Commercii epistolaris Vffenbachiani selecta variis observationibus illustrauit ... Io. Ge. Schelhornius

71쪽

s,Virum prudentem decet, in biblio- ,,maniam Vergat. Fideliter itaque exis. mponam non modo media illa omnia,

- quae feliciter mihi in acquirendis ho- , nis libris cesserunt, . sed scopulos etiam ac Syrtes ubi variae bibliopolarum in primis fraudes detegentur) indicabo,,libere, in quas Vel ipsemet impegi, vel quas ego quidem feliciter eVan, per

,,eaSclem Vero alios naufragium vel iam

. mpatas, Vel pati facile posse animad verti. Vides, Schelhorni amicissime, i,,quam . arduum Opus moliar, ubi non is,modo omnia, quae ad rem bibliotheis. Dcariam in se spectatam, sed etiam quae ad universam rem librariam ac hiltois riam literariam faciunt, erunt conge , renda. Rogandus igitur eS, ut ea, quae in adversariis tuis ad hoc institutum pertinentia habes, benivole concede re Velis. Varia equidem de biblio- ,,thecis earumque comparatione scripta monitaque prostant, quorum amplam, Mutinam nitidiorem l nobis dedit colis lectionem Jo. AndreasSchmidius, quem novissime secutus est Κcelerus meus rMnullum tamen horum scriptorum, si il- lud, quod Naudaeus dedit, excipiam, mihi satisfecit. Plurima sane consu lia, eaque saluberrima, omissa animad-DVervo, necgssariasque cautelas, quas

72쪽

,,ipsa me docuit experientia, bene mulin. ,,tas suggerere me posse spero. Quod si prae sti tero, feliciorem me existim ,,bo, quam conatibus illis ipsis, Mi- ,,bus bibliothecam olim comparavi, li-ocet, si amicorum blandientibus iudii Dciis credere fas est, haud invita Mi-

isnerva eandem non modo collegisse, sed , ,,eadem etiam rem literariam bonaque eruditorum studia adjuvisse, videri mi- hi queam. QuamVis etiam bonum ,,hunc, quem ita, crede mihi, proposui,,mihi, finem non plane attigerim, unce Dra tamen, quae mihi semper fuit,volum, BiaS a nemine, confido, erit culpanda.. Tu sane, Vir amicissime, de eadem, - ,,si quis alius, eris persuasissimus. ,, Vtiis . nam vero isthoc consilium exequi Viro consummatissimo per negotia et fata licuisseti Tunc enim sane post hunc Homerum nemini facile hujus argumentii nias scribenda fuisset.

Caeterum locum hic habere potest: illud MO RHOFIl nJ: Ignosci pritatis debet, se discendi' addo, et aliorum studiis in serviendi cupiditate abrepti, cum rei suae fa- . miliaris jactura heu insaniant. Etenim , A un- .

quanis

73쪽

quam hoc' tum ratione insanire es qua multos ita abductos vidimus , ut vel genium fraudarent, quo animum his delisiis passerent; aliqui mel vi- , tam Hi acerbam existimarunt, si lubris sibi carendum foret , n igne et aqua Hi interdici tolerabilias habuerint, quam librarum , jacturam '

facere. . ,

Sed haec speciminis loco issiciant. Nune ovo ordine Bibliothecam suam, tanto studio aereque conquisitam, disposuerie LMaecenas noster, indicandum Venit. An

no MDCCXXV. illa per decem conclaviae . erat Collocata, quorum duo satis spatiosa fuere. In primo ii asservabantur libri, qui instruendae ac sisterter usurpandae bi-hliothecae fundamentum veluti sternunt: videlicet l. rei literariae ac librariae Scriptores. II. Biographi. III. Diaria Eruditorum. lR Epiliolographi, quippα qui plurimum ad notitiam historiae lite- rariae ac rei librariae conserunt. V.Catalogi celebriorum bibliothecarum. VI. Scriptores de ordinibus ecclesiasticis. VII. Scriptores de methodo studiorum instituendo um. UIll. Lexica, quae nunCupant, realia. lX. Lexica verbalia V riarum linsuarum. X. insignis et copio sa congeries iconum virorum erudito

rum, vel aers vel ligno incisarum, quae in i Pars IV. bb varia

74쪽

cLm DE STUDIO invaria chartophylacia decundum faculta- . tes, quas vocant, scite digestae erant.

Alterum conclave replebant libri, qui Historice fundamenti loco insemiunt: nl- , mirum it Geographici et Topographicti II. Itinerum Scriptores. III. ChronO- logici. IV. Getiealogici. V. Antiquit tum et rei nummariae Scriptores. VI. Compendia historica.

Conclave tertium, idque omnium amplissimum. ornabat ipse apparatus historicus, hoc ordine dispositus. Scilicet hic

comparebant I. Historiae universalis scri- ptores. II. Rerum Germanicarum et alii in corpus redacti scriptores. III. Historiae Germanicae Scriptores varii. . IV. Re rum Belgicavum Scriptores. V. Historiae Britannicae Scriptores. VI. Historiae Gallicae Scriptores. VII. Historiae Italicae, Hispanicae et caeterarum gentium Scriptores. vli I. Notabilis et ingens coialectio Chronicorum singularium, vel Historiae particularis multarum urbium Scri-.

In quarto Conclavi exstabant praesertim Juris publici et politici Scriptores, . hac serie l. Politici Scriptores. II. Ju- ris publici et flaudatis Scriptores. lil. 1 Acta

75쪽

Acta publica. IV. De sumones causarum illustrium, magno sum tu studioque feliciter congestae r et quia spatio parcendum erat, huc etiam V. fuere collocati duobus in repositoriis Libri post artis typographicae inventionem ab A. MCCCCLX. ad A. usque MDXX. typis exCusi, imagno numeror ac VL ingenti scrinio reti culato inclusi Libri collati, et manu doctorum Virorum illustrati.

Quintum conclave condecorabant Libri manu exarati, et quidem i. Codices Ebraici, Arabici, Turcici, SinenseS, et acCritica et philologica MSS. ll. MSS.Theologica. . lli. MSS. Juridica. IV. Juxis publici Opera et Acta varia publica MSS. V. Historiae ecclesiasticae MSS. VI. Epistolae eruditorum Virorum, et ad historiam literariam spectantia MSS. n)Sextum Conclave oppletum erat I. Ma- nu scriptis Medicis. ll. Physicis, Chymicis et Alchymicis. lli. Philosophicis et Ma- , bb a thema- Ο Inter Manu scripta, ad rem literariam spectantia, retulit etiam h. VFFEN-BACH lVS aliquot volumina, comple- Mntia Autographa illustrium et eru

76쪽

T DE STUDIO thematicis MSS. quibus adiuncti fuere libri etiam impressi, scilicet IV. Historicorum, Veterum Graecorum et Latinorum Editioneρ praestantiores, inprimis Manu-'tiorum, Juniarum, Stephanorum etc. V.

Philosophi Graeci et Latini. VI. Rhetores et Oratores Graec. et Lat. Vll. - Poeta

ditorum Virorum, ex Albis, libris manu eorum signatis, epistolis, vel aliun- 'de petita, et scite digesta, quorum ita prima huius Commentationis partae p. XCL memini, addidique, duo illo-' rum continere autographa Regum, Principum, Comitum ac illustrium virorum, circiter bis mille. Interim Vero prae clarae doctrinae Uir, Henr. Guil. CLEMMIUS, Professor nunc suo merito ita illustri Coenobio Bebenhusano, in Amoenitatum Academicarum, bona fruge ple- narum, fasciculo L p. I a. ad eum locum respiciens, nescire se scripsit, quo casu bis mille ejusmodi autographa nu meraverim: Indicem enim, propria V fenbachii manu exatatum atque a se inspectum, non nisi i 346. indigitare. Ne iigitur sublesta reddatur fides mea, pace doctissimi Viri hac occasione mone re liceat, illum me numerum referrae

77쪽

Philhlogici. IX. Libri mistellanen X. Insigne auctarium Librorum collatorum, et manu doctorum Virorum illustratorum.

Septimum Conclave, historiae ecclesiastru eae dicatum,scatebat LHistoriae ecclesiasticae

acceptum leuimonio ipsius b. που

Fu, viri fide dignissimi, qui haec volumina cum plurimis aliis pimeliis lit rariis ςx bibliotheca Vffenbachiana emistionis jure sibi vindicavit. vid. ejus. Supellectilis suae epistolicae

et literariae manu exaratae p. 23M Ita

rorum illustrium insigniter auxit, vel WOLFIVS in subducendo calculo er ravit. Ad reliqua Autographorum 6 . lumina quod pertinet, in Apparatu

Wolfiano commemorata, unum quidem

eorun iesemetWOLFIVS, o μακαριτης, adornavit ; sed si quatuor Illis Vssenba- . Chianis quintum iunxeris, cujus i. c. P. Io 3. mentio fit, quodque Maecenas noster ex Bibliotheca D. Jo. Frid. MΑYERI sibi comparavit, parum dece . det de numero autographorum, quem

78쪽

eLxiI DE STUDIO universialis Scriptoribus. it. Historiae eccles. Scriptoribus Protestantibus. lli. Historiae eccl. Scriptoribus Pontificiis. lv. Actorum Sanctorum Scriptoribus. V. Conciliorum Collectoribus.

Octavum Conclave complectebatur L Libros theologicos. it. Juris civilis et canonici Scriptores. lli. Medica et philo-

. sophica opera, ac ' praeterea lU. Patres Graecos et Latinos. V. Praeciaram syllΟ- , gen variarum Versionum Biblicarum. VI. ingularem collectionem antiquissimarum editionum versionis sacri Codicis Germanicae ante Lutherum. Vll. Varias

editiones Corporis Juris' civilis ei: Canonici. Vili. Copiosam congeriem Iurium statutariorum, quae appellant. lX. Scrinium

in his voluminibus ad quatuor propemodum millia assurgere dixi. Ex ipsis enim Bibliothecae Mayeriante Catalogo' p. 27. patet,praeter autographa Regum, Pri,cipum aliorumque illustris ordinis Virorum XL. Symbolis expressa in eo' volumine Theologorum aliorumque Vii ' rorum celebrium faec. XVl. et XVll. / autographa circiter CCCC. exhiberi,' eidem praeterea insertas esse non pau- Cas Clari Virorum epistolas

79쪽

nium ingens cancellis munitum, in suo libri prohibiti seu suspectae fidei, tam i Pis, quam manu exarati custodiebantur. - λ. Libros mysticos, et Quackerorum, maximam partem Anglorum, Scripta. Xl. Machiavellistarum et Pseudopoliticorum, tandemque Xll. Heterodoxarum ali rum opinionum Scripta. 'superbiit praeterea hoc Conclave egregio Tabulario, variis diplomatibus authenticis aliisque priscis documentis heserto, cui adjuncta erat Sigillotheca, sive insignis Sigiblorum medii potissimum aevi collectio. In duobus reliquis Conclavibus con tinebantur sex grandia scrinia, Codicibus et schedis MSS. praestantissi is tur Rentia. in primo exstabant MSS. Genealogica, itineraria, et ad antiquitatem spectantiar in secundo MSS. historica: in tertio itidem historica, et quidem inprimis Chronica Germanica: in quarto Codices

veteres historici maximam partem . membranaceir in quinto Codices membranei veterum Patrum et Latinorum A uctorum,

et tandem in sexto Codices Graeci ve-

Nec deerant Bibliothecae alia etiam or

80쪽

mnae, et alterius Imperatricis Romanae et quatuor aliae icones ex albo marmore Juliae Paulae Imperatricis , Hadriani Imp. ac Faustinarum Imperatricum majoris et iunioris, opera χ-lida anaglypha, elegantiae eximiae et anti- quitatis venerandae: Telesphorus ex aere et Gladiator in hortis Farnesianis, ulnae ma- . gnitudine, conflatus ex plumbo, limatura aeris Campanarii obductus , quod Galli Bronee vocant: Varii generis urnae et Vasa antiqua, gemmae CXLI. Caelatae Ietustae, leptem lampades veteres, aliaque prisci aeVi monumenta: praeterea duae pi- .cturae antiquae Graecae, vel Moscoviticae, .cp Desiderii Erasini Roterod. statua ex. plumbo conflata, et limatura aeris cam panarii obducta, cid ejus formam evicta, quae Roterodami in ponte erecta vili turreiusdem effigies ab eximio artifice Hol-henio depicta, aliaeque pictae Virorum celebrium imagines: sex globi egregii: va- ria anemo sicopia, hysrometra, barometra, thermometra etc.' diversi eximiae virtutis

' . . magne

scriptis meminit, quae in prima hujusce. Collectionis parte p. 72. sq. eXstant.