장음표시 사용
21쪽
istris Reguli, laudibus effert cf. Divi. p. 5, cp. 8, p. 1o 4). In historiarum autem libro quarto rep. 42 eidem Regulo cuius periculis Messalla frater eloquentissime ram oppoSuerat, Curtius. Montanus, qui anno 10 inter vivos erat es lin. VII, 29 et VIII, 63, truci oratione Occurrit, eo usque pr0gremus, ut post caedem isonis interfecto arae lo pecuniam datam adpetitumque morsu Pisonis caput obiectaret et libidine sanguinis et hiatu praemiorum innoxios
pueros, conspicua feminaS illustres Sene eadem ruina ab eo prostratos esse diceret ' Talia certe aestus, Vir anxius et providus et inter lactionum certamina ubique ni fallor, medius incedens et Montano et Regulo vivis, cum plurimum hic etiam sub Traiano in republica posset, non memoriae mandaVisset. Itaque post Reguli mortem quartus liber Historiarum emissus est. Is autem, cum secundam quarti libri epiStulam Plinius componeret, anno 104 nondum decesserat, sed cum secundam sexti libri ad Arrianum daret, anno 10 mortuus erat, cf. Mommse l. l. ut anno 10 eum diem bisse Verisimillimum sit. Dialogus igitur ante annum 305 confectus est Neque enim laudavisset istum neque Silentio eius inter alios delatores nomen a itus praeter misisset, nisi etiamtum vixisset Sed tum cum mortuus erat, foedorum illorii criminum memoriam
Sed et ante annum 103, cui epistula lini IV, 13 ad agitum missa scribenda est cf. 0mmSe l. i. g. 45 Sq.), dial0gus compositus est. In ea enim epistula g 10 ille ab
amico petit, ut e copia Studi0S0rum, quae ad eum ex admiratione ingenii convenerit, circumspiciat praeceptores, quo Sollicitare et ad docendos adulescentul0 Comum, cui urbi, cum inde oriundus esset, pie prospiciebat, municipibu mittere posSit Quae quidem copia studiosorum si ad Tacitum, principem tum lacile in re publica oratorem iam convenimet, priusquam dialogum aggrederetur cum in rhetorum scholas Vehementissime invectu GSet scp. 34, 1 Sq. non dirimet , Apud maiores n0stros iuvenis ille, qui lar et el0quentiae parabatur, imbutus iam domestica disciplina, refertus honestis studiiS, deducebatur a patre Vel a propinqui ad eum oratorem, qui principem in civitate locum obtinebat Hunc sectari hunc prosequi huius omnibus dictionibus interesse sive in iudiciis sive in contionibus assuescebat ita, ut altercationes quoque exciperet et iurgiis interesset utque sic dixerim, lugnare in ir0eli, disceret Magnus inc hoc usus, multum onstantiae plurimum iudicii iuvenibus statim contingebat in media luce studentibus. - Igitur vera statim et incorrupta eloquentia imbuebantur et quamquam unum Sequerentur, tamen Omnes eiusdem aetatis patrono in plurimis et causis et iudiciis cognoscebant et .s. Sed conicilicet his ipsis nobilissimi viri consularis verbis comm0tos multos cives insignes ad acitum filios misisse, ut ab optim oratore et electissim praecept0re Ver instituerentur eloquentia, quemadmodum apud maiores mori fuisset Quem quidem antiquorum morem Traiani temporibus plures etiam Secutos esse constat, cum linius VI, 11 discipulos suos Fuscum Salinatorem et Ummidium Quadratum magno cum gaudio et audiat et laudet, quippe qui a se eruditi suae eloquentiae vestigiis instare et temporibus et litteris omamento futnri esse videantur. Ceterum
Ummidius quidem Quadratus magistri spem non fefellit es Aelii Spartiani Hadrianum p. 15 I; Scriptor hist. August. d. Peter g 15). Ita misso Julio Genitore, qui rhetor potius Latinus erat, es Plin. epp. III, 3, 5 sq. VII, 30 IX, 17 ad itinium quoque Capitonem studiosorum e0ronam confluxisse apparet Epp. VIII, 12, 13 Sed haec tu se habent, illud constat Tacitum Verba laudata scripturam non fuisse, si, cum dialogum conficeret, multi iuvenes in ipsum, ut
22쪽
rectorem studiorum, ut magistrum intueri eiusque instare vestigiis soliti essent i Dialogus igitur ante annum 10 editus est Qua re fit, ut intra annum 9 et 102 absolutus publicatusque sit. In quem Vero eorum ann0rum optime referendus sit, tametsi neque multum interest enucleare nec facile diiudicatur. tamen ex Plinii epistulis anno fere centesimo eum esse compositum, si velis, efficere p0sSis Nam cum familiarissime Plinius Tacito uteretur, quantum Tacitini libelli sententiae apud eum valuerint in epistulis vestigia reliqua esse existimo. Itaque haud 4ei an ante tertiam secundi libri epistulam Vialogus nec recitatus nec in lucem editus sit. In ea enim g 5 sq. Plinius mirum in in idum cliolasticos laudat, quo genere hominum nihil magis odio sui Tacito, eum scribebat dialogum cf. p. 3 , Sq.) Ille autem eos miratur
ut sinceros et simplices et optimos et seli ilam laudat et auditorium et fictam causam, cum ressit cinermis et inn0xia neque plena malitiηe ut forum, nec minus felix, Senibus praesertim. Nam quid esse in senee tute felicius luam qu0d dulcissimum in iuventa' At agitum summa indignatione in dialogo cp. 30 p. . , , alibi Pliet ira e brumque et 0re et contr0Versias et suasorias, totas denique scholas ut lidos ini pudentiae repreliendisSe Satis Supra monstratum sest Quae si legisset Plinius, prius luam illam epistulam 2, 3 Scriberet, qua sui admiratione amici cautius et pudicius, etiamsi aliter Sensisset, siuid ipSe Sentiret ScripSiSSet Propterea posteani epistulam anno 99 cum pr0xime Sit primani Secundi libri, scriptam, dialogum emissum esse opinor Quarta ver decima eiusdeni libelli anu 100 ad Maxinnui data multis locis opusculi Tacitini memoriam movet Quae quidem nim0 100 Maximo reddita St, cum Sequatur undecimam et duodecimam quibus causa Marii Prisci anno 100 transacta narratur. Ibi multa inter utrumque communia sunt. Ac primunt quiden queritur PliniuS, luod deStringatur causis centuniviralibus parvis plerisque et exilibus ri 1) Ita Tacitus cli. 138 10 cp. , T 15 maiora olim apud iudices negotia exerceri 90lita esse c0ntendit eum Rusae centumVirales, quae iam primum btineant locum, adeo splend0re ali0rum iudicioriani obrutae fuerint, ut ullius magni oratoris liber apud centumviros dictus legatur Deinde in adulescentulo. Plinius temerarios et irreverentes increpat, cum stilibus dicere non iuvet, illi0d Obscuri igit oti tu sint ) At Hercule en verba a Tacito vicies in dialogo usurpatat ante meniori3m suam ne n0bilissimis quidem adulescentibus locunt fuisse nisi aliquo consulari producente. Iani ero refracti pudoris et reverentiae claustris omnia patere omnibus nec illos induci sed inrumpere et 43 Similiter agitus dial. p. 30
cp. 34, cp. 3. Sq. 3pud mai ire iuVellem, illi foro pararetur, in lintre ad eum oratorem esse
deductum Scribit qui principem in civitate J0eum obtineret. Apud eum et for et iudiciis et auditorio Semper pleno eum aSSueViSSe At suis temporibus adulescentulis ad rhetoras deductis nihil esse reverentiae, nihil pr0fectu et q. q. onferas etiam, quae ep. 2 et 29 de oblivi0ne antiqui moris et educatione liberorum et de adulescentiunt iistrionali favore et gladiatorum equorumque studiis pr0feruntur, quibus occupatus an inius locum bonis artibu non relinquat neque praeceptores discipulos severitate disciplinae sed ambitione salillationum et illecebris adulationis colligere. Tum similia Plinius vitia hebetatae ac debilitatae elo luentiae atque Tacitus vituperat his verbis ζ12sq.): udet referre, quae quam fracta pronuntiatione dicantur, litibus quam teneris clamoribus excipiantur Plausus tantum ac potius sola cymbala et tympana illis canticis desunt acitus haec habet scp. 2 3, 10 Sq. Plerique teniporum nostrorum actores lascivia verborum et levitate Sententiarum et licentia compositionis Ilistrionales modos exprimunt Quodque vix auditu fas esse credas, claudis et gloriae et ingenii 0co pleriiliae iactant cantari altari lue commentarios
23쪽
suos et q. s. Ad postremum, si linius in fine epistulae si 14 nulla re se retineri in foro et
iudieiis scribit, nisi utilitate amicorum et ratione aetatis nondum quadraginta annos natus erat vixque facere Se posse, quin has indignitates relinquat, attamen initium gradatim desinendi sese facturum, de eisdem rebus eum Scribere constat, quibu totus atem sermo nititur. Neque enim ad aliud quicquam in Verba diserta spectant, nisi ad secessum defendendum et molestias, quibus patroni causidicique illius aetatis laborent, culis tanquam subiciendas. Summa igitur
sermonis illius cum lini verbis utique congruit ut paulo ante eam epistulam anno scilicet centesimo, dialogus confectus ad amicos mitti potuerit, praesertim cum proximis quoque annis easdem ille quas acitus de plurimis rebus sententias aperiat. Ita III 3 exigit praeceptorem, cuius scholae SeVeritaS, pudor, in primis castitas c0nstet III, 11, 6 philosophorum mores vituperat IV, 13 ut Tacitus optat, ut adulescentuli sub oculi parentum pudice domi contineantur et erudiantur II, 3, 5 rhetoras inceros et simplistes et optimos esse scripserati Sed quemadm0dum ex his rebus certi anni 0niecturam capere ambiguum esse libenter confiteor, sic summam totiu dialogi in ea optime tempora referri posse censeo, quibus acitus anno quiBquageSim Vitae appropinquabat, quibusque, utrum seiungeret se a forensi labore et causas relinqueret necne, deliberasse ut multi eiu aetatis R0mani, putandus est. Summa autem dial0gi, qu0ad paucissimis verbis circumscribi p0teSt, haec est Inquietam et anxiam Oratorum. vitam esse acitus sub Materni persona dicit, nec insanum ultra se et lubricum forum famamque pallentem trepidum experturum, Sed missis forensium causarum angustiis, in quibus satis sibi Superque Sudatum Sit Segul Se secessu fruiturum ad fonteSque et nemora Se confugiturum. Neque tamen negari posse sumima laude dignam esse eloquentiam qua qui armatus sit, eum magna orere potentia se gloria Aper). Sed destringi ratorem maximis de optimo genere dicendi discordiis. Aliis enim nihil in causis agendis placere nisi brevitatem in eos Messalla p0tissimum sed etiam per declamat . alios sui saeculi eloquentia et olore poetico esse contentos Aper), alio vero nanibus quasi velis ad anti luorunt, in primis ad Ciceronis imitationem vehi Messalla), quibus quidem omnium primunt de liberorum educatione radicitus mutanda et emendanda c0gitandum esse Messalla). Ceterum sub optimo et sapientissimo principe Traiano oratorem 110 tantum auctoritate valere, quantum in lutetis liberae reipublicae temporibus. Neque eodem tempore magnam famam quemquam SSequi p0SSe et magnam quietem, sed sui quisque saeculi bono citra btrectationem alterius utatur MaternuS). Latitat autem sub his Materni verbis ipsius Taciti sententia haec: Cui nec deminuta el0quentiae potestas nec diversissimarum populi aurium c0pia pr0betur, eum suo iure, ubi iuventutem Dro iudiciis tu tribuerit, ultimis quidem vitae annis ad villam et mare et litus et silvas confugere, ibique nune terra nune mari corpus agretare, multum diSputare multum audire serm0nibusque
Sapientium interesSe, sive carmina pangere ut Maternum, SiV - ut ipsum, historias scribere.
Aeque ac Tacitus plurimi tum aetat provecti iudicabant et cum a strepitu urbis lacrimisque reorum et lar recessissent, vitaiti0sa fruebantur. Ita nobilissimi sub Traiano viri, Antoninus cf. Ρlin.
epp. IV, 3 IV, 18 V, 15 Spurinna Epp. ΙΙΙ. V, 1i, Passienus Paullus VI, 15 VII, 22;IX, 22 Vergilius Romanus VI, 213 Caninius II 4) Sentius Augurinus IV, 273, fortasse Miam ompeius Saturninus I, 8; Ι 16) Mauricus VI, 14) Terentius unior VII, 25), Silius Italicus III, 7 alii multi si summis functi honoribus vel suadentibus annis vel valetudine c0acti vel amicitia principis publicis negotiis exempti in agr0s se receperant, ut linius ' et
24쪽
primita vitae tempora et media patriae, ultima ipsis impertienda esse rati Plin. cp. 4, 23). Ibi epigrammata, iambos, elegos, mimiambos, comoedias, tragoedias heroica carmina idyllia eclogas, historias vel legebant vel audiebant vel componebant. Neque deerant, qui utraque lingua scriberent. Quid titio ipse linius, tuadraginta sere annorum iuvenis, SaepiuSime Sperare se scribit, fore, ut tandem aliquando pingui illo altoque otio oblectetur soloque elemitatis praemio
retineri se confitetur csapp. II, 14 II, 20 IV, 23 IV, 24 HI, 27 IX, 3 alibi QOptime
igitur, quae de Materni secessu et Studi poeticae leguntur, ad ipsum Tacitum eiusque studia historica pertinere arbitror, ut dialogus eis annis ascribendus sit, qui seceSsum eius e iudiciis et
Celeium facillime alia quoi tu omnia, tua dialogus exhibet, apte et commode in eanderi aetatem referri possunt, quippe tua saepenumero illa et libri et Sermonibus tractata esse ex Quintiliani de institutione oratoria libris ex Juvenalis saturis, ex lini epistuli efficiatur Atque Quintilianum ii vident pluviniis locis de eisdem luaestionibus atque Tacitum iudicare notissimum est. Ita naultis vertiis exponit, iuemadmodum primis elementis neri imbuendi sint O. T. I, 1. f. dial. 1, 30 sq.), uti uni utilius d0m an in scholis erudiantur I, p. 2. dial. p. 35), ei rare et S. illi corrunipi in cliolis mores putent Ι, 2, 4 diat. 35 5) quando rhetori discipuli tradendi sint II, 13, suales esse debeaut praeceptorum mores II, 1. diat. 35 8), qui Graecorun et Ronianorum Scriptoruni niaxime legendi imitandique sint X, p. 1 et 2 cf. Apri et Messallae seritiones) qualem Vestitum ratori esse deceat XI, 3, 137-144 cs disti sq.). Eo loco Tacitus ausidicos vituperat, quod multum humilitatis elo luentia attulerint paenulae istae liuibus adstricti et velut inclusi eum iudicibus fabulari consuerint. Mirantur editores, cf. Taciti pera ei Gronovius I. g. 556 et Andresenium et Ρeterum ad locum laudatum liuod paenulis ille orat0res apud iudices indutos verba secisse dicat, cum et Seneca rhetor et Seneca philosopluis et Quintilianus l. l. toga eos amictos fuisse tradiderint. Et quamquam ex hoc intellegitur in t 0rdunt palliola quoque et fascias et focalia taurium ligamenta illis propter valetudinent usui fuisse tanten nusquam paenulis ipsibus nisi in itineribus non corpora Boniani tegebant irretiti fuisse dicuntur. Quintilianum vero fori et iudiciorum consuetudinem et cultum nosse inde a Vespasiano usque ad Domitianum apertissimum est. cf. I, p. 3. Sed paenula omisit, quia eis temporibus ratores apud iudices agentes non illis utebantur. Contra Iuvenalis Sua aetate magnam inter R0manos vestitus diversitatem fuisse scribit, ut apparet ex his verbis Sat. III, 169 Sq.: Pars magna Italiae est, si verunt admittimus, in qua em t0gam sumit nisi tortuus. Ipsa dierum Festorum herboso colitur si quando theatro Maiestas, tandentitue venit ad pulpita n0tum Ex0dium, cum personae pallenti hiatum In gremio matris formidat rusticus infans: Aequales habitus illic similestiue ridebis Orchestram et populum, clari velamen honoris
Suffciunt tunica summis aedilibus albae.
Hic Romae ultra vires habitus ultor hic aliquid plus
25쪽
Quam Satis est, Interduin aliena Sumitur arca Commune id vitium est, hic vivimus ambitiosa
ct eiusdem saturae v. 124 sq. rovincialium igitur legimus nobilissimos et magistratus tunicatos, non togato incessisse, neque quemquam in magna parte Italiae togam sumpsisse nisi mortuum et vel diebus serialibus summis aedilibus albas suffecisse tunicas, cum Romae ct Sat. III, v. 125), pauperes ridiculum in modum vel nocte t0gati currerent et omnes nimio sumptu in turpem paupertatem detruderentur. Sed licet rhetor pauperrimus bili nimis indulserit cum urbanam consuetudinem simplicitati provinciali opponat, tamen inde sub Traiano magnam habitus discordiam fuisse effigitur. Qua re eum a aetate et mult0s provinciales et multos, qui vitae castrensi et itineribus paenulisque assuevissent, Romam confluxi8Se 0nStet, paenulam quoque morem in urbent ita invasisse puto ut ibi, tui ius togae haberent, cum non magistratu iungerentur, aenulant, non togam gererent et apud iudices paenulati non togati dicerent. Quid Pquod Aelius Spartianus Peter scriptores hist. Aug. Hadrian. 3.16 tribunos plebis interdum paenulis uti sub Traiano solitos esse memoriae prodit Sub Hadriano autem senatores vel die feriato tunicis et laeernis indutos, id est tunicis cinctis et paenuli Supra iniectis per urbis vias ingressos et huiusmodi vestitum de iusto iam usu ignoscibilem gravissimo viro, Castricio, rhetoricae artis doct0ri, Visum esse legimus es oct. Att. XIII, 22). Quibus rebus adductus Tacitum, iuste Traiano imperat0re in Sum rat0rum Verterat in Vespasiani tempora transtulisse censeo, ut paenularum fluoque Verbum Spectatissimum mihi ad definiendam dialogi aetatem
Eodem pertinet, quod in Iuvenalis saturis eadem saepe atque in dialogo vel fusius tractantur Vel paucis iercurruntur. Ita multis ille saturae quartae decimae versibus malam liueroi'um educationem vituperat es diat ep. 2 Sq.) XI 296 misero trepidoriue Vocat parentes, litibus filius corp0ris egregii sit VII, 230 cum ei cavillatur, qui anxie saevas praeceptoribus leges imponant et exigant, ut omne disciplinas hauserint et tanquam pollige teneros mores ducant ei. l. s. Ut Tacitus dial. 15, 15, p. 29 1 in Graeculos et Graecos rhetoras Iuvenalis ira incensus est es Satur. III, 60 sq.); ut ille nimium circi studium in malis urbis maximis habet es Sat X, 24 sq. dial. p. 29, 10 Sq.)Ρlinii vero epistulas multis rebus cum dialogo convenire semel atque iterum monstratum est. Locis supra hic illic allatis addas Hlim, quae de discordia eorum dicuntur, qui contenti sunt el0quentia saeculi et quibus cum icerone aemulatio est. Epp. I. . , 11 Sq. In libro septimo ep. 21 1 autem Plinius ex eis se esse dicit, qui mirentur antiquos, non tamen .ut quosdam despicere Se Suorum temp0rum ingenia. Neque uim stetam luasi naturam nihil iam laudabile parere Illis a Tacito Aprum, his Messallam et Fabium qu0que ustum attribui es dial. p. Ι)ostendi. Aper enim Suorum temporum eloquentiam antiquorum ingeniis antefert nec inauditum et indefensum suum saeculum patitur damnari dial. 1. 21 16, 14), Justus autem Fabius vix nomen oratoris retineri putat ep. 1); Messalla, cum Vetera tantum admiretur, Suorum temp0rum studia irridere atque e0ntemnere 110 desinit dial. p. 1 3, p. 33, 34 Sq. 3. Saepissime praeterea Plinius eadem queritur atque acitus. Ita vituperat et oratorum et iudicum suae aetatis consuetudinem binas Vel Singulas, interdum etiam dimidias clepsydras
et dandi et petendi cf. VI, 2, 5 sq.) amet 0s qui dicant, egisse malle et qui audiant
26쪽
finire quam audire antam esse neglegentiam ' tantam irreverentiam studiorum sapientiores eSse maioribus legibusque ipsis iustiores, quae tot horas tot dies tot eomperendinationes largiantur Similiter acitus cp. 38 neminem olim intra pausissimas horas perorare coactum esse scribit et liberas comperendinationes fuisse et modum dicendi sibi quemque sumpsisse et numerum neque dierum neque patronorum finitum fuisse. Primum haec tertio consulatu Cn. Pompeium adstrinxisse et eluti frenos eloquentiae imposuisse ita tamen, ut omnia in soro sc. non tu auditorii vel tabellariis) omnia legibus, omnia apud praetores gererentur ad ea es. Asconium in Milon. r. g. 37 Tac dial. p. 1 p. 23 Plin. epp. I, 20 11 Ι, 23, 2 II, 11, 14;. IV, 16, 2). tepud Plinium VIII 14 2 priorum temporum servitutem cum aliarum optimarum artium tum iuris Senatorii oblivionem quandam et ignorantiam induxisse, ita apud Tacitum cp. 31, 35 sq. 32 16 oratoribus nec iuri civilis nec legum nec senatus consultorum notitiam esse legimus. In dialogo cp. 36, 26 q. laudantur antiqui qu0 nem sine eloquentia aut assequi potuerit in civitate aut tueri conspicuum et eminentem locum, qu0dque parum fuerit in Senatu breviter censere et in crimen vocati sua voce respondendum habuerint et in iudiciis per tabellam testimonia dari non licuerit Plinius reprehendit ΙΙΙ. 20 Iegem tabellariam cum non iam candidati pro se dicant vitamque explicare cogantur et liericulum sit ne tacitis suffragiis impudentia in senatum irrepat. Quod quidem proximis comitiis factum esse IV, 25 scribit. In sexto autem libro epp. 5 sacere non Ρ0test quin doceat ex libello Celsum Nepoti respondisso et Celso ep0tem ex pugillaribus. Atilii histrionalem favorem et gladiat0rum equorumque studia illis temporibus plurimis valde placuisse mult0s vero isendisse et Tacitus et linius narrat cf. ac. p. 2l , cf. 9p. I. l. a. III. V, 19 3 VII, 23 IX. 6 IX, 17 3; IX, 36, 9 IX, 40, 2. Itaque Plinius Mauricum secutus litat IV. 21). ut agones Romae quoque ut apud Viennense tolluntur cum vitia urbis late vagentur et gravissimus sit 0rbus, qui a capite diffundatur. Aequo acitus cp. 2, 7 mala in urbe nata mox per Italiam fundi in
provinciasque manare putat. oeticen nutent linius, ut Maternus religioSiSSime Veneratur. ΙΙΙ, 15, cf. I, 13, II, 10 VII, 4. VII, 14 VII. l . 10 IV. 14. V, 3 V, 10 IX, 33 IX, 10, VIII, 19 VIII, 21, etc. Lusus vocantur carmina a nia lignis VII. 9, 10). Sed hi lusu n0nmin0rem interdum gloriam quam seria consequuntur. Ita Matermus dial. p. 11. 10), Si quid in se notitiae ac n0minis sit, id magis arbitratur carminum istam rationum gloria partum. Sed satis multis exemplis m0nstravi luribusque monStrare possum de omnibus rebus, quas aciti dial0gus habeat. etiam aliud alios eorundem fere temp0rum scriptores Sententias proferri, ut optime Traiani aetati ascribi possit, cum unam illius libelli minime ab ea abhorreat.
Quod vero Taeitus in dialogo cum Ciceronianorum dialogorum tum libr0rum, qui de oratores inscribuntur et dispositionem it dicendi genus apertissime imitatus sest, moraiani temporibus non discrepat At plurimi ob iam imitationem dialogum aut sub ito vel primis Domitiani annis aut omnino non a acito sed ab aequali aliquo compositum esSe existimaverunt. Neque enim fieri posse opinabantur, ut paene e0dem tempore ille et Agric0lae historiarumque et dialogi dicendi genere uteretur Praeterea ipsis verbis tota enuntiata cum Cicer0ne con- ruere e g. de Orat ΙΙ, 1, 4 et dial. p. 2, 15 de rat Ι 10, 35 et dial. I cf. teiber l. i. g. 21 sq.), omnem dialogi cenam et apparatum ex Cicer0nis libris de oratore conscriptis eme sumpta, multa ultro ex Senecae philosophi operibus et Quintiliano petita ita adulescentem, non Virum vel senem scribere. Sed quaecunque de dialogo obiciuntur in Agricolam quoque et
27쪽
historias cadunt. Etenim horum quoque librorum elocuti ex Sallustio, Vergilio, Lucano aliisque argenteae, quam dicunt, Latinitatis poetis conquisita est Multis locis, in tritionibus potissimum directis es Sehoenfeldium, do Taciti studiis Sallustianis g. 52 sq. structurae et sententi MSallustianae reperiuntur, ut luculentissime inde Sallustii aemulatio appareat. 2 Cuius quidem, historiae studia ut a parvulis duobus libellis, ita aciti ab Agricola et Germania incipiunt ut Mille postea historias. ita hic aliquot annis post historias aggressus est, Quemadmodum ille es inussnerum, ad Taciti Agricolam, Blatter . bair Mymn 14 sq. inlictatum I. I. g. 22 sq. Sch0nfeldium l. l. 48 sq. Catil. 1-4 Iugurtha - 4 d hominum studiis variis, de
historia conscribenda, de sua vita longiore prooemio, ita acitus Agr. 1-3 de more antiquo vitam clarorum Virorum posteri tradendi, de se utSque temporibus scribit Similiter ab utroque educatio, adulescentia, ingenium, honore et Iugurthae et Agricolae narrantur cf. Iug. -υς Agr. 5-93 Uterque et rationibus et digressionibus narrationem eisdem fere locis interrum
pit varietatemque ad taedium legentium effugiendum quaerit. Quid quod non modo Sallusiii
compositionem et el0cuti0nem acitus Iecutus est sed eum etiam ad verbum interitnm in orationibus directis expressit CL Sch0nfeldium l. l. Draegerum Synta und Sti des Tacitus pg. 104.h afficitur inde, ut anno S ingenio Tacitus fuerit ad imitationem prono anno fere 100 cum dialogum scriberet. Ciceroneni non imitaretur Et cum Ciceronem imitaretur, cur non in aliud dicendi genus incumberet, quam cum Sallustii imitationi operam navareth An quisquam dubitat, quin Tacitus in foro qu0que alia Verba aliam enuntiatorum Structurium, alim denique serm0nem adhibuerit, quam in libris historigis Nemo unquam Romanus apud iudices aut Sallustiano aut acitin genere dicendi 0rere potuit, cum ei. qui audiebant, risissent. Nonne ipse Quintilianus inst. r. X 1, 32 haec praecipit: 0n illa Sallustiana brevitas, qua nihil apud aures vacua atque erudita potest Sse perfectius, apud occupatum variis cogitationibu iudicem et saeptui ineruditum captanda oratori ist alium igitur certe et ni fallor ad 8 Ciceronis exemplum formatum sermonem sive in senatu sive apud principem sive apud iudices Tacitu excoluisse putandus est, praesertim cum Plinius similitudine naturae adductum se esso scribat ut ille sibi maxime imitabilis, maxime imitandus videretur VII, 20 4) Itaque idem Plinius et el0quentissimum claudat0rsem mutis fuisse epp. II I. 6 et eloquentissime II, 11, 17 apum iudices respondisse c0ntendit Quod vero et σε γον eius orytioni eximie fuisse legimus haut scio mi minus ini verba quam ad pereonam et vocis sonum et cultum habitumque pertineat cf. II, 11, 1 T) atque aliquid vel plurimum potius inter historia et rationis elocuti0nem illis temp0ribus intersuisse idem d0det Epp. V 8, 9) Habet quidem
inquit, ratio et historia multa communia, sed plura diversa in hi ipSiS, quae commmi Videntur. Narrat illa, narrat haec, sed aliter huic pleraque humilia et sordida et ex medio petita, illi Omnia rec0ndita, Splendida, excelsa e0nveniunt, hanc Saepius ossa, musculi, nervi illam tori quidam et quasi iubae decent haec vel maxime vi amaritudine, instantia, illa tractu et Suavitate atque etiam dulcedine placet. Postrem alia verba, alius sonus, alia e0nstructio. Nam plurimum refert, ut Thucydides ait, et ii Sit an uio υ z:1α, quorum alterum oratio alterum historia est. μQuae anno sere 105 a Plini scripta sunt, cum Agricolam et Germaniam et dialogum et primos
historiarum libros in manibus habuisset et plurimas Taciti orationes vel audivisset vel etiam legisset. Alia igitur verba, alium sonum, aliam constructionem in historicis libris atque in orationibus illius fuisse verisimillimum est Et optime ea quAdrant ad memorabilem illam Quintiliani de
28쪽
historia documrun Inst orat. X, 1, 31 , ubi plerasque historiae virtutes oratori esse 'itandas scribit: ἡEst enim proxima poetis historia et quodam modo earmen solutum et verbi remotioribus si liberioribns figuris narrandi taedium evitat. Nonne igitur illa aetate rerum scriptor tanquam sta exstitit. , Nonne ut omnes, qui et carmina et prosae orationi libros Scripserunt, uno eodemque Sipore diversissimo genere dicendi uti potuit Quid mirum, quod dialogum quoque Tacitus in orationnm non in historiarum modum composuit aliaque Verba, alium Sonum, aliam constructionem atque in historicis libris captavit Ac fuisse tum, qui vel in eodem opusculo
diverse scriberept Plinius ipse auctor 8t Epp. Π, 5, 25 Sq.) Adnisi certe sumus, inquit, ut quamlibet diveri a genera lectoruni per plures dicendi Specie teneremus ac Sicut veremur, ne quibusdam mm .aliqua Secundum suam cuiuSque naturam non probetur, ita Videmur posse confidere, ut universitatem omnibus varietas ipsa commendet' cf. Ι. 33 ΙΙΙ, 21, 4, alibi) Ita Tacitum . qu , que diversis generibus dicendi diversa lectorum genera tenuisse censeo ita, ut orationibus, dialogo, similibus libellis es Fulgentius exposit Serm0n antiq. p. 782 St. Ρlinio, Justo Fabio, omnibus denique, quibus citui Cicerone aemulatio esset, placeret, libris autem historicis eis probari conaretur, qui Senecaui poetasque secuti concinnitatem virilem cultum roratori non esse arbitrarentur cf. Seneca Epp. 115, 2 quique ut per sui Saeculi eloquenti contenti, poeticum decorem ab Scriptore exigerent. uani quidem eloquentiae discordiam raiani temporibus latras etllini epistula et agit dialogus disertissime testiuntur cf. Plin. epp. I, 5, 11; II, 5, 25 H I9 6 ΙΙΙ, 18 10 IX, i, Saepius). Gravissime autem errant, qui poStulent, ut Similem Tacitus ubique sermonis vultum ideo praestet, quod Ciceronis et adulescentis et senis eadem fere elocuti appareat. Obliviscuntur enim amplius centum quinquaginta anni post Ciceronem eum et paucis lustris ante Frontonianos Vixisse, ut mirum non it, quod Frontonis quani Cicer0nis similior videatur. Differt acitus a Frontone, qud modo ex Cicerone et Quintiliano modo ex Sallustio Vergilio, argenteae Latinitatis poetis verba deligit Fronto ex laut0 Enni0 Catone Gracchis, Lucreti aliisque vetustissimis scriptoribus antiquitatem redolentibus Structura obSoletas excerpit, Sed eo c0ngruunt, quod uterque omnino ex imitatione pendet. Atque perversa et priorum rhetorum et aequalium de imitatione e verborum delectu doctrina adductum esse Tacitum puto, ut uno eodemque tempore div0rso genere dicendi orere studeret.