장음표시 사용
511쪽
Paulin libro sexto ad edictum.
In eo qliod plus sir, semper inesta minus. Nemo alienae rei expromissior idoneus videtur, nisi si cum satisdatione. Pupillus pati posse non intelligitur. Ubi verba coniuncta non sunt, susticit alterutrum esse factum. Mulieribus tunc succurrendum cst cum defendantur, non ut facilius calumnientur. N edictum de cautione iudiciosi s. De noxabbin actionibG ci defeγ- uisutibin nonnulla. Item delegatis,de alternatiui clausulu, deati distiun- sistam negativisivam obmanuis. Et risando mulier ita luistis experiri potest, di mercedere Iro alio non ideatur, nec ei S. Consultum Velleianumtrostit. V M istud eaput, suadente ipsius inseriptione, ad 'φrtit si immedicti praetorij partem pertinet, in ius voeati ut
eant, aut satis et eautum dent: exque eo titulo de aliis
Q sequentibus qui de eautione iudieio sisti eausa fastilo set zz
χ quuntur, interpretationem debet aeeipere. Sic igitur a s no u in ius oeatus aut ire aut sequi debet, aut satisdare vel ea dieio sisti . Plus est satisdare, quam eavere siue nuda siue tuta a I τ' tarepromissione h. Nam satisdare,fideiussorem dare est. Immobilium .e z. rerum possessor satisdare non compellitur φ. Edicto autem ea uetur, ut 'fideiusso iudiei sistendi eausa datus,pro rei qualitate loeuole detur. ζ' - ' exeeptis nee ellarus perlonis ibi enim qualemcunque accipi iubet, inici. g. veluti pro p.irente uxore,liberis,nuru'. Qui non tenetur cui Hare, si l'
latisdederi ruini quale meumque fideiussorem dare potest, si Ioeuple votrita: tem idoneum dederit,non est dubitandum quin non sit a iudiee, o II iurisdictione sua multandus,quasi aduersus edictum seeerit. Nam qui z M.'
quod plus est faeit,eum non teneatur,nihilominus edicto paruisse eensendus est propterea quod ut huius eapitis prima reguri Paulus definit)in eo quod plus est, temper insit minus Sane si per errorem Mignorantiam non exeonuentione satisdato quis promiserit iudiei si stendieavia,eum satil dare non deberet: fideiussoribus eius exceptione dari Ulp.addoee. Ad secundam regulam e superioribus quae sunt de ei. . . eautione siue satisdatione iudieios sti,tieet nom.ile adhiberi possit in i μ rerpretatio. attamen eum iudicio sisti eautionem dominus quoq)in iis Tud Vst sua debe.it interponere ut ante ostedimus9qubd in hac regula desulte μ' na rei expromissore sive fideiussore agitur, facit ut satisdiitionis vel busu, statim subiicitur ad ea utione iudie.itum solui potius referendu eeseatur:quino praemudominus. led qui se alienae litis defensioni oficit.
512쪽
4go P g τ' FABRI . C. COMMENT. De qua eautione agens Iulianus, ad hane nostram regulam aeeommo
date, Qui alienum eruum inquit esse fitetur, quamuis O
i ς'um i actione oblioetur ut scilicet pol sit vel aestimationem luis praesta- . velle tuum noxae dedendo liberare9 nihilominus caulaeognita sa- hi 's' is dare debet iii autem pro seruo uocqnuenitur, satisdatione Onetae laudus non essesno enim offert te de sensioni alieni serui.Tertiani Pau- I lus noster proposuerat desilio tract.ms, Si ex nox ali causa agatur quem .id modum iudieio sistitatueatur. Ex male heio serui nunquam datur
Wod in i aduersus 'upillum actio suo nomine, ct sine noxae deditione nam ita
i, demum dominus tenetur, cuius cienti. quae habeat & voluntatem,
β' ' hoc est patientia arguitur, ut qua prohibere potuit, teneatur si non e-
crediit h. seientium enim in toto edicto eius iccipiendam qui prohibe-v 40 cst. Pahil noster non quidem sexto unde ista regula desumpta est)sed te itio t. imen lib. id edict. ser ibi; . Pupillus autem, qui nec ei reqvς ' nec pati nolIe intelligitur ut idem Paul. hac regula definio a nobis plenius explicatum Lit ada .f. r. hoe tit. non tenebitur suo nomine ob ira ira elictum erui, sed tantummodo nox. litei': utputa si eruus dolo iee Vialia fit quominus in iudieio sistam . nam nee aliter dominus quicunque te i 'qui neretur, sine cuius voluntate seruus id admisisset, ut idem Paulus lib.
V explicit Quod Paxilus ait hae regula paulo pbst, si orationis verba
λς sd non eo muncta proponantur il erutrum eis fuctum non sumeere:hoesu Σα nisi talothde Gutioneae salii datione iudicio sisti agens, protulerat. Nam ex nox ali caula, ob plurium seruorum delictum dominus interti Ia , dum onuenitur ,eorum nomine, si iudieio sistendi, ausa una stipula--χ 'tione promittatur eoniunctim se ilicet,non disiunctis aut solutis ver- bis)lieet unus duntaxat status non sit,poena eommittetur quia verum Gei rub sit omnes Litos non esse:hoe est non omnes statos esse, ut ex Labeone' 'a' vlo fetullia de alio loco ide auctor,Qui duos homines inquioin iu- die: sisti promist,si alterum exhibeam iter unon: expromi lsione noete: e Videtur eos stetisse,cum alterior si non sit exhibitus. In coniunctis Ita-U Iea et Veibi, Leopulatis,quae ν-πε-M- Graeci nuneupant, alie '' is δε, fictu esse non sufficit:& ideo si utrumq; fictum non sit, commiliti 2 stipulatio.Vnde Iulianus libro singulari de I biguitatibus . 'e a stipulamur Stie hum S Erotem Mamam iudicio sisti,si quis zzzz Eoi si non steteri deeem dari: vel eun ita,si Stichu vel Damam vel E-
,. mixta. - Vi est apud Aulum Gelli ut doctores alternatiua nomi- α him mitatione Vlp.quiretum oeorum' alternationis, itemq al- i eum ' ' Adiit i, alicubi csi meminit . Nasi quis stipitietur, si nauis, a z I si Venerit,aut si Titius eoni ut fuerit, Ulpiano teste' constat siue :erse eee o .enerit siue Titius ante Colui factus sitie omitti stipulata O- Σώζ 'his D. biesimissa est ex priore eausa, ex .ilicra 'liu, non esi mittitur: altera enim causa,n5 utraq; inerat stipulatio m. Hae ille. Caetextim ex duabus disiunctivis coditionibus si altera dese-ὰθ it neeella euc ut altera quae extiterit,stipulatione comittat, Asriea-Digitia ' si
513쪽
nus serabitR. Nam indisiuncti uiseonditionibus,alteram impletam elle th suffieit ut ex stipulatu agi possit: de piae et admodum illa Seaeuolae dis u
iunctio,inter coditiones amrmate aut abnutive copulatas, illi inter con 2. Id ditiones affirmative aut ab utive disiunctas ac lepara .is: qUς his vel bis bacis quia per spieue de eleg inter alie ubi proponitur .Si quis ira stipui. itus s. erit, =ς decem aureos d. ibis i nauis venerit Δ Titius consul fictus Derii non l. si , qvi alias dabitur,quam si utrumq; sinu sit: item in contrariti, re rodes, s nee nauis venerit, nec Titius colui factus fuerit Exigendu cras vim curae, bd., itum factum sit, Ac Atri sic, D bis si raris venerat, aut Ti ius coitu fi s Ioctus sit 'iusticit num fictu:& contia. Dabis si nau: Ino vene it, ut Ti. sitne L . tius eo ni ut fictus no est, sufficit unum O factu. Ex qu. sc luitur,x in h. ic up speeie tacti de caratione iudicio sistendi eausa ficta, si filiis Stichum iu , . . cdieio sisti, aut Erote iudieio sisti promiserit, illii vel hunc lis erido libe a viretur,cum vnu sitati officiat.Idemq; esse, si Stichum sisti. aut deced. m κ' iliam ae .aueri liquis: nee dubit .ibimus in electione pronni riselle quoi ii l. p. de alterutro praestito liberari velit: cotia vero, quando quis decem promi V Mi serit, non stitetit Stichum iu Erotem vel si non minum is erit alter aue in fine.
utrum,uel si hominem aut sundu non dederit, uti in q; fieri debero ii dati tero non facto,comitti stipui .itionem I unu non factum uiscere ut iγαλ. deeem peti pol sint .Quod de pluribus coditionibus eo niunctim ad posilit,ut Omnibus parendum sit, quoniam unius loco habeantur, de Grκιε disiuncti uomodo adscriptis, ut euilibet pareri possit, nee alteram deis azi: a. eitIe obsit littera, vel postea impleta,cum stiri native eoncepta sunt,in quod.infi- stipulationibus verum esse osteradimus: id non modo in aliis contr.3cii . . : . bus,l ed de in ultimis volunt. itibus obseruari didicimus. Idemq; iuris &ipen. e.
obtinete in rebus ipsis clade personis,quibus,aut a quibus sub ster-
natione debitum, aut relictum est, dissicilior tractutio alium Oeeupa t . ita iabit locu distincti uomodo promissis aut .alias debitis ς, ix in relictis v - 't.
ut extante utraque,alterutram praeuare quam voluerit c bito queat, . . t. alias una perempta nihilominus eam quae lupci cst exoluere teneatur. Atq; η id ςitarit, ut altei iussolutio totam obligationem interimat Quae in dis itii, , . . a iunctis diximus, eadem obtineant necne, in oratione quae neque coniunctionem neque disiunctionem habet ut Paulus noster loquitur iri is
gna di vetus est inter iuris interpretes quaestio:quorum nonnullos mo elium a.evet,quod alibi,l. saepe. in principJ.tit .prox Paulus oluta pro separ uis ' 'str: interdum aecipi memorat,tanquam plerunq; aliud iuris ut Sed hoc i- i. si es , ipsum nihil est meo itidicio eum a nostris plerunque etiam pro intei stichv dum saepissim ei surpiri eonstet. Aliis vel bpl.icet, ut hane potius re abs t. d. gulam sequamur, quod magis esse arbitror: in dubio se ilicet ae nisi leerit. 13. mens pronunti .mtis .illud suadeat. Suadet autem ill b casu, quo una ea do, i τὸ demque elausula de orationis eodem ad unum puta verbum relato io usu trueontextu ae tenore plures disiunctae voces aut solutae eontinetur, uni . si a di
514쪽
421 PgTRI FABRI I. C. co MMENT. Labia uersali praesertim signo expresse posito , vel intellecto: ut in orationi dete .l.ate bus indefinitis,quas plerunque uniuersalibus aequipollere constat ex 22 Aristotele nam eoniunctarum loco habentur, e& in stipulationibus ,
,I 4. . TA NON sv N T. Multo magis ubi verba non soluta tantum, ita. i. dea sed etiam disiuncta erant alterutrum ad implendam conditionem,su itemque ad liberationem consequendam,factum esse suffiiciet, ut putas. Vt de eo si Titrus consul erit, si nauis ex Asia venerit,decem dabis aut ita, Ti-': a.. a lum d .ibis, fundum dabis. Atque hoe quidem Paulus noster ad edict5s vlt. l. de lib. s. non incommode videtur protulisse, eum de noxa libus actioni di d. Gicibus tractaret: in quibus dominus qui ex noxa li causa convenitur, vel ε. item si pa luscipere iudicium pro seruo debet, siue eum in potestate habeat,sive rea P, dolo desierit possidere: vel eum noxae dedendi ex ddicto praetoris D I. cum qui cultatem habet .Atque aded licet domino quo ignorante scilicet vel d/m si'd inuito maleficium aliquod a seruo admissum 4 est laeditione ipsus
Q l. quotiet corpora quod deliquit, euitare litis aritimarionem . Ideo praetor in eis
in ..' ' dicto de iis qui deiecerint vel effuderint sex quo in eum datur actio quidb.ne i ibi habitab .it, unde aliquid deiectum vel e tutum est, te eundum distin--δη ' ctionem quae ipso edicto eontinetuo addit hare verba : Si seruus in- . l. i. in νγ sciente domino secisse diectur, in iudieio adne iam sic enim e Pande---φη- is Florentinis legendum est9 aut noxae dedere iubebo. quae verba,&c..6: in1eeundaciusdem edicti parte proponuntur . Alterutrum igitur esse. ii i .ictum sitfficit,ubi verba coniuncta non sunt, ex Pauli regula, quae lib. exi.C..tid. 6 ad edictum in hae l.proponitur:ae potius ubi disiunctarquemadmo- , a 'py tam in actioni ous noxaribus , si ignorante domino vel inuito seruusa ;. . ..i des iquerit eumque' in potestate se nee fals,neg.auerit habere,neque L .. . O malo clesierit pol idere. N. na quiseeit,quo minus in potestate halpsae o, beat,eum per hoc adhuc postidere videri Paulus noster eodem libro is': .. stribil: Et propyer hoc etiam iudicium sine noxae dedit:one, obserui. ia1:,aec malcficium accipere dominum debere constitit : quae omnia Paulus et dixi 'd eodem lib. 6. ad edidi. cubi de eautione iudicio sisti explieans praeto-LOMi se ris edictum,Si ex novili causa agatur quemadmodum cive .itur, his verpretor, M'. bis tradidit: Si ibsens sit seruus pro quo nox alis actio alicui competit, . i. d. h. si quidem' inrainus non negat in sua potest ite esse, eompellendum pu l ac ian .it Vindius vel iudicio eum sisti promittere, vel iudicium accipere:aut xii , i, non defendere,cauturum eum, cum primum potuerit, secum exhi- eod. tit biturum. Si Melbfalsbneget in sua potestate esse, suscepturum iudiculiis. s. h. sine noxae deditione: sdque Iulianus scribit, etsi dolo seceritqhio mi- al. '. mas in eius esset potestate. H.ictenus te. Postrema regul .i, qua de mu-i si, iuria lierib .ls g t,ab eodem Paulo propositas: erat ad illud edicillim de e iu '.ῆ.deno tio iri iudicio sisti explieandum. Nam eum fideiussor iudicio sistendi
Vili': . et eausa locuples iubetur sic enim, ut in vulg itis est, malo, quam ut est
si ex nox. Flor.legere idetur dari, non tantum ex facultatibus, sed etiam ex - ι. a. conueniendi ficili idte,li s. ad edictum :ideo qui ad latisdandum ad innui. de hibet mulierem, quae Velleiani SG. auxilio utitur,non magis cauisse
515쪽
videtur ,quam similitem aut minorem adhibuisset. Addit Paulus ho-
ne lib. I . hane exeeptionem,Nisi hae persona in rem suam fideiu iisd.eoe. i. beant,ut pro suo proeuratore.Praeterea subitetit statim ea quae sequii tali 'tur: Q da etiam aiunt,si amaritolandus dotalis petatur,in rem suam , d. l. de
mulierem fideiussura. Igitur mulieri, quavis immobilium possessor sit: e: et '
quo easino tenetur iudieio sisti satisdare,etsi fundus in dote datus pe qui latita. datur:elim tam uxor qua maritus propter possessionem eius fundi pos Ut . . usessores intelligatur' attamen si fatisdatbeauerit,aut si ipsa cui Dina in Mine αrito peteretur fideiulIerit: non iuuabitur Velleiani beneficio qua vo. lv. β' 'lensistens'; in sua quodammodo eausam vel ideiussit, vel fidei uisores dedit. Neq; enim istis ea sibus de sensione quaerit, sed struit c.ilum niam,caluitur, frustratur: per fraudem atq; frustrationem,aliti lite vexare nititur,atq; adeo calumniatur. Mulieribus autem vide udantur,non quo facilius calumnientur, succurra solere dictat hae regula: de qua plenius paulo post dicemus. Nam primam quidem huius e pals partem exposuimus in notis ad . semper In obscuri. y. l. no debet ii. s.Sed ea tamen hoc exemplo valde illustrabitur,ut opinor. Plus est ia-bere actum,qua iter:plus viam quam aut actu aut iter. Qui iter l, abet, actum non habet:qui actum h.ibet,iter habet etia sine iumento. Iter de actum in se via continet,1dq; Vlp. alleubi docetd: quin imo via nihil est . z. t.' ali ud, qui iter I actus: siquidem Vlpiano ipso teste' liberatur,qui vi praed. promisit, si iter d. actus et aecepto latus fuerit.Quamuis autem viae, iti 'iezύ.neris,actus pars in obligationem deduci non pol sit, qui, usus eorum pr. versi.
indiuisus aut individuus est,ut ex Poponislibro singulari regularii ad )Gri:, .
diicimus. attamen si tam angusti loci demonstratione facta via eonces l. - , .sa suerit,ut neq; vehiculum neq; iumetum ea ire possit,iter magis qua uendi via aut actus videbitur adquisitus:idq; idem Pomponius alio loco tra ι.ε.ί Vedit S. Ex quo apparet,quoniam in eo quod plus sit,inest de minus per 2 C , viae eonstitutionem qua propter angustiam loci non aequiritur nihil mire. non agi sed vel actum veliter adquiri.Sic etiam,quamuis tib initio per 'fi' '
nere veteres Iurisconsulti Paulo teste definierunt nam ire quoque t i
per se eum posse,qui actum haberet. Ergo retinet viam semel recte eo rust. νεκd. stitutam,etiam si quis eat tantummodo,non iumentum aut vehie ulu dueat:quemadmodum ct is qui per partem itineris it,lotum ius usurpa v. v. mi.
re hoe est usu retinere,videtur, ut Paulus noster ad Plautium scribit uiuet propterea qudd eum seruitutis usus sit individuus cui ante diximusPea Az. is et
solidam retineri neeesse est, euius parte aliqua semper usus dominus q*ςm se . fuerit: quae pars eum in toto eontineatur, minus in eo quod plus est: idem tutis illo easu obtinet, ad retinendam seruitutem, quod Mad retinendum totius domus dominium,si quis ecenae ut vel conclaui, vel alia domus parte fuerit usus,obseruabitur. Denique qui latiore via,itinere,actu est vi us,quam de quo in seruitute constituenda pactu est,aut si plura iumenta egerit , aut sa: pius ierit : quia non aliud , sed plus
516쪽
84 O FABRI . C. COMMENT . egit,in quo minus est: ideo seruitutem non amittit, sed retinet dita. i. cia uti constitutii initio fuerit, ut Paulus noster Mareellus. tradunt.
seruit via. Porro autem, cum libro sexto ad edictum unde desumpta est hare re--i o de te vendicitione ac iureiurando Paulus idem noster egetit ut ad m. lerui. pparet ex . si in rem s. s.de rei vendie .cv l. ad personas c. s. de iure-. tur Ni ae iunt ex eodem libro , onstet autem ex aliis Pauli nostri Q.&l. seq. locis, inpetitorio iudiciorem ipsim,quae petita est, si non estuu .mir. ..., in te idum Olcre aestim iri a iudice,quanti actor in litem iura ierit: N5 improb.ibiliter conciemus id monuisse Paulum ea de re agente, Pod . ita. de condictitia serti ictione labolenum i dicere meminimus: ita iurare
in luem oportere tanti rem Disse,cum sui tum factum sit non adiici eo pluris- ver quia quae es pluris est, utique tanti est. Sic in rei vendieatione, anti rem fuisse cum petitur iurandum esse,nee ad netendum to plura sue: quo ni .im vim ieri pl. nostr. regu l. definitui in eo quod plus sit, sempe in si id minus. Cui etiam cire. vltimas volunt tes locum esse c. imperio Nam si quis duos fundos eiusdem nominis h.ibens,lcg.ὲ1set D duni Corneli mum, oli esset ιlter pretiim .lioris, alter minoris: utici; minorem legitum esse, si maiorem non potuerit docete lcgitarius, a Paul. . .,''. O rei pontum est. Non igitur ut interium legatu dicemus esse vitio-ε Seio i, soni,nec praest .ui oportere: led id quod minus est, cum in maiore insit
's' ' ' Vtique debet ab herede. Similiter qui plus praestat quam do is deo liberatus est quia clim in eo quod plus est, eontineatur minus non potest non videri quod debeb.it praestitisse. Cum autem plus petatur e
praestetur, non modo re, ut qu.ὲntitate,verum etiam causa, Io eo, le-
tu . . pore cut alibi l .im ante doeuimus9ideo I .ibo lenus eleganter apud Va
1. 7 hoe lentems, eum qui rogatus post decem cinnos restituere pecunilam. inte
'i i s. diem restituerat, respondit, si tempus heredis eausi prorog tum esset, ,, e . i. ut eommodum medij temporis ipse sentiret quod in dubio magis pro in s secto existimandum est eum qui restitu illiis inquam liberatu intelligi. N. im de plus eum piae ibi illa,qua debuisset,ait tabo lenus: tanqua hoc senti .u,quonia in eo quod plus est,insitis minus, hoe ipsum ideo quod debcb.itis aestitisIeae restituisse videri Aede istius nostrae legis primo e .ipite ita sentio. Declaraui putem huius i. alterra in l. nemo dubitat 9 .is .de qua hoc t.intum dieam , donei verbo locupletem signifieati: i. ' quo vel bo Paulus ipse alio loe, utitur: ubi t. men e .mdem sententia r. ii exprimi . Sic Idonei nomen apud Vlpimum interpretor, ubi qui ad-εde iussi in mitii fide iubentem, idoneum esse comprobat sic iceipe apud Senexi s. i. d. e iis es clare et g. inquit Zeno noster , cum qumscntos denarios bc iuste ni ut uos euid .m promisisset , de ipse illum parum idoneum com-
ρμγ petisset, ami eis suadentibus ne duret, perseuerauerit credere, quia promiserat Primum alia eonditio est in credito , alia in bene fi cio. Pecuniae etiam male credita exactio est Et appeti ire debitorem ad diem possum, de , si soroeelserit , portionem seram beneficium de totum perit,distatim. Exposui ctia item istiust.tertiam ad I. s. s. hoeti. inqua,quod ait passum pupillum non intelligi: se accipe, ut quod quis volona pati dicitur ut puIa iniuriam alteri fieti, vel damnum
517쪽
dari id pupillus quia scire aut velle in ea aetate non ereditur ec etiam . ut pati posse videatui puta iniuriam damn ut qui,potissimum infins,inuitus recte dieiturgitur, ficere non posse idque Vlp. scribit. Attuli caetera quae id audiui,
trane sententi in perti iubant,paulo ante:ac proptere. nonnihil a die is Pal duce gulam huius legis qu.irtam inl.quoties idem 67. g. e , i Rit lex, si ui CIT. Vt locus sit actioni ex stipulatu, aliove con versi. nam tractu, vel tellamcnto: alterutrum ellia factum sussicit in ssi: matiuis et M'. ' licet. Vnum itidem non fictum in negativis,ut agi pol sit, eorum v d i penue utrumque ficiendum est,ne agatur,idque superius demonstr.i uim funus' 'taex Iul. 4emiolae rei ponsis F. De ultima it.i l viderimus denuo. Mu- vie. Iteres idonee defendere plerunque non videntur i, suseipiunt enim ui l: se aliena oblig.itione, quippe cum ex hae re eodem nationem sube .int, nilo deatq; adeo intercediit cotra S. Consultu',qua de re diximus in l. 2. s. ln , misi. terdum tamen in iudicio agere eausaeognita permittuntur &licet aba de lib. initio defendere non possint,ne intercedere videantur, lite tamen ap et , ἡ ἡpellationis praeparada pietati causa eurare possunt s. Sane in rem suad. i. r. ν propriu luctu actiones eis madatas exercebunt', non enim intercede et 're videntur. Lia etiaratione ricte deIendunt eu qui damnatus regres C. deproe.
sum ad eas habiturus est: veluti cum venditorem hereditatis sibi venditae vel fides utarem suum de sendunt quo ea su si eodem natae suerint, L in Gaad Velleiani senatu se sulti auxilium frustra recurrunt Mulieribus e 'inimi ut hoe loeo noster Paulus admonet: ita sueeurrendum est ut de ab .
sendantur.no bo Deilius calumnietur Hoe aute est quod Iusinianus es: Σ Ρ
ait ,non pro lucro se seuere mulieres,sed ne damnu patiantur, sui' vidve l. rebus detraudentur, curarerquod de Ipianus ait,sceminis per senatus Uue ieonlultu subuenita, sed ita demum si non ea Ilide sint versatae deceptis vellet. ergo de non deeipientibus. Ita enim de Seuerus rescripsit, τῶe ατω- ' σιης , α ι το δήγμ- Iκλου του βουλῆς βοηθοῦ id est ut Alexander mior dix. ait Senatui consulto infirmitati,non ealliditati muli eiu eonsultu est si
Quemadmodum ergo errantibus,non etia fallentibus, aut delinquen dendum.&tibus minoribus publiea iura subueniunt',ita . mulieribus .Hue per 3 i 'vij tinet quod Paulus noster altatio in loco,innoribus xxv.annIs foemiis eum.&nis propter sexus infirmitate eoeedi, ut ius ignorare possint: ideo si ,- is q
eubi non eli delictu,sed luris ignorantia,non aedi P. Vnde u qua in tu' lib. a. senta
re interrogata responderit se heredem esse,eum seiret se non esse, mitra Gisinime intere essisse videtur inhoe ut iuureur exceptione, quia deeepit' m, C itemq; si deeipiendi creditoris animo intercessit pro aliquo,exceptio :nem Velleiani opponens doli replieatione repellitur .Sed neque si pri . i. a. a. ma quidem fiete alienam,revera autem suam obligationem suscepe 'μ - νος rit,exeeptione se tuebitur neq; si quod aceeptum est, in rem eius ver 'amis.
sum fuerit . Neque ver,si postea res,in quam quod ipsa praestitit ver aet
sum est,aliqua ratione mulieris fiat ut puta si ei luccesserit pro quo in . l. si Ieei
tereesserato ulla iuuabitur ereeptione aduersus hereditariu ereditore et Ia
518쪽
Nam propter actionem hereditatis principalis debitoris,qui iure tenebatur,obligatio ei uilis quae in muliere,eum pro alio interueniret, eo astiterat, sed ita ut bene titio S. Consulti posset inanis ossici, opposita ex-eeptione, quae naturalem habuit aequitatem incipit auxilium ex e eptionis amittere,atque eonfirmari. Etenim inconditum est subuenire sexui i , mulieris quae suo nomine periclitetur,ut Papinianus quod a loco ele-ium. s. adi ginter crabit, ubi hoc verbo inconditum signifieatur quod Pand. Flor xi 'ex habent, siue ultimum lyllabam corripias, incompositum nisi fallo Oat-euem i. i. que incongruum qu genere apud di inlum', incond: to turbidoqii et amore postul/tum aliquid legere memini fue producas, de aeon
tib IJ. ad diendo, non Leondendo,idioe .ibuli derives, insipidia, si tuum, .ac stul-''his turn rique adeo perrimculum, ut alicubi Vlp.loquitur: nisi mecuma Mirii. a. liquisis ilics quod tabcipio'. ip in alibi quoq; usurpatur in eo gni - ''N' tum, vel quod ii, Ulpiano Pinsolitum legeres, pro increditum de inter-
s. . dema dicium: quorum neutrum probare pollumus. Verum ut ut sit eo eerte numici est loco P .ipinianus hoc lentit cilicet, Eo reuersa re, unde potuit ne i
huici. d. re,ideo non iuuari mulierem exceptione, sed efficaciter oblig.m:quod T '. i. non tam ex vetere accessoria sua , quam ex hereditaria prinei pali cintio .ve Lali quam recenter successi: Obligatione conueniatur: non iam alieno qu/ndo e teneri nomine propter intercesssionem , sed suo propter suecessionem aditam hercditatem. Itaque tentari potest aduersus ipla Iurisconsulti verba,non eonfirm .ari veterem in persona mulieris obligationem, sed eatenus mulierem teneri quatenus heres est: unde si pro p. ne stheres, nisi pro parte non teneri hereditario creditori. Iam nec nouum
c., est Ut pro parte teneatur, quae in solidum intercesserata. Et vero cum, ii ἔ ad Senatu seonsulti ereeptio tunc mulieri detur, quando prinei paliter ipsas ta Lia nil deo et, sed pro auo debitore apud ereditorem eius intercessit, vis. C vel ibi Antonini rescripto h eo tinetur . nyst autem princi iliter obligata,nt i , ἰώ si sine i r e,erii, ineres est': sequitur ut pro reliduo debi: i, si ex uellei in si tere intercessione conueniatur, beneficio Semituscontultitueri se ad-ψόi:,ός uersus croditorem possiI: quaesit ictenus in damno petriculo perim- l. qu,m becillitatem exus versetur. Denique tantiam abest ut in foemin .imprae- C ς04 4edens obligitio, quam Senatusconsultum de intere estionibus ecticali ebricta ccm esse non sinebat , confirmetur, si e . debitoris hereditatem a die
a, bit rix fidei u lari qui semper mansit obligatus eo prinei fili heres
cx iterit, ex causa accessionis liberetur,4 sorum modo qu.ifi heres rei, i 'a b. prosi in Onercs interuenerit, teneatur idque apud Vlpianum i generatori.&d. i. liter lulianus ait, eumq, fideiussorem ita PS: heres extiterit pro quoti-δ sab .n d inuisit, quasi leu cise obligatam , ex ea uia fideiussionis liber.irii eul. fi Eu, p. sic ego, ut Florent .non eum hoe est eum teus iam factus sit aditio ire, ψς 4 , si quere obligitio plenior maior , ei pesimi accessoriam ut mi-ndes Ebi norem quippe eum r.itio iuri se ausam fideiussionis auctore ipso Pa 'r' is piniano propter princip.ilem obligationem quς M. ior est, exclud. it,. 'i' si ab siue debitori fidei utar, siue hic illi heres ex iterit Scaeuola quoquc , si , sed ii reus inquit heredem fidei uitarem scripserit, eonfunditur obliga
I μ la suis generale quid retinendum est, ut ubi ei obligationi ui
519쪽
sequelae loeum obtinet, principalisaeeedit, consula sit ODligiatio, fide
iussoria de aeeestaria ei licet, ae pei empta peririncipalem ' Atque: .:ήζό hoc vulgo i .ictari Papinianus ipse auctor est', ndeiussorem qui debi tu .
tori heres extiterit, ex eausa fideiussionis liberari. toties aurem verum uta', e sse, quoties plenior rei promittendi obligatio inuenitur. Quae Omnia vul;6. de si vera sunt,ut sunt certissima essequitur neccssario,vt in speeie propo- 'l' μ' sita de muliere quae pro debitore intercesserar, eique postea successerat, non confirmetur accessoria obligatio, tuae inmis fuit sed ex hereditaria ἀausa utilis actio rcstituto ii .i, vel directa in mulierem quae principalis dcbitoris perlonam repraetcnta creditori detur. Et di: ecta quidem, si mulier antea interueniendo simpliciter ulcepisset ian: um, non etiam in te nou.indi .mimo, etcrem debitoris principaeis ob stionem tr.instulit Iet . Vtilis vero restitutoria, si hoc antea interii cdi pia diorem mulierem actum esse proponatur , ut eius interceis: One no veneran. uaretur,atque adeo a debitore principali in mulielem totam transson deretur obligatio: tu .am subducia S. suotracta creditori propter S.C6sultuma perlona mulieris,cum integra e.iusa pristina restitui aduersias debitorem eiulque heredem,atq; adeo mulierem ips.im quatenus debitori successit,imo de aduersus i plos debitoris fideiussores eouenit . e
Imo vero etffim illo casu,quo mulieris intercessione novata fuerit ob s.C.vellet. ligatio, si deinde debitori veteri sueeesserit,dicendum erit auctore Vlpian ' non restitutoria tantum e. im eonveniri posse, sed ex dilecta a 2 'ctione: Nihil enim eius interest inquit qua actione coueniatur Vel re veritata stitutoriam eius igitur patietur,tan qua heres prinei palis debitoris vel directam suo proprioq; nomine, quasi non tam extincti, quam sopita suspensa bene licto S. Consulti,nune demum per aditionem excitata, restaurata, cui Papinianus eo loco, quem primi videmur eno. - - .di dasse,loquitur eonfirmat. fuerit: sed pro ea rame part ex qua debito. ri sueeesserit, non in solidum me alioqui directam istam reeusare ipsus interstieamq; exceptione S. Contuli excludere merito instituat:quod ab aliis non explieatur,ix valde notandum est, ut equidem sentio.
Pupillum qui proximus pubertati sit,capacem esse,& sutandi, iniuriae faciundet. In heredem non solent actiones transire quae Doenales sunt ex maleficio: veluti furti, dam
ni,iniuriae,vi bonorum raptorum, iniuriarum. Vi s legis priorem partem exposuimus in notis ad i.
y c.in negotiis. s. alteram ver,in notis ad i. sicuti poena. d. s. Ait lex, T sis E, ut stilicet iis conuenia aut . nam poenalibus actionibus quae defuncto ompetietant, heres Iecic experiri poterit. Elgo in herede,ad-
520쪽
o Pget xi FABRI . C. COMMENT . uersusheredem. Ait lex, ACTIONES, UT POENALES dee. Quintilianus poenarias vocat lib. inst. Omi. T. cap. 4 his verbis: Sed etiam in sermulis eum enariae sunt actiones, nos ita in causam partimur, an eommissa sit poena, an exigi debeat, cte. Ait lex, ET MALEFICIO, ex delicto: ex quo quae dari videntur, etsi non sunt poenales, sed arbitrio iudiei perseeutionem eontinent, in here-:.,' a. ' dem tamen non eompetunt ut Paulus quodam oeo doeet tantum M alienat abest, ut ex persona desuncti poenalibus teneatur. Sane rei perseeuto--uza. rus tenetur heres ex persona aesuncti Ist puta eondictione sultiva, ob res sulto subtractas a defuncto.Itaque Vlpianus eondictio rei surtiuae pro inquit hyquia rei habet perseeutionem, heredem quoque suris obli-ὸζ . . a. M Nunquam autem ea condictione alius,quam qui fecit,tenetum aut sis heres eius, ut a Paulo relatum ess
Nihil interest, ipso iure quis actionem non habeat an
Eu ac lege diximus in notis adl.non videtvreepisse Iai. s. α nonnihil ad i. Mareellus 65. T. eod. Ait, NIHIL I, TER EsT, Si deo utroque ea su idem iuris obtinet. Exempli gratia si non debitorem,vel si debitorem qui doli mali exeeptione tueri lepolerar, delegauero ereditori meo, nulla quidem exceptione aduersus creditore in meum uti poterit,quia ille tuum ieeepite sed eondictio,vere erti soluta pecunia,vel ineerti non soluta, in me qui delegaui competet 4. Praeterea li quis non sit debitor de latitet, eius bona vaenire non possunt ex edicto Idem die endum eriti auctore Vlpiano ' in si quis habeat quidem actionem , sed talem qua per exe tionem repellitur. Bene igitur Paulus hoe loeo, nihil interesse scribit. At eur nihil interest effectu stitieet ad quem cui opinor haspiciens Paulus noster non quidem octauo,sed as ad edictum libro ex stipulatu agere non posse dixit eum, eui agenti opponi doli execptio potest. Nimirum iudex aerioni additus non pute, sed sub exeeptione data: i ei unde petitur ius conseruabit. Finge aliquem usque in Kalendas dari stipui tum plaeet quidem ad tempus obligationem eonstitui non posses nam quod alicui deberi ecepit, eertis modis deberi desinit, ideo potest quidem post Kalendas petere verum tamen post tempus stipulator, vel pacti eonventi, vel doli mallem tione summouebitur ut Paulus noster alio libros ad edictum, post Iuli mum docet v. Caete
rum et malia actio sit quae exceptione repellituri id quod Stoeno. eo Paulus ianuit, & alibi i Vlpianus doceti doli autem actio,