Joannis Fieni Andoverpiani De flatibus humanum corpus molestantibus, commentarius novus ac singularis. In quo flatuum natura, causæ & symptomata describuntur, eorumque remedia facili & expedita methodo indicantur

21쪽

IOA N. FIENUS Comment. & in lib. de Spirandidissicultate, de spirituum in respiratione disserentiis, veluti & de flatibus in Prognostico. Ructus quoque in spirituum genere existunt: atque oo id quodammodo communicam cum spiritibus respirati

nis: quatenus autem in Flatuosorum spirituum genere sunt, eatenus cum natibus communicant: quare &ipsi flatuosiuri ventre procreari spiaritum ostendunt. Cum itaque eXIus Galeni verbis satis constet flatum esse spiritum: spirituum a tem multam esse differentiam: non alienum ab instituto fore arbitratus sum, eorum naturam paulo altius Perscrutari, & a summis generibus paulatim ad eam speciem quam declarandam proposivi, dividendo descendere. bpiritus vel in corpo

re nostro, vel eXtra corpus con

sistunt. Qui extra sunt positi, in triplici habentur disserentia. Ut

enim viventis Dei, & universae na-

curae, sic & animae suus est Spiritus. Dei

22쪽

Dei Spiritus occultam dei majest

P qm qmque praeserens, per

omnia sparsus permeat , ubique praesens omnia complectitur. Hic animos habet in potestate, & eos, Pocunque vult, adducere potest- Spiritus naturae is eri quem omnes Philosophi juxta ac poetae cel brant,quem Plato animum mundi:

nius expressit: Spiritus est lab tia animata & genitalis in stirpibus' ac in animantibus existens, perque omniae pertinens. Hic longe late- que diflusus omnia continet, omnia laetificat, . vitalem mundi animam ipsamq; naturam secum afferens, de quaecunque subtexit vitalia faciens. . Tertio vero peculiaris rei cujusque mortalis dc concretae spiritus, illius formae substernitur, eamque denso concretoq; corpori nectit, mediam inter utrunque conditionem serti

23쪽

I o AN. F i a N U S tus, jungitque disparia res utrique

amnis ac familiaris: atque hic pr fecto ab altero, qui universitatis atque totius naturae est, renitur dc conservatur. His tribus spirituum

differetiis jungit Aristoteles ' qua tam. A sic inquit in exhalatione

ventus oriri solet, cum a stigore ita ut fluat, illa truditur. ut nillil aliud ventus .st, nisi aer multus fluctuans coactus; qui etiam Spiritus aeci pellatur. Aer enim sui ante dixia. mus) eximiis viribus praeditus, cum oculis non su conspicuus solaque consideratione cognoscatur, & e

fectu fiat inanisestus, nemini dubium esse debet, quin de Spiritiis nomine insigniri debeat, praesertim dicente Hippocrate ' Omne quod

inter caelum es terram est , Spiritu repletum esse. Porro qui in corpore sunt spiritus, totidem membris complectuntur. Aut enim naturalis est, aut vitalis, aut animalis: qui tres uno comprehensi nomine, lauti

' Lib. de munia. l Lib. de Flatim.

24쪽

spiritus dicuntur . His aptissime sui microcosmi cum universa machina sit perpetuus consensis & similit , do flatus seu spiritus flatuosus jungitur. Naturalis spiritus fit, cum alimenti purior magisque aerea

pars concoctione in eam transit Ianguinis tenuiorem substantiaim, quae vaporis speciem quandam exhibet. Hic tum a spiritu jecori ingenito vim accipiens, per venam cavam uni, cum reliquo santuine in cordis ventriculos tranSfunditur. illic denuo calotis vi accuratius elaboratu'm aeris prope speciem mutatur, fitque spiritus vitalis, qui in totum corpus per arterias distus vitam clargitur. hujus portio per cervicis arterias in plexum reti mem, indeque in cerebri ventriculos delata, hausto per nares 8C et borato aere incrementum recipit,& vi spiritus qui cerebro ingenitus .cst, conversione quadam ni spiritus animalis. hic universo corpori partibvsque singulis impertitus,ten-

25쪽

sum & motum confert. ab his modo dictis spirituum speciebus multum distat alle de quo nobis sermo futurus est, eorumque qui in cor- poribus nostris versantur, quartum locum obtinet, ejusdem plane ge-

neris & naturae cum Vento, V a-turque non solum Spiritus flatulentus, sed & Flatus. ejusmodi spiritus

crassus ac vaporosus est, neq; aethereus substantia, neque tenuis ut illi. Naturam vero ejus intelliges, si, qualis in austrina, qualisq; in aquia .lonia constitutione sit ambiens aer, in memoriam revocaris. Siquidem austrino flatulentus; aquilonio v ro naturalis in nobis spiritus est similis. Atqui insitis spiritibus,utp

te qui ab aliis tractantur sat commota, relictis, ad flatuosum ordineta methodo explicandum nos ac- . cingamus.

26쪽

C A P. II. .

De Analogia se oportione Flatus

cum mento.

primis considerandum est

duo potissimum esse, quae CO P a nostra prae ceteris ad inflatio- nes, ut ad reliquas omnes morbosas . aiseetiones, praeparant , nimirum victus ratio, de regio. Alimentum

initio dissimile, tandem nobis simi

te redditur, et in substantiam corporis nostri mutatur. Cujus ita uenaturae id fuerit, ejusdem etiam longa consuetudine corpus evadct. Omni namque alimento, quantumvis feliciter in ventricula con-

cocto, genuina perpetuo insitaque

natura mordicuS retinetur. . quare

lactuca aliaque hujusmodi frigida,

tametsi coctione vincantur superenturque, ventriculum tamen eccorpus reliquum restigerane, cKiisque sanguis profertur frigidior. Sic vinum aut allium, calidum:

27쪽

Pisces, caseus, & carnes salitae, crassum efficiunt sanguinem. EX quibus perspicuum est, non spiritus

cluntaxat & humores quibus conservamur , sed totius corporis constitutionem mutari. Victus itaque ratia restigerans, quia nativum c larem opprimit, ad flatuum generationem corpus praeparat. EXuperantia insuper dc copia etiam optimi cibi & potus, quae naturae gravis sit, neque perfecte coqui, neque in bonum sanguinem vertii Potest, sed multas cruditates accumulat. hinc obstructiones & putredines generantur a quibus nativus calor, perinde atque a multo oleo lucernae flamma, strangulatur. Haec sane cruditas dc humorum copia, cum apud quosvis, tum vel maxime apud septentrionalis plagae incolas, colligi assolet. hi enim, tanquam nimis vulgare sit ferro hostem caedere, laqueo suffocare, se aut aperto Marte alterum in alterius necem ruere, fucata quadam

. sim

28쪽

simulatione necessitudinis , mutuo sese coiaciunt: poculis quippe certant , ingentia vasa exiccant, dies nostesque comessando transigunt,& hesternae crapulae novas adjungunt ebrietates, nec prius ingurgi, tandi finem faciunt, quam tantopere insatiabile abdomen explerunn, ut absorpta reddant vomitu, aut in crepandi periculum veniant : hujus di sti immemores, ' plures gula qua gladio periisse. t hi cibus pra

ter naturam plus ingestus est, hic morbum facit. Non itaque mirum, si hoc genus helluonum excrementorum fatuumque, quae prae copia non facile excludantur, magnum faciat proventum: Regiones etiam magnum, ut diximus, momentum

adferunt. Calida enim & Ulaesa, velut aestas, spiritus inflammat, humores extorret, & bilem auget: ex quibus calidissimi & acutissimi morbi suscitantur. Frigida autem dc Iumida, qualis est quae ad Septe-

29쪽

1o IOAN. FiENustrionem vergit, ut hyems egelida, spiritus consopit, poros occludit, corpus multo humore supervacaneo onerat; & nativum calorem Opprimit. Inde debilitata coestione i cruditates, ciborum in ventriculo potuumque fluctuationes, destili tiones, morbi chronici, calculi, lumbrici, flatus, 'aliaciue ejus generis innumera fiunt. Quae quidem omnia haud dissimilem generationis originem ut iter hoc ingeramus sortiuntur, ab iis quae in magno

mundo nascuntur. unde non minus

eleganter quam sapienter Aristoteles hominem τον πικρουσμουν appe

lavit, quod nimirum similitudinem& analogiam cum magno mundo habeat. qmadmodum enim in mamo mundo quatuor sunt et menta, Ignis, Aer, Aqua erra; sic ejusdem generis & naturae stat in parvo. ut in quolibet denique ili xum variae gignuntur substantiae, in terra lapides & frutices, in aqua varii generis animantia, in aere tQ- nitrua,

30쪽

DA FLATrBUG Irritrua , fulgura & pluviae: sc in homine ossa & calculi pro saxis relapidibus: lumbrici, alcarides pediculique pro animantibus: destiulationes pro pluvia: ac natus in

corpore nostro genitus,Ventum ese primit. Utque paucis dicam, vera totius universit imago in homine rolacet: nec mirum. Deus enim ope. maximus, cum in prima rerum

creatione sex dierum spatio totum universum admirabili artificio fabricasset, cunctaque suo collocasset

ordine, nec quicquam praeterea ad decorem tanti operis desiderari posset : deerat solus homo tam e

cellantis fabricae absolutissima quae

divinam illam sapientiam & potentia m dignis enco is extolleret. dc magnificum opus mirareturi Porro in caelo nihil tam sublime est, neque in terra tam abditum qui quam , cujus viva imago de exemplar diligenter rimanti , in homine non cognoscatur. Nam A parvo . A si mun-