장음표시 사용
191쪽
opido, cujus meminit Polybius Fb: i. Atenrm Hist rici textus Cluvelio adversatur, uti adverti , ct Par pum inter Thermas Himerenses, & Panormum locare videtur; quum Colmanum pass. M. AH. ultra Thermas sedeat. Non desunt denique,qui prostratum in eo colleopidum, ex Himerae reliquiis a Pgnis excisae ortum duxisse tradunt. Quod extat hodie, Sarracenorum creditur opus,
que in praedam suis traditum ; Hinc Papharina regio Sarracenici est nominis, &S. Nicolai vetus Ecclesia perseverat, quae intra arcem, prima oli in in opido, Sarracenis e ectis ab eodem Comite fuit aedificatae . Aliam deinde Adriasia Rogerii neptis Coissoni domina Dei parae Assumptionis nomine molita , principem illi Iocum attribuit. Nova demum magnificentissime extructa, Apostolorum Principibus dicata, supra reliquas opidi primatum obtinuit. Turris campani aeris antiquistima, olim ad opidanorum munimentum, inscriptum lapidem supra senestram habet: Me fecit Anno Domini ioso. Et si nota in annorum numero satis clar8 non eluceat, uti prςsens adverti, & sortasseri. seculum supra M. exprimat , quod alibi notavi . Scala porro ejusdem Basilicae in occasum aestivum
νespiciens, ab anno M ccccLXXXuIII. publico aere extructa , ad omnem magnificentiam pluribus assurgit gradibus ,& miratu omnino digna reputatur; loco enim editiori si cra des sedet,estque prima parochialis ac abi Episcopo Tiburiensi Mariano Manno consecrata ann MDXLum. perhibetur, nec non Sanctorum Martyrum Hyacinthi, Marci, & Basillae corporibus decoratur. Parochialis altera, S. Maria vetus, ab Adelasia uti dixi, excitata, bonisque aucta,ab Episcopo Squillacensi Drogone
192쪽
gone uexia saero de more linita oleo, elegans Dei parare matariore simulacrum, in summa religione ab incolis habitum , servat. Utriusque Parochiae Cephalaedentis Episcopi vicarius curam gerit, & Presbyteros, qui sacra administrant, designat; sed in majori communis xxxiv. Sacerdotum conventus divinis intendit officiis, cui ex minoribus Ecclesiis viti. famulantur.
Vetuitissima Monachorum S. Benedicti Monasteria duo ad Colmanum spectabant: S. Mariae de Pe ab scilicet ad pasi. . . ab opido cum Abbatiae insignibus;&S. Mariae de Burgitabas titulo Prioratus ad ur. lapidem dissitum. Illud Ade Iosiam Comitissam sopius
laudatam M cxxx cognoscit authorem, elique hodie Saecularibus Clericis commendatum ex praesentatione. Comitis; aliud desertum quoque ab anno Mocv. Regiv est Collationis , di in Comitiis locum tenet. Minores Conventu ales memorat Pirrus, a Giliberio Cemellea Comite anno ucccco. in edito loco, contra occidentem constitutos, quorum hodie Ecclesia S. Jacobo Apostolo sacra, Petri de Cardona tumulo illastris, cum Monachorum aedibus solum superest; hi enim elapsi
saeculi anno Lxii. recesserunt. Ah hoc tamen S. Francisci Conventu una exopidi regionibus nomen habet.
S. Dominici familia sub Annunciatet Novet dudum titulo anno Moxx. coaluit; mox sub S. Rosarii, Susannae Gon sagae Comitissae divitiis unciii. circa hibernum occasu in statuitur. Minoribus Resormatis ad ccc. pass. in austrum locus Mocxiv. est designatus, S. Mariae det Jesu auspiciis, qui splendet hodie ob districtiorem instituti custodiam, in provincia Recessus nomine idcirco distinctus. Capuecinos, ubi dudum Carmelitae degebant, exceptos primum, in S. Mariae de Miraculis subinde uncii l. translatos opidani qua maximε fovent, rim. III. Z 1 ob
193쪽
G Dei p. irae imaginem Crusσι lingularis Patronae, cujus festum ingenti pompa xxv H. Aprilis illi celebrant. Moniales denique conspicuo situ in aquilonem, sub S. Benedicti regula, claustrum habent, Joannis de Iorno munificentia ab anno unxxx. quae in S. Rocchi primo , mox in S. Catharinae honorem Ecclesii aedificata, splendide degunt. Ab S. Catharina porro regio aquilonaris denominatur. Mons Pietatis, & Damus Hospitalis Pirro celebrantur, sed in novissimo censu horum mentio est nulla ; viget autem S. Mariae Callegium pro sequiori sexu paucis ab hinc uoccx . na
Arx olim spectatu digna, in qua dynaste amplum
palatium cirea ortum subrigitur, hodie vix usui dignoscitur esse, ab anno praesertim Mocxciti. quo exterremotu quassata. Eam Comites praesentia dudum illustrarunt, aulis,& conclavibus concinnatam voluere; ortuque suo Petrus Aragona Dux Monti salti Moxxvit. de Aloysius Guillelinus Monc da Siciliae Prorex , 6c S. R. E. Cardinalis MDcxiv. condecorarunt. Sub illis frequentissimum opidum perhibent, adeo ut xv. M. Opi danorum numeraret; At in Caroli V. censu focos 818.
incolasque sub saeculi finem 3 ob. exhibuit; sequentis
anno LM. cives erant 36s8. vovissime Muccxiti. lares
686. cives Σο87. descripti sunt. His dirigendis prodynasta , jus gladii habente, & in Comitiis locum m. inter Comites occupante, Gubernator adligitur, qui cum Magistratu juxta Regni leges jura dat. Eit COIesacli aer sanissimus; unde Coius Sanus nonnullis dici iatur. Ager vero longe, ac late pλtens Decundissimus, . Cereri,& Baccho gratus, frugum scilicet ferax, &generosum vinum, prae coeteris Calabrense, uti appellant Moscatum abunde praebeus, venationi aptus,
194쪽
pascuis copiosis rem pecuariam augens, nemorosis sal tibus, oletis denique resertus. Jaspidis in eo , & Porphyretis lapidicinae occurrunt frequentissimae, adeout his constratae viae undique videantur, & ruri repacula passim compacta agellos obsepiant.
Coofanenses S. Christopharum ordinis S. Basilia Abbatem , S. Sabbam Agyrensis Monasterii praepositum, Juniorem appellatum , vi S. Macharium Sabbae germanum fratrem Calendaria Basilientia enunciant, , S. Christophari exuvias apud Troynenses asservari tradunt. Floruere saeculo x. Postremis temporibus A dreas Masti illus, patre Mario Mastrillo opidi Moderatore natus, Messanensis fuit Archiepiscopus; Aloysus Amatus Regiae Capellae Panormitante Cantor, S. Λndre; de Platia Prior, & Epistopus Agrigentinus MDLxx. electus Cousnum patriam agnoscit. Item Henricus Cicerus S. Mari et de Pedab Abbas; Michael Sin cerus S. Mariet de Nemore Olivetani ordinis Abbas effulsit. Inter Scriptores Siculos a Mongitore in Bibliot: recensentur: Illuminatus Uddo Capuccinus doctrina excultissimus, Philosophus , & Theologus eximius, religiosis moribus vel maxime ornatus, ac Deiparae Virgini pretcipuo cultu addictus, cujus alloquio morti proximus, uti tradunt, frui meruit ;Jacobus Α- malus Juris. Consultus, & non vulgaris poeta ; edidit de vita, & lMartyrio S. Christinet eruditum poema . Joannes Rusticus Medicus, & Bolanicus illustris; Josephus Seminara Minor Reformatus apud suos insignis, moribus, dexteritate, ac scientia . Hinc pro Rege Catholico ad Loca Sancta Jerosolymorum ejusdem Orator missus, omnia ad votum obtinuit ; Totius ordinis Comitiis in Hispania coactis Vicarius praesuit; Provinciam denique suam rexit. De eo Tognoletus de
195쪽
' Iso C o Mongitore. Martinus Motta musicis peritissimus, Ne Pontificiae Capellae sub Inoocentio X. & Alexandro
Rogerii Comitis dono, an Ranu bo Maviaelo Montis Caveosi dornino, Mathildis ejusdem Comitis filiae mariso, Colmanum cesser' , subdubitant Eruditi. Adelasia enim ex illis progenita M cxx. cum Adrano Cousanum in clientelam habebat, uti supra auditum; quae quidem opida, quamvis a Rogerio Rege gratiose illa accepisset, quum Raynaldo data esset uxor, facile nihilominus est suspicari; quod ad parem un jura revocare eam quoque Rex avunculus tunc voluerit; Ra-
nul uis enim sorori u n, quod sibi infestu n habuerit, bonis omnibus Rogerius spoliaverat. Adam ex Adeu S Raynaldo prodiit, cui idem Rogerius filiam suam despondit; sed horum proles nulla extitit, uti ex Annalium silentio colligitust. Ad Regias idcirco manus quum Coosanum deveni sset, C alae Januensi Fri . dericus Caesar illud concessit, qui Regni Comestabulus Mecv. aliisque primariis muniis est functus; ad Spei Muscae Riccardi filiae copulatus, Gιice um Oea re
tulit anno M cccxli. Mesianae Strategum, gentis nobilissimae ea in urbe progenitorem . Sub Gallis, primisque Aragonensium temporibus, qui fiam beneficiario ti- tu Io Colmanum possederit, omnino obscurum . Anno uccc v. Francisco I. Hieracii domino, ex praeclara Viginti millia gente, titulo Comitatus obvenit, Fri
derici Regis munificentia , qui quum Petri, hujus filii indignationem incurrisset, Cois fanum cum aliis
dynastiis, ac vitam tandem amisit. Dsinianum Pali-tiuae idcirco anno Mece xx. Asseri, & COIfani dominum invenio, qui & Regius major Capellanus, Panomini Cantor, ac Regni Cancellarius effulsit : Eo e Si-
196쪽
eilia exacto, mi nimiuiis rursus opidum cessit, ac Frianeisus hujus nominis II. Friderici III. liberalitate Cois fani Comes est renunciatus . Hic Antonio filio, quem ex liabella Lauria secundo loco susireperat, reliquit, addiditque Petraliet utriusque , Belicis , Caroniq& tinelli dominatus . Multa Antonius a Martino Rega assecutus est beneficia; verum ab eo desciens, i a Melitensi demum arce captivus, ibi ad Ferdinandi I. Regnum detentus vixit, quo sanh tempore Henricus Rubeus Colmanum tenuit, ct tu censu Martini Rcgis pro
eo ac aliis Curie obnoxius recensetur. Liber Antoniureffectus anno iaccccxv. Franciscum, cum Margarita
Peralia progenitum , sibi parum obsequentem , morti jam proximus, haereditate expoliavit; in Comitatus successione Constantia, quam ex Alvira Moecada secunda uxore filiam Iiabuit, testamentariis tabulis vocata. Haec tot bonorum domina, a compluribus expetita, Giliberio Cente Iles demum, Nobilissimo Valeotiano sacris adjuncta vinculis, hunc Colmani Comitem dixit. At Franciscus jura sua armis interim
tuebatur, atque Opida occupabat, quae a Regiis militibus non diu expugnata , & cinnantiae fuerunt restituta. Legibus mox Franciscus contendit, sed caussa a tunc excidit, quam ejus succesbres variis sub dominiis resumere conati, Colmanenser Comites appellari
Jam Gisiberium variis supremis muniis, S Siciliae etiam Praefectura iaccccx L. laudabiliter functum,
Antonius filius excepit Cotronensis Marc hio, militia ac rebus in ea praeclarε gestis notissimus; qui Alphonis Regi in sestus subinde euadens , uti in Annalibus diis ctum , dynastias a mi sit. Peixtis hinc Cerdona Siciliae Magister duuitiarius cb i inscitia merita in eumdem
197쪽
Principem , Coissiani opido ac arce donatur , cui si-lius Arealis Padulae Marchio succellit, unde Petrus,& Antonius. Hic Regni Siciliae C mcellarius, & T.1
lassiarcha claruit. Petrus anno M cccc XX v III. possessionem iniit, qui inter Magnates Hispanos, & Auret Uelleris equites adscriptus, Siculorum ad Ferdinandum Catholicum legatus, Regni Coincitabulus, & Amiratus, summa per insulam universiam authoritate valuit. Reliquit poli se Analem, qui florenti aetate defecit,& Antoniam. Haec Antonio Aragonae nupta Montis Alti Duce , Petri Ar ovae mater esiecti cit, Sc Antonii , qui fratris siue prole decedentis, in ampla bonorum haereditate successor, militari virtute insignis, aliisque titulis celebris estulsit. Mariae de Cerda copulatus, unicam prolem Mariam tulit, Franei eo Mon-cotiae Pate ionis domino in uxorem assignatam, Quorum alibi successores percenseo. Opidi demum latitudo est grad. XX xv I l. XL. longitudo xxxviii. Comarchia Cephalaedenti concluditur,& indigenae Militiae vexillum servat, mereturque sub Thermitano Instructore, cui equites Iv. pedites LXX. suppeditabat. Stemma benem exhibet lauro corona
tum , colli insidentem ; sub pedibus vas, unde aquae effluunt, dextera Carduum tenet, sinistra librum. COMITISSAE Municipium Messa dense ad a strum in Dromo, seu publica ampla via,quam 'pius memoravi. Nomen a tribus Messanensibus Matronis Uiolanta Pa Iicia, Eleon ora Procida,& Beatrice Belli flora, accepit, quq ut Divinis rebus liberius vacarent, urbe relicta, post Conjuges mortuos, qui Comites Siculi erant, ibi domicilium statuerunt, sancti sique operibus intentae ad obitum usque vixere . Ecclesia parochialis
Dat pars ConceptioniI titulo gaudet, & turrim seris
198쪽
campani ostentat. Alio vocabulo pagus Caiispera appellatur , Graecanica voce , uti Samperius tradit. Tabula in Ecclesia Beatae Virginis antiquissima, populis in summa est veneratione, quam Graecos nautas ibi reliquisse tradunt.
CONDRONUM Opidum, vulgo Condro , Prinincipatus titulo clarum, in tumulo , & valle ad hibernum occasum situm, supra Nuciti fluminis letuas ripas; cujus Parochiale templum Beatae Mariae de Tyndaride sacrum, in Messinensi Parochia sub Sacerdotis cura, minores Ecclesias v. suffragantes habet. S. Fraucisci de Paula fratres elatiori loco ibi degunt, quos ab anno octi. sub ejusdem S. Patriarchς auspiciis dynaita constituit. Ortum opidum recognoscit setculo xiv. hinc sequentis anno vni. in censu Martini Regis IDI Scalis juris esse dicitur, a qua ad Nicativis Cafaneam, ejusque haeredes Polichinor devenit. Anno M
cccxxi. Αlphon si Regis beneficio Ioannes FOUIius Miles Condronum, quod ad suos olim spectabat, accepit, cui filius Petrus successi ; huic Philippua , unde Fereordus ; Ex cujus succesibribus recta taculi xvii.
ai no xxxv M. Franei ut originem duxit, a Philippo IV. Condronis Princeps appellatus. Duxit hic inu orirem Antoniam Mon cadam, tulitque ex ea filium Pst itum Foninium , qui a Regiis rationibus Magister cla.. ruit. Ei , ct Juliae Sauctarcolumbae Franeiseur, primus
Leonis Uagi Marchio natus est, qui cum Corneli L Lancea Petrum progenuit, ultimum gentis ZOUI Gudronis Principem; ex Eleon ora enim de Puteo &Cirino, quum Pausiis accepi siet & Helitem , ac ille Vincentiae Natoli, ct Rufio matrimonio conjunctus, nulla suscepta prole, aliquando vixisset, ex pestilentilue unccxia v. uterque sublatus, mundo excessit. Faeli
199쪽
haeres relicta , quod Virgo esset, 'iderico de Neapoli ct Moui eaperto sacris unita vinculis, huic Condro ηisdunastiam ex dote attulit. Gaudet jure gladii; in is publico Regni Concilio votum profert xxxv. & Magistratus designat. Sub Carolo U. Condronis erant lares 3o I. animae Anno uocLir. foci 26 . animet gia. Decurrenti saeculo lares Σ38. incolae 694. & n vissime 2 . Clauditur Mylensi Comarchia, & Pactarum Instructori subditur. Longitudinis gradus est xxx lxx. latitudinis xXxvul. XV.COPRIA Latinis Derquilinium , littus nempe Tauromenitanum in aquilonem, Ortumque sistivum , circa quod emergere, quidquid Freti Messanentis tu hine abreptum est, videtur. Strabo lib. 6. Monstratur
O cia bis pauiu sole urbem in 'eio, profunditar aaedam prodigis, in quam steti aestus ob naturam
Dei fiscite abripiunt navigia inversu . . . . quorum abo fortarum, ct disse lutorum stetmenia ad litius devoreuntur Tauromenitani agri, quod ab hoc argumento Copria , idest Sterquisinium poesiar. Habet eadem Fa-zellus. Id littus Messana dissidet pass. M. xxx. CORUUS Vicus ad Maniacis olim opidum spectans, hodie in Brontis ditione, ejus eii mentio anno
CR ASTUS Vetustissimum Opidum Faxello prope
Alcaram locatur, aliis ad Castrum Regale . Atenim hos omnes hallucinari alibi Tom. a. oliendi . Crasureuim in Sicania stetit, in occidua scilicet Siciliet plaga ti Scriptores clarissim8 loquuntur. CREMASTRUM Casale, Margariti de Brundusio, Melitae Comitis munificentia Monasterio S. Salvatoris de Mestana , ct Leontio jus Archimandritae Mcxciii. attributum. Si tus ejus erat in agro Masta lensi, juxta Calatabianum . CRI-
200쪽
tionem spectans, cujus e it in Friderici II. Regesto memoria anno circiter. Mcccxx. Francisur enim Zigintimi litus ibi Curiae obnoxius dicitur pro Comitari Spertingae, Crisiae, & Pitinei . Excisum potitiac credi. tur, ejusque incolas Castellum Bonum traductas alse
CUBl SI A ex Αcensibus vicis ad occasum supr4
CUM IA Duplex est Messan Municipium, occurritque in Regia via ad aultrum pass. M. circiter VI ab eadem urbe sejunctum, quorum unum in collis jugo, alterum in planitie. Superioris Ρarochia Deiparae Annunciatae sacra ; Inserioris S. Marinae Virgi nis nomini dieatur. Sunt ejus soci I. animae εο5. ac Messanensis Senatus fasces recognoscunt. CUR RACIUM Septentrionem versus ii acollibus Peloritanis iv. pass. M. Messana abest, & e municipiis recensetur. Parochialis pedes Dei parae de a Blanchis addicitur, numeratque lares 44. incQl si Ara. Cujus est ditionis vicus Pacis maritimus CUTO DUM vulgo Cui). Nemus, & ager in finibus Randatii, ab Ioaxne Infante Conrari de Praei concessum M cccxciv. Spar oris subinde,& Plutare ni is ex dote cessit . Iulia Audisii Platamonii filia Alexandri Filiverit uxor Hieroumo ex se nato at tribuit, unde Alexander hodie citodis Princeps. Hunc enim titulum unc xia. Franciscus Platamone Regis privilegio tulit. CYAMASORUS Fluvius Polybio memoratus,det quo Tom: I. Salsus dicitur hodie, & Rahalbutuost. Fontes habet supra Nicosiam ad austrum, a qua non longe Salis Minera illius aquae inficiuntur , underim. III A a i Sassus