장음표시 사용
11쪽
symptomatibus; ulcera enim spha- celata nullum exhibent pus. Ulcus sordidum , seu putridum haec habet signa: materia intus contenta est lardi instar scilicet tenax, lutosa, & maximἡ uleeris lateribushὶ ens. Uste ulceris genus cacochymieos infestat ia. corpora , in quibus succi non satis attenuantur, vel subtiliantur , vel fluidiores non
Ulcera Phagedaenica lanteum laphiis , & Groniis rebellia, magna, nullis obedientia pharmacis,
oras habentia duras, di tumidas, ex optimorum remediorum applicatione semper haee ulcera in deterius ruunt, A magis cum suis vasis sanam distridunt carnem, Maegri aded vehementem patiuntur dolorem, ut dies , noctesque traducant insomnes. Ulcus nudatum plures angulos , 6c profunditates exhibet, librae, Venae, ae arteriae nudet conspiciuntur cum gangraenae metu. Materia, quae emuit, nihil
aliud est, quem ichoi scelidus , aut flavum, putridum serum. Saepe erysipelas, vel herpes in tale dege
Ulcerum signa cum ossis rarie, vermibus, ramis exerescentia M. ex propriis capitibus innotescent. Externorum ulcerum signa etiam a figura, prosunditate, & magnitudine desumuntur, nim vel autop- si cognoscuntur, vel specillo explorantur, it similiter eoruni accidentia , ab excrementorum quantitate conjectare valemus. Sic ulcus, an magnum, an parvum sit, puris copia indicabit , quae in magno major, in parvo iam est . . . AC A r. VII.
De gerum ca sis. GHlenici hepar pro ulcerum o
sa accusarunt, & hac via li par ab aeuitate sua per ulcera repurgari docuerunt hepar autem ut membrum mutum a tot, tantisque
injuriis , dc postiaris se defendere
non potuit, quare salsam accusationem pati necessum sitit, cujus tamen innocentissimum est. Aliqui caput inculpa vEre, quod per descensum se in inferiores partes acuitate sua exoneret: Sed hoc capitale scindamentum non omnibus arrisiit Galenicis, ulcerum namque omnium originem uni hepati tribuerunt, cui despot, eum dominium in humano corpore assignarunt, undi: innocentissimum hepar ipsi in tantam sustulerunt insolentiam, & temeritatem, ut quodlibet ulcus si magnum , si pa Vum ejus eulpa a planta pedis adverticem capitis fieri, de causari a bitrentur, & nihil corporibus accidere, quos despotica non patietur hepatis tyrannide, fateantur. Iaadebapud ipsos indubitatum est, ut
Luem Veneream, quae ab extrinseco contagio in corporibus creatur,
in insente hepate suam habere s
dem vivae vocis oraculo insinuenta intuor humores in corpore posse mini, & horum ossicinam hepar, de corruptos pro ulcerum origine consuluerunt. Post horum genesim in
lancholiae sedem in liene, bilis in vesicula senea, pituitam in cerebro, α singuinem in hepat collacarun
12쪽
vertim quomodb hi eorrupti hum res in cute soramina sibi aperiunt, absque eo, quod partes in transitu
non laedant, non docent. Fabrum choleram adurentem,& in atram brulem mutantem non assignant. Sed nesciunt adusta amittere vires.Qu
modo igitur cane pejas eorrodit Si corrosio in adustionibus existit, quis pituitam, quis sanguinem adurit A Galeni quo usque ad nostrum Leculum hepar usurpato totius corporis imperio pacifica possessione,quousque inepta, & nimis credula medicorum posteritas in Galeni verba jurarunt, fuit potitum; at eum sa- tali necessitate Galeni aut horitas declinare coepis et, hepar suspectum esse, & usurpatam per tot saecula
tyrannidem, quam obiverat . amittere coepit, & aliam quam ab hepate ulcerum genesim recentiores, Galeni praejudiciis exuti, meditari coe .perunt, & considerantes ulcera quae internis a causis excitantur, ejusdem
esse conditionis, ae ea quae t causis oriuntur externis, inculpato hepati aestimationem, & pristinae innocentiae statum solemni decreto restituerunt.. Tres humores ab ulceribus praecipue emuere dicunt, unum subtilem, qui Νη-s dicitur, alium era L sum, qui Iordes, & tertium, qui medio modo se habet, & ρω appellatur. Hinc ulcera vel saniosa , vel sordida , vel purulenta vocantur
quὁd si scilicet humores aquosi ad
partem confluant, dicitur laniosum
ulcus, si erassi, Drdidum, si purudenti, purulentum.
Pro nostri de ulcerum eausis, sen-remia dicimus, quod causa, quae est D. Groli Mustos Tom. n.
Iutionis continui in ulceribus, eadem quoque est ejusdem eontinui conservativa juxta scholas rvitiata est ejusdem partis, cu emus nu functis intena; cs contra, pro cujus intelligentia cum anatomicis an severamus continuum in viventium animalium eorporibus fieri a fibrarum spermaticarum textura, inteveniente quodam glutine, sive glutinose quodam Iiquore albo, lucido , viscoso , qui ipsis fibris gratus.& genialis est, ipsasque connecti & glutinat adeb ut licet ipsae
fibrae solitari E consideratae contiguae potius, quam continuae dici postent. Hujus liquoris ope earum textura Vere continua fit. Hunc glutinosum liquorem cognoverunt antiqui medici, fuitque apud illos dictus Ros, α Camium.' Aliqui ex recentioribus liquorem hunc sive M. non ' appellarum ; unde Iieitum nobis erit pro elariori rei intelligentia cum Paraolso hujusmodi liquirem radicatim Bal num appellare. Balsamum sane, &recte glutin sum illum liquorem appellamus. quia eum vox ista Balsamus apud omnes denotat materiam, sive . liquorem quendam , qui non soli imseipsum a putredine defendit, sed qui alia corpora, quibus miscetur, ab ipsa praeservat; ccngruentiss-inum erit balsami nomen glutinoso liquori, qui in viventibus corporibus fibrarum spe matteariam continuationem esticit, nam ipse non solum se ipsum conservat , sed ipsis
fibras , quas si utinat, a corrupi: One, & mortificatione praeservat.
13쪽
balsamum appellamus , nam eam ipse ab ipsismet spermati is fibris producatur , sitque in penitissimis
vitae animalis penetralibus elabor tus. Iure merito radicalis diei debet , nam in ipsis fibris non est exte nὶ appositus, sed internὰ ab iis emanat, & continuo per ipsas fertur. Est tamen hie sedulb advertendum , oubd iste balsamus radicalis
multiplex est in viventium eorpore propter multiplicitatem partium spermaticarum idem corpus componentium ; enimverb, ut praediximus , balsamus iste ab ipsismet pa tibus spermaticis generatur, ecpr ducitur , & unaquaeque earum M.
eundum sui naturam proprium sibi balsamum elaborat,& id in eis particulis essicit , quod est ad conservationem ipsius rariis aptum ; Undἡ est, quM balsamus in medullis est
medullaris, in ossibus osseus, in venis venosus, in nervis nerveus, in eartilaginibus eartilaginosus &e. quod summa cum providentia fuit a natura ordinatum, enimveris eam desectus , corruptiones , de Iacersetiones propriarum partium reparare
fuerit huic balsamo radicali demat datum , ut ipse reparandae partis ii digentiam reparare posset. Cum ero balsamus iste radiolis sit eausa immediata unionis, ec e tinui ineorporibus viventibus, damin sua temperie, idest constitutione existit, necessarid concedendum est de ipsum esse ei am immediatam lutionis ipsus eontinui, quoties
vel degener factus , vel corruptus, vel alteratus existit. nis tune a s
bris renuitur , descit illic., quicu: ossicium gerens, eas conta exas conservat , und) evenit, quddilliud ab invicἡm distrahantur, & Ω-
parentur, cana verb a causa externa fit continui solutio , tune balsamus iste radicalis per aeris adventum,vel alterius corporis suam constituti nem perdit, corrumpitur, deveni que ad lutinandum ineptus, dein tali earu ipse in causaeae ut solutum
continuum in unionem non coeat.
Erg. radiolis balsamus vel degenoratus, vel corruptus, vel alteratus semper erit immediata chm ulcerum caula, quae intrinseco fiunt,tum eorum, quae ab interna causa producuntur, eritque quoque causa
non solum ut ata continui solutio, sal, sed etiam ut post factam persem
Asignato balsamo radicali degenere , vel corrupto, vel alterato pro immediata ulcerum causa, nunc mediatas eorum causas assignemus
oportet, do dicimus balsami radicalis in fibris, degenerationem cose ruptionem, vel alterationem ab iplis causis mediatis pendere, hujusmodi sunt salia eorrosiva, exurentia, acria, vitriolata, aluminosa, nitrosa, amnicalia, reaigarina. mercurialia &α quae ipsum balsamum in fibris degenerare, corrumpere , & alterare faciunt , ac ineptum ad continui unionem reddunt;
hinc perfringendo , discindendo,
corrodendo, caussicando, & exurendo taras procedunt. & sibi viam apertunt, qua patefacta , ulcus ducunt eum partium deperditione,& succus alimentisius effluit tam ex ris, quas lubricat pro vive antia mantis sustentatione , quim e nuunt eomenta ex dinibus, ut a
14쪽
teriesIs, venulis, vasculis lymphaeticis, nervis &ci quae continud esseculant, unde variegatus suetus emanat , ut flavus, vel albus, vel salsus, aut tenuis, vel crassus , qui vulgo pus dicitur. Ex ductibus ruptis, coriosis, vel discidis sueei effluentes commiscentur, & facta suce rum eum particulis salinis sermentatione, juxta earum diversitatem puris diversitas producitur , & salia
magis exaltantur; omne enim agens non agit, nisi exaltatum, fibrarum, ac vasculorum multitudo eorroditur, & rumpitur, ac ulcera magis Cava fiunt, & plus materiae a majori ulceris profunditate, & circumferentia esiluit ob majorem fibra. rum , & ductuum corrosorum, &ruptorum multitudinem. Esse in nostro corpore salia, prae ter salinos fontes a Paraces. Medicinae Monarcha assignatos, probamus , totumque hominum salis congeriem esse dicimus, & absque eo vivere nequit, eo quod ejus putrefactionem arcet , & dam mortuas putrefactione diutissim E conservat carnes , quantb magis vivas prae se obit, judicare facile erit. Sal cibos corrigit, & s non intervenit, nulla eorum si eouwio. Sal por urinam,& secessiim expulsionem exerceta Sanguis totus natura sua salsus est, ne grumescat. Hinc sudor, Iacrymae, saliva, urina, faeces, & qui quid ex humano corpore expulsi siem recipis, salinam redolet indo
Cibaria in ventriculo bene se habente acescunt, undἡ chylus postea aciditatus sellis effluvio in salsum transit, si Hesmontio credendum
est, & chylo setitio, quem In nostra
Trutina Medua e. i. de ventri-euti actisκe opipare repudiaVimus.
assentiendum est, & sicut acidum ventriculo est geniale, & gratum. ita sanguini in venis exoticum, &hostile; fixatur namque sanguis, si in vivi animalis venas per syphonem injietatur, & paulo post ejusdem subsequitur mors. Confirmatur hoc, tanguinis e vena detracti coagulatio, quae temporis momento succeditshiritus vitrioli, sulphuris . vel alius acidi permistione, ejusdemque distatutio athali eorum salium, ae spirituum . ut fuliginis&e. beneficio perficitur. Horum acidorum salium locupletes sunt hypochondriaci, & praesertim scor-huties ob sellis ignaviam . ut Heu
montio placuit, unde ulcerum myriadibus tentantur, ae proinde lan-fuoribus ab acido prodeuntibus alia alhalina magnum sunt sola
Materia potulenta, ut aqua , qua quotidiξ utimur, varia salium genera , & mineralium intra se continet , excepta aqua per vitrum destillata; ac vinum, quod maximis in deliciis habemus . & praeter has
cum ad alendum, tuun etiam ad nostrum corpus roborandum adhibe
mus , multis particulis salinis scater, praeter tartarum , qui est vini sal, imb vinum in insula Enariae, de inafro Puteolano , ac circa Vesevi radices , quod fit, ob varias. ibli fodianas sulphuris, ammoniaci salis, aluis minis , & vitrioli particulis est ini. butum. Praeterquam qu bd vita
15쪽
ralium hausta alliur; latent siqui-dEm mineralia , di in omnibus corporum particulis natura abstrusit, quibus non apertE , sed surtivo quodam modo vescimur. Aer 'uoque, quem inspiramus acria salia siclim vehit ex mineralium essuriis hausta; volitare autem in aere salia , facile admiserit, qui pulvisculos in ipse a solaribus radiis illustratos exploravit, in quibus latitant interdum haec salia. Hel- montius in linteo aeli exposito salinas hasce observavit impressiones,& no. quoque non paucis ab hine annis hic vidimus lintea aeri siccanda expansa subfusco , & rubiginoso tilicta colore . crucisque figuram vari E resecentia, quod nostri Gai
histae rerum naturalium veras cai
sis ignorantes, ad occi I as qualit tes confugere non valentes , rudi vulgo tanquam ominosi eventila talem rem praMlicabant. Certὸ sipr nossent inter coeteras omnis generis particulas, vitriolatas quoque in aere contineri, quae linteorum
Ilaia colorabant , de fortὶ tali figura disponebantur . edm Mia intertexta non dissiciis crucis soram assume- ossent, ut cuilibet manifessiim esse potest, cerae inquam talia non esistitissint. Plaedictae particulae a majori suudi quantitate dilutae neque paribbus, per quas fluunt, nee in quibus continentur, nocent, sic spiritum sulphuris, suis, aut vitrioli multa aqua dilutum innoxiἡ, imbsilubruter propinari observamus, de pessima 9mplomata eausam absque debita fluidi copia exhibitum. Eodem p
pore non eliminentur fer suactolia, sed a debita suidi quantitate
secernantur, primb mediante se mentationis motu aciditatem excitant , deinde salsedinem acutam, exaltantur, acuuntur, fiuntque sectica, α juxta vallos exaltationis gradus varias ulcerum species excrutant, & juxta hunc nostrum sensum intelligendus est magnus Hippocrates lib. 6. de isteri mericina.
od assumpsimus mecani ἡ pr bamus i Salia lixivialia, seu alKalbna in mulio lixivio nullatenus, si carni nostrae applicentur, laedunt, attamen post lixivit aliqualem ev
porationem causticant, ut videre est in seponariorum lixivio, ex quo lapis inseri alis essormatur. Ita ta tarus ad albedinem calcinatus, linguam , si ea tangatur , carbonis a censi instar exurit, quod ante calcis nationem non faciebat. Pariter nitrum , sit commune, ammoniacum
in retorta eum bolo agitentur, similitet da suIphure per campanam igne agitato dicendum est, exalt tum proliciunt liquorem , qui s n strae appli entur carni, in il la ulcus inducunt, quod non faciebant, dumeratu sub talis, xel sulphuris D ma. Haec salia ante exaltaticutem sint nobis familiaria, dum in statu natu-turali nobischm morantur, multisque nostris aegretudinibus mede
tur, at si semei nostia culpa, vel simnistro eorum usu in furorem rapia tur, exaltentur,non amplius eorum
amicitiis fidendum, ni istam ve- Iuti cum hoste se gerunt, quos enim apprehenderint , commacularint , in
16쪽
CΑP. VII se de Vlcerum causis. I 3
eunt. Cavendum itaque ab iis, quos fluvia quims. O angina, estro vel semel offendimus, quia si quan- , ta raucedines, O Dpra ,αι - ddque hostes evadunt; visam nobis hei, ct impetigiηei, cs vitiligines, tasu norantur.
Salinae, sulphureaeque parii Iae
in aete ; quem spiramus, in cibariis, ae potulentis latent, quibus non aperte, sed furtim vescimur, non rath nostri assicerent corpora, nisi particulae amicae, & inimicae miscerentur , & hostiles ab amicis easti-ρ uia ulcerνὶ plarime , O iubercula,
ct articutirum dolores. Externae ulcerum causae sunt meis dicamenta exterius nostri corporis
partibus applicata virtutem, & ess caciam eas corrodendi, & earum continuitatem solvendi vim habentia , cujusmodi sunt omnes aquae garentur, quae castigatio nisi inter- stygiae, eaustica potentialia, corrocederet, ulcerum myriades subse- siva, putrefactiva, &quae nos ustii
Alteratur balsamus radicalis ab acidis, sed sere utplurimum i salsis,
hinc alimenta , quae nimio abundant sale acri, & mordaci, ut sunt porri, sinapi, allia cepae &c. salita omnia, ut carnes, & pisces omnes sale conditi, it Em oleum, quod i tum sulphureum est. multam ulce tum ex ei ant supellectilem, si eorum salia, &sulphura in humano corpore exaltentur, di solvendi vim
nanciscantur. lando rodunt,talia erunt arsen;cum, sandaracha, algari mercurius meteorizatus , calx viva, canthalides,
quae nimio sulphure inflammabili,ec plui imo sale eaustico, corrosium volatili, dc exaltato constant. ItEm multa . vegetantium familia , ut ephemerum , euphorbium ,'esulae . succus, ranunculus, flammula Iovis&e. quibus mendici quam plurimi, tenebriones, & perditi, tibias, deerura sita exulcerant, dilaniantque, imb& eaput suum tinea descedant, Hine fit, ut pIerique Veris tem- ut eleemosynas a tenacibus hominupore tune eom humani corporis suc- bus extorquere possint. ci magis sermentescunt, suechmdo Ad hujusmodi eausas innem a tu his primo Tomo de tumoribus mPἈIem revocamus , cum eschara relictaco. de Priapismo, & Satyrias fusos ad ulcera potias, quam ad vulnera egimus utplurimum ulcerosi sunt pertineat. Hue etiam spectant comnon tamhm in internas corporis partibus, vel sim etiam in eute tanquam in universali emunctorio, si ad eam exaltati salis demandatio fiat,nim ibi pruritum excitat, cutem corrodendo, & sic scabiem, alias que eulis desisdationes, ulcera H ducit , & alios morbos tam internos, thm externos, ut inquit μ' sect. y.
2 o. vere etenim furores cst mar-
bustiones ab aqua, oleo, aliisque succis fervidis, Ad externas etiam eausas resera mus variorum salium effluvia, quae ex terra, aquis, fodinis &c. iugi
sermentatione elevantur, ut sunt vitiiolata, nitrosa, gemmea arm . niaca, aluminosa, reaigarina, arse ..
ni alia &α quibus addimus vari tum sulphurum effluvia, quae inspi- u
17쪽
Sylvestre, emisosum aquas E ea Iium. sunt εc allatilemm eius cbonibus, aquis stygiis , & minera- de quibus in propriis omibus agotium fusionibus potant. qui mus. cinnabari , arsenico, auripigmento, sublimatis, stibio&e. Ia antisse . ιι fossores, separatores, & mineraIium coctores, qui non sibi cavere posisunt, indesinenter eorum emuria introhauriunt, quae 'multoties cum pulmonum excrementis fixantur, illosque lacerant , corrodunt, exul cerant, praesertim si pulmones proeribro interviunt, & phthisin, vel
empyema, vel vomicas producunt.
Hinc quamplurimi Chemime vel in
phthitin , vel empuma incidunt, vel subitanea oecumbunt morte , &suis in lettis eadavera reperiuntur, quorum mortis proculdubio vom, cae praecipua calua sunt; eruptione pus cordi communicantes , illudque obruentes , quae conjecturalites ipsis occultE succrevere ab introhaimis acribus, salsisque atomis rerum v nenatarum, ac in ig e evaporabilium. Hac etiam referendum est conramum, quom b vapores Ephthisicorum nulmonibus 'exhalanistra ab aliis inspiratione attracti pulmones exulcerant, phthisinque producunt: ε sordes, atque emuria scabiosorum , leprosorum, Sc lue Venerea laborantium cuti comm nicata eam exulcerant , 5e simile vitium generant. Mediata etiam, Mantecedens ut eerum causa est camel mia, sive corporis , dc fluidarum impuritas, hoc est,corpus, in quo secet non setis attenuamur, vel subtiliantur,vel suidores non fiunt propter pravam viscerum eonstitutionem , vel sinistrum usim ex rerum nonnat*r C A p., VIII. De Vlcerum Irogos.
V Mer cutem occupantia, & si perficialia facilius, & brevi
temporis intervallo curantur, coeterum profundiora difficilias. Ulcus
magnum, caeteris paribus, didicilius curatur, quam parvum; in ulcere enim magno multae partes exteris
no objiciuntur aeri, de subjectae partes , Venae , arteriae, nervi magis laseduntur, de desiderantur. Itam angusta, &oblonga ulcera facilius eu- rationem admittunt. Ulcera orbicularia, vel ad circularem figuram proximE ac dentia , longiori indissent tempore, adhoc ut curentur; ligura namque circularis est omnium capacissima, dc est plana , una tantum linea contenta, in cujus medio
punctus est, a quo omnes lineae ad circumferentiam ductae sunt aequoles. idebque ulcera circularia sunt magna, labia, quae uniri debent, a contro sunt distantissima, ac proin-dE longa indigent curatione. Si pus , quod excernitur, bonumst, optimum signum denotat, quia fermentatio ad summum non re venit Gigium . Dcilioris curatio nis est ulcus ; bonum autem pus mediae in inter tenue, dc crassum conssuntiae , album, laeve, aequale, ciminimὶ stetidum ; malum verbest,
quod valdὰ tenue est, de fluidum, pallidum, lividum sce letitum , dc mali odoris. sani n
18쪽
CAp VIII. de Vlcerum prognos.' Is
sanies, quae est pure tenuior, & cem perduci valeat. Ulcera extre- aquosior ex ulceribus profluens,quid marum partium, Memph manuum, de curatione praesagiendum fit, in- pedum, ec capitis concitant glandieat; sanies namque multa , tenuis dularum tumorem, ut capitis pone nimis, pallida, livida , nigra, pravi aures, vel circa collum, manuum odoris, & quae vicinam exedit cutem, difficilis eurationis ulcus portendit : si verb sit mediocriter crassa, non multa , subrubra, subalbida, facilius curatu ulcus indicat. 1 Ulcera valdὸ humida, de in corporibus cacochymicis, similiter iii Iocis sumi flua numiditate, de excrementis scatentibus, ut in utero,
velano, dissicillimae, de tardillimae sint eurationis. Ulcera in hydropicis oborta rar, sanantur, εο exsic- sub alis , & pedum circa inguina. Ulcera glandulosarum partium contumaciora sunt, elim aliquid acidi secernatur, & lympham eonstituat,& si dolorosa , ct corrosiva sint, fa-eillimh in fistulas de nerant , imbeanerosam saepὲ induunt naturam. Ulcera articulorum, & extremarum partium non facile curantur, tum ob motum thm ob debilem calorem, ac proindὸ gang: aenae obnoxia sunt. Exulceratio partium pe cantur, ut inquit Hip. sect. s. aph. s. petuo motu gaudentium, ut cordis, aqua inter cutem Liborantitas, ulcera pulmonis , arteriarum εα. in cur in corpore facta, Aetantum bilis censetur ; quies namque ad dia quia continuis emanant omnes
enim canaliculi obstructi sunt, vel rupti, vel corrosi , hine nulla alia via restat, qua ni extra quiem, ide que nulla consolidatio neri potest ob assiduum a filuxum aquota n teriae, seu ichoris, propter aeres, pungentesque particulas , quibus vasa discinduntur, hinc etiam melioris sanationis spes elucet, si materia albidior, ec spissior reddis
Ulcera interiora exterioribus magis sunt perieulosa, & praecipuὰ nobilium viscerum , & quae ad vitam
sim mopere necessalia , ut cordis,etarum partium coalescentiam multum conducit. Ulcera nervorum,
aliarumque partium exquisito sensu praeditorum periculosa sunt. tum quia convulsiones, vel tatim spas. modici motus excitari solent, tum quia inflammationes , & gangraenae
ejusmodi ulceribus supervenire pon
In ulcerum curatione accurate ad applicata remedia attendendum est; si enim majorem quam antea dolo rem , humiditatem, vel siccitatem, caliditatem, vel frigiditatem inducunt , ea minimE esse idonea, via convenientia, sed mox mutanda pulmonum, diaphragmatis &c. aut esse argqunt, idonea enim illlab eo quae in consensum viscera principa- serunt, vel sutEm non noeent. Ullia trahere possisnt, ut ventriculus, cera iacilita curantur, ad suae meis
uterus ece. SiquidEm multa saepe dicamenta , quae adhibenda sunt, superveniunt pessima , & Iethalia pertingunt, iisque facilisis adhae symptomata, quae aegrum de medio rent; dissicillita verb, quibus medi- tolluat, antequi uiciri ad cicatin caminia non rectξ anticari possunt,
19쪽
de quibusnon sacri adhaerent. Ubeera, quae aliis morbis succedunt, vel in ipsis nascuntur , sive autem ante , vel in morbo ipso excitata, plerumque dissiculter sanantur,quia natura vitiosis humores in eorpore latitantes ad partem depellit, de transmittit. Ulcera, ouae ad viriditatem, Iivorem , vel nigredinem tendunt. partis ectae calorem debilem , α pene extinctum significant, & m rituris pauid ante mortem ulcus pallidum, livens, nigrum, & aridum apparet propter caloris nativi extinctionem. Si ulcus p.stquam carne impletum est, ipsique cicatrix induet debet, recrudescit, vel in fistulam abit, vel in osse subjecto eo rupto causi investiganda est. Fr;gus inimicum, calidum verbamicum ulceribus, hinc ulcera, quae ex hydrope , vel frigore oriuntur,
pessimi moris sunt , illa veris quae post phlegmonem , ci abscessum
oriuntur, melioris sunt notae, &curatu faciliora; per calorem enim
seu motum succi circulantur, a frigore verb non tantum succi inspiLsantur, & ad motum inepti redduntur , sed etiam ipsa vascilla, per quae circulantur, constringuntur, cisa' ellilis obstruuntur. TandEm ulcera valde di una,&inveterata non nisi cum periculo sanantur ; natura enim diutino saniel per ulcus emuxui assueta eoque per occlusi ori denegato , morbum
concitate solet, nisi exitu iteram aperiantur, vel eo rus sedulo pu getur , & victus ratio bona obsere turi liqua praesagia in specialiabiis ulcerum curatiocibila tradentia.
C A r. IX. De Sex rerum noninaruralium in Deratis regimine. Non opportunis tantlim medicamentis ulcera sanescunt, sed& diaeta in his noli respuenda est, alias subministrata nova laesionis
causa, chirurgus incassis exulcerato medicam adhibebit opem, ni hilominus non tantum in cibo, &potu moderetur aeger, coeteium in omnibus sex rebus non-iraturalibus; hae nὶmque vel valetudinem collapsam in meliorem statum redigere, vel optimὸ dis sitam conseivare possunt, hinc. Esto noster aer non sit simplex de
uniusmodi, sed ex pluribus, dissimilibusque componatur particulis ex aethere aqueis vaporibus, ac, terrestribus expirationibus permisto, hic tamen ad vitam salubrem necessarius est, de sufficit, ut eligatur purus, nitidus, serenus, at non
ea puritate, qua aether potitur, quis est summὲ tenuis, εc perspicuus, ut
in altissimis montium cacuminibus, in quo homines non aliter vitae monia obire possunt, quam per sponiam humore imbutam spiritum
aurientes, quia in respiratione re quiritur aer notabiliter crassus, Ecmulta vaporum, exhalationumque copia resertus, qui ad altissimorum montium cacumina gravitate sua non pertingunt. Caeterum aer debet esse dilatas 1 sodinis, voraginibus , specubus, stagnis, paludibu
20쪽
CAP. IX. De sex rerum non-natur.in ulc. regimi r
tetri, nebulosique vapores, Varia pib sanguis in spissatur, coagulatur-emuvia salina, ut vitriolata, nitrosa, aluminosa, armoniaea, gemmea, arsenicalia &e. quibus sulphurea copulamus , erumpunt, aeri commiscentur, illumque conspurcant , quae proditoriὰ inspirata di ersimode nostra assiciunt corpora. Praeter acris puritatem , & nitorem ipse temperatus esse debet, nὰm nimis frigidus sanguinem , caeterosque circu-
Iantes laecos in jpissat, incrassat, deest ulceribus , ut diximus , inimicus; nimis calidus succo, calore suo resoluit, de salia humiditate destituta exaltantur, & ansam ulceribus praebet.
Post aerem de cibo, potuque aliquid subjungamus oportet: houm enim maxima est vis in tuenda sani. rate, profligandisque morbis. Addimus & nos , qubd pleraeque aegritudines esculentis, & potulentis originem habere observantur, ut pro terea re tE scriptum sit a Frenetior unam gulam hominum esse prope morborum marrem, atqua intemperantiam
meditorum esse nutricem ; cibi it que omnes userpentur facilioris coctionis, qui plurimo saleat halico sint
reserti,ut salia corrosiva obtundant, cicurentque. Vitentur angue pejus omnia acida ,& aeria ; haec namque ulceratis valde obsunt, quia exedentia , & majorem salium congeriem , ac proventum ulceribus refundunt; illa verb nostros succos,ic praecipue sanguinem inerassant,coagulantque & ad circulationem ineptos reddunt: sanguis enim noster ex sexcentis sere constat particulis, ut-
plurimum ex sale athali volatili, cuis acidum sal conjungatur, ex temet D. Caroli ad Uiuoi Tom. II. que non aliter ac si oleum tartari p. d. in spissatur per spiritus vitrioli acidi affusionem. Si sanguini extravasato quendam acidum liquorem affundas , illic. niger, x spissus apparebit, imo si per Syringam in alicujus animalis venam acidum liquorem inheeris , in
momento morietur , ut multoties
in quam pluribus animalibus experti sumus. Oppositum vel b experimur in Sanguine, si aquam ex sale armoniaco, vel nitro compositam ipsi essundes , sanguis rubicundus apparet, & fluidior redditur, imb& nostri lanii, ut mariatorum porcorum sanguinem pro conficiendis botellis asservent fluidum,sale communi condiunt. Fugiantur salsamenta, ut carnes muria conditae, sumo induratae, sale conditae , ut petasones, Lucanicae&c. Item pisces sale induratae, ha-leces&e. Nimis pinguia nocent. quia nimio exuberant sulphure, ut lardum, earo suilla, anguillae, ansares, legumiha, caseus vetustus. Conducunt earnes animalium juniorum, avicularum, aut Verve
cinae, vitulinae &c. Vitentur omnia dulcia, ut saccharata, & mel lita, quia viscidum in se eontinent, quod a visciditatis compede ignis beneficio per cornutam extricatum, in liquorem transit corrosivum. Pro potu fugiantur vina dulcia. acerba, austera, signina, turbida de praecipue Puteolana , 'uae multis salinis, sulphureisque sunt reserta particulis , ac cervisae. It m hydromet, aquae saccharo condi ae , dc id genus alia. Si vinum nec acre, C nec