장음표시 사용
221쪽
Auditores habere iurisdictionem habitu . per Coia, missostenr vero exercitium tribui , ut scilicet habitus iurisdictionis ab ipsa Tribunalis origi ue proueniat, quando simul cum Papa in Capella audiebant ,& cognoscebant, ex quo etiam iudices ordinarii in cognoscendo dicti sunt: a exercitium vero iurisdictionis recipiunt per delegationem , & commissionem l .Papae . quidem delegatio in genere sump- Ata quamuis ipsi .Rotae Auditorio fiat , tanqiuam sit unum corpus, coram quo lites , di causae illi commissae pendere dicuntur , ratione tamen facilioris expeditionis inter ipsos Dominos Auditores particularium causarum diuisiones, & distributiones filmi, vi ex mente eiusdem Rotae scribit Seraphinus . b Distributiones vero per . extensionem rescripti, &specificationem nominis illius , coram quo iudiciales te milii struantur, fiunt processus causarum, & a quo sententia subscribenda est, in Commissionibus a Vicecancellario, siue eius Locum tenente quem Calicellariae Regentem vocant faciendae sunt, Comeso e teste , qui huius extensionis sarnmitin haec verba refert. De mandato D. N. Papae audiat Magi fer N. er iustitiam faciat erc. idemque, sed latius scribit Marche sanus d de ossicio Vicecancellari j. &Cancellariae Regentis . Si plura de iurisdictione cupis, Innocenti iam VI tu e dc Vi ginum Boccacium s consule . MSed antiquis temporibus sine certa numeri determinatione Rotae Auditores sui Ase scripserunt Gomesius, & Vestrius locis iam citatis , qui viginti unum, vel plures extitisse, & in duplicem gradum disti irinos assirmant; ita ut Auditores primi gradus de negocio principali in prima instaritia cognoscerent, in quorum locum fortasse successerunt Auditor, quem hodie generalem Camem Apostolicae vocant, & Auditor, quem dicunt Contradictarum, quorum iurisdictio ordinaria est& in prima cognostunt instantia , ut dicemus infra de Auditore Camerae. Auditori; vero Contradictarum iurisdictio licet antiquitus magna esset, quam etiam Aucitores Rommagno in pretio habebant, & Auditore Camenae dignior videretur, ex Mandosio,g&aliis ab eo relatis, hodie tamen contra contumaces tantum, contra quOS Per con tradictas, vel per ediectum publicum proeeditur, ius dicit, ut Cardinalis Tuschus b c notate sunt autem contradictae ut haec dictio innotescat citationes per edictum , teste oldrado. a Et hic contraὸictarum Auditor quandoque Cancellariae Aposto licae, & literarii in minoris iustitiae Corrector appellatur, ut Pii V. K verba demonstrant, dum huius ossicii reformationcm edidit, post Pium IV. I qui similem re mmationem statuit, viden. ex ijs ctenim, quae huic Correctori Cancellariae Apostolicae nuncupato nunc denegantur, colligi potest, quanta ossct illius auctoritas. Auditores vero Rotae secundi gradus causas in secunda , vel tertia instantia, quaS appellationis vocant, cognoscebant, & modo cognoscunt, ut post alios Tholosatius in docet. Et hos Sixto IV. scdente quatuordecim fuisse , & ad duodecim redactos ex praecitata eiusdem Pontificis Constitutione n liquet, dum ita loquitur . Statuimus, ct ordinamus, quὰd dictorum Auditorum, ct Loeum tenentium eorundem nume- nrus , qui ad praesens quatuordecim esse perbibentur, de eatero duodenarius dumιaxat extritat ere. Tanta etiam apud Iurisperitos praesertim in Curia causarum Patronos, & Adlio-eatos huius Trib inalis vota, quae decisiones appellant, in precio, & existimatione sunt quanta , ut Grauarius o norat, Pythagorae apud Pythagoricos fuit, ut nullus non satis esse putet dicere; m de luit. Nec solum apud Iurisperitos , aliouid priuatos viros huius Tribunalis opinio plurimum valet, sed etiam veluti ad Stellarum duodecim lucidissimam Coronam Summi quoque Pontifices oculos non rar conuertunt, & in grauioribus Romanae Sed is negociis consilium petere non dedignantur ; hinc etiam velut ex anicenissinio viridario flores legunt, qui purpureo e Ornati colore, ut odor balsami sint in conspectu Dei, & hominum, itaut secllisis etiam aliis animi dotibus, satis perspicuum esse, magnamque virtutis, & obsequii Zopinionem apud omnes excitare sentiamus, si dicatur, e sacro Rotae Auditorio ad sacram Purpuram , & inter Vaticanos Senatores hie euectus , &ascitus est. Sed postquam de promotione incidit sermo, non omittam, quod si ex Auditoribus Rotae ad Episcopatum, Archiepiscopatum, Patriarchatum aliquis promoueatur , locum in Rota, & nomen Auditoris amittet; ita Innocentio VI I I. pplacuit. Sed hoc ita intelIigendi im est, si Dignitates praedictae personalem requirant residentiam, secus autem si non requirant, puta si in partibus infid lium existant; tunc enim locum in Auditorio retinent, at non amplius Auditores,
222쪽
NOUTIA CARDINAI AIT CAP. XVII. 2os
tores, seci I oculii tenetates dicuntur, Sixto IV. a ita mandante. Neque cxlxic. promotioile, ubi pro tribunali in orbem omnes sedent, locum ratione dignitatis mutant, sed eundem retinent&ita decisum testantur Serapitinus I b. in . alijs vero publicis , & priuatis actibus, ac sessionibus extra Rotam omni biis alijs etiam Decano praecedunt, ut Gratianus e scribit, di nos vidimus ita seruatum . . cum R. P. D. Sacrato ad Archiepiscopatum Damascenum, &cum I P. D. Maneta-
nedo ad Patriarchatum Hierosolymitanum promotis, qui eodem loco sedebant in f Rota, Locumtenentes dicebantur, & alijs Collegis extra Tribunal praecedebant, etiam Decano, ut diximus . Decanus vero huius Collegii est antiquior ex ipsis,& ad hanc dignitatem adipiscendam non attenditur tempus receptionis, sed vacationis, itaui praesens in Curia licet iunior praeseratur alitiquiori absenti, dum tamen ex causa publica, & de mandato Pontificis non absit; ita enim a Paulo IV. d sancitum legimus. Neque lassicit de licentia Papae abesse , quae alias facit praesumere praesentiam in Curia, ut eadem Rota dixit apud Pulcrum: e nam vera praesentia requiritur, vel ob causam publicam, di de mandato Pontificis absentia; ita enim a Paulo V. habito quinque Cardinalium voto, Decanam vacante per obitum R. P.D. Peniae, absente a Curiata V non ex causa publica, sed tantum de licentia Papae R P. D. Sacrato, de praesente in eadem Curia I .P. D Coccino licet ultimo loco in Tribunali recepto, ad cius fauorem decisum fuit anno Isir. Quae quidem decisio locum haberet, etiamsi omnes Auditores consentirent, absenteni haberi in omnibus, de per omnia pro praesenti, ut nihilominus Decanatum assequi non valeret, quia cum haec dignitas ob utilitatem nu-blicam constituta sit, ex Vlpiani responso, f priuatorum pactis ius publicam laedi non potest; .e dc ita decisum affirmat Cherubinus iunior . b Neque hanc dignita tem assequi valent, qui in Rota Locumtenentes dicuntur, Marche sano i teste, dum ait; quando sunt Episcopi, nou Auditores,sed Locumtenentes nuncupantur, quamuis in omnibus eandem babeant autborit item, perinde ae s Auditores forent, aevoearentur, nee illa dissert ab alijs , nisi quod Rotae Decini esse non possunt. Haec Marchesanus , qtiae a Mandosio K mutuatus est . Decanus vero, praeter alia priuilegia, quibus docoratus est, in illo maxime elucet, ut Pontifice mlemni pompa incedente , de celebrante , Thiaram , quam Mitram dicunt, custodiat, quod munus antiquiori aeuo Poenitentiariorum Decanus explebat, ut post Sarnensem Tholosanus I scripsit, de huius dictionis ethi mologiam attulit. Sed quiescat parumper Decanus , dum totius Collegi j priuilegia recensenda sunt. In hoc totius orbis celeberrimo Collegio reserendi, seu recipiendi non sunt nisi Doctores, si ii post Doctoratus gradum per triennium saltem Lectoris, Wel Ad uocati munus exercuerint, ac bonae opinionis, de famae sint. In bonis temporalibus ducentos florenos auri, quos vocant de Camera, annuatim habeant, ex quibus in Romana Curia decenter se manutenere possint sed haec summa antiquiori aevo, D nempe Martino V. sedente, qui hoc edixit, in fortasse satis erat, nam hodie nec mille sussicii mi. Vbi autem quis fuerit de Ponti scis mandato designatus, priusquam ulterius in admissione procedatur, Collegii huius Decanus diligentem in praemissis faciat inquisitionem, cuncta l. Vicecancellario fideliter reserat, ex cuius ore Ponti sex veritatem hauriat, admissionemque, vel receptionem statuat.'s . Si fuerit admissione dignus, Decretalem, siue legem assignatam publice in te Pretetur, argumenta a Collegis, de Consistorialibus Ad uocatis obiecta diluat 9. is. de supra etiam diximus. Et si in hoc etiam agone scientiae, virtutis l. certum dederit testimonium , tunc Cardinalis Vicecancellarius iuramentum iuxta formam a Ioanne XXII. n traditam ab ipso Candidato recipiat in haec verba. 'o N Auditor ab hae E hora in antea ros ero B. Petro, S.R. E. IDomino meo D. N. ct eiusdem fures ribus e monteὰ intrantibus. Non ero in facto, consilio, vel consensu, quod vitam terdant. aut membrum vel capiantur mala captione. Consilium, quod per se, Cel alium nubiumsuum seu litteras inibi eredituri tint,signo, verbo,veInutu, mesciente adeorum damnum, seu praeiudicium nemini pandam, d Amphelter se ua, quaescreta esse cognouero ,seruabo crete, quῖd nulli personae, de qua ereda bi displicere sea reuelarem, tua manis Hab cientPr. Si damnuin eorum tractisisivero pro pose meo impediam, ne sat e em ; si per me impedire non possem , per ntinctum , vertiteras eii Agni inare curabo, vel idi, per quem citius ad eorum notitiam de eatur.
223쪽
mpatum Romanum, ct Regalia B Petri, , ctomula tu a Romanae Ecelesiae, quae habet ubicumque, manutenebo totis viribus , defndam. Negoria, ct Gisia mihi χD Papa, COI D. S R. E Viserane Errio commissa, oes committenda Ideliter geram, d meite exercebo,cts e labiis ossisium Auiatorum Lacri Palatii, reddendo itisit riam unicuique dona vel munerasti xenia, aut obfigationem. Ve0romissionem fu- per illis per me, vel alium, seu alios, a partibus coram me causam habentibus, seu ea iarum aliqua,vel a Notariis deputatis ad Bribendum coram me acta dictarum ea farum, vel alijs pro eisdem , seu eorum nomine non recipiam; quinimo omnes fami- Iiares, ct o elahι meos omni diligentia qua potero faciam abHinere. Nee etiam pro Hillo meo, nec pro rubricisDeiendis, in causson quibusfum, velfuero deputatus Aud tor, nee alio quaesito colore aliquid percipiam, nee apraedictis meis refletalibus ,sat familiaribus recipi permittam Coninia quoque Coadiutorum meoru er te data screte tenebo, que quo in eau sententiastprolata. Supradicta omnia, uuti premitto, iuro attendere,er obseruare sne omni dolo, fraude se me Deus a Miuuet, ct Sancta Dei Euangelia ere. Praestito igitur modo praemio iuramento, sequitur idem Pontifex Ioannes XXII legem, nedum ab ipsis Auditoribus seruandam praescribere,sed etia a Notariis eiu sedem Tribunalis, i quibus etiam iuramentum , iuxta formam hic traditam a praestandum est. Sed nos ad priuilegia reuertamur. Ob assiduos studiorum labores, literas Aposto licas, tam gratiam, quam iustitiam concernentes sacri Palatii Auditores gratis expediunt, Leone X. b madante. QMd etiam priuilegium a Clemente VII. e confirmatum legimus, additis etiam aliis multis. Horas canonicas , etiam ordine non seruato recitandi, Missam ante diem cel brandi, Capellam propriam visitando stationum Vrbis Indulgentias consequendi; carnes diebus quoque vetitis de consilio utriusque modici comedendi. Α Legatorum, Ordinariorum, aliorumve iudicum iurisdictione,& superioritateia, solutione etiam Decimarum,pedagiorum, gabellarum , aliorumve onerum exempti sunt,& immunes. Nec huiusmodi priuilegiis per literas Apostolicas, habentes etiam clausulam , , quorum tenores,erc.&alias quascumque claustilas, Iedecreta, derogatum censetur. Auditores enim,& Locum tenentes Rotae non sunt in derogationibus comprehensi, nisi eorum nona ina,&cognomina fiderint expressa, ut latius in praecitata Clementis
VII Constitutione. Paulus quoque III. dpraedeeetarum Pontificum priuilegia confirmauit, & a ga- bella vini exemptos dixit in alia Constitutione. e Flauius autem Cherubinus non inutile quaerit, an Ilaec priuilegia Auditoribus' concessa operentur a die ieientiae vel a die adepti Oaicii ' Solutionem affert eadem Rota Romana coram Puteog, dicens a die adepti ossicii Vertam ista dedisio inta meo codice loquitur de Reserendariis,& determinat, priuilegia illis concessia habere Iocum, etiam ipsis ignorantibus; quamuis regula sit, ut non quaeratur alicui priuilegium, nisi a die scientiae: siquidem haec regula procedit, ubi priuilegium alicui personae priuatae datum sit, secus autem, ubi ratione Ossicii concedatur. Et ideo si detur expectativa alicui nondum Auditori,& gratia purificetur, quando iam est Atiditor priuilegiis Auditoribus Rotae concessis gaudere debet, Gomesio sic aisr- mante , b de rationem sui dicti reddente,quia priuilegium Auditoribus Rotae con cessum, non priuatas persenas, sed Collegium respicit, & ideo quandoctimque quis efficiatur Auditor, priuilegiis gaudet. Sicuti etiam indulta per modum Constitutionis concessa immediate post concessionem operantur, ex ciusdem Roae decisione Puteo reserente. iVarias quoque mutationes circa modum insormandi hos Du Rotae Auditores a Curialibus inuentas fuisse, testatur Gomesius, K dum est, tempore Sixti IV. datis per Auditorem dubiis , Advocati de iure in scriptis respondebant: sub Alexandro VI. ter in hebdomada ad ius reddendum Auditores sedebant e Clemens UII. ad ad duas reduxit vices, qui modus etiam nunc perseuerat, Lunae scilicet, & Vcne ris, in quibus si sestum intercedat, dies Mercurii laecedit, at si omnes hi tres dies seriati existant, tune celebratur in Sabbato,& Rota Martiniana dicitur. Paulo III. sedente,quo tempore ipse Comesius Rotae Auditor erat, modus informandi valde immutatus suit, ut collitigantiu iura in scriptis tantum darentur, & hunc modum Papae
224쪽
rae frimum, deinde toti Curiae placuisse, idem Gomesius ait, & a Nerone seruattim testatur Suetonius a his verbis. In tarsimone po latoribus iisesequenti diciae per libellos non temere respondit, in eognscendo morem eum tenuit, oleontinuis actioni bus omissis,snguiarim quaeque per vises ageret: quoties autem ad conflastandumsederet,neque in commune quiequam, neque propalam deliberabat, a ct conscriptas ab unoquoquesententias tacitus, aesecreto legens, quod ibi libui et, perinde atque pluribus idem videretur, pronuntiabat. Haec Suetonius. Verum ut diebus singulis Auditores Rotae ad audiendu sederenMoannes XXII. b iussit his verbis, Item quod Auditores praedicti bona bora diebus sutilis iuridicis ad Palatium coueniant,diimmediatὸpospulgationem eampana, qui pulsatu, ad horam tertiarum in taclesia C abedrali, incipiant sedere ad audiendum ea as, ct dictum Palatium non exeant, δε- nec parte atisfecerita fuis terminis eorum eis. Haec Ioannes. Hodie vcro,ut diximus, his tantum in hebdomada ad Palatium eunt,vbi locum certum habent ab Innocentio VIIL in aedibus a se eonstructis quondam assignatum, quas quidem aedes , ut Basilicam Principisapostolorum ampliorem, & magis ornatam redderet, Paulus Reuertit, quapropter immortalis memoriae Urbanus VIII. alium tanto Tribunali
vRBANUS VIII. PONT. MAX. ROTAE TRIBUNAL - SVIS PRISCIS SEDI BusOB INNOCENTIANAS AEDES SOLO AEQVAΤAS ORBATUI ICERTO DOMICILIO RES ΤΙΤ VITANNO SALUTIS MDCXXVIL PONTIR ULAd hune autem Tribunalis locum ita nunc accedun t instructi,ut datis bus dubiis in causa emergentibus, illisque reis transmissis, biduotium collitietantium procuratores. 8e aduocatos ver tenus audiant,ad vesperas crus dem diei iura lacti, & iuris informationes vocanta in scriptis recipiunt, i per diem ante sessionem studio causarum vacare possint; neque ipsis collitigantibus hasan scriptis informationes denegant, ut siquid praeterram valeant- his ita peractis,&visis iuribus, alite lucem vi dilurimum ad Tribunal in Vaticanum euntivbi supra talarem togam nigri coloris vestem albam rocchetium
Ercia si, Auditose, ne dieant,sed illas taniam seruent, quae VuI-
promulgationem sententiarum; contrarium si secerint, Pr p
225쪽
as in vita Ioaninnis XXII. . Constit. 'ε
spendantur ab itigressi Palatii, si iterato in eandem culpam inciderint, perpet lab
cio repellantur . S s. . In causis proponendis antiquior incipiat, caeteri per ordinem sequantur. s. s. . . . ὀSine voto aliorum, δe consilio nemo Auditorum sententia prostra Io. Et hine,
ni salior, sit tum puto, ut ex approbato huius Tribunalis stylo causae commisi, uni ex Auditoribus , ut eas solus , te extra Rotam audiat, de decidat, sine voto inmenaliorum, & nisi faeta verbo in Rota, non expediantur. Alia si cupis, Constitutione prςcitatam legas, prout illam legisse Ciaeonimn existimo, dum ait, a ab hoc Pontifice institutum fuisse hoe sacri Palatii Apostolici Tribunal; cuius tamen opinio , si deprimaeva institutione loquatur, ex iis, quae Gomesius scribit, & nos supra retulimus, admittenda non erit; si verc, de sorma in hoc Auditorio ,&ab Λussitoribus seruanda, ex contentis in hae Sanct ione apparet non e se. Sed de varias ab aliis quoque suriimis Pontificibus super modo procedendi is hoc Tribuitali latas suisse Ieges, & Sanct iones, prster iam re Iaras, habes mi IV. b ει Pauli V. Constitutiones videndas vide etiam, si placet, & tempus suppetit, Lilium Zecchium; d nos enim h c de Auditoribus Rots dixisse, satis esse putamus. Esset nunc de Reserendariis, tanquam de ipsi ad ius reddendum , & iustitiam exequendam a Vice cancessario delegati, dicendum; sed aptiori loco, ubi de Cardinali Praesecto Signaturς iustiti sermo erit, hos reserendos duxi. Et ad secundam partem saeu ratum eiusdem Eminentiss. Caes. Vieecancellarii gratiam respicientium, expeditionem scilicet literarum Apostolicarum,quet in Cance IIaria celebratur, iam deueniendum putaui. Non omittam tamen aliquid enarrare de Correctore Caneellari Apostolic , Qui hodie Auditor Contradictarum appellatur, seu literarum minoris iustitiae, ut ex Verbis Pii V. e apparet. Hic enim Corrector Cancellari locum habebat in Parco ma- 'iori post Vicerancellarium, utiq; assistebat in expeditione Iiteram , quemadmodum alii Abbreuiatores; ex quo orta sule controitersia inter ipsum Correctorem, &Αb- breuiatores de parco maiori, an dignitas ipsius Correctoris esset Collegialis, itaue ipse quoque esset iudicandus tanquam Collegio Dominorum Abbreviat rum; qui controuersia cum eommissa Rissee R. P. D Seraphino tunc Rotae Romane Auditori, hanc voluit aliis qu'meta sese,& Auditoribus communicare, ut inde maturius emanaret decisio, qiuta ibbs impressam i Ex qua colliges primo,hanc Correctoriam fuisse per inultds an OP collatam uni ex Abbreuiatoribus, & tunc se indebat in Pareo in loco di H eueri u gegentem, supra esteros DD. Abbre
uiatores, re in princi Q his. Hoc autem fiebat tempore Martini V. quia tunc liter iusti est e 'ntur in pr sentia Vicecancellarii, quemadmodum lite
is iocus Correctori, in quo commode assisteret ipsi Vice-uia hoc tempore Abbreuiatores erant laici, & uxorati, Mus suit Iocus dignior Correctori, vinum. I a. Secundo col- non esse dignitatem Collegialem, & non prςcedere Abbreuia-:rtio colligis, Correctorem tractare materias iustitiae, Abbreuiato- 'Correctorem posse habere sedem in Parco, quam habebatransuetudine, non tamet, digniorem, sed seruandum esse ordinem antia
I L in sacro Collegio EminentissCardinalium,de in Tribunali R tat. D. 1ο. M 37 Rota autem cur diuersimodd quandoque iudicet, rationem assere Thesaurus g vadendus. I rq grati δε unde
ideo decentiae ligis, Cotoribus. ni res vero ex antiqu
226쪽
Ancessariae nomen a Cancellario deductum puto; Cancellariorum vero Oincium antuluidi inum. & apud Caesares sutile,Honorii,3e Theodosii Imperatorum, qui anno Christi ir regebant Imperium , verba demon-- strant, a ibi, nullus , duum ad Prouineiarer sibi commi avi quemquam fς ueere audeat , eui domes Ilai, Oel Cancellarii nomen imponat, Sed hocs fg. . m.γCLςtiam Scribas secientiarios appellatos si isse docet Iacob. C ither. 'idendus, quial cum Philonis Iudaei satis insignem resert. Cancellaria autem dicitur locus, ubi acta iudiciaria scribantur, & asteruanti ir, ex Pauli IV Sanctione, e oua Cancellariae 5xatu Ecclesiastici Camerae Apostolicae σpplicantur . Verum nos de istis Cancellariis' 'n agimus, sed tantum de Cancellaria Apostolica, ubi literae Apostolicae ab Otn-ς talibus, di Mihistris pontificum expediundur, &cui Eminentiss.Card. Vicecat, cel-l rius praeest; de cuius origine tuhil certum habeo, sed antiquissima censenda est, R ς' in ante Lucium III. qui anno salutis it 8 i. Ponti x creatus suit, Caucellaria Iam esset, ut eius verba indicant. d sed ante Ioannem XXII locum hunc informem, scnulla certa lege determinatum fuisse, scribit Gomesius; e lite enim Ponti sex primus omnium Regulas Cancellariae instituit, ordinauitquθ, Suc Danauisue rem angulta: n . iuvaret, Beneficiorum etiam e lactivorum reseruatione , Ic lavas, quil, S cxa in m. 3-rentur, r.ec non Beneficiorum Annatas inueinit, cx quibus adeo magno: prouentus sibi, de Ecclesilae comparauit, ut moriens vigesies qIinquies centiim millia nutriariim rid ataui. aureorum reliquerit, ut ipse Goniesius, aliiq multi ex historacis testant ir praecipue, men Polydorus Virgilius, s qui etiam declarat quid sibi velit haec fd. rari iuuen. ec primos fritistus unius anni Beneficiorum vacantium, & conserendorum esse ait; . s. p . Videndus Seraphinus: I Nec admittit Virgilius opillionem Gomesii, dc alioru- , quos recentiores vocat dicentium , an natas istas ρ Ioanne XXII. introductas, siquidem Beneficiorum Annatas sub Innocentio I V Alaeandrol V solata; fuisse s , Hosiiensem c qui Pontificibus istis valdὰ gratus, 3e ab Vrbano IV. succe sare anno I 26 I mense Decembri sacra Purpura decoratus. 8. Id is . . uembris I 28 i. hominem exuit, teste Ciaconio b in suis monumentis non sine reclamatione consignasse, idem Polydorus stribit in haec verba De qua ouid is re Annatis ι ilicet 2 et tetrarii pereclamatum fuisse testatu γ Henricus HoHienses, qui eum Alexandro IV. Von time vixit,se Ut Franciscus Zabar litis tr idat. poisbae in Cincilio Viennen si, quod Comens V. annosalutis i3 D. Ponti a tus VII indixit, apitatum fia:ss, Ut deposito A Giatarum onere, ut 'resima pars Cecti alium Sacerdotalium penderetur quotannis
Romano Pontisci , cte. Zabareth veda sunt haec. i Ioannes And eas dieit , quod pluri, clamauit, in tantes in quδd de b o fuit ferino in Concilio Vienners scilice' D quod Cu'ia reciperet vi sinam reddituum Chri corum toti ras Orbis adfui entationem Papae, di Ga dinalium, di nihil exigeret δ ρrael tis, qui promouentrer, exceptis tax4tis DL ibi Iaborantium, di scriptorum, o si lium, tuneprouideret L gitis, Θ Nunetis, quos mittit, ct abs neret ab exaesione fructuum primi anni, ct ab exa-EItombus De arum, mihbus , quae quotidie pulla lant, dicit etiam , quod Prae- Iati deI beraγunt in Concilio, ex si te ben8, quod tan a viget insatiab fis cupiditas, qu3dsboesi ret, illuri, illa perciperent. H.ec
soluebatit, unde minus grauantur teri
Thom Campest. I Et ideo ne summus Ponti iEx in hac solatione deciperetur, Vrbanas Impraedictam Cain cellariae Regulatii in ordine sue de exprimendo 'alore
227쪽
Hodie veris non est amplius hac in re haesitandum eum nouissime habeamus Sixti VSanctionem , a qua post confirmationem aliariatia Sane tontim hae de re a Paulo IIIlI. N IV.& Pio V eclitarum, Annatas istas ad quaecum ac Beneficia etiam per Ot-dinarios quomodolibet unita, ollamuis sit. t Monasteria monialium , & Hospitallaia , extendit, redditurque ratio, quia cum Oc hae unione illarum vacatio sperari amplius non possit, ut damnum propterea ex lioe Canacrae Apostolicae, & Collegio Cardinalium, Romanae Curiae Oisci alibi is emergens carciatur, ut ibi , et . & ita dixit Rota coram Seraphino , b ubi alia multa de Ar natis,& ideo videnda. Quamobrem rectEa Mandosio e reprehenditur quidam glossator A Prasmaticae Sanctionis, dum ait. Annatam introduciam fuisse contra totius iuris Divini, de humani dispositionem ; si quidem satis legitima causa videtur , dum ex illis Summorum Pontificum , de Sedis Apostolicae iii digentiis succurritur,qua ratior.ectiam charitativa subsidia suerunt introducta,ut post alios quos refert Comesius e scribit; & Hositiensis, qui sit pra in co-trarium a Pollydoro adducitur pro validitate , licita Annatarum exactione scrip-siisse videtur, c dum ait. Poten Praelat reum Capittito suo ante eouatione actapti blice palam , Ct omnis tollatur suspicio , pro itis a causa, ct necessaria ad tem- ραι licite retinere prouentus Pen Piorum vacantum : de reciditur ibi ratio videnda fama propter si Praelatus hoc in Beneficiis agere pol cli, multo fortius Papa, cuius anchoritas omnem smoniae labem cessare facit in iis, quae de iure posititio, aut ordin tione Ecclesiae vetita eiu eni,Mandosio I teste. Adde etiam, non soluin per se ipsu , de ad commodum sedis Apostolicae Summum Pontificem has Annatas exigere ponse, sed etiam Principibus laicis illarum exactionem ex causa concedere, prout a Bonifacio VIII.post relatum in albo Samstorum Ludovicum Galliae Regem qtiae solemnitas in Vrbeueteri Patria mea celobrata fuit anno a partu Virginis tr 7. vi in datae iiis Constitutionis θ legitur Philippo Pulchro didit S. Lxidovici filio ccincessas inita se testatur Petrus Gi .d liolos i quia Papae voluntas pro ratione in Beneficialibus habetur, cum in illis habeat plenitudinem potestatis, ut Hieronymus Gigas K aia firmat. Sed iam satis de Annatis dicium, reuertendum est igitur in viam , ad Cancellariam scilicet,quam diximus a Ioanne XXII formam, & certas leges accepisse, ideo huius harmoniae laus tota ipsi Ioanni tribuenda erit; fuit enim inter caeteros mortales non sollim eruditus,sed in rcnse citriosus, Francisco Petrarca I teste, qui addit, repertoria, seu indices sibi ordit e alphabeti consecisse, quibus laci id res omnes in promptu,' ad manus haberet. Verum Ioannes in suis Regulis id unum egit, ut Abbreuiatores instrueret, quomodo literas in Cancellaria iiixta Supplicationum varias signaturas deberent expedire, quas Summi Pontifices deinde magis auxerunt usque ad Nicolai Papae V. tempora, qui omnium Pontificum primus praedeceoruutiliores Regulas colligens ac plures alias iudiciales addens,eas omnes in eo statu, in quo nunc repetiuntur, deduxit, quem Succei res pro se qliisque sequuti sunt, itaui statim atque quis Summus Pontifex renunciariis est, Regulas Cancellariae promulgari mandat, ut ex Sarnensi m liquet. Libros vero, in quibus Beneficia taxata sunt, de quibus etiam Cancellaria in expeditione literarum Apostolicarum utitur, a praedicto Ioanne XXII. inuentos fuisse, ex coniectura satis probabili nempe store-norum mentione, quae ibi fit,&cuius monetae nomen sub eodem Pontifice inuent linsuisse constar idem farnensis n colligit, subdens postea, librum primum taxarum . Ossicialium a pio II propter nouam creationem Abbreuiatorum ampliatum fuisse rSixtus etiam IV. qui longe plura noua Osficia creauit, easdem taxas locupletiores reddidit: Leo X. qui pariter innumerabilia officia noua induxit, eas in immensum creuit . Silentio tamen inuoluendum non erit, quam plures a tutione taxarum Cancellariae exemptos csse; praesertim Summi pontificis, de Cardinalis Vicecancellarii similiares , ita Sixto IV. o mandante. Cum autem de Cancellaria satis dictum vita deatur, ad Osficiales in ea interuenientes deueniendum est.
228쪽
. TT Vius nominis, Regentis, et hi mologiam pluribus exornat Mandosiis, a qu A1 si cognoscere cupis, di otio vacas, apud ipsiim vide; nam etsi de Regente in loeum Auditoris Camerae suffecto loquatur quod quidem ossicium a Paulo IV. erectum, & institutum Pius IV. successir siabstulit, & destituit nonnulla tamen ad hune Cancellariae Regentem reserri possi in t . Sed magis apt8 ad rem nostram idem hiandosius b scribit in haec verba. Regens Cancellariae absque vr.ιnu Referendary, di Cardinalia, eel alterius Praepogiti adsignandum Commissiones iu 3itiae , gnare, di expedire poterit ex eius propria facultate, hoc modo videlicet, Auciit Magister Iulius, eitet, inhibeat,procedat, ut petitur, cor tu titia aetat, ire. Cuius facultatis
fundamentum in reg. 3. de potestate Vicecancellarij,& CancelIariae Regentis habes. e Et omnes causas, quae sunt de communi iustitia , posse Cancellariam committere.& per consequens potestatem absoluendi, dixit Rota Romana apud Bella mer. d in quibus tamen opus est plenitudine potestatis Papae, ut committere causam pendentem in partibus, Cacellaria manus non apponit; ut Felinus e ait: Sed alias nuidem causas, quas Cancellaria committere valeat, vel nequeat, enumerat Marcire saniis fvidendus. Reddit etiam ibi rationem , quam hodie Vicecancellarius per se ipsum Commissiones non fignet, quam rationem ignorare scribit Gomesus; g ait enim . Marche sanus. Esia Vieetaneellarius tot, tantauὸ ne Oeta explere non vale eum prae saeptini Ultra ea, quae Oscium Canceltariae tangunt, ratione purpureae Dignitatis aLyseeiam arduis rebus sit impeditus; prout Eminentissimus , ac Reuerendis,. D. Franci sciis Card. Barberinus in Pontificatu Urbani octaui, qui eiusdem Pontificis nepos, toti Ecclesiasticae Ditioni praepositus , & in maximam Pastoralis solicitudinis partem a patruo ascitus, aliorum ministrantium ope, Si labore iuuandus, subleuandusq; suit,& Regentis Cancellariae ossicium suit instituendum. qui quidem Regens nedum Commissones, ut diximus, signaret, sed literis Apostolicis in Cancellaria expediendis, ea qua decet vigilantia, & animaduersione praeesset. md attinet ad Commissiones signandas , iciendum est, Regentem nedum inacausis, qtiae vigore suariam facultatum Vicecancellarius committit, sed etiam in iis, quae ex Signatura gratiae,vel iustitiae in executionem eius,quod in rescripto continetur, iudicem ad sui libitum deputat, sub hac tamen distitiinione, ut in causis praedictarum Signaturarum rescribat. De mandato II. N.Papae audiat MagiHer N. in alijsveto, ut sit pra dictum est, simpliciter dicat. Audiat Magiriter N ita tamen, ut pariates ipsius D. Regentis sint, iudicem selum dare, nec rescripti formam in supplicationibus appositam immutare valeat, ex codem Marciae sano, b reiectis aliorum, qui contrarium scripserunt, opinionibus, liquet. Hanc vero facultatem,& iurisdictionem ab Eminenti sis. Card. Vicecancellario D. Regens acquirit, ut a Sixto IV isancitum habes, S a Sixto V. K confirmatum inueDies . . Verum quia Vicecacellarii facultates nedum in ijs,quae ad iustitiam pertinent,sed etiam ad gratiam reseruntur, ut supra diximus, sciendum est,quoad virumque caput D. Regenti communicatas esse . Iam satis de iustitia dictum , siquis plura cupiat, auctores iam relatos consulat. Nos enim ad gratiam, ad expeditionem scilicet literarum Apostolicarum sermonem nostrum dirigimus. summus itaque Ponti sex cum plenissimam ,& omnimodam habeat potestatem cose redi Ecclesiastica Beneficia, I multorum ministerio in hoc negocio perficiendo utitur,inter hos autem mitiistros Vicecancellario excepto Regens Cancellari primum Iocum obtinet: hic enim in Parco, qti in vocant maiorem, cuius etiam significatione ni infra declarabimus, cum Abbreuiatoribus sedet, & receptis Bullis M. Custode Cancellatiae, a quo fuerint hae iudicatae, seu collationatae, respicit, &si placet, easdem alteri ex Abbreuiatoribus iterum iudicandas, di collationandas pro suo arbitrat , dare poteriti exinde Bullas a supplicationibus separat, easdemq; ponte ad Paricii , N li Bulla gratiosa fuerit, manu sua in margine ponit , maiusculum a dex-
229쪽
ero latere, ea sinistro unum I. longum, postea eertis lineis circuit Scriptorum, &Αbbreuiatorum taxas in B illa descriptas; quo facto stiper quodam scamno Bullas Ponit, quas deinde finita Cancellaria de manu ipiis Rcgentis Plumbator recipit.&ad Ossicium plumbi deseri, ibio; nuntisma plumbeu ex quo Bullae nomen effluxit ab uno latere SS. Petri, & Pauli imagine, ab alio Pol. tificis regnantis nomine inscul, ptum, cordulis quibusdam alligatur, Vestrio a sic dictante. Regentatus ossicium, sicut & alia Cancellariae ossicia Precio nummario compara tur, per obitum Obtinentis vacat, cedi tament, & refigi.ari potest; siquidem annis, quibus in Curia versiatu, stιm , quatuor agnoui Cancellariae Regeries Primus suit R. P D. Aloysius Gallus AuxiiDanus, Cardinalis huius cognominis nepos. Secundus, eui a praed. resignatuni fuit, A. P. D. Dominicus I inellus,Cardinalis Pinelli lanuensis pariter nepos. Hic velo recepta pecunia ab ipso in eπptione soluta, R. P. D. Angelo Androsillae inter primarios olim Romane Curiae Advocato, & a Gregorio XV. Basilicae Principis Apostolorum Canonicatii decorato, nec non inter utriuseu Signaturae Reserendarios adlecto, Regentatus ossicium ccssit. Nunc autem eodem munere fungitur R. P. D. Iulianus Amadeus Romanus. Est etiam sciendum, hoc nomen Regentis a recentioribus inuentlim, siquidem in Constitutionibus Martini V. ι 3: Sixti IV. e Locuta ter,ens, seu Praesidens in Can cellaria dicitur. Versim Sixto IV. sedente , ossicium Regentatus, siue Cancellari et Praesidentis, aut Locum tenentis ad nutum Vice cancellarii amoueri posse ipsius Pontificis San ctio indicat, d ubi etiam habes, qu nam sint huius ossicii emolumenta Ioannem Baptistam Ferrarium Cardinalem S. Ehri cogoni ab Alexandro UI. sacra Purpura decoratum , Reserendarium domesticum primum, deinde Datarium, &postea Cancellariae Regentem fuisse, & rerum ad Romanam Cancellariam spectantium exactissime commendandum scribit Ferdinandus Ughellus; e addens, ob eius mortem delatam esse in Fisti m ipsius Cardinalis opimam haereditatem iii pra octuaginta millia nummorum ali reorii maestimatan Francisco fratre, qui ad Urb.m triduo ante accurrerat, incassum reclamante . Ancircam quoque de Ualle Romanum Episcopumq; Melitensem, ante quan . a Leone X. in A. creatione anno alutis is 7. inter Vaticanos Senatores renunciaretur, Cancellariae Apostolics Regentum fuisse, Ciaco
Do Asb euiatoribus utriusiue Paret.
Ixim trς, Regentem Canee uariae sedere in Parco eum Ab breuiatoribus; Parcas autem appellatur locus, vhi ad eorum munia exercenda hi sedent. Nunc autem videndum est de numero, dillarentia, qualitato, origine, & offcio Oontinorum Abbreuiatorum, & cur hoc nomine nuncupentur. Dicti si ni igitur Abbreuiatores, quia breui compendio impetrata a Pontifice in sut plicationibus concipiunt, &postmod viri latius extudunt in Ilieris, ut Parisius g obseruat. Et, ni salior, proximi libellorum apud In eratores antiquitus dicebantur,ut ex iis, quae Lucas de Penna b docet, colligere fas est, dum ala Pyoximi libello=um erant illi, qui reeipiebant Abel , qui in Romana Curia diruntur Supplicationes, vel in Curia Regis nostra petitiones, possquam signatae ineu decretatae te Prineipem fuerant, quiqri debebant eas regisrare. Haec Lucas , qui tamen in ultimis verbis de Registratoribus t quod esto cium ab Abbreuiatoribus longὰ distatis, ut dicemus infra 9 loqui videtur,quamuis idem Lucas i alio nomine Registratores appellet, nempe Proximos dispositionum, his verbis: Proximi veνδ dispositionum erant, visunt hodie in Romana Curia Regi Iratores, cto Abbre illatores vero in totum sunt septuaginta duo: alii tamen de Parco maiori, alii de Pareo minori dicuntur; minores a r. sunt maiores I 2. reliqui vero examinantes literas in prima visone, qiii sunt 38.etiam Abbreuiatores nuncupantur,&Vnum Collegium inuicem constitu ut i, vi Sixti IV. verba declarant, X clum ait. Ordina
mus, quod de caeteroperpetui uιuris temporibus in Cancillaria Apostolica , praei alios
230쪽
NOIITIA CARDINALAT CAP. XXIL 113
alios eius m suus,sint,c esse debeantseptu.urintaduo Abbreuiatores dumtaxat, intre quos duoiuerim praesidentes in Pareo maiori,υgintiduo de Pareo minorni reliqui Ue examinantes literas in prima vi one Abbreuiatores nuncupentur , ct exictant, er Onum Collegium inuleem eon tituant, qui Romano Ponti siet, ct ies Roderieo , ac Visecaceuario pra tempore existenti dumtaxat, nemini alteri sub te Ηςc Sixtus.. Qis propter si Papa de Abbreuiatori biis generaliter loquatur, tam minores , quam A maiores comprehendit, ex decisione Rotae Romanae apud Puteum , a &Cherubi- .
Verum nonnihil inter se differre constat, siquidem Abbreuiatores de Pareo malo. ii e2 supplici libello a Pontifice signato literas Apostolicas gratiosas dictant quo- b ad Auliam r. rum diastaturam minutam appellant N postea Bullam expeditam examinant: qui N V.M M. vero de minori Parco sunt, postquam Bulla ad eorum manus peruenit, recepta por' itione sibi tangente,ad maiores Abbreuiatores easdem remittunt,Vestrio, e & Tho- Iosano d hoc attestantibus.Et hi maiores Abbreuiatores finguli substitutum habent, 3. minores vero non . Secundo disserunt, quia Abbreuiatores de parco maiori tan- dis snt iunquam Romanae Curiae Praelati habitum violaceum, cappam,& rocchetium induunt, locum in Capellis Pontificiis habent, ubi primum ad hoc officium fuerint assumpti, 'B utriusque etiam Signaturae Reserendarii dicuntur,de ex ipsis unus in Signatura gratiqe oram Pontifice adeste debet, panem honoris, & vinum tanquam Papae familiares a Palatio Apostolico recipiunt,ex concessione Pauli V. e Alij vero Abbreuiatores de . ni. risu
Pareo minori simplices clerici, & quandoque etiam laici sunt, uxoremq; ducere Dr. nou. rem. s. non prohibentur, Sixto IV. permittente .s Tertio differunt ratione Dignitatis; Αb- - 12 breuiatores enim de Parco maiori proximiores sedent Viceean cellario, ex quo di-
gniores dieuntur, Chaslaneo g teste Q rto differunt ratione pretij; licet enim I is,hali,
ho certo pretio comparentur, ad ipsius ementis vitam duratura , pretium tamen munia. par. i. longὸ diuersum est; nam maiores decem millibus circiter nummis aureis v ndunt, ebsideri II.=I2.
minores vero bis millibus,plus minusue, iuxta temporum varietatem venundar solent.
C Hanc vero differentiam inter maiores, & minores Abbreuiatores, Benedicto XII. Pontifice sedente ignotam sitisse, quia nondum instituti fuerant de Parco minoria di . . - L, cit Rota Romana apud Puteum, is ubi etiam habes, praedictas differentias non esse , in in substantialibus. Sed magis aperte loquitur Panti inius, i dum ait, AbbreuiatO Mἡ .
res de Parco minori a Pio II. institutos seisse; inter qiios Ioann m Baptistam Plat - 1RPamia. nam ascitum filisse,ipsemet Platina K testatur, addens, abi, di ali is, qui hoc eme - x iis vita Paulirant Oiscium, a Paulo H. ablatum, & supprestum; & quoniam nimis audactὸr loquu- Πεtus suerat, in carcerem detrusus, ut inde eximeretur, Cardinalis Papiensis patrocinio usus est, ut ex eiusdem epistolis liquet, I viden. Verum ab humanis Paulo II. iam sublato, Sixtus IH Abbreuiatores istos de Parco minori restituit, suOq. DiplO--.1ia male m in perpetuum confirmauit; & Polydorus Virgilius Π suis monumentis ita . Lao. o 13 i. II commendauit. Pius seeundias Ioannis exemplum sequutus Breuiatores creauit, in m C . 6. q. ordinemq. redegit: hos baud ita multὼ ρο Paulus exautorauit, Sixtus deinde re- rEt quare hoc egerit, idem Sixtus satis aperte narrat. O Sed Martino V. 'sedente, qui per annos o. pIuΩὰ minus ante Pium II Bzati Petri Sedem obtinue - ω. sp;is, Liado, rat, Abbreuiatores fuisse in duplici differentia, ex Diplomate ipsiuS Martini p li- . .M.C u. t ε quet, dum alii Notariis Apostolicis assistentes erant, alii ve. Cardinati Vicecancel- ct x. virin. Iario et Verba Constitutionis sutit haec. 2uὰd si Notarij Apostolici, ae eorum Abbre- putatores, era* in lanitia, ct etiam gratia literarum ApoDosicarum Abbreuiatores 'laxam nimiam pro minutissuis petierint, dici omissis aliis, ad Vicecance Zarium, WIi o ab te, ad eius Lommeen ontem, seu Praesidentem in Caneellaria habeatur recursus, qui deliberatione habita,eum Abbreuiatoribus a se tentibus eidem Vice n- Π cedario in expeditione liter iam Apo bearum exesuspra dieios ad debitam redueat μ moderationem, ere. Quibus ex verbis clam colligitur inter Abbreuiatote s differentia, ut alii scilicet cum Vicecancellario iudicent de excessibus,alij vero condemnen- . rur, di poenas luant, quando excesserint, atque ita alij maiores, alij minores erant. Et hoc idem colligere fas est ex eadem Constitutione, g dum Ab breuiatores Vice- , vi cancellario assistentes, nisi praevio examine, ad Ossicium exercendum non sunt adiamittendi, quod in aliis Abbreuiatoribus non requiritur. Sed forte M tinus hoc nomine Abbreuiatorum non Vicecancellario, sed Notariis Apostolicis assistentitim
voluit comprehendere Minultos, de Oinciales omnes in expeditione literarum Apo-