장음표시 사용
301쪽
27s CLAUDI A. Marcellus factus AEdilis curulis cum Cn. Domitio Ahenobarbo, anno quum in hoc magistratu annonae utilitatem dc c piam procurassent, ad impenta AEdilitatis demonstrandas denatioscudi curarunt, ideo in anteriore parte modius fiumenti mensura,& in aversa spicae. vide alterius AEdilis nummos in Domitia ge te cum spicis pariter. Marccllus consulatum iniit cum C. Sulpitio Gallo, annos et illi Gallia, Sulpitio Ligures obvenerunt, α de Gallia Marcellus triumphavit ex Colonis antiquis.
In ejus triumphi memoriam volunt denarium sequentem esse signatum ; quem Marcello avo tribuimus ob parem cum aliis epigraphen, & similem hujus aevi formam.
XXXII. Caput Romae galeatum, MARCEL. in aversa parte Neptunus in quadrigis, s. tridentem. M. CLAvD. M. F. In Vertice, ROMA.M. Marcellus secundum consulatum iniit cum Scipione Nasica II. anno Gallia Comata & Ligures Marcello obvenere. Marcellus de Eleatibus & Ingauneis Liguribus triumphavit. Ligures illi fuere maritimi in ora Ligustica, quorum urbs erat praecipua Altingaunum, ut Neptunus cum tridente in quad rigis invectus testatur, in denario expressus, & Colun e Capitoli uri
M. CLAVDIvs M F. M. N. MARCELLVS COS. II. A. DE ELEATIE Vs ET IN G AVN EIS. . . . .
XXXIII. ROMA. Caput Romae galeatum : in postica parte, M. MARCEL. M. F. M. N. Senator in quadrigis elephantorum, cum seia soribus. s scipionem eburneum, in vertice corona.
Quin ad eumdem Marcellum pertineat hic denarius, epigraphe quae eum Marci filium & Marci nepotem appellat, &columnae triumphales , quae eum de Celtiberis x Hispania citerio
302쪽
CLAUDIA. 277re triumphasse nos edocent, & typus qui illum triumphalem exhibet , dubitare non sinunt. Marcellus tertium consulatum cum L. Valerio Flacco gessit, anno Marcello Hispania citerior obtigit, quam pacatam armis reddidit, ad pacem petendam compulit, pecunias & obsides imperavit. Quibus acceptis libertatem populis iis indulsi, ut refert Appianus in Tiber. Romamque reversus obtinuit, & elephantis, quos secum duxit, in triumpho vectus est, dignus omni laude, sed misere naufragio ita Affica, paulo ante tertium bellum Punicum submersus periit.
XXXIV. Caput Veneris myrtea corona insignitum, M. GLAVDI. M. F. MARCELLUS Q. GEMINvs. in aversa parte, C. N. SERVILI. P. p. Navis Praetoria cum remis, in imo, ROMA.
Patrem M. Claudium Marcellum Otaciliani F. sequitur M. Claudius Marcellus filius, cui comes additur Cn. Servilius P. filius Geminus Q. id est, stuaestores: Geminus autem cognomen est Serviliorum uno partu genitorum : hi ambo fuere Quaestores urbani, anno quo tertium bellum Punicum susceptum est L. Marcio & M. Manilio Consulibus, & quum necessaria esset
classis in Africam traducenda, Quaestores sumptus ad eam extruendam suppeditarunt, in cujus memoriam denarii cum trir me Praetoria remis instructa signati fuerunt; in cujus anteriore parte Venus, ut maris dea & Romanorum tutelare numen, dc Carthaginiensibus adversum qui Iunonem colebant. Post Quaesturam urbanam M. Marcellus Tribunatum plebis iniit, anno Edilitatem vero plebis, anno Praeturam urbanam, anno T Provinciam sortitus est Africam, anno ε',' sed in navi Terracinae propinquus fulmine conflagravit.
MARCELLINvs. Caput M. Marcelli Cos. pone quod Triquetra Siciliae symbolum: in aversa parte, MARCELLVS COS. QFINQ. Templum Iovis tetrastylum, in quo togatus trophaeum suprae
303쪽
XXXVI. Altera Trajano restitutus, cum codem capite & in aversi parte, typo.
Caput M. Claudii Marcelli quinquies Consillis post tot annos
tandem nobis exhibet Marcelliniis in familiam Corneliam adoptatus , ut se ex gente Marcella oriundum esse testaretur, ut nomen Marcelli in Marcellinum productus: de hoc sic loquens Ursinus , ,, ait: Denarius autem sine dubio a Cn. Lentulo Marcellino cu-sus est, qui quum esset de Claudia gente ex familia Marcellorumis ortus, in Corneliam postea adoptatus, CN. CORNELI Us LEN-M TvLvs MARCELLrNVS nominatus est, sed ad patrem ejus Publium M. Marcelli, qui Eserniae anno secundo belli socialis, quum urbs in Samnitum potestatem venit, filium pertinere arbitramur. ille P. Lentulo Stirae patri in adoptionem datus, habuit adoptivum P. Lentulum Suram atque Germanum Q Marcellum Eserninum, sicut ex Ciceronis Bruto colligere est. Adoptivi autem etiamsi in aliam gentem transirent, familiae tamen nomen non amittebant, & gesta majorum in denariis .
renovare selebani jut videre est in Emilia, ubi Paulus illustria familia gesta exhibet. Sic P. Cornelius Lentulus Marcellinus in Quaestura, anno proavi sui effigiem ad aeternam ejus memoriam nobis repraesintat, & illum opima spolia de Viridomaro rege in tem plo Iovis Feretrii collocantem nobis iterum depingit. Triquetra pone caput ejus Siciliae symbolumes in memoriam honorum quos Siculi proavo & successoribus ejus in provinciam euntibus deferunt: eos provinciae patronos appellantes, & sella quotannis Marcellea, telle Plutarcho, celebrare soliti. . XXXVI LCaput Dianae cum Luna bicorni sepra frontem, pone dorsiimarcus & pharetra, EX S. C. in aversa parte, M. MARCEL. M. LEPIDus. AEl IL, CUR. Temptu na rotundum, in quo ipsa Diana ci' po insidet, d. arcum.
Iam prodiit hic denarius in gente AE milia , num 2 i. nunc de illo nobis in Claudia superest dicendum. Is filius fuit M. Marcelli AEdilitii, anno 662. M. Marcelli ter consulis , de quo ante, pro
304쪽
CLAUDIA. 27snepos, Tribunatum plebis accepit, anno AEdilitatem curulem gessit, cum M. Lepido Triumviro, anno 7OI. in quo magistratu ut ..Edilium munus erat curare templa , illud Dianae in denario percussum videntur restaurasse, in cujus memoriam illius iconem posteris commendarunt. . M Marcellus deinde comsulatum iniit cum Ser. Sulpitio Ruso anno sequente hjus patruelis ut videtur, Caius Marcellus cum L. AEmilio Paulo, anno& tandem C. Marcellus prioris fiater consulatum etiam gessit, anno ita ut tres Marcelli tribus annis subsequentibus fuere consules. De ultimo in sequentibus denariis dicturi sumus.
NERI. Q. VRB. Caput Ditis, pone quod uncus seu bidensi in mersa parte, C. MARC. L. LENT. Aquila legionaria, inter duo signa, in quorum priore littera H. & posteriore littera P. Ad tres familias pertinet hic denarius, & quum inter eas C.Marcellus nominetur, de illo nobis prius erit sermo. Caius hic Marcellus cum Cornelio Lentulo sociatur, ut qui consulatum simul gesserunt, anno V. C. fiater fuit M. Marcelli consulis, anno ',' ad quos scripsit Cicero , Fam. lib. 4. 8c licet Octaviam Caesaris serorem duxerit uxorem, Iulio Caesari suo avunculo adver- rusabatur, de quum bellum civile jam instaret nutante Republica, Cn. Nerius, tunc Quaestor urbanus denarios sub nominibus Marcelli de Lentuli consillum, ut denotaret quas sequeretur partes, percussit. In iis ex anteriore parte Ditem a Graecis Plutonem appellatum, quem praecipue colebat, exhibuit. Ejus aedes in decima urbis resione P. collocat. In aversa legionum signa quod Consul es in hoc civilis belli exordio per totam Italiam delectum militum imperassent ad legiones augendas. At quum illae, ut notum est, componerentur ex Hastatis, Principibus, & Triariis, hi sua signa divisim habebant Hastati, nempe in quibus littera H , Principes
vero in quibus nota erat P. at Triariorum erat Aquila signum totius legionis, quam ob certam convenientiam in medio colloeant artifices. XXXIX. Duili Corale
305쪽
L. LENT. MAR. COS. Lentulus Marcellus consules. Iupiter nudus & imberbis stans, d. extensa fulmen, s aquilam: in imo falx mes tia: in aversa parte caput muliebre cum tribus cruribus& tribus spicis. Quum de pace inter Iul. Caesarem & Senatum conveniri non posset, Caesar Rubiconem transiit, & plurimis Italiae urbibus occupatis, Roma Consules fugere coegit. Hos in Siciliam profectos nos docent eorum denarii, aut in ea insula sub eorum n mine primum illos fuisse percussos; nam Triquetra seu tria crura pro Siciliae typo habentur,quae uiasgirificant promontoria, Lilybaeum, Pachynum & Pelorum; unde Sicilia dicta estTrinacri .a; inter ea tres spicae, ad frumenti in insula abundantiam denotandam , ut derat x metaria in aversii parte ad fiuges secandas exhibetur. Sed si te Iupiter imberbis, est Ζεύς, quem Syracusani praecipuo honore
colentes, ΕΛΛΑNION Dorica voce pro EΛAHNION, Graecanicum vocabant, ut videre est in nummis Syracusarum urbis, tab. 3.
apud Golletium in lib. de nummis Sicilia Magna Graeciae. L. LENT. C. MARC. COS. Caput Iovis imberbis , Q. id est, Quaestor. Iupiter sine barba stans ad aram, d. extensa fulmen, s aquilam: pone eum astrum. Syracusis etiam percussum a Qu store provinciali denatium cum Marcelli & Lentuli Consulum nominibus satis denotat Iupiter, ut sipra depictus, quem --π vocabant in suis nummis, uti docuimus, & hi GraecanicumJovem dicebant, quod ex Graecia allatum venerarentur, unde astrum quasi ex Oriente veniret, ad distinctionem Iovis Olympii barbati quem etiam reverebantur, colerent, cujus templum extra muros erat ab Hierone juniore extructum : in quo erat simulacrum Iovis illius Graecanici ab iis appellati, quem Graeci ipsi Mρφν, id est, Imperatorem, vocabant, hoc autem simulacrum unum erat e tribus in orbe terrarum signis uno in genere pulcherrime factis, de quo Cicero in s. Verrina, ut ex urbe Syracusana ablatum narrat. Quid inquit , ex aede
306쪽
CLAUDIA. 281 aede Iovis, religiosissimum simulacrum imperatoris, quem Graeci in nominant, pulcherrime factum 3 nonne abstulisti EAra in denario expressa juxta Iovem, illa est Deorum ara juxta . Iovis Olympii fanum, unde scyphum fictilem melle, thure, ar
matibus, floribusque repletum asportabant navigaturi, quem quum primum urbem amplius oculis assequi non poterant, in mare essundebant peracto voto, in Neptuni Minervaeque honorem, ad prosperam navigationem quae Consulibus optabatur XLI. Caput Iovis Olympii: in aversa parte, L. LENTVLVs C. MARC.. Cos. Diana Polymammia cum adminiculis. En tertium Syracusis percussum, cum nominibus Lentuli &Marcelli Consulum, insignem denarium. Obsturum fatetur Urnus sibi esse, cur Dianae Ephesiae efiigiem aversam partem occupat in tabellae quartae Corneliae gentis nummo. Prius de Iove Olympio dicamus, illique templum amplissimum ab Hierone rege fuisse extructum, quem Syracusini summo honore prosequuti sunt: unde nil mirum si in denario Romani illius efiigiem exhibuerint. Sed de Diana Polymammia AEtoli ex Ortygia seu Delo insula profecti, mortalium primi urbem Syracusas incoluerunt, vocaruntque eam Ortygiam a nomine insulae. Nemo nestit Latonam uno pariu in ea Apollinem de Dianam enixam fuisse, unde hujus cultum attulerunt, & deae peninsulam consecrarunt. Siculi AEtolis expulsis urbem auxerunt & adornarunt, cultu Dianae semper servato, hanc vero sub forma Polymammiae deae, ut. imitata est Ephesus: nam, inquit Tacitus, Am. 3, in jure Asylorum inter Asiae urbes conservando. Primi omnium Ephesi adiere, me, rimorantes, non ut vulgus crederet, Dianam atque Apollinem ,, Delo genitos, esse apud se Cenchrium amnem, lucum Or- istygiam, ubi Latonam partu gravidam, & oleae, quae tum etiam is maneat, adnisam; edidisse ea numina. Nil mirum si duae insignes illae urbes Syracusae & Ephesus eamdem Dianam Ortygiam e
307쪽
Caput Apollinis radiatum: in aversa parte, M. MARCEL. M. F. M. AI ERNI M. Crescens Luna inter septem triones. Marcellorum agmen claudet M. Marcellus cisterninus pronepos C. Marcelli AE semini, qui primus illud cognomen tulit,quod secundo anno belli secialis , quando Asemia urbs in Samnitum potestatem venit, in ea captus sit. Noster autem Marcellus vid tui fuisse Marcelli AEsernini in Hispania Quaestoris, a Caesare post Pharsalicam pugnam relegati, postea ab eo revocati, & ab eodem honoribus tandem affecti filius, cujus meminit Dio, lib. 1. Typus denarii Apollinem & symbolum Dianae exhibens, Eserninum Praetorem urbanum flaisse, & in illo ma stratu Ludos Apollinares celebrasse nos edocet. Fasti vero capitolini ipsim cum L. Amantio consulatum gessisse denotant, anno Ludos vero Apollinares diximus Apollini de Dianae dicatos, ideo caput Apollinis ut Solis radiati & Luna ut Diana in denario exhibentur
C. CAEsAR IMP. P. Caput Iulii Caesaris laureatum e in aversi parte: P. CLODm M p. Mars nudus stans, galeatus, d ει-
pom vel paraetonium, s. hastae innixus. An Clodia gens chversa sit a Claudia 3 Quidam nomen Clam diae ab Appio Claudio primum dictum , Clausim deinde Clausium, α tandem Claudium, sed Clodiam a verbo Clodus quod est curvus , apud si Mona , existimant. Ut ut se non ad Claudii Neronis stirpem, cujus ia denariis Neronis cognomen inest, nec ad Claudii Pulchri, eujus vox patitet semper inest ad distincti nem donarius, hac pertinere vititur: nec minus ad plebeios Claudios, Mariali enim cognomen simper inserebant, adde quod inter illos omnes nulta Publius & Marci filius reperiatur. Suspicarruti illism 'fuisse Clodirim Bithynicum , de quo loquitur Appianus, lib. s. sic enim scribitur Clodius. Hic primo Iulii paries sequutus, ut flemonstrant denarii sequentes, caput illius expressit ex una parte, & Martem tranquil lum ex altera. Vide quae de illo in gente Antonia, num. 1 . diximus: rum duo Martes etant, alter Gradivus cum hasta submissa
308쪽
CLODIA. 283 missa ad hostes proficiscens, hic vero ciuiescit ad urbem in pace debellati; hostibus administrandam, ut lic Iulius Caesar, occiso tandem in Hispania Cn. Pompeio juniore, eam regere Videretur, an. U. C. yet
Caput Apollinis radiatum: in aversa parte, P. CLODIVS M P. Luna bicornis inter quinque Trion . Tot denariorum typi cum Apollinis 'radiati capite, & Luna inter stellas in aversa parte, illos ad Ludos Apollinares spectare indicarunt, ut id in dubium revocare nemo amplius videatur. Hoc vero anno nempe U. C. ' : quo Clodius superiorem denarium cudit, Apollinares Ludi sunt facti ex Dione, lib. 43. & quum ipse narrat, aerarii procurationem a duobus AEdilibus factam esse, quia nullus Quaestor creatus fuerat per absentiam Caesaris. Ille inisquit, eo anno duo ci diles thesauris publicis praefuerunt: alter- isque horum Caesaris silmptibus Ludos Apollinares fecit: ex iis is autem verbis & ipsis denariis P. Clodius, dilis ille curulis fuisse videtur qui hos Ludos celebravit, tum ob Caesaris caput in superiore
denario, cum Apollinis & Dianae symbola in hoc ultimo cxhibita X LV.Caput Apollinis laureatum, sub muliebri cssigie , pone quod
lyra : in aversa parte , P. CLODIvs M. F. Ceres tunicata flans utraque manu faces accensas tenet.
Quanta lux ex nummis Historiae affulgeti P. Clodium superior denarius AEdilem curulem Ludos Apollinares, quorum meminit Dio, celebrasse Iulii nomine nos edocuit: sed hic Cereales adhuc edidisse demonstrat, quod Ceres accensis facibus denotat OGro, lib. 2. Perr. inquit. Nunc sum designatus Edilis, habeo is rationem quid a populo Romano acceperim, mihi Ludos san- , , ctissimos maxima cum cerimonia Cereri dec. Haec dea gerit fa- isces ex Enna vel ex Atitna accensas, quibus quiim Proserpinam filiam a Plutone raptam quaereret, orbem circuisse dicitur. Ludi autem Cereales a pridie Idus Aprilis per dies octo in Circo, proximo poli Circenses die celebrantur. In his repraesentabatur a matronis luctus Cereris ob raptam Proserpinam, S ejus peregrinatio cum face quaeritantis filiam. Caput Apollinis ad indicandum etiam ab e Volum L Nn 1 dem Disitiroci by Cooste
309쪽
dein Clodio fuisse celebratos expressum est : non capite quidem radiato ut dei Solis, quum Dianae symbola non adessent ; sed juvenis & muliebri facie , ut cui & Baccho perpetua esset juventus, teste omissio. Solis perpetua es Phoebo, Bacchoque juventus. Lyra Apolinis symbolum est, ideo eum citi aroedum existimabant. XLVI.
CAESAR III VIR. R. P. C. Caput Caeseris nudum : in aversa parte, P. CLODIVS M. F. Mars nudus & galeatus, d. hastae innixa, s seeptrum vel paraZonium. Reclamat quo modo P. Clodius ut AEdilis curulis superiores signavit sub Iulio Caesare denarios, quum ille magistratus sit annuus, dc nummus Caesaris ejus nepotis caput exhibet, postquam Triumviratum cum Lepido & Antonio inivit 3 Posset quidem Clodius ut Praetor, sed, ut opinor, tamquam Quatuorvir monetalis seb iis factus, illos signavit. Nec eum moveat quod inseriptio IIII vir in eo expressa non sit. Vide denarios issimilii Bucae, Mellit, Hivinei, Maridiani & aliorum Quartumvirorum sine hac epigraphe. Ille Mariem tranquillum, ut in Iulii Caesaris denariis, ad quietum rerum Romanarum statum indicandum expressisse videtur. P. Clodius, ut in gente Antonia vidimus, similes quam Caesari denarios percussit,&-ue . eum Antonii partes magis fovisse quam Caesaris nos edocet, & in bello Perusino acriter contra Caesarem L. Antonio ejus fratri adhaesisse, dum tandem pace inter eosis facta, anno inquit, sequenti die Caesar foedus iniit cum om-
nibus exercitibus: tamen tumultuari contra quosdam non deo siit, donec intersecti sunt, qui erant inimicissimi Caesaris, Ca- ,, nutius, C, Flavius, Clodius Bithynicus, & ceteri.
310쪽
CLoviA seu CLUVIA gens, utroque enim modo in antia quis monumentis stripta reperitur, quemadmodum voLTEIVS pro vVLTEIus, plebeia fuit, si quidem C. Cluvius Saxula, Tribunus plebis, anno & Sp. Cluvius Saxula ejus frater reperiunciar. An nomen habeat a Cluvia, Samnitium oppido, dubium est Glandor o.
Caput Victoriae alatum medio corpore: CAESAR DIC. TER. in aversa, C. CLOVI. PRAEF. Minerva galeata gradiens, d. humero trophaeum, s clypeum serpente ante eam ineunte. C. Clovius, quem Puteolanum appellat cicero, lib. 13. ep. 36. ad Thermum, in Gallia Caesari operam navavisse testatur, altera lib. I 3. ep. 7. quam ad eum scribit. Quare non mirum videbitur, si eum ex sex Praefectis quos Romae cum Lepido suo equitum magistro reliquit, dum Dictator tertium renuntiatus anno Τοῦ in Hispaniam contra Pompeii filios profectus est. De quo loquitur Dio, lib. 43. Sed postquam Pompeii vires augeri, ,, suos ad bellum ei faciendum non sussicere animadvertit, ipse, ,, Romae custodia Lepido octoque, ut nonnullis videtur, vel ,, quod magis creditum est sex in urbis praefectis injuncta, in Hi ,, paniam expeditionem suste t. Horum omnium nomina in caligine veteris Historiae adhuc laterent , si eorum nonnulli nobis non suppeditarent nummi superstites, inter quos Livineium, Plancum & Clovium illi cum titulo praefecti exhibent. Hic victoriam alatam in Hisbaniae subactae, occiis Cn. Pompeio majore, memoriam repraesentat, in aversi parte Minervam galeatam, ut belli deam & praesidem, tropham insignem post Hispaniam devictam. Adest serpens tamquam victoriae symbolum. Nn 3 cLO-