Vniversae architecturae civilis elementa

71쪽

tio ipsius soliditatis, seu optica frontis nain laterum ζbb Iaeu inde abscedentium expresmo , prout singula ad da- , .hr' ta in oculi altitudinem' distantiam ab object o deter P) δ'

minatam apparent. Sic scenographiam hortensis do :, ' η' munculae dat delineatio Courtoniana Fig. 6. Tab. I. Is B. vero arisius est perspectivae nexu cum architectura ut sine illa perfectionem suam consequi architectus omnino non possit. Sunt enim in aedibus partes tanta varietate jam projectae, jam retrastae ad se invicem, in ipsis parietibus prinium, tum Min Vario tecti plexu admodum di tersae collocationiS, Ut aequa proportio partium membrorum e solo conspectu ortho graphicae delineationis, nedum ichnographia in au Xilium accepta , nequeat dijudicari. 55. Oropbegrapbia, laquearis designatio est deli 'Oeppὸ,

neatio lacunatae parti in quo Vi architectonico ope tio, lacure, quae in Cenographicis deformationibu S , in tabulis, aut membris quibusvis capiti imminentibus cumprimi apparet, punicto oculi infra ea suprema plana constituto. Haec non est nisi oppositum chnographiae planum horigonti aeque parallelum , sed ex adverso collocatum. Atque sub his diversis ejusdem ab V.

objecti repraesentationibus tam generales aedificiorum, 'S '

H quam

72쪽

DE CONSTITUTIONE PRAECIPUARUM PAR TIVM C HV, Ut AEDIFICII.

56. exemplarei forma probata rum aedium diu a judicandas examinandae iunt illae partium conditiones, quae a Constanti quadam norma in re gula Architectitrae tendent, Ut quintum principiis architectonicis conforme sit aedificium, quanta in eodem concipiendo dexteritate fuerit inVentor usus, quae inde ad particulares fines apta deduci imitatio queat,

scite dis piciatur Atque licet in prafficis scientiis, ut

reste monet Vrittonitis numquodque perfectum exemplar loco regula esse possit, tamen regulae videntur praecedere portere, ut per eas idonei reddamur de exemplis judicare. Leges commune habitationum nostrarum aliae spectant praecipuas , maXimeque necessaria partes, aliae accestarias, seu ipsa Ornamenta aedium.

73쪽

AR Mi TECTURAE CIVILIS. 59Harmoniam Ornatuum, Omniumque structurarum

magna sui parte a corpori animali proportione profluxisse supra ' monuimus. Eandem concordiam partium , quam in obVia sed tamen ordinata habitatione eluceat, ipse nobis ostendit simplicissimus a tium domus commensuS. Observamus in ea fulcimenta quaedam robustiora, ut pila &antas, horumque usui substitutos firmiores parietes instar ossium in animali compage ad operum firmitatem constitui; firmari angulos tanquam nervo totius ediscit ab ipso aedium cavo sive primo intra domum ingressuapte distribui aditus diversos ministralia loca, ut a corde vitae fonte spirituum vitalium derivationes quemadmodum erudite hunc in modum a naturali struitur ad artificialem arguit motionius partem demum unam quamlibet usu suo citra prodigalitatem totique aediuna fini commensurari. 57. Inter partes pr)ecipua habitationum reserimus fundationem, contignationem, lumina sive

aperturas, ascensu Vario atque tectum.

Fimdamentum est infima pars aedificii, cui Omnis Funda reliqua moles insistit. Dividitur in fundationem c ς' - substructionem. Eun-

74쪽

Fundatio est ipsa pars bli4 fosia , intra quam infima muri pars struitur. Substructio es strusiura, quae

fulcimentum, sive stereobatam totius aedificii praestare debet. Fundationis , subs nictionumque species diversas nihil hic loci contingentes, regulandian- taxat cuilibet fundamento coni muneS pene nece DFundatio serias recensemus. Et Fundationis primum, a cujus parte infima sive fundo fossae sua muris .fulcris omnibus firmitas expectanda, quam exactissima cura habenda est. Ad hanc securitatem fundatori praestandam accurandum es 10 ut, quantum fieri potest, lectus ipse soli solidus habeatur . Negle tus si quidem cautelae in Xploranda soli conditione, aequabilique fundi consistentia nimis quam saepe ruinas,

aut sumptuosa fundamentorum emendatione causavit. Strata terrarum inaequalia , latentia rupium a.

va, arenae terris suffusae .complura hujus generis latentia offendicula primum neglecta vitium produnt struetur potissimum ad finem jam adducta. ado: Fundationis altitudo ex soli conditione determinari debet, neque una sola constanti lege poterit definiri M0net in hanc rem Clarissianu BELI

Subtrusionis sumtitiones eorum operum fodiantur, si queant in niri ab Iblido tae insolidum Vitr. . . c. 3.

75쪽

firmitate, non aeque a profunditate fundationi pendere. Firma ea has vel ab se inabili terrae strato consistente, vel a tabulat e trabibus coagmentato, atque murorum si rudi uris sub)elfho, aliisque adminiculis petenda erit. Quantum dein etiam de congrua sunt lationis altitudine prospiciendum sit, ea inprimis ratio persuadet, quod soli stratum profundius ab lim Cumbente terrae onere Compressum multo compactior basis imponendae molis essiciatur, ipsa vero suprema superficies minime apta ferendo immani ponderi censeatur. Vix tamen lex certa pro fundationibus D sumenda. ΕΝΥHERV in solo firmo' sicco se tam partem altitudini muri ultra terram prominentis tribuit fossae profunditati, in solo mediocri , tin solo minu probo.58. In Substructione ipsa procuranda est ante alia Substru. structurarum aequalitas' consistentia, tum latitudo danda murorum oneri proportionata. Ad hoc autem 1 . Ut aeque firma muri structura habeatur, multum conducit, si exacte librata sint strata omnia, si ructurae ipsae bene cohaereant, atque Uno fere tempore

Sciene des Ingeni eurs. I . . e. 9.

76쪽

6 et D L E si Aassurgat simul omnis in fundatione iit, structio. Haud equidem minus ad perennem basis firmitatem conserre videtur apta lapidum collocatio ad libellam, quam ipsa totius muri ad perpendiculum exacta ratio ad firmi fulcri conditionem S. I , requisita. Ut vero structurae solide uniantur, evitandi neglectus aliqui satis obvii, aliqua carte subsidia evocanda. Ut primum muri stratum in mas m quam solidissimam coalescat, non solo ipsi, quin neque tabulato ligneo, si adhibeatur, prima calci crusta committenda erit, sed ordo nodorum lapidum sine mortario conjunctorum apte disponenduS C ementa ipsa, quae huic primo nudo strato, interposito subinde mortario imponuntur, non temere conjicienda sunt, nedum promiscue planiore superficiei parte alia, alia ad angulos sibimet insistentia collocari debent. Metuendum certe ab hac tumultuaria opera, ne vel fistsuram ab increscente mole patiantur illico , vel ab interposito largiori mortario dehinc fatishant cum tempore. Neque enim vacua solum interstitia, s ed largior calcinosi glutinis crusta lapidibus interjecta nocumento esse poterit utque ad parva semper, vix tamen ad majora spatia Xplenda aptum mortarium pro consistentia erit. Rupturae vero, aut inclinati

77쪽

ARc A TECTURIT IUt LI s. 63saX pericultui in substructione quanti momenti censendum sit, ex MILIBERT I DE LORME observatione colligimus. Auctor hic longe celeberrimus sissuram in hac parte latitud ni tantum dorsi cultri aequalem per reliquum aedificium eo dilatandam a uiuinat, ut

in suprema parte aedis hiatum plusquum dialidii pedi essiciat. Facit quoque plurimum sicut ad muri cujuslibet soliditatem, ita inprimis ad fundamentorum firmitatem, si ipsae lapidum series stratum Nilodvis constituentes arctisti me conjungantur, ad quod praeclare

conducit, si lapidis facies exterius obversa in una serie tegat uncturam lapi una in inferiore aut superiore Tab XL serie dispositorum; si insuper transversi lapides coa 'Τ- .ptentur, quo diatonos Vitruvius appellat Quod si situs quoque servetur idem lapidum, quem hi in extendo. dinis habuerunt, tanto hinc amplius Consultum puta. Haud enim vano nititur indicio, majus inde operi rmamentum fore quod tu illo lapidem presso nibus immensis terreae molis saxo is parem fuisse, qui resis eret, jam certo constet Si tum eum lapidis consistentis naturalem tam in juncturis hori-gontalibus superscierum, quam in Verticalibus observari, retinerique des derat . augier hian-

78쪽

6 ita E E Quantum triadem intersit, ut muri stimul intra fundationem eleventur, ipsa laborum S struendi a tio uniformis, partiumque multanea conjun Silo, induratioque evincit tum ipsa stratorum laOrigontalium aequabili per omne fundamentum dispensatio. Spondet BELIDORI Us. substructioni ad aequalem undique altitudinem ita semper perductae firmitatem majorem, Ut licet a modo vel 3 pedum profunditas

detur, quam si fundamenta 35 et a pedes prosunda agantur, sed tamen per parte S, Varii temporum

interstitiis hic minu , thic altius assurgant. α do: Ut latitudo substructionis idonea paretur a in ad densitatem muri indamento inferendi, quam ad gravitatem eX muri altitudine conjiciendam respiciendum erit. Quod ad primum , praecipit PALLADIVs feri latitudinem infimam substructionis duplam latitudinis muri e terra jam emergenti S, quam legem Vi-TRvviVs sub columni observandam statuit, o LD-MAN Vs in anguli ae dium comprobavit SCAMoZZiVs vero utrinque augeri Voluit substructionem quantitate aequali latitudinis muri imponendi parti octa-Vae In genere juxta GoLDΜΑΝΝVM constituta jam profunditate determinari potest utrinque excessus la

L. III. c. 9.

79쪽

ARCHITECTURAE CIVILis. 65titudinis in substrui ctione ea ratione , ut fiat ad ium-Tab. II.

muni CE AE minimum E. Ε ΡΕΝΥARR Viri in omni Archites tura Xpe tissimi consilio ita decernendum, ut post a Vel saltem pedum altitudinem semper pes unus latitudini substructionis accedat. Sit AB /, AE II 6/, erit in priore casum tam in posteriore /. ViXautem monendum videtur , nisi in primorum tiro num favorem, accrementum huic dimensioni consentaneum dimidiati debere, Quirinque partem Unam esserri, Ut centrum gravitati in medio Conservetur.

Sed enim, si mechanicae legibus in dilatanda substructione tanquam basi totius molis sustentandae tameXacte sitisfaciendum, non minori jure BELIDO RIVS consormiter legibus theori te murariae ab auctore hoc nunquam sati commendando summum fere ad apicem adductae, isthuc requirit, ut omni quoad fieri poterit industria, murorum inserendorum altitudini basis ea substructionis reddatur proportionaliS. Retractio hinc saepe oritur in ipso muri vestigio, qua primum e terra eminere conspicitur. Murum totum auctor considerat tanquam unum cum undamentis consistens corpus, atque in eandem massam coalitum,

80쪽

66 LRMENTA ex vj iis vel modica inclinatione initum quantum praevaleat vis brachii longioris in muro ultra sundamenta porrecto,' praegrandis instar vel his cum omni cohaerente materiatura nisum suum exerente virium hoc incrementum pro muri altitudine, sive quod

idem, pro brachii ejusce longitudine proportionale aestimandum. Ad quod mechanicum principium

consorinis admodum lex ea servari potest, esse seclusi etiam ceteris architectorum regulis, firmitatimur cujusvis abunde in fundamentis provisum, si ea conditione substructionis latitudo paretur, ut pro muri altitudine a pedum excessus latitudinis in substructione astu matur hinc e inde 4 digitorum mensura, sive 8 digiti in universum. Facilis est hinc d terminatio pro quibusvis murorum conditionibus ex regula trium Arithmetica , si ex gr. in casu altitudinis muri 6 pedum inseratur: ut a pedum altitudo

se habet ad incrementum latitudinis in substructione 4 digit: ita se habet altitudo muri 6 pedum ad incrementum I digitorum ex una parte substructionitribuendum, ut tota substructio a pedibus latior fiat latitudine muri 6 pedes alti.

Murus ipse non in medio substructionis semper est excitandus, sed ita inaedificandus, ut amplior sat basis