiis illos fuerint gesta:quos nunc yrsus absolueret:isto illis in parricidii facinore succedem Haee simul dicens Plandebat & lachrymas: quae illum intercluia uoce loqui amplius no sinebat. Veru nitolaus damatenus: regis amicusffc in omnibus cu eo una semper uersatus:& modu quores gestae suerint assecutus: rogabatur a Im: ut ipse residua loqueretur: quaecun 3 ad demonstra. tionem causiae redarguitione proficeret. Sed antipatet econtra conuersius ad patre: semetipsum exculare nitebatur. Emuniebat itas cuncta siuae circa illum benignitatis exempla: honoreo sibi a patre concessios:quos minime perce issiet: nisi uirtute dignus ti officiis erga illum meritis haberes: enixaero Ouid iste se semper quae uiui necessiaria scirent: consilium temper circundictis rati nibus antecepisserac si quando ad rem explanandam manu opus esseti suo labore negotia cuncta peregisse: nem credibile constarer: ut qui flapius ex aliorum insidiis patrem strenue Iiberaret:nuc ipsum insidiatorem patris efficimi deleret oia suae uirtutis uetera monimenta molimine repentini facinoris; praeter tim: cum successior iam regni sui Tet inesus simul et bonos reR: honorum potiree:quae u 3 ad praetens lepus eum habere costaret:nel illud eme ueriti inite prius aiebat:ut si coctuu re dimidiu sine lui piculo:& cu uirtutis honestate teneret: velle totu cu erimine ali

s iii

308쪽

periculis appetere: incertuς utrune ualeret affectum suae cupidinis obtinere praesertim cum prora It causa suos fratres uidisset extinctos quoR facinoris Se nunciatore 3 accusitorem ipsum este costaret:*nisi ab ipso proderetur occultum proculdubio permaneret: quorum etiam postmodustes et malignitas eorum circa patrem ad fidem perducta punitor extaret. Et ibi quide haec sua dicebat este monumenta:quibus conuersationem suam cum magna heniuolentia circa patre agitasse probaretur.Romae uero quae gesserit: testem casarem conuocabat: quem iuxta ac deu fallere nemo posset:quom fidem facere litteras ab eodem caesare destinatastqbus litteris haud recte esse fortiores aut sideliores reputare accusationes hominum uolentium inter eos turbas di iurogia concitare:quas accusationes a sitis inimicis confictas aiebatiquas se reuerso ultra iam habe. Te non possent. usiabatur etiam de tormetis: st eorum uiolentia factum esset ut falsa dicerensi doloris quippe ac necessitatis eam esse naturam: ut doceat eos qui subiecti sunt illa loqui quae uiderint grata dominantibus quorum se potestate tormentis adigi sentiunt. His dictis: mutatio est totius facta consessus .iatis etenim miserabantur antipatrum profusione Iachrymarum:&uultus lhumilitate miserabilem: ita ut etiam inimicis lamentabilis appareret. Nam flectebatur quoq; herodis animus inclinatus: licet conaretur tuam mentem aliis non esse manifestam. Nicolaus aute exorsus ab illis uerbis quibuς rex principiu secerat: causam amplificare coepit: S: cuncta quae uel ltormentis eruta mei testibus erant relata proferens congregabat undiq; criminis probamenta: lmaxime uero uirtutem regis.cIementiam longa narratione proserebat Mualiter nutritiones &edificati sin studiic doctrinarum filiis Bis impenderat:quarum rerum labor in nullo ei prosu. asset ac commodo in alias ab aliis calamitatibus irruenti: quam et se non imitari diceret propriam siliorum inconsiderationem: & adhuc fuissent adolescentuli: S decepti facile a prauis sua bri bux corrupti: in transuerim declinassent: naturae s iura reliquissent mi immaturius quam opor fieret regnandi cupidine reperirenturiantipater uero furiam admodu se prorsus expauesceremon modo propter paterna beneficia: in quibus eum affatim fuerat muneratus quae cum essent ramniagna: multam: eius tamen animum lenem reddere non quiverunt more uenenatorum repenti. umr licet illa repentia quamlibet snt aspersa: beneficiis aliquatenus leniuntur. No Ibium ergo a nhoe expauescere se dicebat prauitatem antipatri merumetiam ς, fortunae iam fratrum pro exem lplo praecederentaquo minus imitator eorum existens: impetum suu a crudelitate retineret: quaqinquiens o antipater qui temeritatis fratrum nunciator extitisti: de documentorum scrutator: o punitor redargutorum: cur non repulisti animo quae in illis te prodente cuIpamus: sed potius ad imitandum flagitium illorum insania de libida ne raptus es. Unde claret:* nec illa a te pro tutamine gesta sit ni patris: sed pro fratru in elicium interitu festinata:ut illorum odium ostetando: amator quasi patris crederis: quatenus possis ad eius insidias iter facilius adipisci: potestatem arrepercipiens: quod etiam ipsis operibus approbatur. Ambiebas enim:ut fratres interimerens: lde nequitia redarguti: ut autem conscii eis proderentur: minime curasti. Unde certu est:te quos cum illis aduersus patrem insidias consti uxisse: accusationem illis praeparando: ut si forte ad effo ictum uenissent: tibi lucrum parricidii prouenisset: ut ex duobus procertaminibus tu fructus pciperes gaudiorum: tuis moribus competentes. Et circa fratres quidem qualis extiteris manifestus es: nam timer eorum morte uelut de rebus gloriabare magnificis. Quod quidem esset dignu ita lte sapere: si tu non deterior extitisses.Sed te occulto aduertario patris extante: claret:quia illos noueluti patris insidiatores habebas exoses mam haud ita exorbitares similem nequitiam cupiens perpetrare: sed timens:ne regni fierent succetares:quos tibi uidebas iustius posse praeponi: treiu per statres extinguere festinabas me celeriter tua aduersus fratres factio proderetur:& pro qui has tu merebaris poenas luere ab inscelici patre supplicium sumere conabaris: ac parricidium no commune cogitasti: sed quale uix a quoquam nunc in uara hominu uel uideri potuit uel auditi. Non istum enim filius patri insidias praeparabas:uerum diligenti quo & beneficia multa prinstanti .socius quippe regni constabas: successor in nomine: in dispositionibus particeps:in seu do

communis. Nam dc succetar ante iam denunciatus:& iocunditatem ac fructum regni iam ante capere in nullo prohi bitus .ad spem etiam futuri gerendam ex sententia es patris ac litteris con munitus. Sed tu non ex herodis clementia rerum iudex eras: sed tua uoluntate ac nequitia opera paterna pensabas molens patri in omnibus tibi obedienti etiam partem quam posseditat abripe/re: de confingebaς uerbis uelle seruare eum: quem rebus mss& operibus interimere nitebariς. Et non silum tu malignus extabas:uerumetiam matrem prauis tuis repletas inuentionibus: fra trum uoluntatem aduersam: seditio eam reddebas:qui etiam patrem bestiam appellare ausias es:cum habeas ipse mentem omni serpente peiorem.Siquidem illorum aduersus patrem uenena colligebas.Et quem patrem:qui te tantis beneficiis muneratus est. Econtra eum auxilia diruersa postulabas: Martihus uariis p t uiros atm mulieres utebaris:quatenus interimeres hominem lis nio de aetate consectum:quasi ad nocendum non sum ceret sela tuae mentis iniquitas. Et nunc uenisti post tormenta liberorum at seruorum:quae propter te uiras ac mu Iieribus constant infli

cta: o contra delauciationes coniuratorum tuorum inficiatum ire sestinas: Et non talu patrena

309쪽

hominibus auferre conatus ra:sed etiam leges: uirtutem uari:& ipsius Iuris naturaupsimm comtis interimere ueritatem. Ita ne confidis an tua ipudentia:ut clii tornacris i metipsum subiici uelis: m cauleris de tormentis em qui examinati sunt:ut illa quidem quia ea dixerunt quoe ad Iiberationem tui patris attineant uentarem minime tenuisse uideanturitormenta uero quae tibi fuerint adhibita uelis indagasse ueritatem. Nonne saluas o uare:nonne Iiberas regem:Lactionem a suo sanguine sistinentem.Per maiestatem imperii romani: ruirtutem tua obtestamur: ut hac

atrocissimam hestiam:quae pro perditione alias proditione fratrum pater se beniuolu esse simulabat quatenus posset solitarium re omni consanguinitate desertum de regno propellere:adiudices:atq; condenes. Non prouincias hunc sceleratum ducendum ad necem iaQς quo patricidium comunis iniuria est:&naturae ipsius:& totius uitae hominum:n a minus facinorosus reputan dus est qui e trauerintamets eum effectum non contigerit: adipisci. Naturam Ipsem iniuriat gratibus supplicia no ortat. Addebat etia illa quae mater antipatri ad aliquos muliebri locuta erariolationes quom ac diuinatiore stap rege factas:& sacrificia memorabat.Aiebat ite de qcqd antipater cum ferorae mulieribus lasciuire dicebatu comessationes quom serordas amore si narra bat Denim examinationes tormentorum:& testificationes plurimas inserebar:quae sane plurime constabant.Nam alias quidem ante parauerat: alias ex repentinis nunciis fiammitates acceperat. ex quibus priora magis firmabatur. urimi quippe holes quae antea timore antipatri silerio praetereuda madabant:cernentes eii accusationibus primis adhibilem:& aduersa fortua inimicis eius aperte ymptem contradictu:quia odio ineffabIli aduersiis ea nitebantur omnia tuc prodebant. si incitabantur quom ad accusandum non ibium honore factorum eius:& magnitudine scelerum v eius qLue uel Hirauerat:uel patratu ire praessumpseratased etia improbitate qua circa patre & sta tres exercuerat parricidiis Sin super esi senserant ne odiu merito:nem amore benignitate: cir ca quepiam habuisse: Ied suae tanta comoditatas intuitu.Quom olum illud eum amplius adgra/Uabacist nulli extiterantiqui res ex equo bono p iudicabant: eom animus odio amicitiam iure careret Dicebant ergo se olym ista lensisse:prohibitosq; semi ranunciando: libertate uero data in medium cuneta deserre.A quibus proserebantur multiformia pbamenta neqhiaq accusari de falsitare ualentia:quod ne* henignitate circa herode: em timore periculosio tacerent: sed isto rerum iudicio iniquitatem antipatri proserebant:dicentes:s, non in litis actibus antipater utilitate Herodis S munimen attenderetiim Bla nequitia ad Illa facinora fuerit cocitatus: propter quod omni poena dignum esse loquebantur.Multa etiam a plurimis sine ulla interrogatione diceban tur:ita ut antipater quamq in omnibus rebus impudens.& ad metuendum promptissimus armcallidissimus esset:tamen tunc tama confusione suit oppressus:ut iacis negare:nem contradicere ualuimet.Nicolao igitur finem dicendi redarguendim faciente: tus iubebat antipatrumvit sede tantis criminibus expugnaret:sii aliquas aruuctiones haberetiquibus obnox Ius illorum quae importata erant non esχ monitiareturmam ipse quom optare se patre certo nosse dicebat:ut in nullo contra se ccclitasse fieret man estus Ille uero in Lesem prouolutus: in deo rem Oibuis Q

menda tiqui sistu testis renrunnihil se impre, movitiasse:atos nua deo fieri postula trinsidiatorem se patris poenitus non si Solent quq e uniuersi qui biniustitia deest quando facinorum aliqum p tores exastiant dicere: sibi libem arbitriu ex diurnitate cocessum: quado uero in picula ceciderint iustu recipientes iudicium Ner muocationem eius Oia testimonia eonao tur auerteretquod et antipatro cotingebat. Cum tanta nam uelut abscente diuinitate ante gest xit: tuc aute iusto eu dei iudicio undi concludente:desedia purpationum ad des iudiciu abisIutionem accusationum criminum3 serebat: tetiae ciminae maIam tribuens: ut eius testimonio In medio ueniretiquanta pro patre gesseret:quantam periculosa pro eius salute praesumpserit. Varus autem eum saepius interrogaret antipatriam:& nihil amplius ille quam dei proferret inuoca tionem:uidem in infinitum rem pergere:iussit uenenum i medium proferri:ut experiretur:quaenam esset uis eius.Et addaetias quidam e qui fuerant morte damnaria bibit iubente uaro: asinimi moris. Tune exurge rabibat cosessu:8c die postera in antrochia perrexit:ubi frequensilii fuerat conuersatroaeci,siron regnum ubi fuerat constitutum.

Herodes anmitu filiu misi i uicula:& legatio mim ab herode ad caesare de filio. Cap. VII. Erodes aute cotinuo i uinculis filiu obstrugi Iussit.Incerte aut erant plurimis confabulationes uari quae ad rege habebantur.Dicebant n5nulla:ς, ex eius sinia fecerit:quaecus de antipatro gesta fiant. Ligans ergo esi:destinauit romi ad caelare litteras: omne declarates n*octu: sed etia qui praesenti relatione caesare doceret nequitias antipatri. Depraehenditur aut in his diebus et epistola ab antilato ad acipatru sicripta.in aegypo at erat iste: Quae selata a rege:talia declarabat .Misi tibi Ostola ab ac Mnon parces animae meae. Scis enit quomodo periclitabor a duobus domesticis: u hoc suetit agnitu ..Tibi at prosperitas ac gerendaram proueniat. Et epistola qinde talia Equebatur.Rex aute querebat altera epistolam:quae tameinueniti no poterat.Nam & seruus antitatuqui lecta adportauerat epistola alia te sci cepisse denosabat. Cum aut helitaret rex; unus amicose herodis in icies interiore tunica inur:nam dii us

310쪽

erat indutus tarbitratus est in inreriori tunica litteras obcelati:& erat 1 ta. Inueniturer epistola in qua erant scripta haec. Acmes antipatro. mpsi patri tuo qualem uoluisti prorsus epistolam tesicriptu saciens epistolae quae ad mea domina ueluti a salome directa est destinati it. Ga eu lege. rit ceris sicio punitum latome: tanq insidiatricem. Erat autem epistola tana salome ad dominam suam ab antipatro dictata: ib salo me nomine:quantu ad sententias pertinebat:stilo at ac sco posita: in qua continebantur ista. Acmet regi herodi. Ego studium habens. ne te quicet lateat qua aduersum te gerunt: inueniens epistolam Salomae ad meam dominam contra te conscriptam:cupenculo quidem meo: sed eum tua tamen utilitate conscripsit: tibi direxi .Hanc at illa contempsit:uolens Sylleo coniungi. Scidi igitur hanc epistolam: ne fortassis ego de mea uita periclitarer. Ad ipsum at antipatrum epistola scripta erat:s, eius iussionibus ministerium gesserit: ut ad heri

dem scriberet:eo st quasi Llomae isidias illi pra rarare festinaret Sed et rescriptu erus ae stolae qquasi ad suam dominam suerat a Salomae destinata direxerat. Erat at ac mes iudea quidem genere: in servitio at erat tuliae caelaris coniugis:& haec gerebat amicitia qua cu antipatro iunxerat: coparata ab eodem antipatro magnis pecunia ν muneribustat eius aduersus patrem & nutrice sese fragaietur insidiis. Herodes autem stupefactus magnitudine nequitiaru antipatri: ipellebas qde: ut consistim eum perimeret uelut proceriam magnarum turbine musarum εἰ no selu ipsium: sede nam throrem insidiantem domum caesaris tua iniquitate corrum ventem. Accedebat auteetiam Salomaetcrebro pectus percutiens: Si se intectici postulans. siquid forsitan tale in ea proba retur. Herodes convorans filium interrogabariiuben utut siquid haberet aperiret: increpabatur a patie dicente .Quo inimicus omnino repertus es: e nunci de qui tecum ad hare negocia opam dedereui ullo modo moreris aperire .llle autem inanti salum cuncta resererat: nulluφ alium tam horum extitisse firmabar. Herodes uero admodum dolens uolebat romam ad caesarem filium demnare: ut supplicium pro seis factionibus sit meret: sed times ne fortassis amicorum siuffragio ualeret effugere: ipsum quide uinctum sicut & atra custodiebat. Uerum legatos misit ad accusandusilium cu litteris: intimandam omnia: quae ac mes illi ad perficiendam factione fuerat suffragata: exemplaria quo uanisi sit epistolaram. Interea legati romam proficiscutur docti: in praes tia

quae loqui uel re ndere debuissent. De istitudine Herodis c seditione audeo :& quia desperans omnes optimates iuderem se

pit occidi in hora mortis siuae 5: quia Ne illo deportate sunt ei littere ab Iegati, ad caesare missu habentes damnationem antipam in arbitrio eius reuoluntate esse positam:&quia inualescenae egritudine malum purgans:cultro se interemisset si praeuentus fuisset. Cap. Ulli. rex morbo praegrauarus: testametum scribit: iuniori filio reDum retribues: odio quod circa archelaum philippum ex antipatri accusatione conceperat. Caesari uero η mille talenta dereliquit: tuliae quom caesaris uxori:& filiis de amicis:&libertis caesaris II quingenta filus etiam iis: filiorum in filiis pecunias S reditus distribuit. Salomen sis in rorem magnifice locupleta uicist ea scilicet erga sie beniuola semp agnouerit: 6e nunqaliquid exaduerso molientem.Desperans autem contra morbum se posse subsistere: nam annum agebat circiter. Ixx.exasperatus est: irrationabili suria:&amaritudine mentis incensus:uolebat si potis esset: iudeorum cuncta diiserdere. Causa uero huiuς rei erat:s, se conteni putabat: o c sum suum iocunde gentem totam extimabat accipere. Super haec quoin quidam popularium hominum seditionem excitauerant: propter huiusmodi musam. Erat quidam iudas aristi:& ma libas naarga lothi: iudeorum eruditissimi:& supra caeteros legis expositores doctissimi popula etiam amabiles:propter iuuentutis eruditionem. Semper enim eos totos consumebant dies cunctitquυbus inerat studium cura uirtutiς. Isti igitur audientes r m morbo praegratum:& remedii minime recoetabilem:omnem excitauere iuuentutem:ut opera quaecunq; a rege praeter patrii lege

facta sui stentaeuerte tem lege dei gloriose niterens exercere certamia. Eteni re eius psia mptione: quod ptor humanu more suerat coueriatus In plures: oia illi mala retigisse urmatari egri. tudine quo p psente no ei ob aliud accidisse. Fecerat emi herodes qda totra lege.q iudas de mathias uocistraban L Na costruxerat sup porta tisti munus quasi deo propositu:aqu3la aurea ima mue qualitate uel quantitate opulentam. Prohibet aut lex imaginum eleuationes uel animalium Dropositiones costumere:his qui uolunt secundu eiu ς praecepta conuersari. Proide hortabans illi 1ophistae aquila illam loco diuellere Enim uero mortalibus inquiunt multo iocudius debet esse periculuiquod pro conuersatione paternae legis: θc pro uirtute suscipitur:qua uitae quaracili dulcedo. Nam morte quide fama de laus sempiterna coquitis Ac nasciturix horbus memoris iocura relinquitur exemptu uirtutis At gloriae. Ni etsi quisu sine piculo ualeat aliquod praeclarum opus efficere:post paululum tamen ulturam morte naturae lege no ualebit ei ere. Ide pulchrum est his qui studiu habet amorem uirtutis: m laudibus de cum honoribus de hac vita discedere. Leuigatio quippe maxima est:pro bonis operibus interi in t quae non nisi mediatione piculi comquiruntur filiis atq; cognatis uri aliis quibuscum qui ab eodε stemate deducunei siue suetur in

xi: liue naulieres:sue quilibet alterin)uibus prouideri debet Uinem fui ad eos utilitas floriae seo