Nummi antiqui familiarum romanarum, perpetuis interpretationibus illustrati, per J. Vaillant ... Volumen primum secundum

181쪽

XVI. Caput idem Romae galeatum : in aversa, eaedem bigae cum victoria, SAR. in imo, ROMA. Duo isti denarii cum eodem Romae capite, & eadem victoria in bigis, unum C. Atilium Saranum essiciunt, in quorum priOre nomen gentis C. Atilii, in posteriore vero cognomen Sarani exhibetur: suit ille frater superioris, & uno anno serius Trib. plebis, nempe is AEdilis Plebis Hi Praetor inter cives & Peregrinos jurisdictionem sortitus, Ligures provinciam obtinuit an . Tumultu Gallico ii unciato cum una legione Romana & quinque millibus sociorum, L. Manlio collegara Gallis obsesso,auxilium ferre juosus est. Anni fere exitu vota ex S.C. suscepit publica si in decem annos Resphiblica in eodem statu stetisset, ob bellum hoc anno cum

Annibale redintegratum. Li ius etiam C. Atilium Augurem tu ille testatur, lib. I i. Dec. 3. At anno post Praeturam exactam Consulatum petens repulsam, passiis favore plebis C. Varrone praelato, ut idem narrat Lietuus, sed Caius ille Varro consul an. I. temeritate sua Cannensis cladis autor fuit. M. & C. Atilii Serrani fratres cx eodem Livio, Duumviri creati, id est aedibus dedicandis, aedem Concordiae, quam L. Manlius Praetor voverat, eo anno dedicarunt. De denario bigato, Romanae argenteae m

netae symbolo, sit actum est. XVII.

- Caput Cereris corona spicea ornatum : in aversa parte, SEX.ATI L. M. F. SERRAN. C. MANCIN. A. F. Duo viri togati in

sellis sede0tcs, inter duos modios spicis repletos. Sextus Atilius in denario Marci F. in digitatur, at quidem illius esse videtur, qui Praetor anno 'I' Sardiniam sortitus, tandem in Corsicam trans re justus fuit, ex Limio, hib. 41. & ex stirpe Serranorum, qui filius erat C. Atilii , suptia Sarani voc. ati, cujus nepos hic Sextus fuit, & plebis tribunatum gessit cum C. Hostilio Mancino anno ' ' facius AEdilis plebis cum codem Manci

no an . & ambo nummum hunc argeneteum cudi curaverunt. in memoriam annonae frumcntariae, largiter procuratae. Praetor

cum eodem Mancino, sortiti quaestionem rerum capitalium Obti-

182쪽

mierunt an . Sex. Atilius tandem consiti creatus est cum P. Furio an . M. Horum memmii Cisero ep. adAtticum, L I 2. . Hispaniam citeriorem sortitus est Furius, Italiam Atilius, cui pror

gata provincia est ad agros dividendos & controversias inter populos foederatos, ut testatur haec inscriptio:

Vide orthographiam pro diverso tempore inter cognomen Seranum, & Serranum.

XVIII.

C. AΤILIUS M. F. SERRAN. Caput Genii P. Romani imberbe & laureatum : in aversa modius spicis resertus, in imo, EX s. C.

C. Atilius Serranus M, Filius in denario appellatus Sexti superioris frater fuit, Tribunatum plebis iniit an . Hdilis curulis factus an. ρ' cui quum cura fiumenti Romam advehendi es set, & caritas annonae supervenisset , ille magnam ejus vim ex S. C. tum ex omnibus provinciis , tum ex pecunia publica collegisse videtur, unde totius anni abundantia P. Romano parta, sibi ejus gratiam conciliavit, & tamquam Genius pop. Romani appellatus est, cum ideo eiugiem in denario ex una parte , & modium spicis plenum ex altera cum nota S. C. ad id se. isti expressit. Atilius deinde Praeturam obtinuit an . quo frater Sextus consulatum gessit, & publicam quaestionem sortitus est, annoque sequente Praetor fuit provincialis. Qiijdam existimant caput Genii, esse caput Apollinis, ad notandum in Praetura Atilium Serranum ludos Apollinares edidisse.

183쪽

ATTEIA gens plebeia, Cneus enim Capito Tribunus plebiscitatur apud Appianum, an. Lucius vero Atteius C pito refertur a C cero ne lib. 8. ep. ad Coelium , ep. 8. unde li-Quet Atteios ad tribum Aniensem pertinere. Illius cognomen Iuli Capito; a vitio capitis, qui caput habet magnum. CAESAR AugusΤvs TR. POT. Caput Augusti laureatum: C.

Gobesi in Fasis Consulum , nummos in eorum consulatuculos non exprimere fuit, scd eorum tantum qui hanc dignitatem consequuti erant, nomina colligere: unde ne credas hunc

C. Attei Capitonis nummum in conlulatu ejus signatum, sed quando ille Triumvir deducendae coloniae ab Augusto lectus est. Hic vero plurimas in Italia extra Italiam colonias constituit, plebeias quidem quum ille selus imperium tenuit, at Augusti nomen, Tribunicia potestas, & bos, coloniam quam δuxit At-teius Capito , plebeiam fuisse denotant; nec moretur VOTDuumviri, quum tres in nummo scripti sint ; illi vero Duumviri coloniae deducendae appellati erant, etsi plure ' essedi missi , & primi monetam in colonia cudi curabaqt, ut ipsi eam cudendi potestatem ipsi concessam docerent , sed in ea nomen Coloniae non inscripta : porro nummi forma eam in Hispaniam deductam denotat: adde quod Latii Coloniae

nummos, ut in nostro Coloniarum diximus, non percutiebant. C. Atteius Capito, ex Iacito Annal. 3. avo centurione Syllano,

patre Praetorio, quem initio Tribunum plebis fuisse diximus, an. consul suffectus fuerat, Lal. Iul. an. V: ei consulatum acceleraverat Augustus ob principem in civitate locum, quem studiis civilibus adsecutus erat, & id ut Labeonem Antistium iisdem artibus praecellentem dignatione ejus magistratus anteiret. Idem Tacitus Aun. I. coercendi Tiberis remedium Ateio Capitoni & L. Arruntio, cui postea suffectus est inconsulatu, naandatum narrat, & nummuS Duum Viratum coloniae deducendae ei tradit. Capito autem anno 3. Tiberii Imperii mortuus est Disitirco by Corale

184쪽

A Urio IA gens Plebeia, quum plurimi ex ea 3core me

Tribuni Plebis fuerint: ex nummis illius cognomina Rusticus de Orestes, an vero ex Aufidiana in Aprutio urbe oriunda nomen traxerit, non certum est.

Caput Romae galeatum, pone quod XVI. ante Rus, id est Rusticus: in averse Iupiter in quadrigis, d. fulmen, s hastam dc

habenas equorum, M. AVF. in imo, ROMA.

Nemo dubitat ex epigraphe, quin Marcus Aufidius denarium cuderit, sed notae numerales XVI. quae illum pro XVI. assibus petamutari nos docent, quum bello secundo Punico pecuniae penuria ad eam monetae auctionem egisset Remp. Romanam illo durantesignatum esse demonstrant, ea autem coepit an. V. C. & pax cum Carthaginiensibus inita est,an. V; sicque annos XVIII. duravit, ita ut paulo pbst moneta ad pretium solitum videatur reducta; at M. Aufidium reperimus Quaestorem an . q.& Tribunum plebis an. an ipse est vel potius illius filius, qui Tutelae Capitolii redemptor dicitur sub Q. Fulvio, L. Manlio Acidino cos. an. sic refert Plinius, lib. cap. 3. Tunc denique compertum est a M. Au- , , fidio, qui tutelam Capitolii eo lustro redemerat, argenteos esse Dclypeos, qui pro aereis per aliquot ante lustra fuerant habita is& assignata. Iupiter quadrigas agens, in ejus rei memoriam signatus videtur, & denarius sic' tempore belli Punici secundi a patre M. Aufidio cusius reperiretur. Cognomen Rustici satis cum Oreste convcnit : nam a voce Graeca id est , montanus & agrestis, quod idem sonare videtur Rusticus: porro id Antistiis, Fabiis, Iuniis, Oviniis inditum est.

II. Capita Saliorum jugata, ante illa ancile seu clypeus: in a aeria,CN. ORESTES. Navis cum remis.

185쪽

restes cognomen erat Aureliorum stirpis, at quum Cn. Aufidius Historicus de Praetorius jam senex & orbus adoptasset unum ex Aurelia gente & cognomine Orestem, dictus est ille Cn. Aufidius Orestes Aurelianus, praenomen Cnci gentis Aufidiae cum nomine servans δc cognomen Orestes ex Aurelia gente cum ejus nominis productione ex Aurelio Aurelianus dictus est. Cn. Aufidius Orestes Aurelianus ad Tribunatum plebis an . 'trepulsam passus, illum tamen iniit AEdilis plebis factus Praetu-rani urbanam obtinuit ex Valerio Maximo Procos. Illyricum ex Sallustio, ubi gravissima bella gessit, & nummus per navem Victoriam navalem in mari lilyrico de Dalmatico obtinuis te denotat, pauca lib. h. verba sunt haec. ham deditionem Scnatus per nuntios Orestis cognitam, approbat. Saliorum autem capita cum ancilio in anteriore denarii parte expressi, videntur ob felicem belli eventum : nam moris erat ei,

qui belli alicujus curam habebat, ut antequam ad illud proficis.ceretur, sacrarium Martis apud Salios ejus sacerdotes adiret, & ibi ancilia primo commoverct, dia post hastam simulacri ipsius dei, dicens. Mars vigila, ut narrat S rtius lib. 8. AEneid. Non erat enim

Salius sacerdos Cn. Aufidius, quia Aufidia & Aurelia gens erat plebeia, dc Salii debebant esse ex Numae constitutione, omnes Patricii. Disitirces by Coral

186쪽

- . . . p.

AURELIA gens plebeia, tamen nobilis & consularis e Sabinis oriunda, ac a Sole Aureliam putant dictam , quod publice ei a Populo Romano datus locus sit, in quo sacra Soli fierent ue ex Festo. Hi prius Auselii, ut Valesii, postea commutatione litterae' s, M, R, appellati fiant Aurelii. Quataior distincta

est cognominibus Cottarum, Orestarum , Rusorum & Scaurorum. Cottas ab iracundia dc torvitate dictos volunt, certe Graeci κοτον iram vocant. Hinc lusium est: Brasci faciles Cottas, qualiusque se ros Fama refert domui nomen es isde datum. Orestes a Graeca etiam voce . , quod agrestis esset, & quasi montanus. Rusus quod rusos haberet capillos, & Scaurus a vitio pedum dictus, seu qui talos pedum haberet tumentes ac porrectos, vel cui pedes inflexo talo tarde gradus est.

Caput Iovis laureatum & barbatum : in aversa, C. COTTAtrophaeum galeatum cum thorace clypeo & hasta, coronatur a victoria, pone illud stante. Golmius ad Caium Aurelium Cottam resert hunc denarium qui Tribunus plebis fuit an . U. C. dum bellum arderet primum Punicum, AEdilis plebis an Tribunus plebis iterum & tandem Consul cum Servilio Gemino an . Τ': ambobus cum esset decreta Sicilia, Aurelius ex ea in Liparam trajecit, eamque cepit, & de illo Oicilius lib. 4. 9. Cotta consul, inquit, in ,, Siciliam transgressus, plurimis praeliis adversus Poenos & Sicu- , , los terra marique pugnavit, & per totam Siciliam partim ho- , ,stium, partim etiam sociorum in humanas strages reliquit, , , de quibus triumphavit, ut docent Columnae Capitolina.

C. AURELIUS L. F. C. N. CΟΤΤΑ . COS. AN. DI. DE POENEIS. ET, SICULEIS. IDIBUS. APRIL.

Cui suffragatur denarius cum capite Iovis triumphalis, & vi

187쪽

ico AURELIA.ctoria coronam trophaeo imponente, in quo alluditur ad cognomen Cottae; nam trophaeum insignitur galea, cui vi storia coronam porrigit. C. Cotta iterum consulatum cum eodem Servilio Gemino iterum anno Quidam hunc nummulum ab Aurelio Cotta custim in Quae Ilura arbitrantur ad usium monetae, cujus erat Victoriatus seu quinarius , 5 omnes Victoriatos ejusdem esse typi. II. C AVR. Τ. P. C. Caius Aurelius Cotta Proconsul. Caput Romae galcatum, in aversa, EMPOR- Pegasus alatus, pedibus anterioribus erectis , pone illum astrum. C. Aurelii Cottae nomen cum titulo Proconsillis ad superiorem Cottam pertincre demonstrat: nam ipsi & Servilio iterum Consillibus decreta est rursiis Sicilia, Poenosque Lylibaeum & Dre panum infestantes prohibuerunt. Prorogata anno sequenti Cottae provincia est : unde Proconsillis nomen in nummo; sed ubi cu. sus fuit EMPost id est Emporii, cpigraphe docet. Emporium urbs multiplex apud Stephanum, Celticae, Macedoniae, Siciliae, & Campaniae : sed in Sicilia sola quatuor numerantur a commerciis, quibus frequentabantur, denominatae. Prima urbs Emporium Segestanum dicitur, alterum Selinontinorum, teristium Agrigentinum, quartum vero Leontinorum ; ad tertium vero spectare nummum putamus, medio sere inter Lilybaeum 5e Pachynum promontoria spacio, quod maximo totius Africae

commercio mercatorum conventu celeberrimum fuerit: ab

Asris quidem conditum, ex Pegasse Africae symbolo, ut jam dictum est. Plurimi observantur ejus urbis nummi in Thesauro B is Christavissimi, cum codem typo Ac nomine EMPOR. S divertis Romanis nominibus; unde colligere possumus Siciliae rectores in hac urbe monetae ossicinam habuisse, ut confirmat caput Romae galeatum in iis signatum, hocque C Aurelii Cottae Proconsulis jussu percussiam, sextantarii quidem pondere, ut Romae, ob bellum contra Poenos crat constitutum. III. Diqitigod by Cooste

188쪽

AURELIA.

III. v EST A. Caput Vestae vetitum et in aversa, C. AUREL M. F. COTTA AED. CvR. Sella curulis, supra quam stim pulum & pa

tera.

M. Aurelius Cotta, quo die togam virilem Campsit, C. Carbonem, a quo M. Cotta pater damnatus fuerat, accusavit, B judicio assiixit, apud Halerium Maximum lib. s. cap. Ille filios tres reliquit, Caium, Marcum & Lucium; ad primogenitum Caium pertinet nummus, hic summus fuit sui temporis Orator limatus, de subtili inventor, de quo Ocero in lib. de Oratore, Tribunatum plebis gessit, & denarius aedilem curulem fuisse denotat: quippe sella curulis ad id denotandum in eo percussa est; sed caput Vestae in anteriore parte & simpulum . cum patera in parte postica, Vestalium templi restituendi de Vestalium diei curam sempsisse, Cottam nos edocent: V. Idus Iunii celebrantur Vestalia, & his disbus penus, id est, locus templi intimus aperiebatur, & virgines Vcstales deae Vestae sacra faciebant: unde in denario simpulum dc patera. C. Cotta post AEdilitatem curulem consulatum gessit cum L.

Octavio anno β7: IV. Caput Romae galeatum, CoΤΤΑ. in aversa Hercules, d. spolium leonis, in curru a duobus Centauris tracto, d. spiculum, spalmae ramum tenentibus, M. AURELI

Caput idem Romae sine voce COTTA : in aversa idem vide tur typus & epigraphe lHi denarii vario modo cusi ad M. Cottam, M. Cottae filium,& Cati superioris fratrem natu minorem, spectant, is antequam Tribunus plebis fuisset, Duumvir reficiendis aedibus sacris, de quo in Alphinia gente diximus, creatus videtur. Lietius lib. 21. italaribit. Comitia deinde a Praetore urbano & Senatu sententia ple- is bisque stilo sunt habita , quibus creati sunt Quinqueviri, mu- , ,ris turribusque reficiendis, & Triumviri bini, uni sicris conquirendis, donisque praesignandis, alteri reficiendis urbibus. Ita- Volum I. X que Disiligod by Cooste

189쪽

161 AURELIA.que Herculis Victoris in foro Boario restaurasse, ex denario augu ramur: nam Deus in curru a centauris vehitur, ob illius in Cenia tauros victoriam. Illius templi iconem & Herculis contra Cenia tauros victoriam vide in nostris Ni stratum maximi modis Abb.ῶCamps interpretationibus, pet et . ut & d Siculum, de hoc Heroedisserentem, lib 4. pag. 13 4 M. Aurelius Cotta 1 ribunatum plebis gessit an. Praeturam urbanam Quaestiones publicas soriitus an. & tandem consuistitum cum Licinio Lucullo uno anno serius quam frater nempe et

Caput Romae Bb Martiae ac bellatricis imagine sine sis, in imo , ROMA: in aversi, Eques galeatus singusuis decurrens, d

hasta submissa, L. AURELI. COTTA.

Non ad L. Aurelium Cottam superiorum fratrem & gentem Cottarum consularem, sed ad L. Aurelium Cottam I ribunum plebis, an. qui patrem habuit Tribunum militum te onis 111. sub L. Paulo consule,an. V: dum obsideretur in castris a Liguribus tunde illius insigne aliquod in hoc consectu factum renovare voluit, de quo Lmus Dec. 4. lib. io. inquit, is equitibus dato is signo, ut constenderent equos, nec effugere quemquam λis nerent... supra quindecim millia Ligurum eo die occisa, ca- is pia duo millia dc quingenti. Amicus hunc equitem ludos Circenses designare, quorum quinta species 3 erat decursio equestris Alter ad Consuales Neptuno equestri dicatos spectare, cujus dei effigiem sic equestrem inludoeum memoriam aequatam contendit, ludorum enim curam habebant AEdiles curules, cujus magistratum Aurelius Cotta, quando 2Edilis curulis gessit, an. ' cum Caecilio Metello & aliis: nam AEdiles curules magnos lu)os curabant. Consulatum etiam obtinuit cum Sulpicio Galba, D. VII. Caput Vescini in laurea, cum pileo corona ex lauro insigni , pone caput serceps & desuper astrum: in averse, Aquila insistens sulmini, L Cm. in laurea.

Ab eodem L. Aurelio Cotia denarium suisse signatum deno

190쪽

AURELIA. Iς 3tat ejus AEdilitatis curulis magistratus, in quo videtur restaurandi Vulcani templi curam habuisse : nam Adilis dictus est apud Harmnem lib . de lingua Latina, qui aedes sacras & privatas cur ret; & AEdilium curulium erat officium , ut templa & alia aediis ci a publica magnificis opibus reficerentur: quare L. Cotta Vulcanum in denario ad ejus templi restaurationis memorium signavit. Vel forsan quod esset Triumvir monetalis , ut ex sequente nummo suspicamur. Cur pileo insignitur, Euisebius in praep. E V. ignis virtutem Vulcanum appellatam dicit, & informa hominis ei simulacrum constitutum, in cujus capite puteus esset caeruleus, caelestis symbolum volutionis : ideo astrum pone illum additur, ad indicandum ignem e caelis delapsum. Forceps, quia fiber credebatur; quare in aversa parte fulmen,

quod Iovi ille cuderet ; & ideo aquila , quum illa huic deo id

subministraret. Laurea videtur apposita, quod fulmen non ti

meat.

v III. Caput Vulcani, ut supra , cum pileo laurea ornato, pone quod astrum : in aversa caput muliebre laureatum, pone quod

forceps, L. COT.

L. Cotta qui superiorem denarium & aereum hunc nummum percussit, eumdem Vulcanum pileo caeruleo ornatum expressit; sed quae illa mulier in aversa parte si vera est conjectura nostra, Iuno vocabitur, Vulcani mater, quem sola genuisse canit Hesii dus, hoc carmine, Iuno Vulcanum nulli commixta in aruore

ε Edidit conjecturam auget sorceps pone caput, quia Iuno Moneta est appellata, & forcipibus, ad cudendos nummos, ut ad seriendum aes & ferrum, opus sit: ideo Triumvirum monetalem fuisse Cottam auguramur. Monetae Iunonis templum, Kal. Iun. dedicatum est, ex O vidis Macrobio; εc x. Kal. Sept. Volcanalia, id est feriae Vulcani, celebrabantur, & eo die populus pro se animalia in ignem mittebat.

Caput Romae galeatum, in aversa parte, L. ORESΤES. C Holum. I. X E stot Diuitiaco by Corale