장음표시 사용
11쪽
olan nisius Vrsimus de Rom. Famibis edidisset, atque Alexandro Farnesio Pauli m. Pontificis vere Summi fratris suo inscripssset. Advertit animum , qui tum aderat eru-diiisimus Epi opus Burgi S. Domnini, quem issius peregrinationum comitem , PRINCEPs SERENISSIME, habere voluisti. Is quum me de familiaribus amicis suis esse voluisset , quin cogitas, ait, at Iam plaudis tibi, quod novo isti operi, Iam tuo, etiam ex eadem gerenissima gente Patronu sperare licet alterum Farnes m y Hic ego tenuitatis mea conscius , ohe f Vir Clarissime , quem metanssim putas, quem tam magna sperare Iubesy Jubeo ,r ponit ille, ut SERENIssIMUM PARMEN SEMD UCEM nostrum, qui nunc est Augustii Aa Familia caput , Patronum speres : neque plus in me recipis , quam praesare aut velim, aut possim. Tum vero crevit mihi an mus, non tam cogitanti quid merear, quam quid a s gulari comitate dignum sis putaturus. Revocare ergo mihi in memoriam cum summa mea v luptate coepi Emin. Alexandrum Farnesium Litterat rum omnium liberalissimum Fautorem e loci pletissimam illam Bibliothecam , quam in Farnesiano Palatio collocavit , quod olim a Paulo III. tum Cardinale inchoatum , sic ipse absolvit, ut inter superba Romana civitatis orna menta facile principem locum γeneat. Huc velut ad commune doctrinarum omnium emporium conveniebant : non solum ex universa Italia eruditi omnes s sed e tota Eur pa quotquot reconditioris litteratura amor inesta erat. Florebat enimvero Bibliotheca illa non solum librorum pro sertim M. d. multitudine raritate ς verum etiam di
issimo pra ceteris Cimelio, quod advectis undecumque pretiosis
12쪽
tiosis nummis Iamdudum impleverat: quo ex thesauro opus 'suum miri ce locupletatum esse Ursmus i se , beneflcii m more, depraedicabat. Fecit, sateor, hac sua commendatione , ne primus esse possem in celebrando rari fimo illo thesauro , hoc atatis beneficium fuit. Faciam nihilominus ego, ne solus sit, quod erit gratissimi animi mei monumentum, sic Felicior ille; ego, quod confidentius sorte dictum videbitur ,
Dicam itur ad aeteream Familia Serenis a gloriam , thesaurum illum servari etiamnum in Regio Vestro Parmensi Palatis , quidem publici quodammodo juris factum, quod ingentis beneficii loco esse debet apud Eruditos omnes. cuidenim aliud moluit Rainutius II. Pater tuus o M APITHC, ωιm jussit ut P. Adrufius e Soc. yesu prisca vetust iis scientissimus interpres , totam suam Garaim accurate delineatam universo orbi exhiberet y Paruit illi alacriter, flensit enim quam id oesti honorificum litteraria Rei' proficuum floret. Igitur totum Seren. Principis Omelium sex Gelut in classes disribuit. Converit in primam aureos
omnes Imperatorum Romanorum nummos, non ut pler
que hactenus , sola descriptione contentus ; sed addita singulari cujusque explicatione, re quidem vulgari Italico
sermone potius quam Latino , ut ad plures tum utilitas, tum voluptas pertineret: verum praematura morte pra-reptus der. ' Princeps , ingens sui desiderium Antiquariis omnibus reliquit, ea tamen spe nequaquam praecise , fretit satim atque sua Italia tranquillitas re tuta' erit, non patiaris DUX SERENISSIME imperfectum opus manere , quod Tua gloria tantam sacere possit accessionem, tantumque Augustissimo nomini splendorem addere. Volum. I. Est
13쪽
Esset sane quod dolerem minus si Pedrusius statim comjecisset primam in classem Rom. Familiarum nummos, at que hinc lachryma, non enim possum non credere quin plures lateant nummi , quos nisibi alias invenire darum est, praesertim ex iis, quorum copiam nobis Goltous de eavit: unde autem excerpere tam multos potuit , nisi plurimos ex utroque Cimebo celeberrimo , cuIus tanta cum laude meminis e Altero quidem quod fuit Octavii Farnesii inter Parmenses Duces secundi. Altero vero quod Roma penes Emin. Rainutium suis. Amabat ille cenare cum orem Fratribus Alexandro Cardinale-Octavio Farnesis, iis
quasi potuisset palmam praeripere. Inde porro quis non facile conjiciat, quam ingentes sint nobilissimi Tm tam biopes, in quod tandem unum tum febri accestone, utriusquemluoi maris iuvitia con laxerint. ciud tamen tot externa opes ad domestica Seren. F miba decora, quibus vel ante adeptos Ducalis corona titulos , Reges anteissetis longe , si virtuti soli sceptra servarentur P Nemini ignotum est quingentis ante Paulum LV. annis , Amis π Proavis SERENITATIs VΕsTRAEHbuisse Ecclesiam sistissimos Imperatores, quorum Iriumphis aucta , ac longe lateque propagata , pr latis sapius hostibus , assertam praedicat Ibi pacem ac gloriam. Tesis jam ab anno missimo vicesimo septimo Petrus Farnesius Ecclesiasticarum copiarum Dux strenuissimus. Testis Petrus II. Pontificii equitatus praefectura , cum summa sua laude functus anno post missismum nonagesimo nono. Quid hic memorem utriusque filios , nepotes , pronepotesque
sortis os, qui ad usque Rainutium III. Pauli III. Ponti cis Aoum bὸlli fulmina, es' firmissima Ecclesia columina , ho- . sibus
14쪽
flibus terrori , amicis auxilio suere , non tutis tantum eo rum praesidio, sed cr securis ut non immerito e Principibus omnibus Chrisianis Rainutium Eugenius IV. Pontia sex, unum esse duxerit, cui sine c usquam invidia, R sam auream solenni formula consecratam mitteret. Ex quo vero accessit ad virtutem debita merces, miscatus scilicet dignitas , dici vix potuit quanta fuerit ι to orbe Parmensum gloria : quanta virtus: quam insigne ubique tum pace , tum bello nomen f quem enim alium quam Heroem dicam Alexandrum m. Parmensem , qui inter celeberrimos Imperatores principem semper locum Ie-nuits quanta triumphorum bello Belgico seges f tanta sane, ut fidem prope superent, qua de illius rebus gestis fidelissimi
alioqui Historia Scriptores tradidere. His ego A accedere etelim , dicam sane inter priscos illos Bellatores, Senatoresve Romanos, quorum illuyirandis Nummis Ioto hoc opere inci-bo, neminem invenire me, cum quo a Farnesiana Eamilia non sit mihi perfacile, aut invenire quos componam ς aut appellare quos citra adulationem anteferam.
Fecere igitur sapientissime ad fluam gloriam , illustrisse
mi Majoris Vestri , quod colligendis antiquiorum temporum Nummis tam assiduam operam dedere: nec minus
sapienter riseri quod eadem cura putaetere illos sibi.co servandos augendos. Probaverunt quippe conquisivisse se in ipsis gloria sontibus exempti qua imitarentur : neque sentia omnino invenisse , qua sua virtute non essent fel citer asecuti : plura qua longo es se intervallo rei igitur PRINCEPs SERENIssIME , aueta Familia tua Augustiis a laude, ac dum digna Num- Volum. I. a misquissent.
15쪽
mis quotidie tam sapienter ac sortiter geras , perge amare nobilis ima illa Antiquitatis monimenta. 3IL cerre quid non sperare licet quid non fucitatis novo sit operi meo ominari 2 nihil certe minus quam quod assecutus est Urs nus e nimirum ut cum isdem Farnesianis auspicus liber meus prodierit, vivat Auro, Argento, atque 2 e in quo verseius sum , longe perennius , exceptus cum laude ab omnibus , ad seros usque posteros Fatis felicibus transmittatur. Vive se vile SERENIssIME PRINCEPS, dumque Me natem nobis totum repraesentas , fac ut au reum Augusti sculum Parma reforestere nemo sanuss audeat infieri. Scribebam in musto meo Parisiensi, Anno I7OI. Nonis Novembris
16쪽
ΝΟ vo M habes in Antiquioribus Nummis explicandis conatum, LECTOR ERUDITE , benevolum te faciet tum ipsius argumenti dignitas, tum dissicultas operis gravissima, tum vero tua summa utilitas, cum minori voluptate conjuncta. Dedimus quidem iam a multis annis imperii Rom. insigniora hac in parte monumenta, quaecumque Nummis consignata sunt, sive illa imp ratorum jussit, sive Senatusconsulo cuti, sive etiam Duumvirum
edicto, quibus id juris fuit in Coloniis atque Municipiis. Adjunxi - 'mus Graecarum Urbium Numisimata, quotquot longo usu ac labore colligere nobis licuit. AEreos quidem Nummos cujusvis moduli semel de iterum mandavi typis, sola illorum deseriptione contentus , quod unum tunc a nobis amici postulaverant. Verum quod illorum exacuendae tantum industriae profuerat, novi mihi laboris occasio fuit. Instare enim coeperunt, ut quod de scripseram, etiam explicarem; rem certe longioris operae, multoquae dissicilioris. Deest quippe inquiebant, gloriae tuae & utilitati nostrae, si non addis Imperatorum Nummis omnibus eam lucem,quam tam feliciter Coloniarum Nummis attulisti, ut eos quoque enucleatius singulos nobis exponas. Quid facerem Z obsecundandum fuit tam honorifico illorum de me judicio. Explicui igitur Aureos Argenteos. que Nummos praestantiores, & reconditioris doctrinae. Neque ideo
quievere. Institerunt porro urgere ardentius, ac alteram quam contexerem Spartam proponere: eam stilicet qua vetustiores Romanarum Familiarum Nummos spectat, qui stante Republica cusi ad nos usque pervenere: quos quidem quia satis perito interprete carebant , nostra hac aetate minori in pretio haberi doctiores dolebant. Ipsis ergo ut facerem satis , nec tempori nec operae parcendum mihi putavi, praesertim cum nemo hactenus satis exacte hac in re osset versatus, ut non professus continuo esset, multa se posterorum industriae ac diligentiae sine invidia reliquisse, quae suppleri exoptaret-Omnium Antesignanus Hub. Goltrius anno Christi 137 a. quotquot potuit reperire, Romanarum Familiarum Nummos edidit ita lucem: potuit autem prae ceteris longe plurimos ac praestantissimos: stis mores hominum multorum missit es Urbes. Quam etiam mereretur fidem, enumeratis singulis quas peragrasset
17쪽
uibibus, consignandam sbi credidit, ad calcem Hilloriae Iulii Ca - lsatisqtiam scripsit. Verum ut sunt dissiciliora rerum magnarum inlatia, satis sibi credidit esse, ii Nummos quos vidisset, assereiadis Roma- . norum Fallis addiceret, omissa typorum sigillatim explicandorum lcura: Professiis etiam ingenue, se nominum cognationem spectaste , potius, quam ut singula suis temporibus, aut etiam perfbnis accommodaret. Ita contigit ut ejus qui appellatur Constitis sit nomen, quod
in appositio Numismate legitur: Numisiina vero ipsium sepissime, non Consulem, sed Triumvirum, sed Quaestorem, sed Edilem reserat, eiusdem quidem nominis, sed a Consule ipse plane diversium. Sexto post Goliatum anno quisuit Is 77. Fulvius Ursinus S. Ioannis Lateranensis Canonicus dedit in lucem eruditissimum librum de Romanarum Familiarum Nummis, seu quos ipse sua in Bibliotheca
servabat, seu quos, ut visium nonnullis cit, cruerat ex Cimelio Eminentissimi Cardinatis Farnesii, cui familiaris erat, Alphabetico sing los ordine. Quanto vero si in pretio liber ille habendus satis probat, tum Eruditissimi Scaligeri judicium, quod extat in Scaligerianis; tum illustrissimi Spanhemii de praestantia & usii Numisinatum di L
siri. c. Nihil enim est tantorum virorum judicio incorruptius. Non tamen ideo putes Ursini quod alter divinum opus, alter aureum diis xerit, ita esse numeris omnibus absolutum, nihil ut omnino deside- rare in eo possis: Nam bene multos Nummos reliquit intactos, qui sunt dissicilioris explicatus, Sc quod humanum est, abundavit nonnunquam in suo sin se, contra nonnullorum perspicaciorem intel- ligentiam: denique quamvis plurimos Nummos, non tamen omnes quos dederat Golletius, colligere potuit, cum diligentiam ejus effugerint & multi etiam de novo inventi sint. Carolus Patinus Doctor Medicus Parisiensis, his noliris in studiis filicissime versatus, cum desecisse semiret tam utilis libri exemplaria, facturum se credidit rem imprimis gratissimam antiquiorum nummorum studiosis, si velut intermortuum opus aggrederetur, non restituere modo, sed etiam amplificare, additis de suo quamplurimis amicorum & praesertim P. Seguini nummis. Ac licet inter eos non paucos inseruerit, quos potius ad Imperatorum, aut Coloniarum ; quam ad Familiarum seriem texendam, annumerari fas esset: debet tamen illi plurimum tota Antiquariorum gens, quod inex-stulpendis Ursini nummis, novisque quos adjunxit, diligentiorem longe operam adhibuit. Iam quid ego novissimus afferam, prae illis :
18쪽
a me laudatis clarissimis Antuluariis, necesse videtur ut breviter doceam, ne actum agere videar.
I. Facile erit cuivis agno laere, & sane cum non mediocri voluptate, quam multos ego Nummos asseram,quibus collectum ab Antecessoribus meis Thesaurum locupletavi. Neque porro commisi
semper, quod in Patino censai aliquoties accusandum, ut sine delectu
eos admiscerem, qui ad Familias Romanas non pertinerent. Quare si quos reperias qui nihilominus eo in numero non videantur repOnendi, seias velim aut Graecos esse, eosque perraros, ac ferme omnes sine Imperatorum Ggie, qua parte certissime ad Antiquas suas familias revocari a nobis debuere. . II. Non ignoro in contexenda Nummorum Imperialium serie,
nesciesse commisceri varia metalla, diversosque modulos: sed suam Aureis, suam Argenteis, suam AEreis, suam majori formae, suam esse debere seriem: At in Familiarum collocandis N umniis alia omisnino est ratio. Nihil enim notat aut metallo metallum, aut minori modulo majorem permisceri. Tantum admoneo ne inter Aureos Argenteosque Nummos ussiret reponantur, nisi qui ad eorum modulum proxime pertineant, iisdemque forulis componi commode possint. Inde fiet ut soli excludantur rei qui maximi aut majoris moduli stini, quibus ut in Regio Cimelio me autore factum est, suae erunt privatae capsae. Sunt porro ejus molis non ita multi e quibus majores plerique Iovis aut Iani caput repraesentant. Maximi vero quotquot sunt, Imperante jam Augusto cusi, possunt non immeriisto, in Imperatoria serie situm locum tenere. III. Tria potissimum in singulis nummis explicanda mihi proposui, quis, quid, cur. Id est nomen Familiae cujus est Nummus t typum Anticae & Posticae parti si causam seu occasionem taliscudendi typi, talibus cum insignibus. Quoties autem eidem Nummo plura diversaru m Familiarum nomina, insalpta sunt, per me licet, ut qui plures consimiles possidet, eumdem singulis in Familiis iterato collocet. Non me fligit quantum sit in dignoscendis capitibus dissicultatis, praesertim cum nullis certis symbolis distinguntur: Palamam vero me serre nemo negaverit, si feliciter ubique causam attigero, cur nummus tali forma signatus sit, tali quae figura. Sic enim omnes intelligent, quae in quavis Familia domi forisque praeclare gosta fuerunt: certum quoque nummi pretium pro eo tempore quo feriri contigit, quod maxime intererat ut sciret populus, cui vendendi emendique tali moneta, necessitas incumberet. IV.
19쪽
IV. Quoties pauci admodum occurrunt in certis Familiis Nummi, singulos suo loco componere, nullius prope negotii fuit. Idqtie passim sine peccato ubique negligi potuisse credidit Ursinus, adeo nihil praeter distinctionem praenominum attendisse videtur, magno sine temporis laborisque sui compendio. Ego vero qui Musis colopaulo sevcriores, quique nec tempori parcendum mini credidi, nec labori: iis etiam in Familiis quae maxima Nummorum copia ab unis dant, quales stant Emilia, Cornelia, aliaeque similes, ordinem aec, tis ac temporis, quem I μων vocant, religiose mihi observandum proposui: quamvis scirem me non historiam, sed seriem tantum Familiarum scribere. Quoties tamen plura praenomina Occurrerunt, commodius putavi uti ordine quam Xtor LIgitur ubi assignare certo potui quis quem Nummum seriri curasesit, eumque inter varia praenomina discerneres cetera mihi viti sunt sitis in promptu fore. Observavi tamen certa quaedam ex illis praenominibus ad primogenitos ita pertinere, ut ad fiatres natu minores numquam descendant, sed adhaerestant primariae stirpis stolonibus. Habendus igitur est pro secundo aut tertio genito, qui praenomine paterno non gaudet. Is autem si Nummi cudendi fuit autor, id vi tuti debet suae quae partus legibus non obstringitur, aut sorte neceia
stati naturae, quae isto functo primogenito, jus illius in secundo genitos ipse facto derivavit. U. Existimavi gratum Antiquariis omnibus re, si illius qui riundi Nummi autor fuit, Magistratus omnes quos in Rep. gessisset
exactius recenserem, & signarem singulos suos quemque anno ab Urbe condita. At occurrit statim menti non idem creditum omnibus Romae conditae exordium. Cato siquidem uno ante Varronem
anno ortum illius statuit. Vise mihi commodior Catonis sententia vel hoc uno, quod eam GoltZius, Ursinus, Patinusque amplexi essent, ut nihil dicam de Marmoribus Capitolinis, in quibus Triumphorum Epochae Catonis computo notantur. Verum quum adveri
rem ab uno serme saeculo plerosque Rom. historiae Scriptores Varroniana uti regula . placuit ut nemini injuria fieret, utramque 2Eram alteram alteri superpositam locis omnibus repraesentare. VI. Nemo credo negaverit penes Quaestores Blos cudendae m netae curam fuisse, seu Provinciales, quorum erat numerare militibus stipandia, publicasque in Provinciis expensis procurare , si a Urbanos quibus erat monetam Plebi Romanae providerer illa omnis
20쪽
Romae apposito nomine signabatur,at dum contigit urgente necessitate eam in Provinciis cudi, sive ex publicorum vectigalium argento, sive ex hostium quas vocant manubiis, vox Roma tunc nou aderat. Attamen praeter Quaestores quos appellavimus, imperandae monetae, nominisque sui Nummo insevi pendi jus habebant AEdiles tum Curules, tum Plebeii, penes quos edendorum publicorum Ludorum cura erat. Inde factum est, ut eorum jussu frequentius in Nummis appareant Deorum illorum aut Dearum capita, quorum in honorem
celebrati Ludi essent. Idem quoque juris fuit Praetoribus Urbanis, post editos Apollinares Ludos. Consules quoque ac Proconstites qui Triumphum egissent, aut Ovassent, cuὸi monetam imperabant, adepti sonoris tesseram, qua Duces suos militesque qui triumphum cohonestassent, veluti donativo remunerarentur. Tribuni, vero Plebis nusquam videtur ejusmodi jus concessum fuisse. Arbitrati sint plerique, contra id quod diximus, pecuniam publicam creditam fuisse singularibus Magistratibus qui Curatores denariorum fandorum dicebantur,quo nomine insignitur quidam de Familia Cornelia. Verum quum is ipse in consimili Nummo Quaestor appelletur,eo magis asseri Quaestoriae dignitati denariorum constandorum videtur cura. Dices meminisse M. Tullium Ciceronem Triumvirorum Monetalium; adeoque singularem eum Magistratum fuisse. Ego vero libens id concesserim; sed non ante Julii Caesaris Dictaturam, quo tempore quum plures haberetJulius, quod de se in belloe Civili benemeritos vellet aliqua mercede compensare illam dignitatem excogitavit, ut quoniam datum sibi esset a Senatu ut imagine sua Nummi notarentur, vocaret velut in tanti honoris partem Triumviros Monetales, qui ex aversa parte nomina sua inscriberent, satis enim id innuisse videtur Suetonius in Iulii vita. Quinetiam numerum Triumvirorum auxit idem Caesar, paulo post quarto addito, ut ad plures gloria pertineret: Eorum e numero fuit Voconius IIII VIR. idemque designatus Quaestor , ut videatur Monetalium dignitas, primus veluti fuisse ad ampliores Magistratus gradus. Non multo post Imperante Augusto,quum Treae monetae cudendae potestas Senatui relicta est, Aureae verb & Argenteae cura juris Imperatorii facta est; tum vero utrimque revocato priori numero Triumviri Moneta les benatorii & Imperatorii creati sunt.
VII. Veniendum jam est ad res ipsas, figurasque Numinis ipsis insculptas, in quibus intelligendis gravior est dissicultas.Iani bifrontis