장음표시 사용
151쪽
M. F. Pulvis ex quo scutum concinnetur. vel bull. in vino alb. & aq. pro fotu ventriculi & hypocho rii. Ol. nardin. absinth. mastich. an a I j. pulv. ligni aloes caryophyll. nuc. m Osch. ana Θ j. ros. rub. corall. tub. ana , s. cum cera F. Linimentum.
chamaem. ana p. h. sem. anisi, foeni c. ana 3 h. galang. schoen. ana 3 f. F. Decoch. add. sub finem vini alb. quartam partem. Foveatur ventriculus.
APPEN DIXQuo TIDIANAE INTERMITTENT Is rationi inserviens.
Indicatio a morbo contraria est indicationi a causa morbi. Morbus enim refrigerantia indicat , Causa imorbi e contra calefacientia. Itaque quae Febrem extinguere apta sunt, causam augent: quae vero causam tollunt, augent Febrem. Sed utriusque ea ratio habenda est quae morbo quam minimum consentiat: quod quidem in hae Febre facta difficile non est: quia calor Febrilis non magnopere ih festat, adeo ut ab eo nihil sit
metuendum, quamvis medicamenta eum quodammodo augeant: deinde auferendo causam, & impediendo ne pituita in corpore cumuletur ac putrescat, tollitur Febris. Omne autem periculum quod vitae impendet, . non a Febre est, sed ab humore pituitoso totum corpus refrigerante dc constitutionem partium naturalem enervante et Quare ad eum tota Curatio verti debet. Primo igitur expurgatis primis viis humor ille crassus, Ientus re vias omnes obstruens,& functiones seu facultates sua frigiditate debilitans, incidi & attenuari debet. quae vero id praestare possunt, simul etiam aperiunt, calefaciunt δc roborant. hinc educere eum sensim &blande oportet per vomitum, qui ventriculum dc viciniam
152쪽
Quo TIDIANA INTERMITT1NTE. 14 γniam opplet: per alvum, qui in aliis partibus continetur. Sed quia vires continuum horum medicamentorum usum ferti nequeunt, tempus aliquod interponendum est, quo natura vires acquirat & sese recolligat : δc tunc confectiones cordiales ac viscera roborantes exhibendae sunt, potissimum vero ventriculum, qui magis afficitur, & cuius in alimento conficiendo prima est neeessitas: deinde rursus attenuantia, incidentia, &
detergentia repetenda, postmodum evacuantia et Eandemque telam sic texere oportet, donec corpus eo acer
vo solutum videatur. Interim si qua est partis offensio, et oecurrendum est convenientibus auxiliis, ne ex uno morbo alius oriatur. Reliquiae humoris quaquave sum diffusi commode per ea quae urinam &sudorem cient demum pelluntur , ex quibus mitiora primum usurpanda sunt, & non pauca inveniuntur quae simul confortant, viresque reficiunt. Decoctum autem Sas. iactas in hae Febre primas tenet. Externis postremo locus est, ut balneo sieco vel in vapore decocti herbarum calefacientium, ut calaminth. origan. arthemicthymi, salviae, melissi menth. summit.aneth. chamςm. baeo lauri, iuniper. sabin. dc similium in aq.& vino q. s. Deinde post balneum corpus,praecipue vero spina dorsi fricetur, eaque oleo irin. costin. aneth. calide inungatur : Et in lecto aeger quietus se eontineat simpla aliqua confech. ex diacalaminth. aurea Alexand. vel al-kerm. in vino albo et & propter ventriculum vinum absinthites frequenter usurpetur.
Uartana Intermittens biduum habet intermissionis: quarto vero quoque die recurrit, *b humorex a
153쪽
1 3 D E P a B R. Equi sua natura sic moveri, dum succenditur& putrescit, consuevit. Est vero is melancholicus extra venas, in lienem potissimum, interdum in mesenterium & circa bypochondria effusus: imo tanta huius humoris copia quandoque gignitur, ut deginatis a natura recept culis tota excipi non possit: eumque necesse est ut portio redundans vicinas partes inficiat, praesertim pan- creas & mesenterium excipiendae cuivis illi viae accommodatissimum : eoque humores confluunt a iecore Scliene per eos vcnae portae ramos qui in has partes desinunt: & quum vel per haemorrhoides vel per uterum in mulieribus,vel per varices, vel per cutem effusus scabiem excitans non evacuatur, praeter natura incalescit ac putrescit: unde Quartana Intermittens generatur:
exquisita, si umplex & intermistus est : spuria vero ¬ha , si alius humor eo loci illapsus admiscetur. Paucus sed varius & calore densatus, Erraticam , vel eam, quae aliquando die s,67, & 9, redit, facie. P roxysmus non stata semper hora redit, sed alias citius,
alias tardius, dc horas 8 durat, nonnunquam ΙΣ, &lius, prout magna est vel pauca humoris peccantis copia, de causa putredinis essicax.CAus A immediata est vapor seu exhalatio, ex humore melancholico succenso & putrescente Procedens , de actiones cordis laedens r quamprimum enim humoris huius tantum congestum est , quantum ad excitandum paroxysmum sussicit , effumatio ex eo ascendit, quae pulsum immutat, δc dum expultrix facultas insurgit, ut materia illa dispellatur, undique calor confluit ad augendum eius actionem: & tunc pulsus admodam rarus & tardus sentitur, partesque extrem rigent frigore , nimirum calore . suo nativo tantisper destitutae, donec discussa & expulsa materia impetu recurrat, quo tempo re pulsus celerior de frequentior apparet. Antecedentes causae cur incalescat & putrescat humor melancholicus, sunt, obstructio, tumor, impuritas quae
dam, seu impura portio reliquum. inficiens, & ad Pu tredinem
154쪽
QuA R T A N A I N TE R MI T T E N TE. I stredinem recipiendam disponens. Cauta cur congeratur & generetur, sunt hepatis & lienis constitutio melannollea seu frigida dc sicca et lienis imbecillitas eum non secernentis, & in suam substantiam .
quantum oportet, non convertentis. Interdum inaequalis horum duorum, viscerum temperatura, ut calida & sicca iecoris, hyems vero frigida . Causae remotiores sunt edulia crassia & seculenta, usus vini rubri crassi vel cere visiae non defaecatae, haemorrhoides fluere solitae suppresse, menstrua retenta in mulieribus, vita laboriosa, tristis, litaria: AEtas inclinans , in qua calor nativus languescit, sanguis melancholicus eoiligitur, & cutis densatur, unde calidum essi uvium retinetur, & sanguis non eventatus praeter naturam incaleis scit & putrescit. SIGNA. Paroxysmum antecedit frequens oscitatio & pandiculatio . molesta & inexplicabilis totius corporis inaequalitas, quam horror sequitur, qui progressu in vigorem mutatur subinde increscentem, donec sit vehementissimus, sensium exhibens non rei pungentis, sed gravantis & quasi confringentis ac contundentis ossa. hoc rigore discedente nonnullis vomitio acida erumpit: calor sequitur nonexurens & siticulosus, sed submissus, sensim tamen increscens , & calori carbonis ardentis similis. hinc declinatio succedit,&integra duos dies quieti relinquens , iquum pura est de simplex Quartana : nonnunquam acces, hones ita invalescunt ut duplicem & triplicem Quartanam repraesentent , atque ex am ad continuitatem progredi videantur. Pulsus respectu ad alias Febres intermittentes rarus & tardus est, etiam in statu & vigore Febris: cessante paroxysmo maior, rarior & tardior naturali , quod aliis febribus non accidit, in quibus post
paroxysmum maior pulsus est & frequentior naturali. Utina initio tenuis . aquosa, alba, at longius progresta morbo coloratior & erassior apparet, natura Obstructiones expediente & materiam aliquam ex morbo per urinam excernente. Sitis, vigiliae, capitis gravi-
155쪽
tas, reliquaque symptomata aegros vehementius premunt, quam in inlotidiana, mitius tamen quam in Tertiana. In declinatione sudor nonnunquam effluit,& solutio accidit effusione urinae nigricanxis & crassae, sanguinis per haemorrhoides, menstrua in mulieribus, nares, vel in cutem, unde abscessus , scabies, varices, & aliaesflorescunt. Quum haec Febris vitio hepatis signitur . color albidus & sub tumidui corporis habitus cernitur. Urinae subruta, dextri hypochondrii tumor, Sc tensio, spirandi quaedam difficultas tussis,
quia obstruetum, humorisque melancholici exuperantia iecur intumestens sua mole diaphragma premit, ut more selito dilatari nequeat. Atque huic hydrops fere succedit, quod hepatis calor nativus humoris copia obrutus optimum sanguinem alendis partibus idoneum generandi vi &facultate privetur. Si vero a liene affecto Reneretur , lien intumescit, sinistrum hypochondrium distenditur , faciei totiusque eorporis color livescit:
Somnus turbulentus, & variis rerum nigrarum spectris molestus: appetentia saepe deiecta, interdum canina, cum acido ructu frequenti expuitione. PROGNOSTICA. Quartana omnium Febrium
est longissima : non enim amenses aliquot, sed ponnunquam annos complures extenditur. Quae aestivo tempore oritur, brevior est, autumnalis longa, praesese
tim quae hyemem attingit , quod humores intus
remaneant meatibus corporis frigore ambiente occlusis. Est quoque omnium facilima, non curatu, sed toleratu, quia solum horas plus minus II. durat, inde biduum intermittit: magno aegrorum commodo, qui interea ad operqs consuetas redire possunt, natura sese tum recolligente & in proximum paroxysmum Vires acquirente. Insuper est omnium securissima ex sua natura, ut etiam morbos aliquando gravissimos superare possit,& ab iis aegrum praeservare atque liberare: quia multa prava vomitu vacuantur vel ad partes ignobiles mittuntur, & ealore Febrili toties recurrente attenuantur absumunturque, morbos aliQ-
156쪽
Qu ARTANA INT* RMITT EN TR. fisIquin effectura. Est tamen ex accidenti aliquando lethalis, quando scilicet insignem subsequitur obstructionem lienis aut hepatis, praesertim si aetate consistente vel iam inelinante contigerit , unde aegrum tandem in hydropem lethalem vel in scorbutum deducit. Mala etiam est quae duplicatur vel triplicatur , vel in
continuam degenerat, errore aegri ipsius vel curantis. Quum male tractata & curata est, in morbos melancholicos, ut maniam, seqrbutum, teterum nigrum, &alios, transit. Caeterum notha brevior esse solet exquisita, contra quam in aliis Febribus: Cum enim humor melancholicus sit omnium crassissimus, quicunque ei admiscetur reddit eum tenuiorem, unde chartana efficitur brevior.
Seguentibus remediorum generi- perscitur.
Aer quovis tempore ad calidum & humidum inclinet et sunt enim hac Febre laborantes frigoris impatientissimi. Ex cibis quaecunque erassum & faeculentum sanguinem producere apta sunt prohibere oportet, & praescribere ut aeger bonis, concoctu facilibus, humectantibus & modiee calefacientibus atque incidentibus, puris & minimum humoris melanchblici generantibus vescatur. Die paroxysmi omnino, si geri potest, cibo abstinere convenit, sin minus, tanto intervallo ante paroxysmum adhibeatur, ut ad eum concoquendum temporis sit satis, idque ne in acceusionibus cibus indigestus in ventriculo reperiatur. Potus sit vinum album, tenue & mediocriter ealefaciens , vel assuetis cerevisia bene depurata & defeca nimis tenuis, quia refrigerat, nec nimis crassa K ac luis
157쪽
ae lupulata, quia caput gravat,& aeeum melanchois licum suppeditat. Probatur hydromet seu mulsa in principio morbi, ac in fine paroxysmi aq. hordei praeparata cum Cinam. & paucis piperis granis. Somnus potest indulgeri, sed non meridianus , nec tempore accessionis. Exercitatio corporis mediocris diebus intermissionis conducit, praesertim si cibum antecedat: vel eius Ioeo frictio totius corporis, depositis prius alvi exincrementis.
Alvus autem si non sponte fluit, glande aut clystere
Animi perturbationes omnes noxiae sunt, sed si ad Iaetitiam & tranquillitatem convertatur, prodest.
Ex simplicibus bullossi borrag.viola, meliT. capit. ven.
endlv. cichor. fumar. agrimon. scolopend. cnamaed. chamaep card. bened .rad.glycyrrh. alth. filic. cichor. ceterach. gentian. centaur. min. polypod. cort. tamarisc. cappar. sem. genist. viti c. fraxin. citr. Ocymi. Ex his parari & ex usu esse possunt decoct-aq. syrup. ' conserv. extract. Fortiora sunt limatur. chalyb.prae- par. eiusque tinctura , ammoniac. extract. splen. bovis. medicamenta ex Tartaro parata. Ix compositis sy r. borrag. buglossi viol. de pomis, fumar. lupul. acetosus, Oxym. sim p. str. de meliss fumar. com p. Byzantin. de epithymo. oxysacch comp. de s. radic. oxym. diuret, scillit. oxym. elleborat. Gessieri. Vacu ANTI Bu S.Clyster. ex decoct. bet. malv. parietata mercuriab summi t. aneth. chamae m. melilol. furfur. sem. anis scenic. fol. sen. cas . elect. diacathol. ol. aneth. cha
158쪽
Qu ARTANA INTERMITTENTE.syr. de pomis. epithym. polypod. confect. Hamech. Pilui. de fumar. Ind. lucis minor. sine quibus, de Iap.
Iazul. armen. hier. Loga d. Per vomitum ex aq. hord. syr. acetos decoct. raphan. asar. sem. aneth. a triplici.
Per sudorem theria c. mithridat. antid. Saxonic. aq sal.& extract. cardui bened. absinth. gentian. decoct. rad. chin. salisparil. gulac. fassais. Venae sectio in plethoricis locum habet, & si erassus nigerque sanguis apparet, liberius , alioquin paris eius mittendus est. Sed potissimum ex haemorrhoidibus duci debet, hirudinibus venis ani admotis. hie enim sanguis proxime ex liene & foco Febris fluit, &praesens assere auxilium si tempestive & iu sta quantitate mittatur: dummodo nulla visceris ut ieeotis vel lienis substantia portio corrupta sit.
159쪽
. medicamenta pro curatione Qu/ R. TANAE INTER Mi TTENT Is
bus do sibus. In duab. priorib. dissolv. str. de pomis, de cichor. f. an a g j. F. ApoZema clatum, postridie accessionis mane vesperi sumendum. In ultima dosi leviter bull. fol. se n. munius iij. sem. anis 3 i. Iu Colat. dissol. elect. lenit .syr. de epithymo an a Lj M.F. Potus die seq. ab apo Eemate sumendus. syr. de fumar. Byzant. orysaccla. com p. ana Ij. aq. fumar. absinth. faeni tuli ana j ij. M. F. Iulep.rv byr. de epithym. de s. radie. Byzant. an a I i .dissolv.
ele R. lenit. diacatholic. an a L g. cons hamech. 3 ij. decoch. aperit. communis I iiij. M. F. Haustus.
160쪽
glosi . lupul. an a I ij. M. F. Iulep. sumatur in aurora calidus,& repetatur diebus continuis aliquot N cathol. Jj. confectὸ hamech. 38. lyr. ros decoct. cord. q. s. in sine add. fol. sen. mund. 3 ij. sem. anis. 5 j. F. Potio.' raphan. in taleolas sect. R iij. sem. eius i. 3 iij sem. attiplic. η ij. coq in Oxymel. ad k vj. F. Potio vomitoria accessionis initio danda. N rad. polypod. q. L j. ceterach. m. i. H. cord .ana p. ij. epithym. pastui . mundat. anah g. l. sen. 3 iii. cor t. citr. 5 i. F. Infusi in aq. loco calido. In Colat. k iiii. add. syr. de pomis I i. tartar. vitrio lati Θ i. M. F. Potio. sucei pomor. dulc. tb g. fol. se n. mund .L i. cor t. eIIebor. nigr. 3 v. sem. Ocymi contus 3 ii. hydromel. I, si . F. Infus loco calido per noctem. Mane leviter bulliat. In Colai. add. sacch. alb. q. f coq. ad syr. consistentiam. do sis I iii. pluribus diebus continuis sumantur. I cortic. cappar. fraxin. tamarisc. polypod. ana I ii.
card. bened. an a Ii si genisti centaur minor. hyperic. lambuci, epithyin .ana p. ii. macerentur per dies tres in aq. fumari seri lactis, an a m iii. oxym. scillit.m i. deinde colentur & exprimantur. In express add. troch. de cap- par dialacc ana 3 vi. F. distillatio secuti d. artem. do sisy ii. mane spatio es dierum . hinc humor praeparatus sic purgetur. polypod. q. sem cartha mi ana Iisi. thymi.epithym. ana p. i. sem. cum in anis foenic. card. bened. ana 3 ii. fol. sen. mund. k ii. turbi t.gummos I fi cremo tartar.3ii. sal. gemmae διῖ. M. F. Pulvis. quo venter galli veteris impleatur. coq. in aq trib.partib.&una vini, quousque caro ab ossibus separetur, hoc decoctό seu iustulo aeger utatur per triduum. corr. capparor. ramarisc- ana I i. polypod. q 3is'. rad. ellebor. nigr. I i. summitat. luetiss. thym. epithymana p. i. fol. sen. I iiii. turbi t. gum. g 6. mirobalan. omnium I f. agar re c. troch.I i. sem .idd.ςard. bened. Ω -