장음표시 사용
201쪽
quid exiti posse . Quamdiu adeo oblititio mea ' Mi titio pro nulli habetur ἰ & ius itidem ha-
incerta , tu quoque dieere nequis. quod tibi belli e pro nullo .. quamdiu Se illa ineerta est . quid d. t et in . consequenter si vel maxime tioi de litae pariter interium . Ceterum interrain φtim tamen a tne exigere vales ae Iuras vel est . ut inquam ita ob igatii, mea dc exinde ortum justuum diib.um vocari minime P dlii , vel nomincerta tu it . E qtiis non agnoscit . obligatim ut diei nondum Pollit . utrum incerta siun m exter a in inccrtam lmatilem elle . ac inuis da dc oblit Ilio . ii ec n.' et quod discrime ix t. . tile elle jus ex ea natum , consequenter ex er. tris' proderit suo loco. Hie potissimum de manum 6396. . cum non plus valeat obligatio nit, ita loquimur, quamvis Propositio suo etiam incerta . quam nulla. nec Ius incertum Plus v xv modo applicari Pollit ad non manifestam . sialeat , quam nullum . Ae ideo recte tamdiu & de eo dicere non est hujus loci.
6. 48 ta Conditio promissori promissario incerta in promissione conditionata obligarianem c d efernam suspendit, donee certum fuerit eam extare . Si enim incerta fuerit comfc - cos, quae in pro iiii ilione conditio nata spectatur, tam promissori , quam promissario, eertitudo obligationis differtur in tempus, quo de conditione extante si ρ'ς eonstitierit b. 478. , conlequenter antequam hoc fiat, incerta est obligatio. Enimvero quamdiu obligatio externa incerta est . pro nulla habetur go. . Quamobrem conditio promissori & promimario incerta in promistione conditi nata obligationem externam suspendit, donec certum fuerit eam extare. Quoniam in lare ei vili non a itur nisi de
obligi rione externa . ideo in eo simpliciter dicitur , Obligationem suspendi. Notandus tam nest dii lenius supra notatus not. 6. 6 . Ceterum nee alia est intentio pronitiori , quam quod non ante i ligatus esse velit Promissario. quam certum sit . conditionem extare, consequenter nec ante ex ea jus quoddam consequi g. potest externum , antequam hoe eertum sit . Hinc o, momi sio condιrsonata disti iri poterit ad eum modum . quo lii putationem sub eo adi. tione factam di. filiit Impeiator F. 4. Insiit. de υ O. qui, d sit ea . qua oblitatio in catiana al, quem distirtur , seu in eventum quendam inisce itum . nempe si hoc sit . vel fuerit. vel eve turum sit, quod nonnisi contingens est.
ri . promissariur nquit , eoηditionem , sub qua promittituν , extare , dum promitti-M promissor eirim flatim obligatur, es io flatim competit jus promissum exige ' p . Ei enim si promissarius no/it, conditionem, 1 ub qua promittitur, eκ re,2. ii. promittitur, conditio respectu ipsius non amplius incerta est. Quamobrem, .m; bis conditio certitudinem obligationis ac juris differre nequeat nisi in te: pus, quo de conditione extante constiterit hoc in casu respectu promissarii non differtur, adeoque is statim sibi habet obligatum promissorem ocius ad id, quod promissum est, statim competit, consequenter ius habet prinmissum exigendi.
Promissarii interest, ut promissio sit valida .
consequenter ut promitiae ipsi sit oblitatur .admi quid debeat. Quamobrem nil altit , quominus lutim validam dicas oblinationem, quam
prunum promissario eoni et conditionem exta re . utut nondum norit promissor . sed dubiussit, utrum extet . nee ne . Quando enim Pt inminrius debitum exigere vult. Proba re tene arconditionem extare . A. IO. , atque adeo tum ipsi quisue promistbri certa est conditio . ne amplius dubitare postit se revera esse promissi irio obligatum. Incertitudo aleo tonditionis reis spectu solius promi ilaris oblicationem at et te an de pendens jus suspendere nequit . Ceterum nenis non intellieit. hune casuin dari inprimis Posse , quando conduis ad temma praesem vel praeteritum reseratur. Quamobrem raro Pr minsio ita tim valere poteli , irili quando conditio
ad tela Dus piaesens . vel Praeteritum resel ur . Non tanten id obtinere naturaliter in omni hoc casu ex antea demonii ratis Patet . Non minus autem liquet. sunt i non Polle. conditιonem certam esse Icili promitiori . sub qua promittitur .Quc'ii enim Di omissar Dorae . hoe elle . vel suisse . absurdum soret dicere dabo vel faciam . fi hcie sit, vel fuerit. Quoniam novit lime esse . Vel nisse. et lini dare vel facere vult . adeoque nisi meetur , id. quod tamen in Promitteria non adiniti tur i. Dure pioimitare debet . Quam prem auaeri non potest . quid etsi iat promisissio conditionata, u condit acta extare voverit
202쪽
De modo sese alter; Obi gandi. I 63483.
Conditio impumilis est, quae extare non potest, seu quae eonsistit in eo, quod CoisH,Aper rerum naturam fieri minime potest, vel quia tales cauis minime existunt, quarum vires eidem producendo sufficiunt, vel quia tali causa: tribuuntur, quae tituam iceidem repugnant, aut ejus vires excedunt.
Ex. gr. Conditio . si mense Mijo poma sint manu tui, absque ullius machinae ope. impossia nutura , impossibilis est . quia nullae danme bilis est . quia hoe vires tuas su Perat . Per se causae. quae in notiro elim te poma ad nuturi- natet , nos hie tantummodo loqui de impossitatem mense Maici perducere pili ant. Sianiliter bilitate physica . conditio, si pondus mile liotaruna elevaveris ,
bi quid promittit, se tibi hoc dare vel facere velle declarat , si hoe sit via sub condia eveniat, hoe est, si eonditio extet g. 61. . Enimvero conditio extare nequit. quas impossibilis est f. 83. . Ergo etiam nunquam fieri potest , ut tibi quid minis dare vel facere velit. Promissio igitur nulla est. m.
Nimirum si quis sub eonditione impossibili misso igitur quin nulla sit . extra onuim duos, quid promittit . Perinde est ac si diceret , bitrii. nis aleam positum . Erunt sorsitan . qui se nolle tibi quid dare vel Leere . quit nun- existimaturi sunt . Propositionem Praesentem quam velle potest . Non ante Proimiliae pro- nullius esse utilitatis , cum nemo adeo absurdus missionem conditio natam adimplere tenetue , fuerit , ut sub c inditione impossibili quid pro . unam certum sit conditionem poni seu extare mittat. Enimvero saepe possibilia identur. quae . Conditio impossvilis nunquam exis non sunt. Quamobrem impossi ite, ut quistare potest Ergo etiam Proin sibi serio sub conditione impossibili promittat . nunquam tenetur adimplere promissum . Pr
Conditis possibilis est, qualem extare non repugnat , seu quae tale quidpiam Possibilis est, quod per rerum naturam fieri potest, vel 'uia tales causae existunt , qua-ctui limrum vires eidem producendo susticiunt, vel quia Lali causis tribuuntur , quae quisam'.
vires ejus minime excedunt. Ex. x r. Conditio, si Carus sit mortuus , Pon tuli ri . Quod anim in dito easu singulari ex-snilis est 4 quia non rePugnat hominem mori . traii sece Postibile est . id etiam est . vel suit . Similiter conditio, si domi m n seris. possibilis vel venturum est . adecique in se certum . quem-- , quia non repugnat te domi manere. Etiam admodum ex pri acip is cosmologicis atriinde conditio . li ho itis victu fuerit , vel si dies constat : ast quod in tenere spectatum extrin cria in iis fuerit serenus, condi io possibilis est . seci: possinite est . illud in dato ea su singulari quia in te nullam contradictionem involvit . etiam natura ini pol ssile esse pratest. At aue ideo hostem vinci . vel diem este serenum . N mo accidit . ut . quod in tenete spectatu in possbile non videt , quando de possibilitate cond tionis intersit Hur . in dato casu sale cert viri esse Pos. sermo et t. vcisssilitatem extrinsecam late di*i . iit. respectu nostri autem incerium. sed in tenete spectatim, non in dato casu ua.
203쪽
bile esse . quo existere seu fieri experiuntur 1νo. . Videmust quotidie homines
mori. nec ulla est aetas, eui mors pareat. Quam . ob rem pro possioili habetur , homine n quemvis hodie mori , vel absentem mortuum esse 1 non tamen habetur Pro certo , quemadmodum certum est hominem quemvis aliquando moriturum . Quodsi intest uin rerum nexum in universo Penitus pei spiceremus , Possa te non diceremus . nili quod certo extiturum est . vel
Cap. m. existit, vel extitit, eetera fieri non re nec
potuisse pronunciaremus. Tum autem omnia in se certa quemadmodum sunt, sorent etiam certa respectu nostri , nihil autem respectu nostri esset incertum , neque adeo daretur promissio . quae ceri tudinem obligationis suspenderet . sed ex Promissione qualibet quilibet tibi statim M. ligatus intelligeretur . dc jus tuum lutim esset
Candisi. Conritis equalis est, quae a eam vel fortuna, aut arbitrio hominis duri nostro lis, pii minime subjecti tota pendet. Potestativa quae ab arbitrio q)romissarii , vel ii etiam subinde dependet. Appellarur etiam Promiscua l. tr. T de mixta ea e. cond. dc dem. Mixta denique conditio est, quae ut extet si partim ab arbitrionam . promissarii, vel promissoris etiam, partim a casu dependet. Conditici possibdis dividitur in ea sua lem ,
potestativam & mixtam . Casualen Omnes in eodem significatu accipiunt: ast potestativa vulgo consertur in arbitrium Promisiarii . Gratius vero in arbitrium promissoris confert , quod Posterius tamen .subinde inutiliter fit . Nihil obstit , quo minus ut ruri que sigm sicatum comis
binemus. Nimirum si conditio possibilis este de. t . neeesse est ut demur causae istiusinodi . quarum viribus esset potest , ut extet. R iol si ergo a Promissario . vel promissore fieri possit id. sub quo quid promittitur, tale saeiam s. sibile intellititur , alque adeo conditionem p testativam eonstituit, veluti si dixeror dabo tiabi libros omnes a me eonseriptos. si Mathesi ac philosophiae studio te dederas , dabo tibi cen tum aureos , si uxorem duxeris ι ve I etiam da bo tibi centum aurem . si ero uxorem duxero. Conditio ea sua lis est . si hae hyeme non fuerit rigus intensum. si Naevius sit mortuus, si Tiatius profecturus sit ad nundinas . dabo vel A- eum. Mixtae denique conditionis exemplum est, si Sybillam uxorem duxeris ι si eommendatione tua est ceris . ut huic muneri praeceiar . dab. vel iaciam.
88. Conditio Conditio suspensva est, quae actus persectionem differt, donee eertri suerit.
eam existere. Λst conditio resolutiva est , quae actus iam perfecti durationei a O se iva istud tempus restringit, quo re eam extare certum est .
Ita conditio suspensiva est . quando dic tur ,
si Titius in praelio oceuhaerit , Maevius tutor estor Maevius enm administrationem tutelae suis
scipere nequit . nisi postquam Titius in praelio eubuit . Sed resolutiva conditio est . quando dieitur . Maevius tutor esto . donee Titius ex militia donium redierat r Maevius enim tutelae administrationem statim si scipit. sed tutor et se desinit . quin primum Titius domum redie . Exempla eoaditionis suspensivae plura adfuerunt in anterioribus . Quamobrem tantummodo adahue addimus aliquod eonditionis resolutivae rtale nimirum est: quando dieituet vendo tibi hortam meum . si pretium intra septem hina mades non solveris & interea pit lorem emistorem suerim naetiis , emtus non ut . Hic con. tractus emtionis venditionis statim persectus est. sed ubi intra septem hebdomades emtor Pinguior sese obtulerit . tu vero pretium nou solveris , iterum resolvitur.
C. ιo Conditio negativa est , quae supponit aliquid non esse , vel non mine , vel
Ex tr. Conditio netitiva est a dibo tibi , si non seceris. vel si Titsu non uior tuus sit . fi nullos nummos a Maevio accipere Potes . . ut
204쪽
Quoniam eonditio negativa supponit aliquid non esse , vel non sui me , vel surndo non eventurum cs. 89. , conditio negativa extat, si id non fit , vel non fuerit , existat.
via non evenit. Ez. tr. Conditio nerativa est , quando dieis
tur: dabo tibi eentum aureos . si Liae viam uxo . rem non duxeris . Quolsi ergo rein duxerit. ut it m eertum sit . te a in imum eam non ducendi mutare non posse ι eonditio negativa
existit . Similiter quando dieitur et si eras non Plget . mittam ad te Plantas in horto tuo p nendas , conditio negativa est . Quando ititue non pluit . sed ecelum serenum est . eonditionerativa existit. Conditio eriam negativa est . quando dico: si injus in praelio non occubuerit, albo tibi centum . mando igitur nuncius assertur, eum adlige vivere, vel ab ipso aeeipiuntur literae, conditionem extare certum est.
Conditis turpis est , quae supponit a te fieri debere , quod lege prohibetur. Conditis Dieitur etiam moraliter impinbilis dc sub impossibili comprehendi solet , quate-q η'nus pro moraliter impossibili habetur, quod fieri minime debet. nam sit.
Ita turpis est eonditio, quando dicitur: dabo innupta, seu stortatio lege naturali prohibetur.
tibi centum aureos , si Maeviti in oecideris i ho. Turpis etiam est conditio . quando dicitur emicidium enim tam lege naturali , quam civili Eris mihi amictissimus , si famam Sempronii Ia-Prohibitum. Similiter turpis est conditio, quan- eessi eris . Hoc enim lege naturali iari prohiado dicis puellaei dabo tibi aureum, si eorporis betur. tui eo tuin mihi feceris: coitus enim Omnis cum
Ex adverso honesta est conditis, quae supponit a te fieri debere , quod lege Conditis non prohibetur, seu quod licitum est , seu breviter: Quae in facto honesto his sagus.
consistit. nam. Facile apparet, divisionem eonditionis in tur. dependet. qui conditionem adimplere debet Pem & hones in respicere conditionem pote- 6. Mi. 4s1. . Fictum autem istiusmiat eo adi-1hxtivam. Conditio en ini tam turpis. qua in ho- tio eni Poleuativam constituit S. V. . miti est factuin aliquod . quod ab arditrio ejusj. 693. Omnis promisso sub conssivi e possibili fieri debet. Gnditio enim omnis aut i m. Possibilis est, aut possibilis b. 83. 431. . Quae sub eonditione impossibili fit Promissio nulla est sb. 8 . , adeoque perinde est, ae si iacta non fuisset. Quamobrem promissio omnis non nisi sub conditione possibili fieri debet.
lose cf. os . pari. i. Phil. prata, unim , aut . ubi ignorantia suerit vineabilis . consequenter exm evitare Potuillet promissor, molo voluisset p. I. Phιι. Maa umυ. . desecta quodam saeuitatis coenoscitivae contingit , atque adeo eulpa pronailsoris i . t ν. pare. I. Ph. los macto Mnιυ ὶ. Cullum vero omnem evitare debemus, inultoque malis dolum . filo. 6ν. pari. X. PHI. prade uoso. . Non deerunt fortitan . qui nimiam subtil tem accusabunt. quod hominem naturaliter oblitiri statuamus ad n in P Omit.
tendum, nisi sub conditione possibili. Enim v
ro Quamobrem patet , promissorem ante ex Pen aere debere . quam promittat . num condit G , sub qua quid Pro. iiii re vult. Possibilis sit, an ii, ,stibilis . Quodsi enim sub eonditione im, Potii bili quia per te norantiam vin ibilein Pr . mittat . e.. in hie actus ipsi in putati poli e
Proi oliticinis praesentis fieri minime deiat . ad
eoque lieitum naturaliter non ea G. νο ν. .
u. pract. umυ. . Istiusmodi Promissi' . et a sab conditio.ie impossiaili quid promittitue , mri sit a sciente ac volente , coasequenter do. Qualis eo. diris adesse debeat impromissione Mitiona.
205쪽
o hi erunt, qui sibi persuadebunt, quae in M.
ro ext rno non attenduntur, ea nec attendenda esse in foro e n latentiae . obli attonem exia νε rnam eum interna confundentes s s. 6s6. p. t. Iur. nar. 3 , nee obliget ionem naturalem ad iaciendum omnium facultatum nostrarum usum ,
pari. t. Iurinae 3 . Ac ad recte leendum igo. p r. Phι I. pract. univ. , Penitus Perspicientes . aut ad animum prorsus non revocantes. Immo nee per Pendunt. on neil actuin temerarium eia
privi γ, conditione turpi nibit promittendum, nee promissum sub turpi eonditione f., ceptandum, seu promissio, quae fit sub eonditione turpi, illicita est tam ex parte ρν a , o iusi misserit , quam promittarii. Quae enim sub conditione turpi fit promistio , sup-ιIcilia. ponit a te fieri debere, quod lege prohibetur 6. st. . Si ergo tu fueris promissor, factum istud, sub quo alteri quid promittis, omittere debes, ubi tuum est adimplere conditionem ib. 363. part r. Phil. pra L uniυ. ὶ, neque alterum in ducere debes ad legem naturae transgrediendam ror. pari. r. Iurina ubi ejus est adimplere conditionem, neque etiam ullo modo ad actum vitiosum alterius concurrere licet g. 7ro. pari. I. Iar. nat. . Quod si tu fueris promissarius, similiter factum istud , sub quo tibi quidpiam promitti tur , omittere debes, cum tuum si adimplere conditionem i5ι. parti 1. Phil. pract. univ. . Promissor adeo sub conditione turpi nihil pri mittere, promissarius sub eadem nihil aeceptare debet, inprimis cum acceptatio non fieri possit sine animo adimplendi conditionem s. Αεχ. , velle autem percare peccatum sit s. pari. r. Phil. pract. univ. , consequenter promisso, quae fit sub conditione turpi , illieita est tam ex parte promittoris, quam ex parte promissarii F. tro .part. i. Phil. practis
unim . Ex. ee. Si quis dixerit: Dabo tibi decem au. si promissum aeeeptes sub ea eonditione. prodis
reos . si Titium injuria ali coris 3 cum injuria animum alterum injuria ametendi : id quod mi is inara litet PM,hibia sit c g. st l. pare. t. denuo illicitum sit - pari. I. Ium nae. . etis Iur u t. . promisso se sub conditione turpi . iamsi non actu assicias 444. p t. phil. ractis Pron,ill ,r te sedueere vult ad alterum injuria uniti. . Conditio nata igitur hare promisso tam assiciendum. ad imae ad actum vitiosum: quod ex parte Promissoris, quam promitarii illiciis is facete illicitum .rxo. Part. l. Iu .uat. . tus
Quoniam sub conditione turpi nihil promittendum, nec quod sub ea promin sum acceptari potest f. 9 . promisso sub conditione turpi facta statim invalida est, adeoque ex ea nulla nasci potest obligatio stromissoris, neque etiam jur useium consequi potest promissarius, conditioηe licet extante , seu facto tumi commisso , consequenter nec in praesenti naturaliter spem debitum iri babet 'Onxissolus.
Nimirum lege niturali prolii bit uni est subeon. hibet . Oblitatio adeo servandi promissam subditione turpi aliquid pronutiere F. 494. : ea conditione turpi fictum naturaliter nulla a de igitur dare nequit validitatem actui, quem Pro . Potest.
Misen ob Quoniam qui sub eonditione turpi , adeoque ob factum illieitum seu turpe Destim illi. eommittendum f. si . , quid promist, tonditione extante , seu sacto turpieitum eom. commisso, non obligatur g. 93. . nec mercedem promissam ob factum turpepraemissum fare tenetur promissor, etiamsi promissarius commiserit . -m sis
206쪽
sitiam, si non solvat. Cum enim dominus ei. iam gratas dominium rei suae in alterum transent te possit. quidni dire liceat ubi sulii trimer. ternam spectas, etiam quando nihil debet Dissentit is lib. a. e. xl. F. s. qui donec Pa. tratum fuerit erimen promimonis etficaeiam inpendenti esse, erimine vero perpetratis iam Q. vligitionis vim exeri statuit, quae ab initio non tria seeus desuerit, sed ab iccedente vitiosue. rit impedita . Fauo nimirum filo persa Idet . - crimine Perpetrato cestis e vitiositatem Promis. sionis, quod ea non amplins iuex mali sit. E. nimvero promtiso adhuc manet vitiosa , quain tenus Promissor vi ejusdem factus est particepseriminis , cujus adeo viticifitas erimine Perpetrato ipsam promissionem labe aisicit . ergo Pr or vitiolitas impletionem promissἴ labe uadam inficit . ut prouustiolii nulla inesse post vis obligandi: eccur non etiam polierior invalidam promissionem efficere debet , quatenus sellieet ab ea dependet actualitas eraminis Per- Petrait, quae Iabes nunquam a sterti potesti Sidieas r ergo nee mereegem sine peecato po e solvi . quemadmodum tamen modo admisule videmur ι non dus ilis est respontici . Quod promist,n est in f ctum iurpe . silvi nequietan qu merces Prouirrita . dari tamen potestra nil illin gratu tulit Illud Piccato non earet , cum mercedis solutione approbetur faciam; hoc ero caret . quatenus datur in derellaticinenter minis per Petrati de sal ad idem concursus .
dum quis non vult hoe esse in bonis sais, quod suit mali illex. Sed de hoc plura dieentur suol eo . Provocat Groraus ad exemplum Iudae . Iacobi filii. qui Tlumari. quam meretricem Putabit . Promitum mereedim tanquam debit impei solvit. XXXV. Ir. Enimvero sunmur . quod Pr tum non est . recte fecisse Iudam . Praeterea constit , illo tempore pro re lieit fuiste hibitam . ut scemina quaestum corporis sui se eeret e quo errore inductus Iadas mercedem meretrie iam esse tanquani debitam Pro relieita solvendam . Rectius itaque Icti Romani promissioni sub eonditione turpi fi omem validitatem statim detrahunt.
s. 697. Factum turpe tertii, qui in agendo nulio modo dependet ab iis, quos inter negotium aliquois geritur, eonditio mere e ualis, non rumis est . Etenim quiatius in agendo nullo modo dependet ab iis, quos inter negotium geritur , nee iuri eorum subjectus esse potest in agendo, ut factum ejus ab iis impediri posset. Quamobrem etsi turpe suerit, seu illicitum, quatenus tamen spectatur tan. quam conditio, conditionem constituere nequit nili casualem s. 637. . sibo
erat primum. Et quoniam neuter eorum, quos inter negotium geritur , q iicquam facere
debet, quod in se turpe seu illieitum, conditio etiam , quae supponit factum tertii in agendo ab iis, quos inter negotium geritur, nullo modo dependentis, pro turpi haberi nequit i q.
Ex gr. Quando dieitur . si Titius in duesto pendet . Tanto elarius est , conditionem nihil
fuerit oecisus . vel vulneratus , dabo: eonditio vitiosi ex parae tu i dc mei supponere . quando mere calualis eth, quia nec tu . nec ego ad cae- resertar ad rein pus vel Plaeiens , vel Praetςri, dem vel vulnerationem Titii quicquam conse- tum oci fastam adhuc incertum .rimus . nec eam in pedire a nolu4 Pote: ute
do dependet , quid promittitur ; promissio non eθ invaliaea . Neque enim factum prem Isu, istud conditio turpis eth, sed mere casualis ,. 97. , eonsequenter quod sub sub itirpi hae conditione promittitur, non promittitur sub conditione turpi, sed me rei utio tertia casuali. Quoniam itaque conditio turpis promi ilionem statim invalidam reddit f .cta non . 49s. , minime autem mere casualis, quemadmodum ex antea demonstratis δει invali. abunde conliat; quando quid sub turpi facto tertii , qui in agendo a promise da. sere dc promissario nullo modo dependet, promittitur, promissio invalida non est.
Quid saeiant alii. ipsorum eonscientiae rhlin.
Quendunt g. is r p. r. Iur. nat. , qu1ndo tu nec tu Pedire potes . Me d. bes . Facta igitur alior usti , ad quae pullo modo conc*rrimu . spectantur tanquam meri ea sus. Quemadmodum igitur eonditio , si Turca vitias fuerit, promissi nem non lab iactat ac instruiat, Qu1mvis ex Parte
ipsius sit ivtutu belli , consequeliter jure natuq
207쪽
illi illieitum sit bellum ex parte ejus . qui ae. ea sua li supposuerimul homInem . eulus Actum
m adversus eum movet, adeoque etiam illieita eonditionem subit, juri tuo subjectum esse noα sint. miae in bello sunt 1 ira etiam vitio taret debere . ne te ad idem ullo modo concurrererromi illo in exemplo , quod modo dedimus pateat , cum Per se n anifestum sit eum ceter 4 r i , nee conditio eandem infirmare quin inderendenter a voluntate tua agere. valet . Atque hiae apParet . cur in desinitione
F. 49'. R , ν o. ρυ- tenri dicitur, qui alteri promittit: Reus sistulandi , qui quid sibi inhibui pron': tti petit: Reus denique debendi, qui alteri quod debet , seu ad dandum siptiti.ὰl faciendum obligatus est. Quana obrem patet, Reum promittendi eundem sieris hia 'cum promissore reum debendi eundem cum debitore s. 96. ) .
quinam diaea r. Promist rius non idem est eum reo stipulan- ni hi Meurrunt in Iure Romanci, adeoque ni adi: neetae enim semper is . cur quid Promit L inςonsultum duximus , eo tem hie explicare . tur . consequenter Promissarius L . . siai Praesertim cum etiam Autores, qui de Iure nais aliquid promitti petit . eum etiam ultro Pro- turae eommentati sunt, iisdem uti soleant . itere et is alteri quid possit. Ceterum termi.
D. Ex tr. in diem fit promissio , quando diei.
tur: Die sexta Ianuarii dabo. vel faciam. Deis terminatur adeo tempus , quo quid dare veliseere vis. Promissio in diem facta perinde op. ponitur in Iure Romano proniissioni purae , quen admoduin conditionata. g. 1. de V. O. ut adeo pura excludat tam adjectionem eonditionis , quam diei . Hoe quidem inde eii , quia Romani Pro eonditione non habuerunt nisi rem res Pectu eorum , quos inter negotium geritur incertam , immo etiam per errorem in se in .so Ia
ad in diem promittituν , flatim debeturi sed exigi non potest , η die Nopiam
diem facta terlapso. Quando enim in diem fit promissio, promissor se certo die quid data. tem rum vel facturum promittit soo. , adeoque in te non transfert ius promisee- σα sum exigendi, nisi quando isto die non dederit, vel fecerit s. - . Quam Moseris. brem eum non nisi die isto praeterlapso constare psessit , utrum sua sponte datu. rus vel facturus sit, quod daturum, vel facturum se promisiit , nec ne quod promisit exigere nequit promissarius, nisi die illo , in quem saeta est promissio, praeterlapso. Quod erat unum. Enimvero cum promissor perfecte sese obliget dc quidem , quando in diem fit promissio ad certo die quid dandum vel faciendum i s. scio. , atque certum sit diem istum adventurum . nulla sane adest ratio, cur non tibi statim esse debeat obligatus. Quamobrem quod in diem promittitur , statim debeturi s. I7α pari. r. NiIpract. univ.). vos erat alterum .eertam . noe g. 464. . Si autem eonditionem suuras in se illa lorico . ad, etio etiam diei P terat haberi Pio conditione . quatenus scilieee ialteii non ante obtigatus esse velis ad Promis- sum praestandum nisi illo die , quem determia rnas . adeoque sub hae conditione Me alter exi. rLat Promissum antequam dies iste venerit. Sed . circa verba nemini litem moveri convenit . . Praesertim cum non inutiliter Per ea quaedam
x se invicem distinguantar. Nimirum quamprimum facta est promissio, promissarius novit, velle pr missorem illis die, veluti quinta Januarii, quia dare vel sacere . cum hie ad hoe dandum vel faciendum isto die sese obligaverit. Non plus acquirit juris, quam reus promittendi in cipsum transferre voluit atque adro debitum exiti non rotest ante illud
tempus, immo integer dies a. hue tribue usa ibi O solve irris , quia non deter Nitravit horam diei, sed eam arbitrios in rei ervavit. Quoniam vero non re Pugnat, cise in Praesent obli- , catum ad certo ten Pore quid faciendum . vel 'da s
208쪽
dandum, eum statim eonstare possit de eee- det. promissionam in diem lictim statim ollatitudine, nee demum expectandam sit tempus , dam ex quo praestatio fieri debet .s ideo nemo non vi.
sota coaditio, quam Terto extituram novimus, υ,- δεθημι, ε quid geri debet. A Cum enim in tempore sint, quicquid fit; ubi conditionem certo eatituram no- rem isti vimus, certum est, adventurum tempus, quo ea existet . autem existit, qud
intelligitur tempus istud adesse, quo quid sari debet. Perinde igitur est, sive du .es. dieas quinta Ianuarii hoe fieri debere, sive si existet, quod certo extitu
rum constat. Patet adeo conditionem certo ex ituram designare tempus, quo
ER gr. Ponami te sponsalia matraxisse inuin Seu r eertum itaque est te etiam nuptias celebraturum. Quodsi erto dieas: Dabo. si nuptias celebravero , non alium sensum habent verba tua, quam quando nuptias celebravero, ut adera designetur tetrapus , quo datarus es . Temporis actualia paries nullae sunt , nisi quae per e i sentias rerum actu designanque Ontia. . Quamobrem absonum non est temptri designare per id . quod in rerum natura eontinxit. Im mo dum die imus quintani Januarii . u noti nem huj diei in distinctam resolvere velimus. eaempla uarebit, hoc ediam in casia tempus d sinari per eventum aliquem naturalem , qu certo editatutum novi aris nisi tum per situm
quendam solis in Eeli ea . ut adeo qui dieit quinta Ianuarii quid fieri debere . reipsa emrmet fieri id debere . si sol hune situm habuerie in Ecliptica . Cum multa in rerum natura si
mul eo arant; unum idemque tiam a per diaversarum rerum existentiam designari potest . i tui non semper Upareat . per divellas relinstentias unum idemque te ut desit nari . quan
do nempe non constat , res istas . quas quidemeerto extituras novimus . coe tituras . Ex. gr.
die quinta Novembris inni proxime instantis Nereurius in sole videbitur, Sive igitur dicas rdabo die quinta Novembris, sive d. . si Mee. curius insole comparuerit ι unum idemque est. em ignores, tranulam Mercurii per discum so . lis eontingere die quima Nove libris. mia noveris, quod anno proximo Mercurius in sola fit eomparit seu . Eodem mense , die nempe seranda Novembris eri ipfis Lunae torulis erit .
Quamobrem si dieati dabo si eelipia Lunae saeis rit tot lis & Mereurius in sola visas idem estae fi dicerest mense Novembri dabo.
Promissio sub eon ditione, quam eeνis exuturam novimus, facta flatim valet , seu Premissio, quod sub ea promitiuuν farim duetur, osti tamen nequit, nisi conditio extiterit. sub eon ὀConditio enim, quam terro extituram novimus , tempus designat , quo quid Don ofieri debet, g. 1ΟΣ. . Quod adeo sub hac conditione promittitur, in diem pro-emuro f. mittitur S. soo. . Enimvero quod in diem Promittitur, statim debetur , sed uexigi non potest, nisi die isto praeterlapso S. sol. ὶ . Quamobrem quod sub conditione, quam eerto extituram novimus, homittitur , statim debetur , exigi lamen nequit, nisi jam extuerit conditio.
Ex edi si nuptias eerto ectebraturus dixerit rdabo. si nuptias eelebraveros statim debet. sed exigere id non potes . nisi . nuptiis celebratis .
Similiter si hodie dicas e diuo, si Mereutura in sole videbitur. Quem anno proximo in sole visum iri nosti re ephemeriditat . stitim debes . sed id exigi non mi est . nisi Mercurio in sole iis . hoe in . die quinta Novembris praeter lapsa.
essieralis . Propterea quod dotem laream te ste.
209쪽
- Sr eonditio, quam eerto extituram putas. det eausam prom se, ea non solum tem. pus designat, quo dare veI facere vis; sed eadem etiam influit in validitatem pro ' tota eadem pendet. Etenim eum conditio omnis , quam certo '; extituram novimus, designet tempus, quo quid fieri debet g. soa. ; qui puta isis iis tat conditionem certo eκtituram esse, ea ipsa quoque designat tempus , quoiais., sacere velit, quod sub ea promittit. Enimvero si eadem eo itio det dis causam promissi, rationem unicam continet, cur tibi hoe promittat, alias non premus, . promissurus, nisi eam certo extituram putaret f. so . . Quamobrem eum non. nisi posita ratione sufficiente, qualis est ratio unica i ,. 36. Ontol. st , ponatur id, quod propior eam potius est , quam non est f. tr 8. Ontia. ; nec promissi validitas ponitur nisi posita conditione, ob quam promittitur, adeoque promisesor non vult obligari promissario , nisi quia conditio ista ponitur . Quoniam itaque non alia datur ratio, cur ille huie obligatus esse velit . validitas proin tui ab ista conditione tota pendet I. Ontu. .
Ex tr. si nuptiae, quis celebraturus es, e v. sam dent promitto , di tu dicis et dacto . si nu Pilas eelebravero ι verburum horum hie sensus e. i Promitto tibi dare . quia nuptias celebrariturus sum . 6c dabo , quandra eas celebravero . Quando autem conditio det causam promissi . ex promissi materia . ex verbia tam rei promittendi . quam rei stipulandi . 8e ex circumstantiis colligendum . Ex. ἔν si quia gluvio peria. sus . quod sponsalia eontraxerit cum virgine divite dieit amico : dabo tibi decem aurem . si ruptias celebravero . nemo non ex hisce ciris cunil tantiis colligit . quod nuptiae dent eausam promistb. consequenter quod non tantummodo andigitare velit tempus . quo datarus est , sed
sim ficare etiam , Qua de. eausa dare velit . Iimiliter si sermo fuerit factus de divitiis vire
nis , cum qua nuPtias celebraturus es . 3c tu sponsum interroea veris: dabdne mihi nunt uiuat aureum, si nuptias eelebraveris ι ex verbia eoruligitur . nuptias causam dare Promisi. . non ve ro tantummodo indigitare 4enipus . Quo numinmus aureus dari debeat. Nimirum perinde est. ae si is . qui nummum quendam aureum sibi dari stipulatur . diceret : dabisne naihi hunc
nummum , quando celebraveris sui ptias . quia nuptias celebras cum virgine tam .ivite , adeoaque eundem milii sine incommodo tuo dare P tes Neque enim aliam esse posse mentem rei stipuIintis, non minus Uerba . quae nuste ur . quam circumstantiae loquuntur .
Si conditio, quam ereto extituram putas, non existat', ea vera non det e fam sypromisso ; promisso valida est, ct quoae promissum existi potest, ab eo tempore , quo 6 4 is, constiterit , eam non extitisse: quodsi vero causim det promisse , nee valida Ψ 'primissis. Quodsi putes, conditionem certo extituram, etiamsi nunquam ex- sit , respectu tamen tui in promittendo perinde est, ac si aliquando exi. 'steret, quando ea non dat causam promisso, adeoque eadem non est ratio uni. promittas i β. io .), sed tantummodo rempus designat , quo dare visi ,.so a. in . Quoniam itaque Obligatio nullo modo dependet ab ista conditione g. 811. Oaro1 ; nihil omnino Obstat, quo minus obligeris, etiamsi eonditio ista nunquam extitura sit . 36 . . Quamobrem si conditio, quam certo extituram putas, non existat, ea vero non det causam promisso ; valida est promissio.
Puod erat primum. Quodsi eonditio extaret, quam certo extituram putabas , ab eo tempore, quo existit, exigi poterat ij. IO . . Quando vero certum evadit, eam non ex tituram, perinde est ac si tempus advenisset, quo exstitura putabatur . Quamobrem ab eo tempore, quo certo constiterit, eam non extitisse, i eu non ex tituram quod promissum est, exigi potest. Guod erat sectiηrim. Enimvero si conditio, qnam certo extituram putas , det causam promio; ea ratio 'unica est, eur promittas, alia S non promissurus 6. 3 4. in , atque tum
non solum tempus designat, quo dare vel sacere vis, sed vesiditas etiam promi iu
210쪽
De modo sese alteri obligandi. I Imissi tota ab eadem pendet i f. sos. . Quare si conditio illa non existit , nee , valida esse potest promissio. Ruod erat tertium.
Nil resere, quod . qui eonditionem eerto exis ituram Putat . credat se promissilio esse adda dum vel faciendum Oblixatum. & ex adverso promissi eius sibi persuadeat. quod reus Promittendi sibi quid debeat s eventur autem contrarium doceat. Quoniam enim di reo promit. tendi eonstabat, se non velle alteri esse obli tum, nisi quia conditionem extituram pro ceristo habet. 6c promissi rius non minus novit . ea sola de eausa, quod conditio eerto extitur eredatur . sibi quid deberi non minus ille alteri obligatus esse non vult. siquidem eonditio non exiliat . quam hie intellitere potest . nee sibi quid deuri . ubi non extiterit . Uterque enim supponit raeite , si revora certum ut , quod pro eerto sumitur , xctum hune validum esse debere , et, si vel maxime nosset promi L. rius illud certum esse, ius tamen ipsius metien. dum non est nisi ex voluntate rei promittendi. Neque etiam duorum aliquod superesse potest . quod quid debeatur, etiam si terminias Aluti nis non rite saerit designatus . si enim promi iasio valida est , solutio fieri debet . Sodsi itidiem secta fuerit , qui serto adventurus eria batur l ex circumstintiis probabiliter judicandum . quinam sit ille dies. ubi de eo certo non ἀonstat . Quam jbrem ubi dato die innotescit . in recte suerit suppositum conditionem extit ram , an non ι iste Pro termino solutionis habendus.
si promissis fiat ia diem, quem nunquam advesturum creto eoUM , aut in diem, Priri σι quem viveudo attingere non posse tam promissorem quam promissarium evidens est; ea valida non est. enim promistio fiat in diem, quem nunquam adventurum certo constat, aut in diem, quem Vivendo attingere nee promissis rem nee promissarium posse evidens est ; nemo non intelligit, promi Grem nunquam tam facto velle esse oblisatum ad dandum, vel faciendum. Cum adeo absque sua volun-num μυ-tate alteri obligari minime possit sL317. nec Valida erit promissio in casu tiri. propositionis praesentis.
Ex te. si quis dieat. se tibi daturum vel sa-cturum ad calendas Graecas ι cum nullae sint ea. lendae Graecae . ecquis dubitet . ejus verba non alium habere sensam, quam quod nunquam dare vel sicere velit. Similiter si ovis dieat , se tibi daturum vel facturum . quod petis . post mille annos . seu saeculo abhine tertio , nonne haee verba ita aeeipienda sunt . quod ἀare vel sacere nolit Patet adeo non serici loqui , sed Mari, qui promittit in diem . quem nunqu1m
adventurum certum est, aut quem nemo vivens do attinxere potest .
Si prominio fiat in diem, qui adventurus putatuν , adventurus tamen non est ἔ promisso promisso valida es, er quod promissum exigi pMest, eo die elapso, quem falso dos facta in
anas videtuν reus promittendi. Ostenditur eodem prorsus modo, quo paulo an-dum, iuste idem ostendimus de promissione sub conditione facta , quam eerto extitu. dis ad-ram putabamus, sed quae extitura non est , quando non ἰdat eausam promi si utente θιδ,
Ex. tr Pon inras me holle dieere t Dabo tibi dominiea quinta post Epiphanias Cam anno proxime instanti nulla sit quinta dominica mst Epiphanias ι non ideo tibi nihil debeo et quin potius quia dominica qui uia post Epiphanias exest. Quae sequitur quartam . quarta autem est sperinde est ae si dixisse, , ὸa die dominita . quae sequitur quartam Epiphaniarum . M anno proximo est dominiea septitatesimae . E. iei iuro b-t- γ dveniente, Promissam exiti poterat. observatis V nempe iis , quae de promissione in diem licti beat se in genere . iximus t S. Oi γ. Eodem modo in-ctum . telligitur . quod Promittitur pet errorem die tristesimo primo Aprilis, solvendum ultimo Α-prilis, seu eo praeterlapso exiti Posse .
Praestatio dicitur eontinuari, si per eertum temporis intervallum non interru- Uti Rpra durat. Eadem dicitur repeti , si certo tempore denuo fieri debet. Unde Y a etiam