장음표시 사용
161쪽
Nequit enim trabeatione columna destitui, quod alias fulcrum poneretur sine onere , cui sustentando excibne suo destinatur. 11 a Partes Secundariae ordinis sunt trigae quae-Partes s
V1 e unguli primarii partibus derivatae Ubi enim columnae non ampliu necessitati, sed gratiae adium, luXuique esse coeperunt, columnae caput jedeS, pamtesque omnes ad ordinem relatae mirifice ornatae a runt Partes stylobatae Basis, Truncus Moromidatae Bus, imae parti A B, innititur truncus b c, hune pars summa coronis C integit. Columnae partes sunt in Iasiis columnae, Scapus'Eπις λιον,
ef, MCapitulum fg, cui trabeatio incumbit Tra o di, L beationis partes sunt Epistylium Zophorus, Coronix. αζim. Epistylium G repraesentat arabem primam summis columnis impositam. Vophorus i i trabiurn transversarum capita Coronici Κ tecti limina cum subgrunda & deliquiis imitatur. Ex his Ophoro nomen datum ab animalibus,Zophorus, quod ea pro ornatu caelo Xpressi in ea trabeationis cium V kparte saepius conspicerentur.
162쪽
i 8 ELEMENTA 113. Ad ordinem refertur quoque ordinatio, non;lla universalior totius aedificii compositioni propria, de qua supra aestum est , sed applicatio specialis ordinum in fronte Templi, Palatii c. Quodsi non nisi proportiones,' characteres quidam ordinis alicujus aedibus adhibeantur, ut ut columnae, pilaeve vel ceconomiae, vel alterius conditionis causa locum non habeant, non minus tamen ordinationis nomine veniet decor ille quicunque ab ordine peculiari proveniens, a quo nomen suum proprium desumet. II . ordines omnes, quemadmodum per gradus tam proportioni exquisit ae , quam Mornatuum in-
Crementa coeperunt, sic Malii aliis digniores sunt habiti. A gracilitate Melegantia fulcri ipsius, sive columnae ordinis cujusvis praestantia aestinabatur diversitas ipsa ordinum non modo a gratia varietatis, sed fine diversorum fulcrorum coni mendanda Videbatur. Si quia columnae firmiores censendae sunt, si diametri ad altitudinem major fuerit ratio, quam si minor, ratio major deligenda erit, quo loco pondus graVius serendum est: minor vero lassicit, ubi levius suffulciendum erit.
163쪽
ARCHITECTURAE CIVILIS I49115. Ordines Clastici quinque censentur, quoSin-Quinque ter tres a Graecis, duo reliqui a latinis Architediis Classi ei.
inventi sunt. Et quidem 3 Graeci ordines Doricus, Ponicus, Corinthius, prae Italicis duobus Just o MRomano multis titulis commendandi. Non defuere qui . dem, qui recensitis ordinibus novos adjungere satagerent, quos inter Teutonicus ordo , Gallicus, atque Hispanicus attentionem merentur ' Verum etiamnum sub judice lis est, cui primas deserre, Utrum eorum unum aliquem, quinque receptis adjungere demum Xyediat. De sumuntur quam maxime ordinum differentiae proportione fulcrorum,' ornatu partium diverso.
Ad quod discrimen ordinum faciendum Architectiordines priore quosque loco non a proportionum elegantia, ceterisve adjuncti per vices considerando proponunt, sed ea plurimum ratione disponunt, ut prumum dent columnae firmioris ideam, Um Vero Xordine graciliores, atque a partium symmetria magis semper commendandas, ut adeo in explicandis ordia
' et v RMii industriae ordo hie debetur, descriptus ab auctore in
164쪽
15 ELEMENTA nibus primo loco ponatur Ordo Tuscanus, tun Doricus Gonicus, CorinthiuS, postremo compositus sive Romanus Rationes diametri ad altitudinem co-hamnae sunt sequenteS: γ I Tuscano
neq. tinguitur Capitulum foliis, Olutis, cyma-arie. i. ti caret; Ophorus nudus est , neque alia partem natum praefert is ordo. r c. a. ordo oricus Capitulum quidem volutis carens, sed cymatio ornatum praefert, M. Zophorus projecturas habet, , columnae perpendiculariter imminentes, Triglyphos appellant. His Olim arculariorum opere fabrefactis tignorum capita ea parte collocata super columnis contra aeris injurias armabantur. His guttae ara subjiciebantur, de quibuS suo loco uberius. T. VIII Ordo Ponisus volutis, a in capitulo ornatur, sed nuti
lae praeter hunc ornatum soliorum series adjunguntur. rig. a. ordo Corinthius volutis I 6, a, b, circa totam Dpituli peripheriam exornatur,' triplici serie foli Ium I a 3. Orct
165쪽
A, MI PECTURAE VI VILI S. SI Ord Compsitus seu Romanus, Volutas non nisi θ Fig. 3. habet, series foliorum duas , I, a. III. Notae hae ordinum tot seculorum auctori- Character
late stabilitae ab omnibus architectis requiruntur; sed non aeque convenit inter partium proportiones Celeberrimos inter auctores, ut dissicile sit praecipuum , atque unicum cujusvis ordinis charadierem assignare. Scite Cl. KRApprivi in determinando ordinum charactere distinguit inter characterem ordini externum, bistoricum,' inter characterem philosephicum atque internum. Ad horum priorem sive historicum auctoritate sola gentium introdustam' stabilitum respexerunt plurimi Sauciores reseXerunt animum ad internum illum in proportionibus, S externa illarum repraesentatione situm, unde minimi etiam e membris liceat argumentum ad majora inferre , atque de eorundem dimensionibus uno velut ex obtutu Conjicere. Persectionem hanc ordini propriam tribuimus, quam S. 37 paucis innuimus, Me qua spectatoris intelligentis oculo multas itur congeries harmoni rum, similis illi, quae ex harmonia auribu Maccommodata per vices tantum percipienda datur Charadi
Specimen emendatioris theoriae ordinum Architectonicorum, auctore Georg. Wolffg Krami in Commentar Acad. Scient. Imperiat Petropolitanae T. XI.
166쪽
II 8 ost restitutam meliorem Architectura sor mam Palladii &Vignotae constiti clione ante ceteras in pretio Architectis fuere, Nignotianae
dimensiones in rara fere primas adhuc tenuerunt. Ulut enim censuram hodiernorum non effugerit Vignota , sunt tamen praecipuae quaedam ordinis partes, quas Vix in alio pari concinnitate determinatas
reperire liceat. CLERIcVS in tractatu supra laudato Palladianas proportione cum ignotianis confert, &quae in postremis reproba censet, dilucide ostendit, magna etiam ex parte in eleganti sua ordinum describptione emendat. s,stbma Classica interim ignotiana ordinum constructiotium. haec est, ut trabeatio minor par columnae constituatur, quam stylobata, haecque sit constans utriusque ad columnam ratio, ut stylobata efficiatur columnae par tertia, trabeatio quarta Clasticam hanc ordi-
167쪽
ARCHITECTURAE CIVILIS. 1 3 num theoriam ante alia eXam inani lam, pro norma
constituendam censuimus, quod architectorum celebriorum ingenio' praxi hodiernae sere sola hucusque satisfecerit, quod ab Academicarum Architectonicarum dignisnnis arbitris per Italiam, Galliamque praecipuam semper tulerit approbationem.
I 19. Quemadmodum in ordinum partibus concinnandis minima sere membra cum majoribUS sectin- dum proprium cujusvis ordini characterem connexa fieri debent, ita communi quadam mensura gaudere, ad eam apte inter se se referri debent. Quamobrem architecti seposita vulgari pedum scala ad diametrum pol Umnae omnia commensurarunt. Ε dimidia scilicet diametro scalam apparant, quam modulum d cunt. Ut proinde per modulum semidiameter Modulus. columnae intelligatur. Hinc scalam e semidiametro columnae paratam scalam modulatoriam nonnulli compellarunt. At enim quoniam scapi columnarum per totam suam altitudinem cylindrici non sunt, sed superiori parte in conum truncatum attenuantur ' diversae in scapo semidiametri considerari possitnt; unde erroris devitandi causa sciendum pro modulo assiimi illam semidiametrum, quam pro-
168쪽
154ΕLEMENTA Pe basini scapus retinet, nulla adhuc dum suae latitudinis parte diminutus Sequens laterculum altitudine complectitur partium primariarum ad modulum
Nomina Partium. Tuscans Dorie. Iona Corinth. onlpo S. Stylobata
1ao Ab hoc harmonico partium commeni ad ipsam ordinum applicationem pro quavis data ordinis altitudine suscipiendam planior jam via patet. Sit privio completi ordinis A. 37.J constructio perficienda erit laaec reglila generalis ignotiana pro omnibus ordinibus : Altitudo totius ordinis assignata in 19 pa te aequales dividitur, harum partium 4 infimae constituunt stylobatae altitudinem, a sequentes ipsam altitudinem columnae supremae trabeationem. Ut jam habeatur moduli mensura cuivis ordini propria, assumuntur a partes intermediar, sive columnae altitudo instar unius dimensionis, quae altitudo subinde pro Ordine Tuscano in 7 partes aequales, S. II S. in Dorico in , in Ionico in , an Corinthio atque composito in o partes dividitur, qualis pars septima Octava &c diameter sui ordinis erit, proinde si eadem
169쪽
ARcHITECTURAE CIVILIS IJS eadem pars septima, octa Ua c. bissecetur, modulus quaesitus, ibitur praec.). Si ado. ordo construendus sine stylobata. una vero altitudo data ordini non in 19, sed in s partes aequales dividenda erit, earumqUe 4 columnae, quinta trabeationi danda. Atque adeo gillae partes inferiores per naodum Unius continuae magnitudinis considerat e pro ratione ordiniS in 7 8 LC. parte secam da erunt, ut habeatur diameter, quae deinde bissecta modulum suppeditabit. Ubi rursus juxta normam S. 118. constitutam trabeatio quartae parti columnae aequali erit. Fiet enim traheatio ad columnam ut I ad , cumque in Ordin e Tuscano, X. c. ubi columnae altitudo 7 diametrorum 'o mo l. sit 3 quarta pars de I , erit altitudo trabeationis 3Imodulorum , tota denique altitudo ordinis 1': modulorum , prorsu ut supra S. 11 9. in tabeli , si stylobata omittatur.
ra1. Ut pro secundariis partibus ordinis, ipss- Corinque membris minimis dimensiones singulte exacte in - 'ferantur, eaedemque ras modulum commensuratae,
scalari moduli divisione opus est, apta a primuin ad idoneas partium symmetrias Xprin endaS, neque tamen nimis exiguis fractionibus impedita. a Pase
170쪽
156 LEMENTA Partes, in quas ni odulus dividitur, simpliciter partes moduli, saepe etiam minuta dicuntur . In hujusmodi partes a dividitur modulus in ordine Tuscano Dorico, in reliquis 3 autem scilicet Ionico, Corinthio , Composito in I partes aequales, eo, quod
in his postremis membra minora , quam in praecedentibus occurrant, partes proinde moduli minores exigantur, ad devitanda fractioneS, quae in Communi moduli divisione in parte 1 oborirentur. Scalae geometricae pro moduli divisone variae parantur, quarum aliquas Tabula VII exhibet, ut
pro lubitu cujusvis deligantur, prout e re fore id videbitur. Scala A , Fig. 3, simplicissima est, pro scala B, MC atque moduli huisione in a particulas modulus A B dividitur in a vel tres partes perpendiculum A C in priore casu in , in altero in Iam te secatur, per divisionum puncta ducuntur parallelae ad AB,&in scala B connectuntur puncta 12.6 M6, B, in scala Ciero puncta Ia, 8, tum L, 4, - , B,
lis D, E, pro divisione moduli in I particulas, modulus A B in a , perpendiculum A C in partes, vel At in I, linea A B in partes dividitur. Quomodo
' In tabulis ordinum brevitatis causa o lutos integros signo ii par te moduli, sive minuta lineola designabimus.