장음표시 사용
31쪽
mundo suus Deus cst,animus. Sunt α spiritus angelici intellectus Avoluntas, ipsique sua habitacula. 1unt etiam calidum frigidum, hu
midum, siccum, eaeterioribus com respondentia elementa. In calido aprarent coruscationes, & variae
ignitae imagines, phrenitis, inflat matio, erysipelas, causus. Inli mido destillationes, & ex iis init rati tophi 'pluviam & grandinem
repraesentantes: fluxus denique &refluxus humorum in suis alveis, venis & arteriis conspiciuntur. C rerum in aeneo clemento hujus parvi mundi omnium planissimearet cum mapno mundo similia. Quod enim in terra sunt i ides &saxa,hoc in corpore nostro uni ossa: quinimo ει ipsa saxa Ovidio magnae parentis ossa dietatur: PMque Ioit tergum magnae Iactate
parent . Magna parens terra est, issidet in compore terrae
32쪽
D A F L A T 1 B u s . 13 Quod in terra plantae, Dulices,&arbores, hoc in homine pili sent.
Porro inquit Gal. generatio pii
rum cadem est quae plantarum. Nam quemadmodum ex istis qua dam arte & arbitrio agricolarum, quaedam juxta naturales causas proveniunt : eodem modo dc in animalium corporibus arvo quidem alicui triticum aut hordeum, aut
aliquod cerealium seminum in se insita habenti, caput assimilatur. aliis vero herbis, quae in aridioribus crescunt regionibus, reliqui totius corporis pili similam generati nem sortiuntur. Quid quaeso de terrae motu dicam p quando cor tingit intra terrae viseera plurimas generari exhalationes per virtutem Solis & astrorum, ex materia ipsius terrae, di humiditate terrae immer- sa; si egredi nequeant Ob eam n . .
mis eo actam, aut Ventorum grossitiem, necessiecit terrae in
tum quadam in parte fieri. Sic vi dem ex spestibus flatuosis
33쪽
poris nostri caritatibus inclusis,exi-rumque quaerentibus, magnos se inde tremores fieri; quam rem
pulchre Ioannes Langius depingit.
Certe ait, si magna parvis conferre fas est, quemadmodum ventovisceribus terrae inchisas, terram er plurus tremulo conquassat motu: sic aer flatulentus mulcaeorum ali rumque corporis partium quae distendi possunt velamine circumseptus, eas palmo concutit, donec per distentum velamen erupit. li
jus causam cum plebs ignoret, illic subesse animam arbitratur. Quippe quamdiu sine injuria effuit, & patentibus viis innoxius discedit: nullus est tremor corpori; sin a tem discedendi facultas obturatis
meatibus erepta est, nec fugae locum invenit: perlustrando omnia, angustias locorum dimovet & cla stra sua conatur effringere. sic eve
nit ut spiritu luctante&egressum
34쪽
Da FLATis Us. 1stio. Corporis namque caritatibus inclusus natulentus Ipiritus, viscerum calore dc insito motu everbe ratus, cursu parum libero incalescit tenuiorque redditur. Hic qua data porta, in universum corpus, partesque principes, sese insinuat, &celeri motu in loca sensibilia irruens, non modo sua qualitate ea
incit, sed ta substantia tenui stia mulat, distendit, divellit, vulneratque eas partes omnes quibus obvius fuerit. omnis enim caula mordata motaque, sive frigida sive calida, animanti horrorem & rigorem indueit. Tertio vero, hic spuritus cum ultro citroque Permeans,
facultati expultrici molestus sit, tum ipsas partes contristat; quae ita exagitatae, sestinantes ad expellendum noxium, coqtrahunt ac constringunx sese, & concussione quassationeque vexantur. Quare Platus, qui similem cum vento conditionem sortitus est , similas etiam producit affectus. Verum
35쪽
nunc tempestivum est quid flatus sit explicare.
NUllos hactenus videre contugit qui Flatus descriptionem
tradant, aut ex quorum monumentis rectius ea colligi poterat quam ex Galeno. Flatus inquit) est v por ab humore, pituitobo cibo aut potu, ab imbecillo calore excitatus. Verum haec definitio cum conVertibilis s ut Dialaetice loquar) non sit ; persecta minime eue potest. Varii namque vapores ex cibo dc potu in ventriculo contentis ad ce rebrum exhalant, ut in ebriis acciudit. ad oculos etiam , ut in suffusione per consensum ventriculi, qui flatus nec sunt nec dicuntur. Econtrario autem flatuosus ille spiriatus ex humore melancholico in
36쪽
limrlatum hoc modo describi: Natus est multitudo quaedam halituosi spiritus ex cibo potu, hum' more pituitota aut melancholico ab imbecillo calore in animalisi . corpore eoitus. Dico, multitudo, . quod levis halitus aut vapor, a qui . bus nunquam corpus etiam optin constitutum immune est, nullo mOdo flatus dicatur, aut ullum infla- tionis sensum praebeat. Cui sei
tentiae Gai. subscribit dicens :Ventosos ab Hippocrate dici p tandum est, qui in ventre colligunt copiam flat si spiritus, qui vel per rudius vel bombos seu crepitus, ii Drne erumpens excernitur, vel re- . manet, & continentes partes distet dit. Ventus quinetiam teste Arist. nihil aliud est,nisi aer multus fucit ans & coactus. Quare autem hic i
37쪽
13 IOAN. FIEN Us substituam, ex eodem Arist. iisque .quae deinceps dicentur, discendum arbitror, cum nihil certi hac de re ex Galeni scriptis haurire quis valeat ; utpote qui haec, halitum, spiria tum halituosum & vaporem per omnia sua opera indistinera confundat. Halituosum enim Spiritum ex succis sensim excalfaetis gigni
docet Therapeui. 14. Vaporem esse humorem extenuatum , de
Sympl. caus. lib. I. & de Simpl. med. facult. lib. I. Halitum demum medium quid esse intor levissimum tenuissimumque spiritum S sanguinem, qui plane absolutus attenuatusque est, de Naturalibus . facult. lib. 3. Quae quidem omnia
coincidunt Confundunturque, &veluti Synonyma, unam eamdemque rem significant. quare physicis qui accuratius 8c subtilius talia perscrutantur , disserenda relinquo. Porro nec definitioni obest quod Gal. dicit, Auctiorem calorem, si incidat in crassam dc glutinosam
38쪽
pituitam, in crassum fatum eam resolvere. Quandoquidem calor, tametsi in se validus sit, comparatione tamen facta ad humoris quantitatem & aequalitatem, merito imbecillis existimabitur; utpote qui elevare spiritum, minime thmen resolvere possit. Eadem si benda ratio. in iis est, qui immoderato potu vel robustivimum torem opprimunt. Atqui quo. m loco flatus generetur, deinceps discendum eris. -
P Raecedente cap. diximus exHipp. α Gal. sententia, Ventosos appellari eos, qui in ventre colligunt copiam flatuosi spiritus, Mi vel per ructus, vel per effatus
inferne erumpens excernitur, vel remanet & continentes partes dia
stendit. Ex quibus verbis facile coli
39쪽
- IOAN. FiE Us colligere est, ventriculum & ei annexa intestina locum & quasi mi-
. neram generationis eorum esse: nam per ructum non poterant, nec inferiae erumpere, nisi in ventriculo
aut intestinis ortum sumpsissent. Ventus quoq; in magna hac mundi machina non aliunde quam a terra nascitur: Cum enim imbre terra perfula est, inquit Arist. tum ea dc ab eo calore qui in illa est, & a superiore concalefacta, respirationeς reddit, in quo ventorum vim dixi mus consistere. Ubi autem maximam vim aquae terra excipit ; ibi magna vis halituum oriatur necesse est, non secus atque ex viridibus
lignis largior stimus. In homine
prosecto quod terrae maxime re-1pondet, ventriculus est. Galenus enim conferens ventriculum ii minis cum terra, inquit: Idcirco animalibus vice terrae fabrefecit natura ventriculum, veluti promptuarium quoddam cibi, quemadmodum stirpibus terram. Quippe
40쪽
DEFLA T i B ti s . 21 venae ad ventriculum productae, Chylum eri eo in nutritionem totius Corporis exugunt, non aliter quam radices stirpium in terream demisia fae, toti plantae ex ea assumunt nutrimentum: tota namque haec actionaturalis cum sit, haud secus in an, malibus quam in plantis perficitur. Ventriculo itaque cum terra maΣ ma proportio est. sed terra ex se arida & exsucca, nisi largo humore imbuat , fructus non fert, ut Vi gilius ait: Tum pater omnipotens 'cundis im-Dri ι aether
fugis in gremium laetae defendis, j omnes
. Magnus alit, magno comi stres cor
Humeci ata autem ventos, ut sal rademonstravimus, essicit. Sic ventriculus noster , cum sit mem, nosses & aridus, nisi mediocri cibo& potu irrigetur reficiaturque, reliquum corpus suo alimento de-