장음표시 사용
191쪽
ram potu S longam non patitur . Ita quaeso thm Caius: rem gratissimam mihi facies; haereo enim adhuc in sale bra . Tum ego : Adverte animum , attento opus est . Speculum primo cavum murorum in vertice ita scite, apteque locavit, ut recta ad Solem convergeret, sutimq; in sinum radios exciperet , e X quo illico repercussi , unum in punctum certatim universi adunantur , eoq; in loco tantam coacti vim concipiunt , Ut non plumbum modo, sed duriora etiam metalla liquefaciant. Hic
Manlius ; Nempe ut tritum illud , vis iuncta fortior . Cui ego; Recte extimas; sed pergamus porr5 , iam enim Arabicae odor fahae diffunditur. Hoc in puncto , ubi foculus est , annulus ille , ita collocatur , ut eos radi OSeXcipiat , quos statim ac recepit , parallelos , ut aiunt, remittet . illi hoc modo emissi . in virgulam tum lucidam , t iam igneam, quam longissime excurrent . Atque haec est divina illa virgula, quae quacunque pervolat in Cendia e XCitat, omniaque comburit. Velum haurito jam
193쪽
Universa Amalphis, atque Surrenti ora, ct Surrentinum rus describitur ; operisque insitatum
Utrent nas 2Estates scripturus Ope uti Istresa Amal. rae pretium duxi . si in ipso operiS phis, atq; surteiaeXordio Surrentinum nostrum spe ο δ spectanda lectandum legentibus exhiberem : at que illius situm quamma ime possem graphice describerem ; ut Rquodammodo oculis contemplarentur pulchritudinem , & amoenitatem
loci . & quae dicenda sunt facilius intelligerent , plurimum enim confert eius loci cognitionem , ac depictam velut imaginem habere, ubi aliquod factum esse narratur, quod vel audiat quispiam , vel legat: ut illis notitare mos est, qui fahulas dare consueverunt: ne verti manca sit descriptio, ut saept- numero cadit perquam incommode, cum quis compendio plus aequo studens , rem implicat verius, quam eXplicat idcircb paulo altius eXordiar.
194쪽
Ad extremam oram Campaniae, qua Sarnus fluvius Pompeianum interluens.se se in Craterem e XOnerat , ab Italiae continente lingua educitur, Sc ad XVI. millia passuum excurrit: a Meridie Paestano sinu , a Septentrionibus Cratere alluitur : ad occiduum vero Solem Capreas obiectas habet : a quibus freto IV. millia passuum disjungitur. Praeruptis primum , atque altissimiS montium verticibus. qui sunt Apennini in Sub vesperum Vergen S ramu S, attollitur. Mox in aequiores colles demittitur et eXin modice iterum assurgens , longius eXtenditur, quoad demissis tandem ru-ubh, iis, tu, p bu , finiatur mari . Altior VerteX, qui Stubias inter .&uade dictui. AEquensem Vicum fastigiatu S consurgit, Lactarius idcircb. ut arbitror, appellatus, quia identidem hyeme altissima nive candicat: aequiores sunt colle S Surrentini , quos incolaetii, , in Cermen nam indigitant . Postremum verb iugum , Miner.
brum a Graecis vae promontorium est et ita vocatum a Deae delubro, quod
DdM-- Gloecos olim , qui terras hasce primi incoluerunt, fabricassse, memoriae proditum est et illius vestigia adhuc extante nimirum pavimentum opere tessellato, eq; perlucidis lapillis affabre coagmentatum et S columnae marmoreae , in qua-mum capitulis nod tuae, Palladi sacrae , insculptae sunt . . Meridionale latus , Sc si saxis, scopulisque asperum, Rcultus minime patiens, tamen convalles plurimas, & maritimos colles habet amoenos aeque, ac feraces: accedit hominum industria , quae ibi major esse consuevit, ubi minus terra subministrat. Ita enim hominum genus est, ut indigentia solers . Sc patiens laborum fiat x ubertate verbdeses, & amans voluptatis, Sc otii . Hinc videre licet durissimos vertices emollitos, victamque silicum pervicaciam :S qua oleis , qua citriis, qua malis Atlantaeis pulcherrime convestirit sicubi vero tellus paulo mollior est, S succi plus habet, ibi pectita magis: ct vel vitibus consita est ,
vel pomis: nempe nullum tam asperum saXetum , in quo agricolarum industria non elaboret. Universus orae tractus tot urbibus, ac oppidis, tot villis , ac vicis refertus, situtam eleganti, tam vario, ut praeternavigantibus iucundis Amalphi, Nata simae scenae , ac sese identidem variantis, speciem praeseserat. ticae Pyxidis in. In theatri medio sedet Amalphis , olim emporio , S com- i*' '' merciis celeber ima, cui ob nauticae Pyxidis, divinam pene di Xerim , inventionem , navigandi ars 'quam plurimit m debet . Aer hyeme apricior , ac temperatus , aestate vero frigidiusculis afflatus auris quam placidissimus . Ora omnis maritima reductis sinibus commoda , fontibus irrigua, atque antris quam plurimis Sc amoena, Sc opaca: mare ver d ipsummaXime piscosum est, prorcipue ad Silenusas, quae insulae
195쪽
turrIta: quas specular non longulo a litore spatIo absunt: quae cum thymo fere semper vi rescant , laetissima vervecibus pascua suppeditant. Septentrionale latus . quod circumflexu suo alterum
Crateris orbem decircinat, atque illius laxitatem coarctat, felicior, atque uberior est. Primae Occurrunt Stabiae, maritimum oppidum , ct civibus frequens , S portu commodum a sinistra altissima rupe cingitur et deXtra amoeriissimos colles, & aequiorem planitiem habete cui vel hibertate gle- hae, vel cultu nihil admodum est. , quod accedat : colles,
qui vicis plurimis incoluntnr , & vino nobiles , R pomis omnis generis laudatissimi: felices mons umbras, & gratos aestate recessus exhibet. Mille passus a Stabiis apricus collis eminet, in quem fallente sensim clivo , litus assurgit: in illius vertice insigne Virgini Fanum dedicatum est. Hinc
ad III. passuum millia, quod terrae spatium interjacet, qua rupibus , qua scopuliS , quibuS Ora omnis praetexta est , avium, atque impeditum , Deinde opportunum in sinum curvatus : erumpitque statim in collem , cui Victis YE-quensis impositus; ex in in alterum se sinum incurvat. Oppidum accessu non adeo facile .: verum uhi connisus in altum evaseris, illico viridissimi colles , arboribus investiti. amoenissimae valles, vel pomorum, vel vitium feraces, tibi sese visenda praebent mirabili voluptate: in hisce verb val. libus propter opacitatem , sero gemmascunt arbores , seroque fructus maturescunt ; idcirco id temporis , quo alibἱ desinui , hic incipiunt, annique ubertatem quodammodo amplificant, altiora vero montium juga , qua OlivetiS, qua
quercetis passim nemorosa. Descendentibus iterum ad mare alta , ct praedura rupes occurrit, quae e mari tam recta surgit, quam quae rectissima; ut illam ad perpendiculum exegisse naturam credas,
intercisa passim silice , ac pendentibus supra in Ais , quasi iam
ruituris non minus iucunda Visa , quam horrida. Scutalo monti nomen vulgo factum est, quem ut primum superaveris, statim Surrenti simas, laXati instar arcus , sese oculis aperit, prospectu tam amoeno , tam pulchro , ut nihil su-Pra. Gemini in utroque cornu montes , humiles in medio colles sinum universum ambitu 1V. millia ferme pati uum complectuntur e supra colles aequa planities patet tot Vicis, ac villis habitata , tot frequens aedificiis, tot consita ar-hor bus , tanta Varietate , atque elegantia , ut tota quas 'ta est unum pomarium videatur : altiores illum colles alii
coronant, qui S ipsi sylvis, ac villis ornatissimi pulcherrimo quasi theatro, theatrum ambiunt. Ad eAtrem tim Surr
196쪽
lentum est, urbs thm nobilissima, tum antiquissima . quae ob loci delicias Sirenum domus , a quibus nomen sortita est . haberi meruit. Sed iam tibi Surrentinum promontorium praetervectosantis alter angustus magis , magisque arcuatus sese oculis osseri , quem Surrentinum hinc, illinc Lubrense promontorium CM. admodum passuum intervallo di stantia , coercent ; ac terminant: acclivi, apricique colles, oleisque vestiti., Caveaeque prae se speciem gerentes, viridissimo qua- v ii, , obii , si istris sit um cingunt, atque intercurrunt : a Pollio Fe-yetice exuuaa. lice nomen obtinet , qui hic superbissimam olim villam extruXit: & duobus fanis, Herculi uno, Neptuno altero cxornavit : illius monumenta ; quae ab iniuria temporis adhuc vindicantur , vel in ipsis ruinis admiranda sese com
Super est ultima lingula , quae ad promontorium usque Minervae sensim acuminata procurrit, maritimi vel hic cobles laxioris instar theatri modico MXu curvantur, qua pro Time mare spectant , quamvis natura duri, praemolitii tamen arte , densis oleis perpetuo vernant: super ores benigni magis, ac liberes; idcirco qua vinetis, qua pomariis laetissimi , summa iuga in planitiem eXtenta apriciora magiS, Cererisque feracia et venatui etiam, & pascendis gregibus Perquam commoda ς' quippe quae thymo , atque huJusce modi odoriferis herbulis toto iere anno virescunt . MajO , Cum primum veniunt e transmarinis regionibus, Auguilo, S Septembri, cum in novos lares commigrant, tanta con is turnicum copia : tanta item ficedularum toto Autumno: tanta turdorum hyeme, vel retibus, vel sclopis capitur, ut incredibile cuique sit . Plurima per colles oppidula, hac, illac , vellit sparsim consilia frequentius habitantur s quae Cuncta , uno , eodemque vocahulo Massam ad delubrum incolae in digitant . Aer in toto hoc terrae tractu saluberrimuS: coeli temperies , etsi hyeme duriuscula ob Aquilones, quorum flatibus eXposita , aestate tamen elementissima, ac
placidis continub Zephyris perflata : imb id temporiS, quo alibi serventissimi sunt aestus, hic ver tepidissimum et mare tum ob multiplices sinus, ac recessus, tum ob molleS, Rpiscosos scopulos hospitalissimum est: au summam , ita feli καst e Xiqua haec terrarum particula , ut nihil felicius esse
Sed iam in Surrentinum , cujus gratia isthaec narrata a. i. hi a sit,int , duducam , Insta lapidem ab urbe Orientem versi S , quo lRta viretis , opaca arboribus , Villis , ac vicis
frequentissima ad Vici montes pertinent inurremi Campo
197쪽
ntis . amoenissima villa est in colle sita e, ex quo totius . Crateris quaquaversus prospectus patet et qui quidem tam pulcher est , quam qui pulcherrimus . Dextrὶ AEquensis
Vci colles aprici, ac virides non longh apparent: quos supra fastig ato eminet vertice Lactarius , cujus praeruptae, nudaeque rupes, vel horrore ipso oculis placent. Longius vero, hiceps veluti Parnassus , Vesuvius cernitur: qui suis Interdum flammis scit ad voluptatem praelucere et ad illius radices Pompejanum hinc, illinc Herculanum , universaque Campaniae ora, quae monti subiecta est, passim vicis, at- quae aedificiis dis india , viridumque arborum textu inter- picta, meta oculos pulchritudine, mira varietate dele Stant. Larva Surrentum est , & viridissimus collis : quem mori interminatum sequitur mare: ut haberet, qua latius vagaretur obtutus , & iucundior esset Varietate prospectuS, quem iterum finiunt renaria , Plochyte, Misenus , Bajae, Pute-li ; supra quos illinc Gaurus, hinc verb Phlegra conspicua est , quae interdiu candicat , noetii verb , erumpentibus interdum flammis, coruscat: saepenumero adeo reboat, ut adhuc decertare ibi cum gigantibus Herculem credas. Contra vero in scena veluti medio Antinianus ni mavis ab Antonii villa dicere Antonianum) consurgit, in cuius clivo regina urbium Neapolis sedet : qua longe spectantibus
nihil admodum est , quod pulchrius videri possit , Nam
vel altissimos templorum tholos, vel turres celsissimas, vel amplissimas arces , vel eminentia aedificia , vel florentissimam collium coronam , Vel extensa ad instar urbium suburbia prospicias , incredibilis profecto multitudo est , atque in-ἰatiabilis varietas , quae stupore ocialos , Voluptate animOS, admiratione mentem continuo pascant . Ipse etiam Crateris sinus, cum pacatum est mare, modb leviter crispatus Zephyris, veluti lasciviens, mira oculos afficit delectatione. E' colle ad Oram maris in ipsa rupe eXtructa Via est, quae partim Patet sperta, partim vero cor redia , per illius viscera se insinuat, serpitque quasi Maeander tortuosa . Ubi ad litus veneris , plurima reperies antra ad captandum aestate frigus opportuna : Sunt etiam eXporrees: in mare
scopuli herbidi , Sc odorosi , quibus assidens , vel erudita lectione otia , vel pisces fallas arundine et circum eAcisa in rupe sedilia , quae dum alternis adlambit mare , strepitu suo
canor OS fluviorum cui ius imitatur. In colle fruetiferae pas- Arboreι sim arbores solum in umbrant , distindlaeque in certos ordi. Des , veluti in sua regna . Hic vites pampineae vel nixae
ii dicis , vel astaciatae pendent e populi S : nexique lanetis yalmites gravibus curvantur V via . Hic Nuces juglandes ,
198쪽
Graecae, atqUe Avellanae longo ramorum teXtu sylvescunt: illinc Ficus quam plurimae , Herculanea nimirum , Albicerata , Bisera , Lydia mammillana , Alba nigra, Duri coria, atqDe Africa foecundis ramulis mire luxuriant . Ibi Pyrus Aniciana . Cirrita , Graecula , Orbiculata , SeXtiliana , cumque Volemo Valeriana sera , laetissimos pondere ramos demittunt non longe Prunus , ac malus Amerina , Coccy. mela, Appia , Ρunica , atque item Persica, Armeniae, &Praecoc s mirabili ubertate pubescunt . Illic Castaneae , altaeque Fagi patulam spargunt umbram, frigusque suppeditant. Hic perpetuis vernat frondibus Malus' Atlanisa : Rmodb argenteis floribus, modo aurea pomorum s hole m gnara sibi admirationem conciliat , miram animis exhibet voluptatem e parietes florentes semper Citrii Attalico velut C pere convestiunt: subter verti flores virescunt, & herbulae, quae Phrygia quasi acta solum variant, atque inter pingunt i Non desunt aves quam plurimae , quae per dens
arborum frondeS circumcursantes concentu suo aures hian-d me demulceant . Quin canorus ipse Zephyrorum flatus, in arborum fronde S allisus, atque repercussus , certare cum authu S cantu videtur. Est tandem in horto Xystum s subdialem ambulationem latine dicimus qua deam-hulare possis tum animi, tum valetudinis causisa , S genialthus cum amicis habere colloquia . Est etiam in ipsa coli s crepidine Galopsis imposata s liceat, sic reddere , quem vulgus Italorum pulchrum prospectum appellat . Est autem edito in loco extructus fornix testudineatus, quatuorque columnis, seu pilis, quae marmorato cXpoliri , ornarique solent , innixus et e X quo quaqua versus liber prospectus patet ) ubi ram defatigatus ad aspectum maris sub umbra sedere queas, ct vel prospediti, vel otio ad satietatem recreari . Atque haec est villa Surrentina , quod thim vale tudinis, tum st udiorum causa me recipit aestate, & quam
long sit me a chiri S tenet. Parthenius ru- Ηic me rusticantem saepius cule amici modb e vicinis sic/Π id ivx ' locis modi, Neapoli , vel henevolentiae , vel oblectatiQ-im tui. nis gratia con VCuiunt: ego illoS pari cum humanitate,
tum vicissitudine ossiciorum excipio , mensaque eci hilaro . quae quidem neque poculis obruatur , neque ferculis lasciviat : sed quae Platonicum philosophum condeceat ne
ver b tempus totum vel otio transigatur , vel abaco , Stat runculis , trudiculisve conteratur nihil enim adco micordi est , quam tempus ne lacerem ) eruditas confabulationes vel inter epulas , vel inter deambulandum habemuS rct has quidem de rebus vel eruditis, vel curiosis, ut Va-
199쪽
εIa fert occasio , ct varius item genius amicorum : quas moκ ego post illorum discessum stylo facili , & minime
moroso commentaria refero et id vero post somnulum meridianum , in quo tempus, quae levioris sunt operae reicio : mane enim , cum vegetior est animus , mens expeditior , maioribus operibus incumbo . Haec vero commenistaria , quae Surrentinas restates vocare placuit , ut per succisiva tempora illaborata exciderunt , eXponere visum
est : non qub velim illiS vel politioris styli , vcl reconditae eruditionis mihi laudem comparare sita me Dii ament, ut ab hac sum maxime alienus ς quippe qui pulchre mihi ipsi notus ) sed natura enim impellimur ut prodesse velimus quamplurimis ) ut iuvenes nostros , quos saepe
Verbis admonueram, eXemplo nunc doceam , nullum esse tempus , quod sine aliqua eXercitatione praeterire patiam tur , ita enim fiet, Ut cum eruditiores, tum probiores mam
Nimo vel privato, vel publico hono quam facile evadant, quod si obtinuero , magnum me suscepti laboris fructum
Si mos sit Indis quotasuis die regi natalitia , illum ponderare u quo id apparatu sat , atque illius immensae divitia describantur . CVm 'ςygpnt' ad Vesperam die, aliquantulum nI-mii se se calores fregissent , me Quinctius , SLucilius adeunt : ingressique cubiculum : Quid tantum, inquit Quinctius, in Musaeo hoc tuo sedens ad mensulam istam qua lectitando , quaseribendo carthis impallescis nimio tu certe studio , ac tuis istis versiculis mortem antevertes . Cui tum Lucilius: Ne, quaeso, Quincti, hoc illi des vitio : nam etsi hujus modi veneno fatum praeripiet, non sane totus morietur ἔquod quidem illis accidit, qui nullum sui monumentum posteris relinquunt. Et ille :Jam id consecutus est , ut post mortem in elucubratis hactenus operibus, quam diutissime vivat et quid igitur opus est , ut magis adhuc, magisque defatigetur, seseque interimat id vero sine piaculo haud quaquam fiet: siquidem partim interest, si quis ferro, aut calamo sibi necem consciscat. Utinam ad manus mihi esset speculum , essicerem prosecto , ut ipsemet suis oculis inspiceret, quam macilentus sit, quam pallidus . Cui tum
AEgo et Quam belle , Quincti , quam diserte agis caussam
200쪽
tuam. Tum mihi ille: Quorsum istuc P non en Im Intelligo. Et ego: Dicam plane, & aperte : non tibi cum Musis erudita sunt otia. At Quinctius : Itane tu me negligentiae accusas 2 attamen fateor: nolo enim, ut tu facis, ante diem consenescere. Surge tandem , ct nobiscum descende in hortulum, ut molemus tantisper corpuS, ac si lubriores auras captemus ; istic enim aer tibi certe perquam noX Us. Surge, age, neque Velis quasi claudus sutor sedere hic totos dies. Ttim Lucilius : optime Quinctius, age iam : laxamento tibi opus est , quippe defatigato , ct inclinato iam Sole , si lubris est deam hulatio.
Tum ego: quoniam re vera laborare mi caput prae nimia lectione coeptaverat, assurgo: assumptoque tantum pileo, cum haculo , soleatus procedo. Ubi vero in hortulum ventum est, illicd per Xystum , quod altae , frondosaeque arbores obumbrabant, deambulare coepimus dum autem deambularemus , me Quinc tius rogat , quot post meridia-a, ,hὸ isti, Dum soporem Versiculos concinnaveram. Cui ego. Haud 4ri,il l bilii equidem insanire soleo post prand tam : sed variae erit ditio- fuat lactitandi. nis librum lectito : sic enim animum erudio , caput non multum fatigo. At ille: laudo tuam istam consuetudinem, quam studiosi omnes imitati deberent. Sed cedo , quid eru-Dε indorum diti perlegisti P Tum ego: Perquam lepidam hintoriam de Regς lepid' Ni' Indorum rege, auem quotannis, dum illius dies natalitius natalitio pondeis recurrit , ponderari mos est et quod sit gravior, quippe pm-rat a οβ es. Autor , inveniatur , magna laetitia populum asscit . Hic Quinctius rei per ridiculae novitate perculsus; Vera , inquit, narras 2 an , Ut poetae solitavere , fabulas comminisceris P Cui ego : verissima ; virum enim ingenuum dedecet vel mendaciolum . Ille verb : si ita est, ut praedicas, quae- sumus , Ut historiam omnem , paucis es ponas id ipsum sci. Te Lucilius tuus vel maxime desiderat. Cui ego: Faciam:& eo lubentius, qudd historiae, si repetas, statim ut leotae sunt, memoriae altius insidunt : accomodate igitur aures et rem ego festivissimam curiose, distincteque narrabo, Exponitnimo. Cum anniversarius dies appetit regi natalitius, hunc Indus, quo solem - modum solemnia parantur e primum gratulationiS causa
ἡ es Vi hi convolatus iudicitur, in quem purpurati omnes , ac nobi-iali ium' eEIN les , & quotquot id temporis praetores provinciarum regia Nadum, in urbe sunt: venire coguntur , qui absunt, legatos cum muneribus mittunt . Conventu ad dictam diem jam indicto , regia adornatur hoc modo. Gemina atria regii palatii, quae amplissima sunt, atque altis circum porticibus instr Aa , extensis desuper velis cooperiuntur: quae quidem vela holoserica, heteromalla, purpurea , aureoque teXtili eXor