장음표시 사용
91쪽
' o Propositio sexta, inventum ; & nihilominus in guttula vel una illius aquae, ecce per opem adhibiti microscopii apparent insecta multiplicis generis plura mobili Isma , lic Et ut plurimum parva, quae vix aequant partem millesimam unius h praemissis serpentinis insectis. Unde clarum est per modicum potum hujus aquae deglutiri millia insectorum id genus multa, quae nocere, vel nocere posse quis non intelliget Z Ubi adnoto quod haec insecta prae aliis praedictis invisibilibus possent invisibilissima vocari: quamquam ad Chaec invisibilitas nulla est , si comparabitur cum invisibilitate partium
sngularum ex quibus extrinsece at . que intrinsech coa escunt: ut si totum , quod illa sunt, venerit comparatum cum ipsorum oculis 3 &quibus utique quod non careant, hoc indicio est , quod dum citissime huc atque illuc feruntur, non incurrunt in invicem ; 1ed , quantum coniniici potest, data opera scie vitant, sese insequuntur , sese fugiunt , ut Caeterorum Omnium animalium est.
92쪽
Nustam esse impossibilitatem, sec. 7r Atque hoc sufficit, ut suadeatur
non sussicere ad non credenda qualiacunque insecta meram invisibilitatem illorum , sive per oculos inermes , sive adhuc per armatos lentibus microscopicis , ut sustis insta probabitur. Et hic quidem obiter emenda- Vbitur error eorum , qui putant tae , alias in
nihil maculosum , nihIl rugolum a praesentantur
nihil pilosum habere in genis , ex
eo quod nihil hujusmodi videant per micros, in eis , quantumcunque sese aspi 'ξ 'ciant in plano speculo , etiamque tersissimo. Nam ut agnoscant erro. rem suum , tantum loco speculi plani consulant concavum r ac tunc quidem in eo videbunt genarum suarum maculas , rugas & pilos, praeter alias toto in vultu pravitates,distorsiones, incisuras, caeteraque id genus vitia multa , quae vera &absoluta pulchritudo non patitur. Hinc quantum ab . ista deficiant puella etiamque pulcherrimae, intelligerent, si saltem aliquando specu lis concavis uterentur.
93쪽
. 33 Τandem alios commemorabo .
non impe . qui contendunt non posse insec-pe iuvat vim iis , de quibus hoc Systema initi-
,' hi ' tutum est , ob parvitatem , quae kμΤ: infra omnem visibilem supponitur , inesse vim ullam laedendi, ac multo miniis vim ullam generandi, ut illa est, ad quam a nobis pro explicanda Pestis contagione recurritur. de nunc quidem , si de sola parvitate sermo est , ob quam haec insecta reputari debeant incapacia laedendi , jam anth retorsio facta est contra qualescunque moleculas, quibus ipsi tribuerent esse pestiferas 3 quatenus illas paris parvitatis esse necesse est siquidem pariter infra omnem parvitatem visibilem constitutas. Quare si nihilominus illae , licet inanimes, laesionis alicujus infligendae capaces sunt, quomodo istae , quae animatae sunt, non erunt , nou dico aequbcapaces, sed longe capaciores Zx. In hac igitur non immorabor dis
Attendi de- cultate , quae omnium levissima est , titudinem maxime vero , quia la de duobus aut
tabia: tribus id sentis insectis ageretur,
94쪽
Nustam esse impossibilitatem, oc. 73
fateor quod hesio ab illis facta esset ut m/xima,
reputanda pro nihilo , licet aliqualis bent ad la
esset , quae a singulis fieret , sed si M 'A' de duobus illorum aut tribus centenis millibus agitur, omnino aliter annon discurrendum erit ρ an non de tot particularibus laesionibus una quaedam communis fiet, quae mole sitissima & senestissima esse poterit Certe corpusculi cujusvis ignei seorsim spectati vires pro nullis reputare licet 3 sed ubi talia corpusculae colliguntur , jam habent vires notabilespcalefacienὸi: ac tum si adhuc magis colliguntur & instantius corpus invadunt, jam habent notabiliores vires urendi. Sic corpuscula odorifera singula per se, aut parum, aut nullatenus assiciunt olfactum ; at ubi inulta illorum millia simul invadunt , valde illum afficiunt , aut saluti sere , aut laesivi, pro configuratione ipsorum varia S varia vehementia invasionis. Formica una vix nocere homini potest; sed illum vorarent multa millia formicarum rsic nocere homini nullum ex istis
95쪽
in lectis seorsim , vel etiam in corde admissinia , posset utcunque senssibiliter; sed istud unum cum mille millibus junctum quomodo non noceret Flocci facit unus gigas decem pygmaeos: sed decem mille illum atterererent et quid ossicit floccus unus nivis humano capiti e sed illud obruit, si1 nimis multiplicetur : quae & similia non egent fusilis enumerari atque perpendi. xi. Iam vero quod aiunt de insecto-
an sto rum huius Systematis parvitate insunt, eosde- tussiciente ad generationem , dimi
multipli- num eis majori consideratione ac
'R responsione prolixiori ; vel praesertim quia hinc pendet intelligentia totius contagionis , quae in Peste est. Itaque unde talium insectorum sterilitatem arguunt , inde potius seecunditatem argui oportet ; scilichtex parvitate : nam experientia cons.
tat Naturam id providisse , ut quo minota sunt animalia, eo Oecunditis sese multiplicent. Neque dissicile capitur id ita providendum fuisse , veti altem propter hoc unum , qubd mi
96쪽
Nustam esse impossibilitatem, sec. 73
nora majoribus in victit in veniant: unde nisi ex minoribus plura, etiana que infinities plura , nascerentur , species non maneret r ne dicam
adhuc minora saepe a majoribus caedi ad libitum , aut aliter nε ab illis importunitatem aliquam , aut mole Di iam patiantur. Quare opus est uemajorum numerus a numero mino. rum infinities excedatur: hoc autem
quomodo potest accidere , nisi ex foecunditate , qua ista prae illis polleante Annon sunt passeres plures quam aquilae 2 an non plures lepores quam cameli λ an non plures brucchi quam balaenae e atque ita de
Maxime vero in omnibus animalis culis ovi paris apparet admirabiliS εωρe imen quaedam multiplicatio r atque hinc
provenit, quod valdis multa pariunt Dua , quae intra breve spatium suis- cienter ad vivificationem foventur. Ad hoc attinet quod Scaliger in Theophrastum , de causa plantarum narrat apud Aldrov. L. q. de Insectis , p. 49 . se cicindelam marem
97쪽
deprehendisse in coitu , quo ad meridiem diei alterius perducto ma Sabstitit: foemina tum sub vesperam edidit ova multa , quae intra viginti horas vivificata abierunt: id est, ut
arbitror, avolarunt , prout vermibus commune est plerisque ponere ova, quae tolluntur in papiliones, ut etiam papilionibus plerisque accidit ova ponere, quae in vermes degenerant. Hinc apparet quantum ad Qecundiorem progressum juvet tot ovo rum editio , & tam praeceps vivificatio et cujus utriusque rei su per fluum foret hic reserre mille alia experimenta, quae apud Naturalistas leguntur , ubi de Insectis tractant. Τantum non tacebo istud de Insectis pennatis exilissimis , quae certis anni tempestatibus ac diebus mane nascentia , per diem consertissima volitant , cocunt , edtint ova , & sub vesperam moriuntur mersa in aquis, .
ubi ad pastum a pisciculis expectantur e postea mane altero ex ovis per noctem vivificatis totidem imo plura id genus insecta comparent sub
98쪽
xustam esse inpossibilitatem ore.
diei finem pariter extinguenda : e X qua unius diei vita occasio data suleea vocandi , & , quod idem est , μινἡμερα . Caeterlim de istis unius diei animalculis post Aristotelem fuit tractatum multis, & non ,
sine aliqua dissensione i sed haec dii
sensio nihil variat pro casu praesente. Tandem si haec insecta,quae per ocu- X III. los inermes videmus , tanto sce cun- λη'tae odiora sunt, quanto minora, similiter: g 'erit haud dubie discurrendum de illis, iis serpentiquae nisi per microscopium non viden ii senis. tur,& inter quae non desunt, quae videantur millies minora aliis. Atque ut
nullus omnino supersit dubitandi i cus , afferam experimentum a me multoties repetitum in serpentigenis& florigenis animalculis. De illis expertus sum, quod si ab initio intina guttula aceti in phiala vitrea servati apparebant serpentes duo vel tres , deinceps post multos dies inpari guttula comparebant decem aut Plures, atque ita proportionaliter in decursu dierum. Unde mihi constabat de generationibus talium insec-
99쪽
torum multiplicissimis. De istis vero , quae florigena vocare consuevi, ob id , quod generentur in aqua , ubi ponuntur fiores ad florendum diutius , & quae utique praedictis illis serpentigenis sunt incomparabiliter minora aeque toties expertus sum istorum foecunditatem esse aequε incomparabiliter majorem , ita ut numerus eorum , quae ab initio deprehenduntur in gutta una talis aquae, sere nullus sit, si comparetur tum numero illorum, quae post multos dies in pari aquae gutta comparent,&quasi per chiliades computabilia. Unde autem procedere id potest, hi si ex majori foecunditate , qtie pro
parvitate animalculorum augetur.
s. Est & aliud genus vini malculo-
rta et pii apparentium in pulvere excusso sei, ex crusta casei: & est certe mirabilis nova illorum multitudo , quae quotidie nascitur. Tum in suis illis moleculis differentiam hujusmodi habent, ut alia quidem jamjam nata , & alia jamdiu nata discernantur:
100쪽
Nustam esse impossibilitarem,oc. 79
considerari etiam post iu atque discerni vires eorum in illo labore , per quem sese extricant e massa pulveris , in ira quem vivunt. Quid praeterea λ conlpiciuntur coire , & puto
quod si quis visu perspica X patienter
attenderet, deprehenderet etiam ova
posita, ex quibus suo tempore viviis ficatis nascuntur. Mille id genus alia omitto, ut concludam nec aliter discurrendum esse , etiamque de insectis aliis fugientibus nostram visionem simul cum industria omni di optrica, scilichi, propter suum illud par. vitatis excessum: Atque ita licet essene omnino invisibilia iniecta pestifera, de quibus quaestio instituta est, non eao
propter oporteret negare illorum foecunditatem , imo affrmare tanto majorem , quanto ipsa minora sunt.
Dixi , licet essent omnino invisibilia ,
quia forsan per acutissimum oculum micros copio adjutum accuratissimo viderentur. At hoc experimentum
esset periculosum 3 quia dum inspicerentur insecta illa, post ni in experientem advolare i uti p sient si.
