Systema pestis physicum, elaboratum à r.p. Joanne Saguens, ordinis Minimorum, & his diebus iterum provinciali Tolosano. ... Accessit Appendix ad elucidationem systematis

191쪽

I o Propossitio decima, tus illud vivificantes , & influunt,& essivunt juxta proportionem , quae inter illorum insuffcientiam &exuberantiam mediet. Sic manent integro suo in statu maria , .sero semper tantum subterraneae aquae ad sontes emittunt , quantum per patentes fluvios admittunt ex illis lic etiam tellus ad sertilitatem parem idonea est, si quantum pluviae ex alto recipit, tantum sere per vapores mox reddit... ' .:i Hinc quia nec omnis esus, nec us . qui nos omi is potus aeque ac perinde se .rit: ' ,' habent ad vitam hominum 3 sed ια .-,' iaph aut eius , aut potus , qui pro- pestileti. deit uni, noeet alteri, quid ad vitae tuitionem magis necesse est , quam ut attendatur ad alimenta , quae quisque suo temperamento esse conis venientiora expertus est et haec enim sunt, quae Opportunε ac temperate sumpta procurabunt ei suffcientem illam copiam spirituum influentium& essiuentium vivificantium , de quibus anth aiebam. Deinde vero

spiritus isti, quandiu post influxum

192쪽

ί ιam dissicite vitari ,sec. I tadhuc Iunt in corpore , id habent proprium , quod frangant , aut debilitent vim aliorum malignantium , seu pestilentium , qui sorte per cibum , aut per aerem Pelle tactum influerent : neque eniim fieri potest , quin spiritus hinc vivifici hinc morti seri, contrarietates suas non habeant futuras aut victrices , aut 'victas. Quare dixi nihil contra virus influvii cujusvis maligni cogi Larieficacius posse , quam proprium temperamenti bene vivi ac vegeti statum ; sicque reputari debet pro praecipuo Pestis antidoto.

Addo jam spiritus illos Vivificos ν δ

dum emiiunt post peractas functioin etiMii perti

in neat ad illos

nes tuas e corpore per quotcunque talioni

meatus & poros , habere similiter via, quae valet ad repulsonem omnis maligni circumstantis veluti vaporis, a quo corpus posset invadi Minsiliri r tunc enim adsunt veluti

duo vapores , quorum unus exeundo , alterius accessum prohibet runde si potentior , uti vividior &

copiosior est ille qui Oxit, iste qui

193쪽

i a Propositio decima , ad ingressum instat, repelliturr hoc quod in visibilibus vaporibus ita fieri certum est, quare in invisibilibus non fiet Atque ita verificatur

posse temperamentum humanum,&ab intrinseco & ab extrinseco ita vegetum esse, ut omni externar Ni isternae invasioni Pestis praevalear: quia ra- . men perae non praevaleret, ut pluri- mum, ideo etiam ut plurimum necesse est illud praemunire ac roborare contra externam illam & internam invasionem Pestis. Quibus autem viis praemuniri sic possit & roborari dicam , ut potero , in re quae, si quae alia , comprehensionem humanam

omnem excedit r tantum praemone

intelligere me per spiritus vivificos , de quibus jamjam loquebar , qua

lescunque particulas element res primige nias , aut mole culas illarum primigenias ad sinustiones virae concurrentes , quae sere mobilitatem &e Ailitatem, ac proinde invisibilitatem spirituum assequuntur , unde

vulgb vocantur Distius et & rursus emoleculis illis alias quidem esse in

194쪽

suam dissicile vitari , sec. I73mes puto , & alias esse animatas contendo 1 sicuti satis conjicitur ex praedictis 3 ita quod sicut sunt insem mortifera, ita sunt insecta vivificantia : haec si extra & intra hominem praevalent, illa non nocent ;quid ergo ericiendum , nisi ut prae- . valeant , ac praesertim Pestis tempore , quo illa innumerabiliter passim abundant pomnia igitur remedia , scilicet λη

praeservativa contra Pestem, eo ten- praesertim

. . tendant rea

dere debent, ut muniatur nativum medias prae- temperamen vum , & ab intrinseco ,st ' M'

& ab extrinseco, ad impediendam sic invasionem omnem talium inseciatorum invisibilium , in quibus Pesitem consistere hucusque ostensum fuit: aut si nihilominus fit invasio ,

invasionis malignitas temperetur pro . minuenda , vel tollenda pernicie. Quia vero tota invasionis maligni- 'tas pendet ex motu & configuratione talium insectorum , quidquid poterit motum illum frangere & con- . figurationem illam retundere, mirum

erit pro homine praeservando. Vidi

195쪽

i 4 Propositio decima ,

ego in variis liquidis, adhibito microscopio , Varia genera insectorum alias omnino invisibilium , quorum multa erant configurationis laevis &motus placidi, alia vero configura tionis lupra suspicionem omnem. asperae, ut hericiacae , aprinae , &c.& morsis in gyrum atque in transis versum concitatissimi ; unde intelli' gebam , quod priora cutes partium, de iplas partes sine ulla noxa inva ' de re possent, posteriora vero sine dilaceratione summa non possent et quamquam postmodiim utraque nocerent temperamento humano, si non sunt de genere illorum , quibus praeter aerem abundat quidquid ad vitam fuit a Deo nobis provisum ex omnibus esculentis aς poculentis. o. . i. Tum ut agamp- de invasionestellaei de ' externa, talem intelligo, qua insecta

r pestistra per aerem volitantia & pe-

οῦ, ' netrantia vestes , possunt omnes ac restilanis sngulas partes corporis externas

aggredi insinuando te per cutem , unde illis .non arduum sit ire ulter

196쪽

rius t sicque successive invasio haec externa interna fit : distinguenda tamen visa est ab alia interna, de qua fecundo acturus sum , & per quam talem intelligo , qua sine necessitate similis successionis, uno quasi haustu, per fauces ac nares possunt insecta illa volucria statim inire partes intiis miores stomachi, pulmonis , cordis, cerebri, &c. 8c. illas malε assicere pro quantitate, qualitate , modo &vehementia immersionis. Insuper

circa cautiones contra invasionem

illam externam , sollicitudines duae requiruntur; una pro abigendis insectis pestiferis , ne ad cutem acce dant ; altera , si accesseritas , pro insinuatione impedienda , atque ira pro

impedienda laesione, quae semper est

exulceratio quaedam sese demonia trans per ustiones maculosas , &papulas, facilis per sui multiplicitatem , degenerationis in carbunculos& bubonest nam mese ab extrinse. co , perinde utque ab intrinseco posse in carnibus evenire talia quae

cunque pathemata pestifera mihi

197쪽

Propositio derima , quidem nullum in dubium revocaritur , & ex dicendis ,ectori satis

patere poterit. δου D. Et nunc quidem, ut pro abigenda Peste , quidquid interim illa sit ,

tus erinyra mos cit usurpari plurima 1um tuum

istaedictam . - . . . .

invasionem genera , Ita mini omnino proba-ς xς - η- tur varios adhibere suffitias pro a

ccndis inscctis, de quibus hoc Systema institutum est.. Sed illi prae caeteris adhibendi sunt , qui sint sin)pliciorcs atque ita clariores & miniis fumos : hinc enim simul sunt magis vividi & potentiores ad repellenda insecta illa , vel etiam laceranda &. necanda. Nisi quod dum spissiores sunt ac nimis repetiti suffitiis , incrassant acrem qui spirator , & haec crassities transit in sanguinem , per illam utique vitiandum. Tum si quaevis in sustitibus est , illa utique ab igne est , cujus particular, si seorsim

essent ab aliis, quas secum attollunt, valdis praevalerent ad effectum in. tentum ; scilicet quia earum citior esset clevatio atque dispersio. Hinc aromata , quae ad suffitum adhi- . bentur,

198쪽

bentur , quanto magis inflammabillia sunt , tanto magis sunt ad rem idonea ; & hoe intelligi de lignis Omnibus aromaticis , sive vim ali quam aromaticam habentibus , deiabet. Hinc generatim ignes ex lignis omnibus bene siccis, ac praesertim aromaticis per vicos & plateas , & privatas , & publicas ac censi mane ac sero, ad propulsanda ,& exterminio ferienda illa insecta , vim habent omnibus sussilibus praeferendam. Atque hoc totum arcanum est , quo Hippocrates fertur Pestem saevissimam , quae ex AEthyo pia pervenerat ad Athenas, intra tempus modicissimum extinxisse. Sed deinde, si sermo est de cubita xii L

. . Quales sine

culis domuum , ignes magis oppor- ignes magis

tuni pro purgando illorum aere sunt ardentiores illi , qui accendit: : ρ ' possiant ex charta papyracea bene sicca & nitida ; nam ubicunque incurrerint in praedicta insecta , illa utique consumunt. Transserri de caetero possimi successivε in omnes angulos cubiculorum, ponendo scalliri

199쪽

1 8 Propositio decima ;licet chartacea folia in quodam catino: potest & in eundem usum stu-pa valdε commode usurpari , ac sorasan utilius, quia minus habet fumi ,& in perniciorem flammam emicat.

Jam vero & essicacia magna est in odoribus bonis atque placentibus , quos secum perferre quisque possit rnam praeterquam quod ex illis homo vigorem accipit , concipi debet quod illum simul cum assidua comporis exspiratione ambiunt instar, nubecular sphaericae , cujus radii corpusculares velut a centro elongantes

se , rejiciunt ea , quae incurrere possent , insecta. Dixi in odoribus bonis atque placentitas 3 quia odorum bonitas te spectiva est ; & ideo nemo nisi placentes secum asserat. Itaque juvat deserre secum odori feras herbas exsiccatas in sacculisti balsami pyxides , & phialas aquae

. Hungaricae , panniculos insuccatos aceto, &c. Haec & similia prosunt , sed in his odorum , uti suffluum , cautionibus omnibus sua moderatios nam omne bonum im-

200쪽

modicum in malum vertitur. ius anserinus, & impleatur Mercilia Pφθη pulsi .rio crudo i tum claudatur cera hic. tubulus , & panniculo lineo , aut serico apth consuto vestitus, seratur appensus collo. Iam sic discurro. Cum nihil sit Mercurio gravius ,

nihil etiam divisibilius, prodire ab illo em uvium diuturnum iotest absque sensibili decremento .' quod autem valere hoc emuvium possit ad abigenda & necanda etiam insecta , in quae incurreret , verisimile smnino est ab experimento quotidi Mno, quo deprehenditur se, sive morbum pedicularem valde imminui , & quandoque omnino curari gestando supra se, aut aliquantulam talis Mercurii copiam , aut massulas, sive pitulas ex Mercurio

factas: quod utique fieri non posset, nisi ε Mercurio aliquid influeret in corpus ad ibi pediculorum semina , mortificanda, vel saltem fluere; Μ ij o Addo aliud praeservativum , quod .

reperi laudatum apud Authores de usus Mereuo Peste scribentes. Accipiatur tubu- oraeservare a