Systema pestis physicum, elaboratum à r.p. Joanne Saguens, ordinis Minimorum, & his diebus iterum provinciali Tolosano. ... Accessit Appendix ad elucidationem systematis

151쪽

I3o Propositio nona ἐ vocamus pes eram , allaturas ιεa2. . Rςspondetur non in omnibus

omni mare- corporibus, seu putridis , seu foeten-

quam putri, tabus , 1eu quocunque pacto cur-; 'iati Is ruptis inesse omnia quorumlibet lux . insectorum visibilium , aut invisibilium semina : imo quamvis inessent, vivificabilia tamen non essent per qualemcunque acris plus minusve calefacti temperiem. Quare licet insecta pestifera invisibilia ex quibusdam corporibus putrefactis, & in calefactis per singularem aeris insidentis temperiem , possent exoriri , non sequitur ea pariter exortura esse, sine ullo delectu, ex omni putredine ut utlibet temperata. Non omnis fert omnia testas : nempe quia vel non iisdem seminibus abundat, vel quia si sortε illis abundat, non eandem in ea vivificationem possunt accipere , deficiente idonea, sive interna, sive externa dispositione : quod itaque verificatur de seminibus herbarum , plantarum , arborum , &c. quare non pariter valebit pro semianibus insectorum ξ Et certe si det

152쪽

Nihil eontra praesens oc. 13 et insectis visibilibus agitur , nihil tam compertum est , qu m pro mille variis generibus putredinum nasci mille varia gensra insectorum, uti muscarum , culicum , papilionum i &c. atque ita non aliter erit de invisibilibus discurrendum. Nisi etiam quod ut ex visibilibus , si quaedam sunt benefica , scilicet pro varia ipsorum

patente , aut latente textura organica , ita de non aliter discurrere de invisibilibus oportebit. Atque in

hunc modum temere crederetur

omnia insecta invisibilia , quae ex quibuscunque putredinibus , sive sordibus orirentur, sore pestifera.

Caeterum vellem primo ut adverterent Physici, leu paulo maturius varietas considerarent id , quod vel Inviti tum eon advertunt circa insectorum visibilium generationes quotannis.& in Moci sim statis tempestatibus comparentes 3 ita quod suas seorsim vor, aestas, autumnus & hyems habeant, ac su cessuras constanter, videlicEt propter semina , sive ova, de quibus,

etiamque saepe invisibilibus, nesci

153쪽

mus ubi ponantur , suo tempor animanda. Saepe quoque insecta ipsa ita ingeniose sese occultant, ac praesertim per hyemem , ut tam ipsa , quaae ipsorum ova nesciantur. Vellem fecundo , ut quid simile judia carent de invisibilibus insectis, quihus proinde , uti nec ipsorum ovis , . desint sua loca idonea simul ac tempora pro successione ac comparitione generationum cohaerenter ad anni varias tempestates. Atque

hinc facillimum fieret, si praesertim hoc crederetur de insectis volucribus aereis , explicare differentias aeris, quae pene innumerabiles sunt relativis ad id , quod est esse plus mimisve sanum I aut malignum certis mensibus ac diebus anni , aut etiam horis diei. Ad illas siquidem differentias magis conserunt species de multitudines talium insectorum , quam quidquid de vaporibus Mexhalationibus vulgariter affirma

tur.

v. Hinc ulterius procederetur diju-

K z. udicando , quod sicut ex visibilibus

154쪽

Nihil contra praesens, oc I331nsectis plurima sunt sic ad invicem :'2' ὐ

inimica . ut aliorum copia copiam lia, mu- aliorum fuget aut fugiat, ad disper riisi sionem usque , vel etiam extinctionem, sic pro invisibilibus potest accidere r atque ita fieret ea benefica , quae aerem implent & salubritet spirantur , a veneficis , sive pestiferis advenientibus disperdi , vel etiam extingui. Ad quod attendisse uidetur Philo Judaeus , in Libro de Gigantibus , ubi postquam

dixit necesse esse , ut aer sit plenus 'fuis animalibus, quae nobis tamen

invisibilia funt , inseri pestilentiam non aliunde accidere , quam ex vitio acris , quι, ut ait , singulos . animat: unde subdit etiamsi reliqua elementa nihil animalium parerent, ramos solum aerem animalia parere,

quando singulari opificis gratia indita font huic animarum femina a nempe ad singulos animandos. Quu& similia quaedam alia , etsi raptim a Philolae dicta vim habene non modicam pro statuendo Systen

aiate isto do insectis pestiferis.

155쪽

r34 Propositis nona ἰω - ω Nequo postmodum expressa Semina essent singulari ulla responsione opus est K , si .i. ad rejiciendum id , quod additur de se ari non salibus corrosivis , uti mercurii , nitri, vitrioli, &c. abundantibus in AEgypto , ex quibus inolecillae pestiferae fiant , & inde afferantur in alias regiones , uti praesertim ope mercium , quarum textura illas secum habeat implicatas r satis enim constat ex praedictis qualiter na ole-culis illis utut libet corrosvis , &qualitercunque transsatis nunquam conveniret vera pestis notio , quae est contagii. Caeterum potest equidem fieri, ut semina pestifera ex huiusmodi salibus corrosivis constentr& AEgyptus potest his seminibus

abundare: quin & abundare merito

freditur 3 sed tum ibi nonniis per

idoneum caloris gradum vivificantur : quando autem semel sunt viviu, ficata , tunc sunt infesta habitatoria hus 3 tunc adhaerescere fossunt, ut& ipsorum ova, mercibus ibi venalibus : ac tum merces istie, quocun

que transaiae suerint, ibi e 3plicatast

156쪽

Nihil contra praesens sec. 23ssiippeditabunt mala illa genimina ,

quae per nares , per aures , per fauceS , per omne S corporis poros involantia , perniciem lethalem afferent,& illorum ova , ubi & quando vitam accipient: atque ita deinceps r& hoc illud verum est , quod ex generationibus istis pendet , contagium. OBIECTIO SECUNDA.

INfECTA huiusmodi pestifera ,

si quae essent , non fortuito fie- quod pro-

rent , sed ex seminibu S, quae Deus num stem cab initio creasset , 9 in hujus Mun- T

di locis, vel multis , vel paucis reia rinere ad b,

condidisset ad perniciem humani uinam.

generis. At probabile non est Deum, qui tam multa bona paravit ad vi- . tam hominis , creasse id genus semina tam immisericorditer homini no- citura. Caeterum cum illa. semina invisibilia sint, ac nullo etiam sensu deprehendi possint a quin etiam nesciatur in quibus Regionibus sine reconditat hinc omnino misera esset Iiv

157쪽

ώ sors hominum ubique ac semper vIcturorum in timore ac metu : sed longe miserior illorum esset , in quorum terra major esset seminum illorum copia r ibi enim Pestis frequentius grassaretur, ut refertur de variis Ptovinciis 2Egypti: atque ita hoc esset magis mori, quam vivere., a Q. Rς spondetur ad Deum pertinere iquid Deus ut vivificet & mortificet hominem

.. ubi & quando, & quomodo voluerit:

tot animalium genera produxit ad vobis nocen- victum , di ad vestitum , & ad famu-

latum illius, quare non etiam opo

ruit , ut alia produceret ad illius cruciatum atque interitum ὸ Carterum quot animalia sunt plena veneno morti sero , aspides , basilisci, viperae , busones , scorpiones , mille aliorum genera , qu* toties homini nocent i An haec Deus , &ςorum semina non produxit an- non pariter produxit semina herba rum innumerabilium , quarum eius est veneficus homini r Ctim ergo pertineat ad Deum paritur produce Iς olynia mortis perinde ac vitae

. Dissiti eo by Cooste

158쪽

Nihil contra praesens, Hrc. I 37mina , quomodo non ad illum pertinebit productio istorum , quae vocamus pestiferat Neque obstat , quod haec prae omnibus mortifera sint, quia in manu Dei perinde est omnium ac paucorum vita hodie, ain alio tempore finienda : liber &arbitrarius illi est nation im exitus ut introitus, & ideo legitur Sap. I a.

α uis tibi imputabit , si perierint Nationes , quas tu feci 'Deinde nihil affertur hic pro re G- ajiciendis insectis pestiferis & eorum opponitur

φeminibus , quod non Illico retor-ta pest sera.

quendum offeratur contra qualescunque sales pestiferos in aliquibus p 'terrae locis pariterque incognitis re ' conditos. Nam ubicunque sint, creati ab initio ibi fuerunt;& rursus ubicunque fiant ex eorum e Suviis &concursibus grumi per internam , aut externam asperitatem pestifcri, an non ut ibi fiant, provisen, a Deo fuit rQuare hac ex parte si quae esset, ubique par esset inclementia Dei & miseria hominis .' nam peiande Nationes

perirent di i0 c stante pereundi m

159쪽

I38 Propo sitio nona .

more viverent, sive animata sint, sive in animata corpuscula sint illa pestifera , quae stragem illam inferrent. Sed tum ad Physicos spectat inquirere, an id physicum, in quo Pestis consistit, sit quid animatum , aut inanima- tum: Sc hoc quidem ad eos tanto utilius spectat , quanto faciliorem potest deciso haec aperire Medicis

viam curandi hoc malum. .

v. Tum vero lichi hac aetate paucisseu ri .ut i, D mi S ac fele nullis sit in satis serio cultu opinio de insectis pestiferis . insectis iiii, pro qua stabilienda libetr iste conscri-pςsi ς , forte tamen antiquis Physicis placuit , atque illis praesertim qui, Philosophiam esementarem torpus. cularem sectabantur , cujusmodi fuit illa Empedoclis , Epicuri , Zenonis , dic. Lucretius saltem , qui Athenis sub Zenone studuerat, creditur agnovisse insecta invisibilia aerea , quae nobis ad vitam prosunt, &alia quae ad mortem nos ducunt ac

simul quidem creditur explicare per ista voluisse Postem illam immanissi-nfim ex . Esypto Athenas latam ,

160쪽

Nihil contra praesens , sec. quam ducentis circiter elegantissimis versibus describit; sic enim praecinit , Lib. 6. de Rerum Natura , sub finem.

. Primum multarum femina . rum

se supra docui, quae sint via

talia nobis,

Et contra quae sint morbo, more. lique necesse est

Multa volare , ctc. Quod autem aio , creditur , κν.

subintelligo , multιs creditur , mihi ta tu

autem certe non creditur 3 nam ex * ii . nisi toto conte X tu i llo UOC lco p Ece-ti, e A iviis

dente ac subsequente clarum est si h li semina illa vitalia, & vitalibus contraria intelligi debere sicut inam mata caetera omnia emuvia corpuscularia invisibilia , per quae passim Poeta physicus explicat nobiliores naturae effectus. Sunt qui vim faciant i hoc verbo volare ; sed quis nescit hoc verbum aptari rebus inanimatis