Isagoge ad omnes Pauli epistolas, exceptâ ad Hebræos autore Laurentio Edingero

111쪽

99grpali. Hodie Venetis paret, nam cum anno P. C. aros teste Calvisio, Constantinopolis caperetur, Venetis ex sordere dimidium praedae debebatur , ideo ipsis Creta insula datur, omnes fere aliae insula m ris Ion de Egae , sed Turcarum irruptionibus admodum agitatur. In illa urbes celebres hiat Canea, Rethymus , Candia, Sittia. Extant varia a Cretensium moribus , quos plurimis conviciis incessit antiquitas, desumpta adagia, ut Cretensis Cretensem.

drant in pariter improbos perfidos, qui mutuis ii

ter se fallaciis agunt. Crctensium mores etiam ei, stringuntur ab Apostolo cap. I. V. II. sicut ab Epimenide in opere cui titulum fecitdeoraculis appellantur semper mendaces. Similiter Cilices olim pia gritiari Cappadoces olim fraudulentiae accusati sunt,

sibus consonat illiid Ovidii de arte amandi lib. i. non hoc quae centum sustinet urbes, quam Vis sit menda X, Creta negare test. Sunt tamen , ait Hieronymus, qui putant hunc versum, quo mores Cretensium perstringuntur , de Callimacho Syrenensi Poeta sumptum, aliqua ex parte non errandi siqvidemi ipse in laudibus Iovis adversus Cretenses scriptitans , qui sepulchrum ejus se ostendere gloriabantur, ait, Cretcnses semper mendaces, qui sepulchrum ejus sacrilega mente fabricati sun verum integer versus de Epimenide Poeta sumptus est ejus Callimachus in suo Poemate est usus exordio , sive vulgare proverbium, quo Cretenses appellabantur , sive furto alieni operis in metriam retulit. Haec ille in epist .ad Titum,

112쪽

Appellatureti m ab Apostolo Propheta , qui hunc versum scripsit,at talis a Cretensibus habitiis fuit Epismenides, cui post mortem sacrificarunt, teste Laertio Cicero quoque lib a. de Divinat primo Cretenses Epimenidem num cryx interie0s, is per furorem sum vaticinati & Apulesus lib. a. florid. illum cognominat fatidicum Alias non ignotum Poeta dici vateS, quia singularem instines uni habere credebantur. Ali hic agnoscunt ironiam, quasi Poetam Apostolus vocavit Prophetam, qui/talibus Claristianis quales Cretenses, tales congruebant Prophetae. Aliis Propheta idem est ac Doctor Ethicus, qui moralia docet. Audiverunt

Cretes Ierosolymis potiolos loquentes alias lingvis. Act. ii ubi intelligi possunt, vel Judaei Creten, ses,vel Cretes proselyti, id est, Cretes m genere, Vicrant ampleri religionem Judaicam ex Josepho patet, Judaeos multos migrasse in Cretam vid.Joseph in lib. Antiquit qui ctiam in vita sua sub finem refert, se priore uxore dimista duxissse mulierem Cretensem, Judaeam genere parentibus natam domi nobilissimis: In hac insula Deus omnium sitiens quaerens salutem ecclesiam sibi crigi curavit ministerio Pauli, quae

Tito commendatur.Tit. I.V. F.

II AUCTOR. III. AUCTORITAS , ut in

antecedentibus.

i V. CC ASIONEM ipsa epistola cap. I. v. L. cap. 2 v. 8.1' Caps. V. 8. aperte indieat Titum itaque instituere voluit, non ut Christianum quemlibet, sed ut

Christianae plebis Episcopum Eclocis autem citatis duplex potissimum causa impulsiva elicitur, cur Paulus voluerit scribere Tito. I. Concernebat osticium Titi a Doctrinam ipsius. Ossicium quod attinet, erat

ille

113쪽

eto I

ille Episcopus in insula Creta constitutus& mediate

a Deo per Paulum ad hoc ossicium vocatus Monet itaque Paulus, ut quod ipse apud Cretenses caeperat, iconsumat absolvatque, pastores & Ministros verbi in Ecclesiis per totam insulam dispersis , stituat scordine , ut ordinandis semper ob oculos ponere posset diploma manu Pauli scriptum, eoqVCProbare, se non te metariovi proprio ausu suscipere hanc resor-niationem Mordinationem , sed facere hoc ex mandato Apostolicae auctoritatis isseque divinitus mediate tamen vocatum esse ad istam in spetitionem, itaque

visum fuit Paulo neces artum , auctoritatem revCrentiam Tito hisce literis conciliare maxime viro adhuc juveni Deinde ratione doctrinae, ut ipse Titus in se confirmaretur tuto auditores suos omnes convincere posmet scripto hoc testimonio , sub sigillo&manu Pauli, fidelem esse sermonem hunc, quem ipse tanta assevcratione proponeret Denique ne hic fidelis sermo excideret vox enim audita perit, itera scripta manet. Qu*d Pauli consilium&prudens honestum is salutarc semper fuit Ecclesiae. Vid. Chemnit in F Xam Conci l .drid. p. ab Cra me Iiagog.

Chemnitius Exam concit Trid. p. S. ait Quia ab Ephei Paulus ita proiectus est , ut iret in Macedoniam in illo igitur itinere pervcnit in Cretam, ab ea proxima est Epirus, ubi scopolis sita est. Post paucos igitur dios a discesila suo ex Creta Paulus scripsit hanc epistolam Scripta est Nicopoli Macedoniae, ut est in Graeca sub craptione , quam resta litic Zanotis h. l. p. 8o dicit enim Paulum Omnino Nicopoli abfuisse cum hanc epistolam scriberct, nam Apo colus

114쪽

rion dixit v. 2. εν αυγαπ- ι ' hic hyemabo, sed mi ut omnino Nicopoli abfuerit Cum hanc epis

Oiam scriberet. Paulum autem ibi hyemassi: ii quo collatione cum Act. o. v 6. Ubi scribitur non nisi post Paschae dies solvisse. Sed tamen Hieronymum, Athanasium, OeCumenium, Theodc re iam ecutus defendit Baronius Tom. I. Annal ad

annum Christi 68.e C . .v.I2. vide plura de episto-

'sUMMA Ut Timotheus phesiinae,ata I btus Cretensi Ecclesiae ab Apostolo fuit praesectus , roinde utrumque de officio rite obeundo instruere voluit. Est fere ejusdem argumenti cum priore ad Timotheum , Cujus epitome non anconcinne dici ''vi PARTITIO. artes epistolae tres sunt. In rima docet, quales personae ad ecclesiastica mune-

axendae; secunda singulis sua munia me ribit a Titum ossicii sui admonet uec habet duoartes una est de moribus Episcopi cap. I. Alterabe conversatione domestica dccivilia a 2 3. VIII USUS. Non solius Titi causa scripta est haec epistola , sed ut inissa omnes Ecclesiarum Antistites ossicii sui recte administrandi praecepta acciperent : nam complectitur omnes virtutes, quibus CX- cellare debent Episcopii alii Ecclesiae ministri. Os mas avalianus Jesulta statuit Paulum propterea neu abii epistolis ad Timotheum , in hac ad Titum de instructione sacrorum ministrorum egisse , quia praevidet fore Haeretico ut utlierum Illyricum, i dicerent faciam Ministrorum ecclesiae ordinatim em ad rofanos Principes id cos Pertinere Magi

stra

115쪽

stratus N. I.Nemo omnium docet, ordinationem pertinere ad Principes profanosi Laicos Magistratus, sed ad personas ecclesiasticas eam unice pertinere dicimus a Vocationem tribuimus Christiano Magistratui, sed non soli , verum etiam reliquis Ecclesiae statibus sive ordinibus, videlicet Ministerio Ecclesiastico&populo Christiano Gerh. in epist. I. aci Tim. p. 6. Brevis est haec epistola , ut vel hinc Titi virtutem discamus, quod hujusmodi vir non habeat opus multis verbis, sed veluti admonitione quadam.

I De constituendis per civitates Presbyteris e Episcopi ossicio : De vaniloqui item Cretensibus Judaeis in externis sanctitatem locantibus. II. De senibus, unioribus , servis, quomodo invita domestica instituendi sunt. III. Ordo politicus placide colendus: stultae quaestiones, haereses schismata vitanda.

EPISTOLA PAULI.

AD HILEMONEM.

δεῖ ΝIEN. Quidam putant Philemonem fuisse civem Colosten seni viros inter suos nobilem ita, moribus & l fide Chriti iamim egentilitate conversum. Sed Verior

est eorum sententia,qui dicunt fuisse ministrum Eccletiae, Schoc inde probatur, qVia Paullis eum Iasminat σῶεργον V. I.qVires ecclesiae fideliter promoVit , suaqVe ex parte evangelii, cursum non parum ad uvit. Narrat Dorotheua in Synopsi, postea eum factum esse G Zae Episcopum. II AUCTOR ut antea. lII AUCTORITAS. Fuisse, qui hanc epistolam ejiciendam censuerint , tanquam indignam, quae in codice sacro legeretur, quia pro re adeo parva, pro uno homine humano more conscripta est, ape: te conspicitur ex initio Homiliarum phrys stomi

in hanc epistolam Idem lentiunt nauderiai Bibliomastiges, ni r

116쪽

hriri irinstremus est Pontificius PyghtuMisenJm gannit lon-

mentionibus.Sed hi Sub annatores audiant Hieronymum, qui

identes mihi dubi epistolam simplicitatis argiun fiam

inaniatiam prodere , non intelligentes, quod in singulis serinoni-

sapientiae lateat, quae orantibu s obissc ipso no

re conabimur.Si autem bre itas haberetur contemptetu, contem

natu Abdias, Nahum Sophonias dia alii duodecina Prophetἴ movibus tam mirati tam grandia sunt, Vae eruntur, ut nescias, utrum bre Catem sermonii in illis demirari debeas, an magnitu- hemta iii Hactenus Hieronymus Pii etiam Veteres, J ICa-2h b, v libros recensemnisse iis a Domino suo clanculum pys h x b,

timcv dam surripuerat. Romam veniens ad fidem fuit conver-

2 heautivitate fidelis servus factus Col. 4. V. ' anc

- rio,, sesitata subscriptio. dc quidem ex Vinculis V. I. .lo.

Lue vri . . una secum epistolam praescribente Timo- h b d p ihi videri possutia. V. de piliolisPaulinis in genere. vi V MMA Onesim servus Philemonis abierat DV x O

rimam veniens Paulum accessit, uralium fide sartitia

pristin servitio restituit.

' u ARTHIO. Duas habet partes Una commendat ple- et ite, Philemonis.adi 8. tera reconciliat Onesimu. u H, intercessione sua tam solicita docet Paulus: christum veniis in mundum, ut p'ccatores silvos faceret, la pso, uerint, recipiendos,&cum HS Quos ostendeo 'ciliando *i UMMARIUM.L Per servo sug tivo&iure Voniam deprecatur Paulus Vel Ignoscentia Chiusiana. EPI-