De chemiae ad medicinam applicationis usu et abusu

51쪽

Quomodb autem Oxigenii densitas quae eorum morborum Causa supponitur cum praedic iS aliisque exactis observatio nibus concilianda Θ3.' Calorici quantitatem in gag oxigenio interpositi , ea ratione qua istius densitas augetur, decre Scere, in re Spirationis doctrina exposui, uti ex generali calorici doctrina deducitur. Opinio ergo quae caloris augmentum in inflammatoriis morbis, a gag Oxigenti respirati densitate solum procedere statuit maximo calori sationis illorum statu perspecto) chemia

doctrinae valde conformis non est.

' Inflammatorios morbos ab excessivo liquoris spiritu ostusu, ab immoderato et violento exercitio, ab acrium substantiarum et venenorum plurium actione, aliisque causis, in quibus gr Oxigenti actio nec Sugpicari licet, aliquando causari quis in dubium revocare valebit 3 Aut tot ergo morborum classes , quot caUS a S admittendaS , aut non ab Oxige natione ,

tamquam generali cauSa Supposito vero illius ςausae influxu

classificationem stabiliendam e SSe, rationi Consonum videtur. .' Si chimicam doctrinam, Cum inflammationis theoria lichimicis adhibita, quae morbum i Stum ab oXigenii e Xcessu procedentem considerat , conciliamus, emcaciorum remediorum praescriptionem ab illa excludi videbimus : illa namque unice subg tantias oxigenium tollentes, huic destruendo morbo applicari, felici cum successu, proclamat: quomodo autem inter indicata remedia aquam, acida diluta et aerem frigidum a

SYDEN Η ΑΜΙΟ adeo decantatum , enumerare poterim US , dum aquam Oxigenti O, 83 circiter coalescere, acida Semper ΟXigenium continere et per illius combinationem talia constitui,

52쪽

aerem quarta circiter sui voluminis parte Oxigenio componi, et frigoris actione densari, adeoque respective augeri , chimica scientia demonstret 8 Nemo sane nisi rationis expers , de praedictarum substantiarum indicatione in dicto morbo dubitare potest. At Si hoc in casu substantias istas minimb per Oxigenii actionem effectus SUOS producere , qui gnam responderet; nullius sand momenti responsio ista dijudicanda: nam praeterquam quod a generali admissa chimica theoria, opinio ista discederet, aeris et acidorum actioni minime applicari valet; aeris namque Oxige nantem actionem chimici patefaciunt, et omnes phySi Ologi admittunt; acida vero, actionem Suam e Xercere, prout

Oxi genium corpori praeStant, ab ei S dem, qui praedictam inflammationis theoriam propugnant, amrmatur I).6.' In fluxus transpirationis suppressae pro cathar rati morbo

explicando Satis superque demonstratus est, ut ad aliam istius morbi causam inquirendam non nisi inepth procedamus : compertum est enim aerem ratione Sui temperamenti, aut Clarius ratione estectus a rapida temperamenti mutatione producti , potiusquam ratione sui Oxigenii densitatis, affectionem cathar-

ralem Cau Sare.

7'. Experimentum quo gar acidi muriatici Oxige nati, inspirationis ope membranae pituitariae irritanti S catharrus artificialis producitur, ad cathar rati S cati Sae analogiam exhibendam non congruenter quidem adhibetur. Quis enim effectum illum praecish oxigenti actioni aut illius combinationi, minime autem

1J BAυΜEs, in opere jam citato, pag. 93.

53쪽

acidi stimulanti vi tribuendum , rationabiliter probabit 3 Analogi effectus qui, eisdem positi S circUmstantii S , a gag ammoniaculi quod Oxigenio caret et a gaz acido muriatico cujus oxigenii a suo radicati separatio hucusque ignoratur

experientia teste producuntur, pro posteriori potius, quam pro priori causa militare videntur. S.' Erysipellates inter morbos ab Oxigenii exceSSu productos ab aliquibus collocantur; ab aliis tamen inter calor ineses morbos complectuntur. Non magis Sand pro una quIm pro alia fovenda opinione, rationes adhibentur; primae namque fundamentum, generalis inflammationis fundamento ruente deficit, Secunda vero, morbi symptoma, nempb calorici accumulationem, cum causa morbi plani confundit. Praeterea quomodo gastricus apparatus , qui omnia ferE erySipelata comitatur , aut

potius ut causa Concurrit, Cum praedictis theoriis conciliandus λUtilis vesicantium applicatio in plurimi S erysipelatibus, Juxili sapientissimi D. PETIT observationes i , ubi novus calorici

focus parti assectar procuratur , quomodo cum calori sationis theoria conformari potest 3 Emollientium usus , linteorum calefactorum applicatio in quibusdam erysipelatibus , nonne chimicae adductae theoriae ex diametro opponuntur λ9'. Exanthematicorum morborum doctrina , qui morbi utpotd erysipelatibus valde analogi , sub primo Oxigenesium ordine in chimica no sologia collocantur , praeterquam quod nullo fundamento ab Oxigenii eXcessu praedictos morbos oriri

54쪽

supponit , eisdem chimicae theoriar aperib contraria est. Etenim axungiatam Oxige natam, psorae et herpetibus felici cum Successu applicatam fuisse, dubitari non licet; cujus remedii actionem ab Oxigenio corpori introducto provenire , hodiernichimici contendunt. Quomodo autem Oxigenii excessum per novam Oxigenii introductionem mederi , mente capere possumus λ Aut in noSologia ergo, aut in therapeutice , chimicae theoriar defectus adinveniendus ; aut potius quod vald E probabile est utriusque partis doctrinae tamquam arbitraria dijudicanda venit.

IO.' Oxige nationis theoriam quae spasmodicos morbos ab Oxigenii excessu ut generali caUSa provenire , eo Sque cum inflammatoriis identificari ob causae analogiam edocet, rationi et ipsae chemicae doctrinae non conformem videbimus, si attento animo consideramus, spasmodicos morbos saepiuς ab animi passionibus , ab acribus quibusdam substanti s oxigenio destitutis,

a dissicili dentitione , a lumbricis aliisque causis , in quibus

Oxigenti actio nec suspicari licet, aliquando provenire ; causae analogiam inter morbos spaS modicos et inflammatorios aliquando non e Xi Stere , uti ex horum morborum symptomatibus et causis praedis ponentibus inferri valet ; tandem neque in therapeutice horum morborum analogiam e X periri, narcotica namque, diaeta animalis, excitantia et roborantia, medicamenta quae spasmodici S morbis Saepe aptantur, inflammatoriis contraria sunt, quibus vena: Sectione S et debilitantia remedia generaliter

conveniunt.

O.' Uiabetes theoria tamquam in Ordinata stomachi actio, qua saccharina Substantia copiose in illo producitur, istiusque

55쪽

curatio per diaetam animalem, per Sulla retum potassar et ammoniaci, aquam calcis, tartarum emeti Cum et narcotica remedia , pro Chemiae doctrinae in pathologiam applicatione praecipui monstranda , a chimicis adhibentur. Ei sectus autem isti feliciter obtenti , neque Oxigenti actionem, tamquam Causam morbi , neque Oxigenii privationem tamquam remediorum actionem , prout 4 chimicis supponitur, ullo pacto demon Strare valent; non enim potiori ratione praedictae doctrinae theoria ex observationibus h D. ROLLo adductis infertur, quam actio incisiva, tonica et diaphoretica, per easdem obser-Vationes probari potest. Aptissimi quidem hac de re loquitur D. GAUSsEN , dum haec expressissima verba profert I) : les

causes les plus generalement attribuees au diabetes soni Patonis et la degenerescenCe sereu se : on y fiait eniter eΠCore la Sumression de la transpirati9n , les sabu/res , et te Pluscs verit, Pobstruction des glandes mesar iques. Dans les remodes administres par ROLLO , et doni quelques-uas Ssat conseilles partes praticiens , je trotive des vertus inci ives et toniques; Dirotive dans leς narcotiques et sur-t ut daas les sulfures alcatins , la propriete de favoriser PisisSamment la plethore sanguine ; et Par COISequent de combati e la degeneration sereusequi est si manifesteidans te, diabetes. II pourroit bien en et ede cette cure comme de Celle doni se vaniolent les Mesmetiens; Iis attribuolent tout au magnetisme satis negliger les secours de la mariete medicate. Au reste , iis avolant, en faveur de

56쪽

Dur doctrine , une collection de fasis que la mericine chimique

ea potat en ore e atri I 2.' Calculorum productio in vesica humana, inter morbos ab Oxigenii excessu provenientes pariter collocatur; illud namque corpuS heterogeneum , acido lithico praecipue conStare, chimici opinantur: hoc fundamento innixi, aquae calci Set remedii D. STAE PARNs quod saponem et calcem inter alia continet ) decantatos effectus , per chimicam actionem acidum lith cum absorbendi, explicari debere aliqui contendunt. Haec autem doctrina fundamento destituta sequentibuS rationibus apparet : I.' acidum lith: cum carbonio et a ZOte praecipue constat, pauscissima autem hydrogenii et Oxigenii quantitate componitur I ; adeoque per Oxigenii exceSSUm talis morbus constitui nequit. Σ.' Plures calculos humanos eX Carbo nate Calcareo componi, dempta paucissima acidi lithici quantitate, experimenta D. PROUSΤ evidenter demonStrant a); cujus dissicultatis pondus aptissime cognovit D. BAUΜES, qui quidem lichi morbum istum sub Oxigenesium

ClaSSe comprehendat, tamen analysi chimicae consulendo , haec expressa verba profert 3 : mis totis les calcuti hu- matris , sur-tout dians ira pays meridonaiax, sont-iis formes par Pacide lithique λ Et ceux qUon rencontre Si frequem ent duas Pet ance, n Ont-ils p in t d analogie avec DS Concretions calcu

s1J Annales de chimis de Paris , tom I 6, pag. II 7. 1J Annales de chimie de Paris, torri. 36, Pag. 26q. 3J BAzΜεs, opere jam citato pag. 6 I et 6 a.

57쪽

rentes des concretions vesiciales humataeS Z 3. Observationes quae acidum carbonicum, Sive in Statu gaZeOSO cum aqua unitum, sive a carbona te potas Sae per acidum citricum effervescentiae tempore separatum, feliciter ad hujus morbi curationem administrari, patefa Ciunt, cum praedicta theoria nullo modo con- Venire pos Sunt: ψ.' Tandem experimenta, quae calculorum in acido acetoso solutionem demonstrant, et observationes quae acidi aceto si in vesicam injectionem, pro calculis sol vendis em cacem proponunt, praedictae theoriae etiam Oppo

nuntur.

I 3.' Scrophularum productionem ab album in is oxige natione repetendam , aliqui contendunt, qua de causa inter morbos ab Oxigenii excessu provenientes , morbum i Stum comprehendunt: alii tamen ab accumulatione sultatis calcaret in glandulis jugularibus morbum istum provenire COg tant; Sub qua theoria, chimici, actionis muriatis barytae qui feliciter illorum curationi applicatur explicationem reddunt hoc modo: murias baritae , sulfatem Calcareum aggreditur, haec duo corpora salina mutuo de componuntur, et murias calcare uS et sulfas baryticus formantur, cujus de compositionis ope, concretio illa tollitur. Ambae autem opiniones in chimico systemate fundatae, ipsae chimicae doctrinae minime conformes sunt :namque murias baryticus et murias calcareus qui inter remedia Oxi genium praestantia collocari debent i morbum ab

siJ BAUΜΞs, in opere jam citato, pag. 9 6.

58쪽

oXigenii excessu provenientem nequaquam destruere poSSent; e X quo primae opinionis fundamentum ruit. Praeterea adlata muriatici barytici actio quae in illis glandulis immediata supponitur alterius Salis magis insolubilis, nempe sui fatis barytae formationi locum dabit : in super actio muriatis calcaret qui feliciter hujus morbi curationi adhibetur sulfatis calcarei ac-Cumulationem destruere nequit, nulla enim inter haec corpora acti O chimica exercetur; ex quo secundar opinionis falsitas evincitur,1 .' Chlorotici morbi pariter inter morbos ab Oxigenii ex-CeSSu procedentes in chim ca nos log a collocantur : haec autem opinio ipsae chimicae doctrinae minime conformis est. Quis enim felicem ferri applicationem in statu ox di et in statu salino ad hujus morbi curationem in dubium revocare potest λ Haec tamen medicamenta, inter remedia Oxi genium praeς- tantia , juxta praedicti systematis principia collocari merentur I): tali alautem remedia morbis, ab oxigenii excessu, productis, contraria ab eisdem chimici S pro Ponuntur. 1 ue.' Scorbutus inter morbos ab Oxigenii defectu provenientes compte henditur 2 ; cumque Oxige nationis defectus cum a Zotes exceSsu fere Semper comitetur 3 inter morbos ab a Zotes excessu producto S, SCOrbutu S pariter collocari debet: sub primo aspectu remedia Oxi genium praeS-

tantia

59쪽

tantia ipsi aptantur; remedia autem aZO te praestantia contraria sunt; sub secunda , remedia a ZOte. tollentia sunt adhibenda, adeoque medicamenta a Zote praeStantia, illis minime convenire possunt. Quomodo autem doctrina haec cum ipso chimico Systemate conciliari pote St , SuppOS ita Salutari actione plantarum cruciferarum in scorbuti curatione,

de qua dubitari non licet λ 1 Harum namque Sub tantiarum effectus per actionem ago te Corpori communicandi, lichimicis explicantur et , adeoque inter remedia aZote praestantia enumeranda Veniunt, quae quidem, juxta chimici Systematis doctrinam, morbis ab Oxigenii defectu productis,

et morbis ab ago te S e XceSSU provenientibus, contraria Sunt: quapropter sive in morborum ab Oxigenii defectu provenientium , sive in morborum ab a Zotes exceSsu prodeuntium Ordine scorbutus collocetur, plantarum cruciferarum applicatio semper illius curationi opposita dijudicanda esset: quantum autem assertio haec h vero discedat, aequi bonique aestimatores judicent. Hac supposita plantarum cruciferarum chimica actione, rationem reddere quidam contendunt, quare anti-s corbuticarum Plantarum immoderatus usus, Scor-butum producat; morbum namque istum ab aZOte S excesSu provenire , et per illarum Sub Stantiarum excessum ago te in corpore accumulari, adeoque morbi causam cum morbo ipso

augeri supponitur 3 . Hujus autem opinioni S fundamentum

60쪽

incongruum videbitur, si attendatur: I.' actionem hanc ago te communicandi, ipsorum systemati chimico ut suprae XpoSui contrariam esse. a.' Actionem , quae corporibu Scompositis tribuitur per illorum aliquod principium particulare operandi ut superius patefeci) chemiae doctrinae fundamentis aperte opponi : 3.' causam scorbuti productricem quae Oxige natis corporibus, nempe muriati socia congruenter forte a plurimis dijudicatur , cum praedicta theoria minimo convenire. q.' Tandem fundatissimas rationes quae remediorum actionem a principio vitali Secundari, Seu actionem vitalem determinare suadent, non inepte imo evidenter ad asserendum noS conducere, auctam actionem vitalem, remediorum vi, praeternaturalem Seu morbosum Ssatum in animali producere posse, quin solius remedii actioni effectus iste tribuatur. 16.' Venereus morbus inter morbos etiam ab Oxigenii defectu provenientes collocatur ; cujus Opinionis fundamentum , ab actione qua Oxi genium , corpori appi catum, praedictum morbum destruere supponitur, desumptum est 1 . Nullo directo eXperimento existente, quo Oxigenii defectus in homine, tanquam illius morbi causa demonstrari possit, de illius fundamenti soliditate dubitari licet: hoc autem praetermisso, venerei morbi remediorum Oxigenantem actionem perscrutemur. Non me latent ingeniosa et repetita eXperimenta,