Vniversae architecturae civilis elementa

101쪽

ARCHITECTURAE CIVILIS 87 praebent. Sed praeterquam quod pretio majore Dranda sint, minusque durabilia, in incendiorum periculis molesta, cubiculorum infra tectum parandorum dispendium facile compensatum iri EMMAE- Rus judicat, si sumptus in hoc tectum destinati in domum nova contignatione augendum convertantur. Omnis tecti compaginatio interior ex trabibus, tignisque paratur, quorum praecipua nomina, partesque tectum componente paucis hic modo Contingemus, tectum lignea omni compage exolutum eo dilaturi, ubi domus incombustibilis descriptionem ex delineatione, tructura Ill. D. C. 'abie adferemus. 73. Horizontalia tigna muris imposita', a Fig. 1. Partes saepe duplicata muro immittuntur, recteque basi Apedem declivium tecti tignorum sustentanti committuntur, ut una Vice anchorarum oppositos muros connectentium subeant. Trabibus juxta muri longitudinem dispositis , Min pentagonam formam latitudinis suae perimetro elaboratis crura roborantia umguntur , , quae una cum cantherii Si ope transtrorum A colligantur. Contignationem tecti vulgaris displuviati VirRuvius Tertiarium vocat. ars tota tertiarii cantheriis transtrisque suffulciendis subjecta,

102쪽

s ELEMENTA eademque suffulciens Varium a situ crurum nomen sortitur. Si quidem crura ad oriZontem inclinata suerint, compagem illam totam acentem, secUS, perpendicularia ubi eriguntur, stantem ipsam eam com-, pagem denominant Crura inclinata majorem rebus infra tectum Collocandis aream concedunt, stantia frui itatem tribuunt majorem Saepe transtra sulciuntur trabibus ipsi fastigio ad perpendiculuna correspondentibus Fulcra haec colunt na Archite lis dicuntur. Vincula sunt, quae .cruribus insistunt trahes sulciunt horigontales, , 6. Trabes aliae oblique ful

cientes Cuten nominantUr.

Sti runda est pars testi extra murum prominens, a quo pluviam arcet .soliares radios Deliquitie sunt trabeculae, b, aquarum derivationi accommodatae, annexa cantheriis, saepe ultra tecti basim proclinatae.

Deliquiarum subsidio stillicidium facile ad unius ulnae

distantiam, Mamplius a dolia removem US. Derivatio aquarum communis a Vario te torum concursu orta colliquiarum nomen tulit.

DE ORNATU AEDIFICII.

7. . uoniam non e sola hominum opinione pro- prium cujusque aedificii decus dependet, sed ex recto judici cum auctoritates usu in efficiendo opere

103쪽

ARCHITECTURAE IV l LI s. 89 opere commonstrato, neque operum gratia ab orna- tuum nitore copiaque Comprobatur 4. 13. ωψ . , illorum Oil Ornatu Um Cura O tangit, quorum studium aedificium universum concinne ad artem com- possitum , quorum de sessu aut ultra prudentiam productus labor idem difforme Mab architecturae norma alienum reddere potest. Duplicem potissimum aedificii unius integri pulchritudinem cum Pralto distinguimus, quarum unam ositivam , Arbitrariam alteram recte dicimuS. Positit a symmetri decore , ab ipso materiae dificii

pretio, Mexecutione totius structurae se commendat. do posui-Εssicit vero laudabilem ipsius operis splendidi executionem architectus , si elegantia, nitor, MeXadia partium compositio ubivis animadvertatur. Possitivus is decor ex ipsis primis Venustatis architectonicae principiis eruitur,' suo semper e merito aestimatur, neque nunc nisi ad peculiares ornatae habitationis lege eXpendenduS, constan ceterum, in considerationen semper ducenduS. Pulchritudo itraria dicitur, non omni ser- ό. tuitus ornamentorum delectus temere per tributus, ibitraria.

Architecture generale de Vitruve P. I. C. 4.

104쪽

ELEMENTA

sed ornatus circumstantiis & peculiari fabricae fini ae-

commodus Pulchritudo haec a prudentia , impensa regularum observatione aestimatur. rudentia consistit in apto ornatuum delectu decoris archite flonici legibus nihil dissentiente. Proportiones omnium membrorun architectonicorum exactam illam regulam architecturae constituunt. Hae plurimum ante alios assiciunt artis peritos ob rationes primis principiis conformes, diutinam ac uniformem scientiae comprobationem. Ormam hanc decoris omni ex parte perfecti in exornatione aedium dum sectamur, declinandi sunt errores quidam practici oculatiorum praeceptorum industria obserUati, priusquam ad particulares ornatus descendamus, tironi insinuandi. ornatus 75. Ornamenta, quaecunque ad peculiare aliquod ρμ' ac velut naturale principium , ad primam Operi originem, usumque revocari non possunt, citra erroris periculum enustati architectonicae repugnare censenda sunt. Quae composita nimis, quae multiplici accumulataque ejusdem parti eXOrnatione turgent, ea

merito suspicionem sequioris gratiae animo injiciunt. Sunt enim saepe saepius, quae temere primum admisis sunt, tum vero contradicente nemine etiam iniblationi fuerunt, quae etiam, ut ipse VITRUVIVS notat',

105쪽

ARCHITECTURAE CIVILI s.

Falsa identes homines non reprehendunt, sed delectantur. Utque rem ipsam exemplo firmemus , quanta non hodiedum elicum quarundam volutarum affect tio, atque non ad interioreS modo indifferentesque ornatus facta translatio, sed ipsis aedium frontibuS, atque columnis saepe adscripta rei nil eo conferentis accommodatio. Inscriptioneso tituli in membranis expressi in oris suis sive extremitatihus varia terminantium linearum intersectione Metonis, helicibus ornabantur : placuit gratia , decor locis, quibus assigebantur, illatus. Fuere, qui saxo hos titulos, quos passim artouches dicimus, imitarentur Conchis deinde floribus varietas addita. Sed enim, quid ista cum partibu aedium praecipuiS, Cum ero architectonico ornatu connexa sunt 3 ecquis non florum corollas, apte hodierno e more dispositas , simplicistinui ornatus fundamentum his praeserat haud equidem dictitendum, non es e sectandas studiose nimis minutias neque non libero arbitrio aedificantis aliquid ultro concedendum, sed modo ne res tota ultra decorem architectonicum posita videatur. Sunt, qui ipsos

cuneos fenestris X terne pro ornamento adjectos improbent, quamvis fornici partem intra murum fenestralem latentis non inconcinne designent, idemque de rostratis sagiebus illi parti iuxis non citra fun-

106쪽

sa D ID E Adamentum affirment. At diu nimis particulares has noxas sediando ab ipso simplici ordinatae .communioris domus ornatu detineremur.

Ornatuum.

'g'' 76. Nullo etiam ordinum architectonicorum usu aedibus procurato illustrem domui splendorem afferre poterunt simplices minus sumptuoste exornatione S, quarum praecipuas in tironum gratiam Commemorare hujus loci visum est. Et primo quidem Xterior ornatus distributionem internae domus apte ut plurimum referre debet modo absit omnis in ea indus ria studii affectatio , nimiusque rigor. Et ornatum quidem , cum domus constitutione consentire debere ex primo decoris architectonici principio fluere, admonitione vi eget, ipsam ero Xternae XOrnationis cum interiore Consensionem S usus cum laude probatus, ipsaque partium cum toto, Minter se ipsas convenien ratio Vincit. Certum est hodie archi- tediis, quantumviS in Xterno ornatu mirifice hi excelluerint, nihil admodum interiora domus ei splendor correspondisse apud veteres. Exteriora plerUmque cum magnifice struxistent, perpetuo veluti crepusculo interiora domus obscurarunt, camini partem bene magnam conclavium relinquebant, atque ut anuas nimis humiles struxerunt, sic neque magnam

aedificii

107쪽

aedificii reliqui cleam primum ingredientibus concla via elicuerunt. Mirum vero quantum hac in parte hodierno rex o proniolam eam venustatem internae partium dispositionis, quem selectum aptissimarum exornationum prae oculi habeamus. Non communi membrorum architectonicorum gratia, aptaque connexione contenti aversamur, quidquid commune nimis vulgatumque identidem recurrit, belut e trivio petitum suspicimus. Novum quid & peculiare, sed apte cum opere connexum, distinctum simulacris opus,' elegans, sed fabricae qualitati commensuratum sediamur. 77. Ornatu eXterioris regula sequentibus sere continentur o Q Partes domu solidiores, quales fere sunt anguli, inferiorque fundamentis adnata basis praegrandi fascia , saxis ad firmitatis speciem dispositis a reliqua fronte distinguuntur. Ut enim in aedificio rite structo idem saxorum stratum ex uno angulo in alterum, ipsaeque stratorum series ejusdem omnes altitudini componuntur , eademque ratione ex imo in altum prope angulos asilrgunt, atque istud ad splendorem materiae in lapidum faciebus ita concinnes firmiter exterius obversis ante alia conseri, sic id ipsum pro ornatu in correspondente cujUS-

M 3 libet

108쪽

ELEMENTA

libet aedificii parte citra dubiuin cum gratia imitamur. Ea lapidum collocatio ex arte assti mpta operi rustico occasionem secit. o=u. Ru opus rusticum dicitur , si muri exterior acies ve---μ stiatur saxis, ad regulam caesis inuo ad uncturas exacte dedolatis , sed asperis quoad frontem quamvis Tib. III. 4ron ipsa Varietati & gratiae variae pareat. opus

'ς' - rusticum quoties adhibetur, consultum est ut Uncturae lapidum loriZOntate Occultentur a partibus prominentibus cin asperitatem Xcisis, ut monet Ui-TRVvius i. U. C. 4. Ad opus rusticum reserendae sunt Zonae fasciae, quibus columnae, pilaeque quandoque cinguntur, aut Vero integrae ex iisdem conjunguntur Hac forma rustici operis si ut mur, tum fere semper sine sculptura .exquisitioribus elegantii essiciendum es opus, nisi ubi adjunctis

aliquid subinde tribuendum erit. asto Summa nata rorum par coronanda est cymati parum composito, sed in concinnam peripheriam desinente. Haec nam rorum corona, si X Ordine architectonico tanquam summa trabeationis par de si matur, coronicis tum

legibus describenda erit , Modus membra architectonica pro hac aedium corona disponendi, es , qui sequitur. Al-

oreum coagmenta tae cubilia eminentes expresiones graphicoteram si rient in assectu desectationeae.

109쪽

Altitudo C pro projeis tura effertur ex A in B. Sab L describiturque quadrans ABI. Tun pro Varia membrorum ratione dimensioneque f. q. insinuata, factoque superius initio describitur regula, cymatium cum inseriore regula e corona m Uero, quae dicitur pars coronicis latior, multumque projecta est, in arcu te minatur, nisi aliud quid obstet huic praxi. Deinde vero ab inseriori parte describenda sunt membra coronae subjectae eo ordine, ut primo regula , tum vero echinus delineetur. Pro Xercitio geometricarum harum descriptionum Palladianae nunc datae, Tab. X. Vignotianam subjicimus.

Pro coronandis splendidioribus structuris leges

recurrent, ubi Ordinum dodiri nam absolverimus. 3xio Fascia continua, non multum projecta div1dendae sunt contignatione , ea parte qua tabulatum separat contignationem unam ab altera Fascia haec instar simplicissimae regulae circumduci, vel paucis tantum e membris composita esse potest, posterioris hujus exemplum praebet Fig. I. Tab. III. to Distinguitur media aedium fron perquam concinne ornatu a lateribus tam quoad formam, quam splendorem diverso. Ad hanc eurythmiae rationem multum conserunt projecturae partium atque retractiones sive mediis partibus . sive extremis datae. Idonea

110쪽

96 Ε i E E AIdonea dispositi graduum subdialium , aut plutei ultra fenestram aedificati, atque anconibus innixi gratiam frontio amoenum praetereuntibus aedis decus obj ciunt. MENIANA vocant pensilentios pluteos, ab inventore eorum MENIO Ut refert si1LANDER in B LLD LExico Vi TRUVIANO. Vide Tab. I. Fig. a. Frontispi Tectum parti aedis projectae impositum, Frontiaspicium, etiam Fastigium appellatur. Hujus descriptionem in orthographica domus delineatione exhibent us. 5to Fenestrae eodem omne situ origontali, ut arbores in re fiam lineam ex arte consitae disponuntur, S. 7o , ω fasciis, aliisque architectonicis membris Antepag aeque ut portae cinguntur Antepagmenta hi ornatus

mentum.

Iab. I. dicuntur, sistuntque spectatori lapides aperturam fe-

8. Habent suas interiora domus decora regulaS, atque consentiente cum auctoritate rationes. Earum praecipuae, atque omni in aede constantes huc fere reducuntur: ut arietaS, quam genius seculi reddidit pene necessariam , tam in partibu conclavium primariis, quam in minimi quibus vi ex aequo Observetur Ut tamen non temere innovandi hoc studium consectemur, aptiusque novitatum loc sit dium illis relinquamus,quibuS rhedaS, Veste S reliquam

que mobilem suppellectilem disponere curae est magis,

quam