Vniversae architecturae civilis elementa

21쪽

ARCHITECTURAE CIUILIS. 7nalibus opposita, Sc lapides, quorum minimi hexapedas longi, ad summam areolam instar graduum pro ascensu directos habuerit. Ut monumentorum tot seculis celebratorum rudis aliqua imago tironum Oculis objiceretur, placuit tum pro partis hujus pruinae frontispicio, viticulam Vocant typographi, tum Pro Xtremo ornatu a soris nomine dicto ponere eXempla aliquot magniscar illius primorum seculorum structurae Et quidem Teinplum iniVitanUm Fit 1. secundum antiquarios re num Petri Belori, Obelisci formam atque inonumenta quaedam tepul-Fig. a. chralia non procul labo Urbe Cairo olim eXci-Fig. g. tata posteriore loco, priore vero Sphingis Colo Lsalis reliquias atque inprimis sepulchra: Regis Fig. I. Maeridis I Reginae altitudine unius stadii climira celebrem illum inter historicoso lacum N eridis erecta sistimus Plura petentibu elegantem O-Fig. a. rum monumentorum suppellectilem suppeditat celeberrima Architectura Historica Joannis Bernardi Fi- scher ab Erlachen , ex quo pauca haec antiquissimorum aedificiorum exempla Xcerpsimu S. s. Antiqua a partium elegantia, delectu, propor- Antiqua. tione ut plurimum commendata Graeci maXime atque

22쪽

Ε R E Tque Romanis florente imperio in deliciis fuit eadem, quam hodie ante alias ut ut plurimis novis decoribus ornatam austam, abolita jam pridem Gothorum methodo, tanquam pro norma constitutam sectamur. Obruimur hic Templorum copia pariter majestate , Circorum , Amphitheatrorum, Mnaumachicarum structurarum splendore. Unde ad historicos fontes efforem hujusmodi documenta requirentem ablegamus , contenti duas modo celebriores fabrica adumbrare, Graecam nam , alteram RO-nianam. Illustre illud Graeciae Templum Ephesinum, quod et O. anni celeberrimorum Architediorum Clesiphontis, Metagenis, atque Paeonii industriam fati galle scribitur, refert con Parti III horum elementorum in fine subjecta Columnis id templum septum fuisse legimus 1 et 7 adeo praegrandibus, ut 6 pedum altitudinem aequasse singulae censeantur. Majestatis Architestonica Romanorum X empla ab Augusto usque post Antoninorum tempora innumera pene perhibentur. Iam non hic aedes monumenta singularia, sed & fora Murbes, ipsique accessiis ad urbem magnifice struebantur. Ex tanta rerum ubertate unam Amphitheatri formam sub Vespasiano aedificati pro viticula scriptorum Architectonicorum indici adjunximus Colis ei nomine haec moles augusta

23쪽

ARc MITECTURAE CIVILIS. 6. Gothi oblitterata pene artis tot retro seculis Gothiea. cultae ratione novo architectandi studio ferebantur, atque uti pro 'inciarum , ita domiciliorum operumque architectonicorum omnium jura leges infregerunt Architectura Gothica , a septentrione eculo . profecta originem suam traxisse videtur a prima illa Mantiquissima, quae propter operum Uditatem, Mabnormem strudi urarum molem Graeco architet fandigenio multum posthabetur. At vero distinguendum est inter architecturam Gothicam ant qui orem a recentiorem Antiqua nempe aedificiorum illa veluti monstra produXit, atque vel ex ipso decori neglectu, vel unico bliditatis studio proposito architectis

sensim promota adeo invaluit, ut Gothorum MLongobardorum fgmenta tota ferme Europa vigerent. Ruinae Egypti, atque Persepolitani Palatii rudera assinem sibi hunc Gothicum aedificandi morem testantur. Non ea est Gothicae recentiori conditio, modernam quam Vocant. Haec ut ut chim ericis .ipsa ornamentis reserta, a laborum tamen artificio, proportionum delectu se multum commendavit. Ipse tam ingentium fabricarum e quadro lapide coacta. Tum magnificus sylendor, quarum majestatem in Anglia, Gallia , Italia & Germania nostra hodie dum miramur, magnam arti peritiam, audentemque gran-

B dia

24쪽

dia alii mum loquitur Ecclesia Cathedralis Rhemensis, Argentinensis, Mediolanensis, metropolitana nostram Stephani honoribus sacra ' scalpendi nitorem, miramque struendi deXteritatem pene adductam usque ad audaciam ' vel hodie aegre tentanda ni plane confirmant Archites lurae huic assinis es illa,' quam Mauricam vocant, Mauris orabibus tribi i- tam Palatia Maro censium Praesulum, aedificia monumenta Turcica ab antiquis ersarum aedificationibus non multum abludentia exemplo servire possunt. Templum S. Sophiae Constantinopoli erectum deficientis jam Architei furae speciem objicit, struis turae eidem recentius adjectae formam ejus, de quo nunc sermo Xtitit, Arabici Gothicique characteris; cujus generis aedificia ad initium artis II pro ornatu adjecta pro rudi aliqua imagine tironi sufficiant.1Moderna obite Iura Moderna harmoniam antiquae architectonices cum recentiorum formarum elegantia, commmodi S, atque arietate egregie sociavit, suaque per Italiam, Galliam atque Gerna an iam ante cetera pro-Vincia incrementa accepit. Italiae cumprimis restitutae melioris architectandi normae meritum X aequo

tribuendum, quae constitutis in cum finem Academ iis

Hopus hujus . aedis exhibetur in fine partis II.

25쪽

RCHITECT URAE VI GL S. Imiis publicis Romae primum Bononiae, X antiquo Vitruviano codice, e ipsi denique antiquis ruderibus probas Veteris architecturae leges solicitis conatibus resuscitavit, ratione singulas proportiones industria vere geometrica scrutando ac ruendo. Italorum Architectorum Xemplum animos tum vicinis populis, stimulosque injecit, ut unitis viribus in emendationem disciplinae sit jam nitori multum restitutae contenderent. Abacta tum alane omnia ridicula Gothorum Ornamenta, atqtae majesta gravior una Mornatus ex Dorico, Ionico , Corinthio ordine resumptu S, Correcta operum distributio, S inviadenda vel cultis antiquorum temporibus gratia cuniveteri splendore est conjuncta. In Oriente minus felicia hujus scientiae incrementa hac aetate fuerunt: estque inter Orientes populos Una fere inensium a chitectura pretio publicorum monumentorum

digna, quae suspiciatur.

DE PRIMA AEDIUM CONSTITUTIONE

ET NORIMA.

26쪽

II ELEMENTA

structurae usibus humanae habitationis destinatae menti est objicienda, ut subinde, quemadmodum a rudioribus initiis ad decorem, a necessitate ipsa ad commoditates, a natura denique ad artis pene prodigia deventum sit, rectius intelligatur. Videbimus per omnia summarum quarumvis aedium vile tugurium, quin Momnis postmodum ornatus fundamentum normam Xtitisse, atque ut lignis saxum issic tignariis murarios opifiees Marchitedios ex ordine successisse. x loci siquidem opportunitate .genio Opulorum habitationum nostrarum domicilia per Vice Variarunt Antra Xcavatae rupium accessiones ' a pluviis S aquilonibus non item ab humiditate cienebris hominem salvum dabant. Defectum saxorum bitumen glutinosum , Margilla coctione indurata saepius suppleverunt, lignum in nemoribustum abundans, flexile elasticum' ponderibus resistens tecto .convestiendis parietibus facile aptum videbatur. Lignorum desedius alibi, alibi metus , ne integri regionum tractus lignis spoliarentur, in saxa

diligentius inquiri secerunt cum a naarmorum elegantia allecti architedii paullo majora apud animum suum consilia volvere,' collatis undique id eis domiciliorum nostrorum robori , gratiaeque prospicere

liae spectacle dei Nature par M. Pluche. T. VII.

27쪽

AR AIT EC UR E CIVILIS. 3studuerunt Graciles arborum trunci in extremis angulis areae ad inhabitandum dele lae ad perpendiculum excitabantur, quibus dehinc trabes transversum collocatae, his fastigia proclinata ad deducendastillicidia coaptabantur Quotie Vero capaciores domus sunt structae , suppositi arborum trunci graviora tecta sustentarunt, atque ne hi terrae humoribus vitiarentur, saxa subinde ipsis his truncis subdi ta fuerunt Ubi demum Xperientia docuit, etiam

solidiores arbores ab imposito onere rima primum agere, tum MuniVersae compagi ruinam minari, superiorem una, ac inferiorem trabium illarum partem aeneis circuli S, armillas Vocant, artifices circumdederunt Tab. I. Fig. I. quae ipsa sui sinaplicistima fulcrorum efformatio, quam progressu temporis ad eum splendorem eduxerunt, quem hodie in illustri columnarum ornatu suspicamur Sed a rudi hae fabri ca, ut ut subsequi omnis decoris basio regula, ad ipsa rationum architectonicarum Frincipia propius

convertamur.

Vitruvius L. a. c. I. Goldman L. a. c. I. Cours 'Architecture par l. Blonde L. I. c. a.

28쪽

NOTIONES PRIMAE ET AXIOMATA ARCHITECTURAE.

9. Di incipiorum Architecturae sive fundamentorum Is nomine accipiuntur axiomata generalia, neXUS praecipuarum partium , atque theoria rationum architectonicarum. Haec prima initia paucis e ordine compleXuri, prae Via quasdam definitiones ante alia recensemus, ut tanto distinctius de partium quarumvis extensione, Mindole judicemus. Arehite Io Architectura C ilis ess scienti aedificandi. finitio. cium est spatium opere architectonico conclusum, humanae vitae negotii tute, commode peragendis destinatum. Fundatorem dicinitas , qui aedificium suis sunt ptibus struendum imperat. Architectus es princeps caput fabrorum, e cujus nutu pendent, qui aedificiis extruendis adhibentur . Cum idem qui ediscium dirigit simul & suis sumptibus illud excitare possit, patet undatorem saepe

29쪽

ARCHI TECTURAE CLUILIS. 5pe eundem esse Carchitectum. Non vero architecti nomine confundendus , qui solo usu fabroruni operas dirigendi pollet , quem Osscinatorem Vitruvius appellat Architecti porro ossicium es , non modo ideam aedificii studiose animo concipere, ejUS-que δ' piam nitide super charta exprimere, sed juXta illuna ita omnia Xtruere, ut nibus fundatoris omnibus ' sumptibus fabricae destinatis omni ex parte satisfiat.11 AXiomata Vitru iana praecipua tria censentur Axiom Axioma I. Omne aedi cium seri debet firmum Firmitas Firmitas. haec aestimatur e tempore, per quod destinato usui servire debet. Quare si ex usu re t ruinae Vel magna Corruptioni S periculum prudenter metuimuS, aedificium non poterit dici firmum. AXioma II. Ouodvis cedisicium utile seu commodum e Commo ri debet. Utilitas haec inde esiti matur, si totius aedificii simul quarumvis partium ea fuerit dispositio, ex qua usus talis si rudi urae persectior reddatur, procuretur facilitas obeundorum in ea munerum, ut sine impedimento' taedio peragi Omnia queant, ad quae a fundatore destinatur.

30쪽

16 ELEMENTA Venustas. AXioma III. Omne disicium eri debet venustum. Venustas haec atque elegantia non in arbitraria quavis comprobatione ab ornatu exquisitiore deducta

consistit, sed in eo potitiimum, quod persedilonem aliquamis in aedificio universo Min minimis etiam quibuslibet partibus deprehendamus, sive partium integritati, dispositioni, ac nitori, sive elegantiori dein proportioni sensibus percipiendae consentaneam, quam proportionem .harmoniam in rebus licet obviis, milliesque visu objectis artis etiam minime

gnari spectatores demirantur, Ut Ut animum cur eae assiciant, rationem promptam reddereo congruam

non possint. Pulchritudo haec architectonica non certe a pretio solo dissicultate operis aestimatur, sed potius a connaturali aliquo partium' ipsorum

quoque decorum neXu, in quo non raro simplicitas arti, atque specierum raritati ordo, atque arietas antefertur. Requiritur hic Venustas probata a seculis .intelligentibus architectis Ut ne venustas ea cum arbitraria quavis elegantia confundatur , Architecti pulchritudinem distinguunt in Veranim ap

parentem.

Pulchritudo vera consistit in persecto consensu parti una diversarum aedificium componentium, tam quoad operis