장음표시 사용
121쪽
sunt: qui de illa tractaverint phy1ice, vel certe physico medice , pauci sunt: & hi quidem hactenus nihil bene physicum attulerunt. Omnes generatim fusissimi sunt in conglobandis & ad multas paginas dilatandis signis tum internis , tum eX- ternis Pestilentiae .Quando semel coeperunt loqui de re pathognomoni-- ea , uti de siti ardente, de inquietudine laboriosa , de ariditate faucium, de nausea , de vomitu , de hephalal
gia , de lipothymia , de spasmis, ac
tum de sudoribus frigidis , de eruptionibus sanguinis, de halitu laetenure. de facie cadaverosa, de terrori bus, de convulsionibus panicis,&c 3t postea de bubonibus, do anthra cibus , de maculis , de ulceribus de vesicis , de c. suborientibus in inguine , sub axillis , pone aureS . 8cc. nunquam finiunt. Inde veniune ad remedia , vel quae ipsi tentanda proponunt, vel quae tib aliis tentata exscribunt pro curandis illis omni
bus ac singulis signis pestiferis : &hic rursus nunquam finiunt i sicque
122쪽
Esse /rgumenta multa, oc. Ioa suos de Natura Pestis Tractatus claudunt , antequam de illa vel quid modicum dixerint , quod non possit pro nihilo computari. Caeterum illa omnia signa pestiis. IV. . . ra quid nisi morbi sunt, qui vel om- m. bis ''si. nino ipsi, vςl quibus omnino simi.
Ies perinde accidunt homini extra ς idε ε easum Pestis r Nempe cum hoc rario . tantum discrimine , quod extra ca 2'' '
sum istum contagios non sunt et quare talium signorum veritas dignosci per solum contagium potest alta quod salvo ςontagio declarari morbus nullus possie pro indubitato pestifero. Hinc nesciri quid rei 'physicae sit Pestis , potest, nisi una sciatur quale sit ejus contagium et &ita quidquid afferatur, in. quo affirmetur Pestem consistere , si hoc ipsum contagiosum. non est , Pestis
non est r atque in hoc pr*ser imposita erit vis Argumentorum, quae ordinatim bic proferam contra commmuniores opiniones de Physico, Pestis constitutivo , quod vatila neri
123쪽
toi Propositio octava Namque apud plerosque illorum
qui etiam prolixius tractaverun tolim de Peste , vix circa physicum illius constitutivum reperitur , nisi posse morbos pestiferos prodire ex nimia copia falium nimiae volatilitatis & acrimoniae ; unde inserunt consistere in illis omnem physicam entitatem Pestis. Tum carinteri, qui deinceps scripserunt, aut etiam his hodiernis temporibus scri
bunt , quid addunt , nisi quod
sala illos corrosivos designant no minibus mercurii, nitri, filis com munis , itrioli , &c. ex quibus coincidentibus aiunt fieri molecti.' las superficiem habentes valdε aD peram , hirsutam , aculeatam , hispidam , spineam , atque ita variis variisque modis laesivam tam peramenti partium viventium , in quas inciderint λ Hinc ut pluriamum moleculas id genus, quas pestiferas vocant , cum hericiis comparant, quibus dum se conglomerant aut dilatant, proprium est
124쪽
Esse Argumenta multa , sec. Io 3 rigidos , quos infigunt. γDeinde isti Authores non imme- V. rito suis ex his principiis colli-uz' α agunt regiones calidiores , quaelibus emuviis mercurii , nitri , vitrioli, &c. consor abilibus in mole- Pestis eoaculas ita nocivas abundant, essemagis '. ' Pesti obnoxias , ac tum ex illis in alias Pestem transseeri 3 sed postea de modo , quo transferatur & de modo quo transsationis suae non habeat finem , atque ita de contagio Pestis
physico , nihil physici afferunt.
Unum tantummodo & alterum Authorem legi, qui cursim scripserit contagionem Pestis evenire ad modum , quo saririx subinae sit seriamentatio, quae licet ab initio modica sufficeret successive pro fermento tΟ-tius farinae subagibilis , quae in Mundo est r aut aliter ad modum, . quo sufficeret pariter modicus ignis ad urenda ligna omnia , quae in Mundo sunt, si ad illum e propinquo admoverentur. Sed postquam paritates istas , in speciem splendidas , attulerunt , nullo ratiocinio
125쪽
54 yropositio octava ζillas communiunt 3 satis est si di x rint paritates esse, licer, dum propius inspiciuntur, deprehendatur nihil in
tali fermentatione, aut combustione aucta comperiri , quod cum vero, contagioso incremento Pestis veniae comparandum. Qua de re mentem meam suo loco aperiam sese inter . . solutionem objectionum , quae conistra praesens Systema de inseciis pestia seris ordinabuntur in Propositione sequente. Venio interim ad Argumenta quae promisi pro veritate
dicti Systematis abundantius stabli
EM us esse Regiones agquas ἰ ut in AEgypto , calidas , qua '
dia venen - abundent emuviis minutissimis si- anti- mul& sparsi sumis mercurii , nitri , Og ne .g. vitrioli, salis communis , se huris, ζα ά .. & onilibus consormabilibus in mas sulas, sive mole culas, quaru m superficies. asperitate sua noceat, tum
iolidis, tum fluidis, tum externis,
126쪽
Ffe Argumenta multa, Foetum interni corporiis humani par, tibus , atque in hunc modum , usinducta vitiatio, fiat morti sera. Quid inde Clarum est , qu bd homines ,
quorum externa, aut interna , aut
simul utraque dispositio corporalis vade notabiliter vitiabitur per massulas praedictas pesti seras , propria
sua vel extranea vehementia impii
bunt. Rursus clarum est, quod tanto plures simili fato erunt obnoxii , quanto magis aer abundabit talium manularum copia, & erit in amplius spatium dilatatus : in hoc siquidem casu de aere sic vitiato discurreretur, ut generatim discurritur de aere, qui variis arsenici & antimonii, & aliis qualibuscunque spirabilibus venenatis flatibus esset plus minus,& ad brevius aut laxius spatium impraegnatus. Sed tum venenatorum flatuum ill rum copia limitata esset 3 & ita si supponeretur suificiens ad necem habitatoribus inserendam in toto intervallo milliarium decem , iussisientiam illam amitteret boc ipta,
127쪽
Yo s Propositio octava , quod ad interv/llum amplius disper
geretur. Hinc autem fatis apparet quantum venenata haec lues differret ab ea, quae verε pestifera est , &idcirco ita contagiosa, ut is pissime non decrescat eundo, sed crescat. vii. Addo quod non modo cresceret
f. ἡ ρ'h, nunquam , dum transfertur , prae' posset trans. dicta molecularis veneni copia ,
Pesti, mo' ' sed neque transferri posset sufficienter ad interitum vel uni homini afferendum o Atque ut id probem , assumo exemplum familiarius , quo , heu nimis i compertum est Pestem transferri per pannos ibi consarcia, natos , ubi Pestis grassatuo, & deinceps quacunque vectione alio de. 'latos , etiamque longissime. Ac tum dico illud venenum , quod in pamnis consarcinatis involveretur , fore plus quam suificiens ad vitam ad Lmendam illis, qui pannos consarcinarent: ad hoc enim opus est illos palpare , illos pertrahere , illos succulere , illos complicare , illos col-
ligare , &c. ac proinde si qui ligant non pereunti quδ ratione peribune
128쪽
Fπου Argumenta multa, sec. Io qui solvunt Cubiculum intelligamus halitibus venenatis impletum , & esse hominem , qui ingreditur , 'ut pannos qui in eo sunt, complicet
atque consarcinet more consueto , an non plus veneni hauriet, quam recondat 3 atque ita si non extinguiatur, non colliget satis veneni ad extinctionem alterius. Et adverto praeterea, quod si ve- V II L. ne num illud , quod periferum vO- transsereniacant , consistit in talibus massulis, dive moleculis sua superficie asperis 'ili' si
valde ac rigidis, ac tandem hericio quod est conis
rum instar ab extrinseco hirsutis: iis P ' quo magis cardentur & addensabuntur panni, ut caedi & addensari mo ris est pro consarcinatione magis idonea , eo magis intra pannos illos intricabuntur , ita qubd extricari deinceps non possent absque succussionibus violentis. At nihilominus sola talium pannorum solutio ', aut
levissima explicatio suscit, si vera quaedam Pestis in eis latuit , ad hoc ut Pestem illico contrahant, quot
129쪽
,os Propositio Muva , quotquot illorum solutioni & expli,cationi satis e propinquo adsunt. Unde meritὸ infertur Pestem esse quid diversissimum a praedictis mol culis . mercurio, nitro , vitriolo, sec. compams , ct in quamcunque spe ficiem asperam conformaris. Inati adhuc quo asperior esset haec superficies , & quo magis pilosi essent
panni eo longe dissicilius fieret extricatio illarum , M eo lentius aia . tardius noceret , si tandem noceret ἔcum nihilominus per experimen tu valdε contrarium verificetur Pestem copiosius transferri per pannos villosiores : hinc gossipinae sarcinae prae omnibus caeteris mercibus secum plus Pestis asserunt. Quare rursus , ut aiebam , merito infertur Pesem,
esse quid diversissimum a praedima
mole culis , dcc. quandoquidem praeri er hoc ,. quod ε pannis aliisque mercibus villosis ςxtricari non possent, licet extricabiles supponerςntur , non haberent agitationem qualem habuissent in nativis regioni
bus calidis 3 & licEt adhuc habere
130쪽
t se A iumenta multa, sec. ros. parent agitationem , saltem nulla nova multitudine augerentur , ob id quod aliae Regiones , ad quas supponerentur pelvectae , non iisdem 'mercurii , nitri , vitrioli , &c. sparsis per aerem emuviis abundarent. Igitur saltem per id genus , praedictas moleculas non posset ex poni Pestis contagium, in quo tamen id , quod maximis Pestis est , haud dubie consistit. ARGUMENTUM sECUNDUM. OPORτERET attendere,quod η'. n.
si pestis consisteret in multi- oporterraraa
ex particulis mercurii , nitri, vi- . . trioli,&c. in superficiem undiquei'si asperam & hericiorum instar formatis , ad retardandos & sistendos motus , per quos eXternas , aut internas corporis vivenris partes exulcerant , nihil oportunius videretur , quam opponere peristromata , vestimenta , & quaecunque involucra valde pilosa lanea . sic enim duin ' .