Disputatio medica inauguralis, de apoplexia ...

21쪽

CAUSAE EXCITANTES. II Litterarum studium, vel quaevis animi contentiones, cujus rei, Van SWieten his verbis rationem reddit:- Senserunt omnes, qui severis studiis animum adhibuerunt, graVari caput, et molestam tensionem in encephalo sentiri, dum nimis diu

protrahuntur illi labores ; unde, si jam plenitudo

VaSorum praeceSSerit, satis patet omnia haec adhuc augeri debere. Exercitatio nimia, quae, cum sanguinis circuitum concitet atque humores igitur majore impetu caput Versus propellat, apoplexiam facile gignit, si quidem homo a causis remotioribus praegressis proclivior factus est ad morbum. Ciborum atque potuum abusuS, cujus rei eX-

empla Portalius plura retulit.' Fothergili arbitratur, ventriculum distentum a0rtam comprimere, quo fit ut arteriae cerebri solito magis implentur perperam autem, Ventriculus enim distentus sedem suam mutat atque arcu majore antrorsum prominet, ita ut facies ejus posterior

22쪽

12DE A POPLEXIA. ab acria dimoveatur. Verisimilior autem Portalii sententia; ventriculum scilicet distentum diaphragma sursum trudere, atque Splenem et hepar comprimere, adeo ut, ramis coeliacis coarctatis, Sanguis Superiora Versus dirigitur. Potiones ardentes, quae sanguinem ad caput amuere laciunt, hunc morbum aliquando movent. Ipsa ebrietas ab insultu apoplectico prope abest, ita ut a Sauvagesio inter hujus morbi species collocata est, atque a poplexia temulenta Vocata. Ipsam vero ebrietatem in apopleXiam veram nonnunquam desiisse Satis constat, sive humores effuSi, sive VaSa Sanguine turgentia, cerebrum compresserint. Doctor Cooke exemplum citat apoplexiae ebrietatem excipientis, ubi, calvaria patefacta, nulla Visa est sanguinis effu- Sio neque Vasa rupta, et Vasa cerebri posteriora solum, sanguine distenta fuerunt. Simili ratione, nisus vehementes, calor nimius, solis ictus, aliaque similia, morbum nonnunquam

excitaverunt. - Nerv. Dis. 219.

23쪽

CAUSAE EXCITANTES.

Inclinatio capitis, qua sanguinis reditus multum retardatur; sanguis vero arteriosus suo nutu descendens cerebrum obruit. Ligaturae circa collum nimis arctae venas plus quam arterias comprimentes, Venarum contortio e capitis ci

cumgyratione, vel quidVis sanguinis cursum per venas cohibeat. Suspendium, procul dubio, apo-plexiam simili ratione nonnunquam excitare potest, sicuti Portalius docere conatus est; saepissime vero, ut ex Μonronis eXperimentis patet, spiritu intercluso, homines enecat.

Ad haec, morbi cordis, dilatatio exempli gratia,

valvulae in os conversae, varii morbi pulmonum, qui, vel comprimendo, vel spiritum intercludendo, sanguinis cursum per Venas impediant. Aliae causae, Vim nervosam sedando, potiusquam cerebrum comprimendo, agere videntur; sicuti varia venena, Opium, alcohol, Vapores noxii, metallorum sumi, in pulmones admissi, frigus fortasse, affectus animi contristantes, Veluti maestitia ; de quarum agendi ratione Seriptores alii alias ineunt sententias, quippe quas alii strangulando nocere credunt, alii cordis ac-

24쪽

14 DE APOPLEXI A. tionem impediendo, alii cerebri iunctiones ametendo. EX experimentis a clarissimo Brodie institutis, fas est concludere, pluria venena, sive intus assumpta, sive Vulneribus eXtrinsecus admota fuerint, ea ratione mortem inferre, ut lanctiones

cerebri delent. Alcoholis puri drachmis septem in cuniculi ventriculum injectis, illud animal,

brevi tempore, motus atque Sensus eXpers jacuit. Accesserunt indicia a poplexiae, pupillarum dilatatio, leves nervorum distentiones, Spiritus gravis steriore interceptus. Talibus experimentis cum eodem eventu Saepe iteratis, Brodie hanc sententiam profert: There is a

brain.' Simili ratione, alia venena, veluti oleum tabaci, succus aegoniti, materia WOOrara dicta, cerebrum assicere videntur. Neminem latet, ischuriam renalem in statum apoplexiae haud absimilem, vel potius in ipsam apoplexiam, desi-

25쪽

CAUSAE EXCITANTES.

nere ς urina enim absorpta atque cum Sanguine mixta haud secus ac venenum Verum atque lethale in genus nervosum agit, et sic Vitam eX- tinguit. Inter causas sedantes frigus sertasse recensere liceat; quamvis Portalius monstrare conatus est, frigus potius altum somnum, ideoque sanguinis in cerebro congestionem arceSSere, atque ea ratione hunc morbum inducere. De hac re multum adhuc quaeritur. Haec omnia mihi probare videntur, apopleXiam haud semper oriri, vel eX compressione, Vel ex turbato sanguinis circuitu; sed aliud esse causarum genus, quae genus nervosum primario aD

sciant, ita ut, ipsas vitae animalis sontes invadendo, functiones ejus vel ad tempus supprimant vel omnino tollant. Adhuc notandum est, aliarum partiUm con- Sensum atque nexum illum parum intellectum, qui inter alios morbos atque apopleXiam inte cedit, hanc haud raro excitare.

26쪽

16DE A POPLEXI A.

CAUSA PROXIMA.

SI apoplexia jure definiatur, morbus in quo

functiones vitae animalis, sensus scilicet motusque voluntarii, plus minUSVe Supprimuntur, nemo inficiabitur, causam morbi pr0Ximam quaerendam esse, in genere nervoso cerebro-spinali ex quo pendent. Sic sere sentit Hecher, qui causam proximam statuit esse statum quendam morbosum sed ignotum cerebri. Ein unbehannter Zustand des Gehirias den man eine Κhmungdesselben nennen honnte Qualis vero sit ea cerebri conditio morbosa, nemo adhuc ostendit, nec unquam, mehercule, quisque ostendet, donec conditio ejus sana, atque mutationes quae SenSUS motusque proxime atque essicienter antecedunt,

melius intelliguntur. Haud enim intelligo quid

sit causa proxima cujusvis functionis laesae, nisi sit aberratio a causa proxima functionis Sanae,

27쪽

CAUSA PROXIΜA. 1 Tid est, ab iis mutationibus, qualescunque Sint, quae functionem illam sanam atque normalem ossiciunt. Hac igitur causa ignota, alteram illam ignoremus neceSSe eSt. Burserius tamen, inter alios, rem adeo Occlusam patefacere conatus est, atque assirmat, eam in ablato consistere commercio inter corticem

cerebri ejusque medullam, aut inter medullam et reliquas corporis partes sensui saltem et motui voluntario dicatas, intercedit.' Alii, in fluido sic dicto nervoso vel intercluso vel deficiente, alii aliis in rebus consistere crediderunt; qui omnes causam morbi continentem in cerebro jure quaesiverunt ; cum vero abditam et mirabilem generis nervosi naturam haud intelleXissent, ad res fictas potius quam lactas, ad commenta potiusquam Vera, confugisse Videntur. Ex supradictis, siquidem veritati consentanea sint, luculenter patet quam Sit salsa eorum Sententia, qui morbum ex compressione proxime

28쪽

18 DE APOPLEXIA. oriri credunt. Eam vero nequaquam eSSe enUsam pr0Ximam eX eo efficitur, quod neque necessario neque semper em cienter morbum antecedit. Pleraque enim exempla ab auctoribus narrantur, ubi nulla compressionis vestigia post mortem deprehendi potuerunt, atque compluria ubi morbus ex aliis causis, VeneniS eX. gr. oriri videbatur. Compressio ergo haud necessaria est. Contra autem compressio Sine morbo

subsequente adesse potest; id quod scriptor Gallicus, Serres, multis eXperimentis in avibus, cuniculis, atque aliis animalibus, institutis, extra dubitationem probavit. In nonnullis praeterea hominibus sanguinis effusio post mortem reperta est, nullis apoplexiae Signis praegressis ; ex quo liquet, compressionem hunc morbum haud semper essicere. Respondeat sertasse aliquis, posse eam eSSe cau-Sam proXimam, quamVis non semper adsit; eoque majore fiducia, quod H. C. Parry, homo Sane maximae auctoritatis, negavit causam pr0Ximam definiendam esse eam sine qua morbus esse non p0test, et quae, si adsit, morbum necessario facit.

29쪽

Huic vero sui ipsius verbis respondebo. Theuniform and inconverti bie succession of likephenomena, constitutes What is called causeand effeci.'M Haec vero definitio cum altera supra citata, re si non verbis, ad amussim congruit. Tribus nihilominus argumentis huic definitioni refragatur, quorum Vero primum Rmbigua notione vocis, morbuλ' niti videtur; alia vero argumento primo, quasi fundamento, nituntur, hoc vero labefactato, ipsa labuntur.

Haec argumenta uberius eXponere atque refellere non hic est locus, praesertim cum in re tam obscura tantam Operam, cui fortasse impar videar, suscipere nolim. Quamvis autem compressio non sit causa

proxima, tamen haud minorem medici attontionem sibi vindicat ; plerumque enim cum

morbo arctissime connectitur, atque deficiente Vera causae proXimae notitia, Saepius ad praesentissimam medendi rationem medicum perducat.

30쪽

DE APOPLEXIA. Quod cum concedam, de verbis sertasse potiusquam de re, disputasse videar, ViX credo, tamen et hoc concesso, his Baconis verbis respondeo : Credunt homines rationem suam verbis imperare, sed fit etiam ut verba vim suam super

rationem retorqueant.'

A POPLEXIA vera atque eXquisita metu semper terret, Utp0te quae plerumque aegrum interimit. Medicus vero morbi eXitum praedicturus, aetatem imprimis atque corporis constitutionem respiciat. Quo provectior enim aetas, quo infirmior valetudo, quo magis aegrotans cibo, potui, vel cujusvis generis intemperantiae indulserit, eo fere magis exitus lethalis extimescendus. Contra Vero, si apoplecticus aetate atque viribus viget, spes aliqUa supereSt. ΙpSa Vero Symptomata metu terrent vel spe consolantur, prout graviora sint aut leviora. Pessimum ergo est si

Nov. Org. lib. i. aph. ita.