장음표시 사용
291쪽
dum adhuc militabat, codicillos vero post . militiam, & intra annum missionis mortuus est, rationem suppeditat, qua heres de legatis , in codicillis relictis, Falcidiam detrahat. in testamento enim militis ea Lex nihil juris habet. Idem Tryphoninus in l. Cum infundo 78. 3. Quod si mulier. D. d. Iure dot. venuste ac eleganter philosophatur circa usumst. dotis nomine marito constitutum, quemque is non utendo amisit, an, & quomodo hic mulieri prospiciatur , ne indotata sit. . Itaque haud inutiliter d. l. 78. conseretur cum his, quae supra ex Pomponii ι. Ω. eod. disputata sunta; Posterioris Eurematicum est in I. Sicut 8. g. antepen. D. Quib. mod. pign. v. hyp. in qua ostendit, si creditor distractionem pignoris permittere vult, quemadmodum id permittendum sit, ut jus uum conservet, nee obstet ei exceptis. Alia ejus cautio est in g. 1 o.
Sequuntur tandem duo isti veterum Jurisconsultorum antesignani DOMITIUS
LUS, quorum scripta in Pandectis utramque paginam faciunt. ut proinde nemo mirari de-heat, tot et tam Varia ipsorum Eurematica cautionesque reperiri, ut non de initio minus, quam
292쪽
quam de fine sollicitus sim. Mistebo'autem
uriusve Cautelas, tum ordinis gratia, tum ut alter ab altero illustretur. a. primum, quod occurrk , Ulpiani Eurematicum est lub tit. de O . Procos. t. o servare . f. a. ubi reverenter admodum comis mone acit Proconsulem , ne , in provinciam turus , uxorem secum ducat. Ait enim ;Profest autem Proconsulem melius quidem effine timore, sed in cum uxore potest, dummodo
ficiar, Senatum, Cotta in Messala Cois cens rise, ut, si quid uxores sarum, qui ad oria proficiscunt. , deliquerim, ab ipsis ratio cr Ondicta
exigatur. Cum caeteroquin maritus pro uxore non teneatur, ι. Cum re 3. C. ne uxor Urc. Si
3. quis vero causam istius Patrum decreti commscere gestit, videat ille, quae de rapacitate reflagitiis mulierum in Provinciis tradunt CLcero in Verrinis , Seneca , ubi de Flaminii uxore agit, Tacitus An η. Lib. IV. c. 3ue. σ3 . & A. Gellius A. Att. Lib. III. c. ror 'Similis verecundiae erga Procos. exemplum ' de eodem Ulpiano exstat in I. Nec quicquam s. pr. D. eod. d. o . Procos ubi, post quam ι . praeced. dixerat, Proconsulem in sua provincia majus imperium habere omnibus post Principem, subjicit in b. I. Nec quicquam est in provincia , quod non per eum expediatur et
. Sane, si 'calis periniaria rassa fit, quae ad
293쪽
Procuratorem Principis respicit : melius fecerit F abstineat. Conter. l. 9. C. ubi caus. F c. Immo in publicis quoque causis Ulpiani monitum exflat singulare, circa condemnationem absentis , in l. Absientem 3. f. d. Pam. Cum scilicet D. Trajanus Julio Frontoni rescripsisset , abstentem in criminibus damnini non . debere, putabant nonnulli, adversus contumaces , qui neque denunciationibus , neque edictis Praesidum obtemperassent, etiam absentes condemnationem decerni oportere. ad quae caute Ulpianus, Potest quis defendere , hae non esse contrinia. Quid igitur est melius statuetur, in absentes pecuniarias quidempaenas , vel eas, quae existimationem contingum, F μ- pius admoniis per contumaciam usui , statuι posse , in usque ad relegationem priocedi : Rerum fi quid gravius irrogandum fuisset, puta in
metallo vel capitis poenam , non esse absentibus irrogandam vide&l. st . de eo, qui, ne supplicio assciatur, dicit, se habere, quod Principi referat, salutis ipsius caussa. Sed ad privatorum
Illustris hac in specie est Pauli Cautio in l. Si tibi decem II. I. De tignore D. d. Pact. circa remissionem pignoris per pactum conventum. Illud certum est, pignus sicut paeto constituitur, ita & pacto tolli ipso jure ; si quidem pactum conventum sit, NE
294쪽
PIGNUS PETAT u R. Sed quid si con. venit, NE PECUNIA, hoc est, ne debitum PETATUR, an adhuc idem dicendum pHoc certe non aeque expeditum est. Con stat quidem, tolli pignus hoc in casu tanquam accessorium principalis debiti , sine quo non consistit: verum, quia non principaliter, sed per consequentiam tollitur, per exceptionem quoque , non vero ipso jure, tolli videtur.
Rursum aequum est, adhuc ipso jure liberari pignus, quia, sublato debito, pignus quoque simul sublatum intelligitur. Quid dic
mus ξ Postremum verius est, & a Marciano quoque defenditur in ι. Solvitur F. π. qnsb. moae pign. v. lapoth. Paulus tamen tutius existimat, per exceptionem pignus liberare, d. II. g. 2. f. d. Paa. nimirum conveniatio NE PETAM notat, ne debitum petam;
cum , si de pignore non petendo intelligatur , nulla dubietas sit, per t. Major annis 23. C. 7. d. Pin. Cr h p. Quod si pactum interve, nil, NE A PERSONA PETATUR, id est, a persona principali seu debitore, putat Marcianus adhuc exceptionem perpetuam dari, ut a pignore seu hypotheca discedatur. d. l. s. or. Quib. mod. pign. v. hypoth. Haec omnia plene & absolute tractata videbis in Cl. G. Noodi Probabb. Lib. II. c. 8. in Lib. IV. ς. IO. ubi leges allegatas, quae valde v, tiosae
295쪽
tiosae sunt , solerter industrieque emacula.
Similis huic ejusdem Pauli cautio exhibe- 8.tur in l. Qui struum 34. g. I. D. d. Obl. Cract. in casu. quo commodatarius rem commodatam subripuerat. Dicit autem & commodati actionem eo in casu competere, &, condictionem; sed ita , ut altera alteram perimat: quia videlicet utraque rei persecutoria est, 3. 2. h. l. in med. Quid igitur Einstituta altera, alterane ipso jure cessabit, an per exceptionem ς Et hoc quidem tutius existimat. adde pro d. l. 3 q. ubi itidem Eu-rematicum est de concursu actionum injuriarum & Aquiliae. . De comprqmita faciendo, ubi tantum una '. aliqua res sive negotium in quaestionem venit , prudens Ulpiani admonitio est in I. Quid tamen a I. f. 6. D. d. Recepi. qui arbit. recep. Licet enim in pleno & generali comis promisso id tantum veniat, de quo actum est , ut veniret, cautius tamen esse dicit, si quis decerta re compromissum facturus est, de ea sola exprimi re in compromisso. confer l. Qui cum P.
H. o g. I. . d. Trans act. hemi. Si de certare 3I. C. eod. circa clausulam , NIHIL, ΑΜ-
Denuo utile Pauli consilium exstat in I. IO.. ult. g. I. F. d. Ino F. Testam. si legatario hes res
296쪽
res exstiterit exheredatus, petieritque legatum, an ob id a querela removcndus sit. Ait autem Jurisconsultus, certum quidem esse judicium defuncti, itemque quod nihil ei intesta
mento relictum sit et tutim tamen eum acturum ,
s se abstineat a militone legati. Sed & Ulpianus cognatos ultra fratres inofficiosi querelam intentantes monet , melius ipsos facturoa , F se
sumptibus inanibus non vexarent, gum obtinerestem non haberent. l. i. f. eod.
Praeterea circa difficultatem probationis in usustuctu, si quis krte re fructuaria male ut tur, ejusdem Ulpiani providentia laudanda est. Quum enim difficillimum probatu sit, utrum quis usus fuerit arbitrio boni viri, necne l. G fructuarius. π. Us actuar. quem ad. caυ. in l. i. f. recte eod. remedium praescribit. Recte, inquit, facient in heres Q legatarius, id est usufructuarius, qualis res sit, cum frui incipit legatarius , si in testatum redegerint: ut inde possit apparere, an in quatenus rem pejorem legatinius fecerit. Perinde ac Imperator, ubi quis factum stipulatus est, poenalem stipulationem subjici suadet, cum id , quod interest, in factis gravate probari queat. g. uti. L . d. meis. Obl. Caeterum Ulpianus, post memoratum consilium suum , majoris cautelae gratia in *. seq. d. I. I. subjicit, utilius sibi visum, stipulatione de hoc caveri, ut
297쪽
se quis non inri boni arbitratu utatur , committasin Ilipula io Liatim , nec exsectetur , donec usius Ectus amittatur. Unde simul cui hoc in transcursu notem ) manifestissime evincitur, usumfructum solo non usu non amitti, sed demum non utendo per modum &
Amplius habeo duo Ulpiani Eurematica, I . peculiaris prorsus inspectionis & humanitatis
pietatisque plena. Prius est in ι. I. f. uti. collata cum l. a. seq. D. d. Lib. exhib. Nimirum ubi Jure Gentium matrimonium contractum esset, cum ea, quae sui juris non erat, poterat pater ex plenitudine potestatis disitavere id matrimonium, etiam concordans & liberis subnixum: Ita fuit ex regulis Iuris. Sed cum hoc durum oppido & crudele esset. D. Pius , religiosissimus Imperator , sanciuit , ne ulterius liceret matrimonium Iliae dissolvere , nisi ex magna in probabili cosa l. Di sentientis . C. d. Repud. Idem vero pie & sancte temperavit Ulpianus, volens , ut prius patri' --
deatur, ne aceτbe patriam pote uatem exerceat. Hoc autem, cum non bene animadversum sit,
multis iisdemque praeclaris Interpretibus fraudi fuit. Alterum ejus, quod ad humanita. qtem ac societatem pertinet, praeceptum est in . I. f. Licet. D. d. Comm. in peris. rei vend. ubi enim tradidit, licere venditori vel essundere S et vi
298쪽
vinum. si diem ad metiendum praestituit, ns intra diem admensum est, facta videlicet de- nunciatione emptori, ut aut tollat vinum, aut sciat futurum, ut effundatur: dein subjicit; Si tamen, cum posset effundere, non eo fundit, laudandus est potius. Denique etiam argumento ab utili eum invitat, dum addit ;eapropter mercedem quoque doliorum potest exigere. quod scilicet non posset, ubi vinum es-
fudisset. Sed ad alia. is Est & Pauli solers Eurematicum in L Pupilli 6. D. Quod falbo tui. A. in quaestione, si falsus tutor negotia pupillaria gessit, an scientia pupilli computanda sit, an solius falsi. tutoris. & quid si pupillo a tutore isthoc cauis tum fuerit Sed prudenter ait, Utique in si
pupillo cautum sit, melius tamen dicitur, rem p am restitui pupillo, quam incertum cautionis eventum eum flectare. Quod & Julianus, si aliter circumventus sit pupillus, respondit. Et in hanc sententiam quadrat, quod ait Imperator in l. sin. C. In quib. causin rntegri Melius est intacta eorum jura servare, quam post vulneratam causeam remedium quaerereo Scith etiam Ulpianus in ι. Sustectus D D. d. Sust. tutori expedire pupillo , rem suam salvam fore, quam tabulas REΜ sALVAM fore cautionis habere. adde l. Qui ita 66. D. ad SCtumTrs
fili. quae itidem Pauli est Sed
299쪽
de EUREM ATI C. Diatr. XII. et 7
Sed vlaissim quoque tutori cavet Ulpia nus , quemadmodum tute alimenta pupillo subministret, in l. a. CV 3. D. Ubi pup. educ. vel mor. deb. Innuit enim utile esse tutori,
ut curet ad Praetorem convocari agnatos cognatosque proximos, & ex consilio ipseruin ipse Praetor alimenta decernat, quoniam alioquin tutor facile reputationes patitur. Porro etiam creditori prospicit circa distractionem pignoris, quod a pupillo ex pen missu Praetoris accepit. Licet enim nonnulla dubitatio sit, an alienatio possit impediri, dicendum tamen est , creditorem jus suum exsequi posse; cum ne pacto convento quidem pignoris distractio prohiberi queat l. I. C. d. Padi. pign. D tamen, ait Ulpianas tu tius fecerit, F prius adierit Fraetorem , t. Si pupdiorum 7. S. I. D. d. Reb. .eor. qui sub
Praeterea circa legatum statvliberi pulcherrimum ejusdem Eurematicum invenio in I. Servum flii 4 . g. 8. D. d. Leg. lib. I. Si flat iberum heres legaverit , expediet heredi ipsum flatuliberum praestare magis, quam aestiarmationem. etenim aestimationem veram praesta
bis r ipsum vero si dederit, existente conditrone nullum sentiet damnum ; jam enim aestimatio postea non petitur ab eo hominis liberi. Conser omnino f. Si res aliena 6. se. Hac ratio-
300쪽
ne Inst. d. Legat. Similiter, quod in ι. 3, 3. Inde quarstur d. Staiulib. remedii loco praescribitur , heredi prospicit, ne duplici damno mactetur. Disputatio legis subtilis& elegans est; sed ipsam adi eique l. G p cultum 2o. F. eod. quae Pauli est , jungas. I s. Idem denuo Ulpianus in l. Stipulatis ista 38.
g Alteri stipulare 17. D. d. Verb. oblit utiliter non minus quam solerter fraudem lacit regulae receptissimae, Nec paciscendo, nec legem dicendo, nec stipulando quissuum aeteri correpstis, ι. 73. g. uis. D. d. R. I. nimirum per stipulinionem poenalem, quam & in aliis re bus usu venire supra notavimus. 2o. Rursum sub tit. de Drimno infecto occurrit t. Dies q. f. Totiens G. , quae itidem praeclaram Ulpiani cautionem continet. Edixerat Praetor,
DENuNCIARE IUBEAΜ, quod ita in terpretatur Iurisconsultus, tum demum Praetorem exigere denunciationem , si sit, euidenuncietur. Caeterum si non sit , veluti quod hereditaria insula est, necdum adita hereditate; vel si heres non exstet, nec inhabitetur ; cessare hanc Edicti partem. V immen , subjicit, tutius libellum ais ipsas aedes proponere: fieri enim potest, ut ita monitus d fensor existat. 2I. Denique nam omnia recensere longum foret