장음표시 사용
71쪽
igni lutulento a d motum Nitrum minimἡ incenditur: super lamina candente fluit ut cera, pane volatili vaporata, remanet fixa; si in crueibnium etiam multae librae ponantur Nitri, igneque admoto candeant ι fluit Nitrum. 4e bullit, ac instar liquati candet meralli, imolieet anno integro hoc modo liquaretur ,
Ratio in promptu est: quia non est pi gue ,. εc inflamma bile sed inijciatur aliqua carbonis particula habet enim omnis carbo sulphur quod ardet, fixioris tamen ob miseeulam salis fixi naturae j vel sulphuris communis, quod tamen cum mox solvatur tam cla- ram non exhibet experientiam mox flamma
luculentissima aderit,cum strepitu emergens, quae eorpore earbonis Se loco terminatur. dum Nirrum circum quaque ditissum, Ac car dens ne minimam emittit flammam, cessat flamma carbone consumpto . aut sulphure,
quem Nitri spiritus fugiens ignem in forma fuliginis ditatuit.
. Hi ne si eat boninae injectio continum leur, sulphur ob spiritum Nitri illud ab immixtis particulis liberantem , in flammam accenditur, idque tam diu, donec spiritus ille, aut fixus , aut consumptus sit , tuno carbo ignescit equidem , ast manet integer, nec flammam ullam edir. Hinc venit notandum, licet totum corpus Nitri fluat ut aqua,& iam-
72쪽
me candeat, non accenditur tamen , neque
per flammam admotam, neque per sulphur aut carbonem inje stum . secus fit omnibus inflammabilibus . ut pinguibus , okosis, sulphureis , ex toto, vel ex parte ; quae per ignem admotum incenduntur , vel saltem cande sunt; & sic in cineres rediguntur ; quorum nullum , in Nitro eandente ,
fieri videre est; ergo inflammabile minimὶ esse potest; quod vero, injecto carbone sulphure, erumpat flamma , ratio est sulpburis, quod in carbone per spiritum Nitri, particulis salinis de terreis liberatum, sibique vicinissimum factum, fluorem concipit . sicque fit fiammo si vero sulphur disjunctum alijs misceatur principijs, tardius illud consumi-rur, & tum solummodo corpus cander. Solent etiam candere corpora, quae nullum in se sulphur habenti ast tum carbonum, vel alimrum inflammabilium in poris ignem recon-dυnt: hoc evenit lapidibus, terris, metallis
in quibus sulphur valde ligatum est fere
omnibus salibus quoque, e quorum censu, Nitrum est nullatenus inflammabile , prout per experientias ante dictas probatum ; sed potriis in igne constantissimum.. Obiicies : pulvere pyrio incenso, po. remissima eiicitur flamma. major ex uno lotone. quam ex una libra sulphuris, ergo NDtrum in flammam vertitur. Respondeo r
73쪽
flammam non fieri majorem, qnὲm sulphuris iquantitas adjunicta , dare potest; quod vero ltam impetuose vadat, iacit particularum aci. ldarum c quarum in Nitro magna copia est eum sale Athali rarissime leniter unitarum, subira evolutio. quae flammam sulphuris tuismidam efficit. & proijcit in longinquum, unde majus aeris. spatium . mixta fumo fiamma occupat, quae sine ulla disjectione ex sulphure etiam simulta nee flagrante, tam procul se existendero nequit, exemplo flammae inquietae Ma vento puliae, vel expanse in longinquum. hic tamen minime flagrat Nitrum, quamvis lin minimas dissipatum particulas, ob subtili- l. talem atomorum, fiat tandem invisibile. Ratio tanti impetus, est subitanea. pa ticularum Nitri expulsio , quae evolutae videntur enim spiraliter, prout aeris in Bosiana
machina atomi convolutae locum iri asequaerunt majorem , hinc aerem distringunt cum strepitu, impotentem ram subito cede. re. & una se eum, ad ambientem aerem , lnammam quaque versum protrudunt; dc, siquid durius evolutioni subitaneae opponitur,
, in longinquum potentissime eijciunt, veloe in pilis serreis, plumbeis, saxeis. dc eiusmodi
rebus, per bombardas ejaculatis, videre est.
Quid autem pellat illas Nitri particulas, si1 quaerit aliquis; ignem in promptu esse dico, qui rarefaciendo corpu, Nirri , cogit copiosissi.
74쪽
4'. sissimas Nitri particulas volatiles, propter ex
guam cum fixis cohaerentiam una vice simul migrare. Quod autem solum sulphur in pulvere accendatur . evincit haec experientia raccende aliquot grana pulveris, in vase clauso, superposito alembico, cape fumum , in venies . si partem post partem, unius librae pulveris sic deflagres, spiritum Nitri acidum . in receptaculo cui, floribus & alijs admixtis . in fundo autem vasis, caput mortuum , griseieoloris, in quo salem Nitri fixum enm sale ca b um dc lulphuris, argumentum evidens, quod Nitrum eombustum non sit, sed solummodo ab invicem , occasione flammae divulsum. Qui credere detrectat, is consillat experientiam. Manet ergo in concussum, Nitrum
non esse inflammabile, aut igneum, sed solummodo igni bile, prout 3c alia, incombustibilia subjecta. Si ulterius experiri quis velit, is misceat scrupulum unum carbonum
tritorum, cum uncia semis pulverisati Nitri. de qua mixtura in crueibulum ignirum, paristem post partem, iniiciat s videbit exoriri magnam flammam, qua cessante, invenies in crueibulo, Nitrum fere fixatum de pondere
priori, valde parum amisine i si i itur inflam
mabile esset Nitrum, totum fere conflagras set, relicto carbone nigro, quod omnibus i
75쪽
flammabilibus evenire solet. Quid multis rQui lapidem prianellae unquam confice e vi. dir, animadvertit. etiam injecio accenso sulphure, Nitrum non inflammari. Salem crepidam em, alumen, faecesque alias. impiargatum habere Nitrum, sciuut coictores, an aurem illae feces sint aquositas , cum pinguedine terrae mixta, facile est persuadere ignorantibus 1 At veris philosophis. probare oportet. Nisi ςssem nimius, exca terem utique assertum inane de falsum. De qualitatibus Nitri. assignatis non disputo; ast nego frigidius a stu esse glacie; Sc provoco ad experientiam, quae contactum ejusdem manu . aut sensibili quacunque corporis mem branula, glacie frigidiorem , nunquam deprehendit. Sed repones, mixrum aquae ran. quam glacies, imposito liquori . frigus communicat, Respondeo multo minorem esse frigiditatem illam pi quia cum per se talem frigiditatem non habeat, dare alteri non P test, secundo, eontinet aquam, ut diu maneat frigida i quia caloris, in illam operationenia retardat ε ast in tepidam aquam. Nirrum inisjectum, nunquam eandem frigefaciet, quod tamen facit glacies. Vnica hae experientia, pro frigore Nitri, allatas rationes confundo , longius immorari nolens. Mordet quidem
linguam magis glacie ; ast non frigefacies
76쪽
mo steatio salibus propria, Nitri spiritui vel
maxime. Hunc Author Tartaro-Mailigis igneum dicit, ast igni contrarium docet ex perientia , quando luculento affusus eundem extinguit ι pulvis pyrius, ut de sulphur, eo dem perfusa, flammam concipere non pos
, Vires Nitri, in omnibus libris me dieis invenibiles, gratis hic repetuntur; teritur tempus , chartae inaniter ejusmodi descriptionibus implentur. Ast rariora nobis proserunis rur; pura, aqua Regis Ferdinandi; nihil tamen singulare, in illa invenibile; quia vapores aquei per poros vesicae transudantes. Ni istrum solvunt eo modo, qtio aqua distillata; hanc solutionem, siquis distillaverit, aeeipiet aquam, ab alia distillata, simplici nitie et non dissimilem. Nitri virtutibus minime gra quidam, quia in fundo distillatorii vasis . repeis ritur totum: salia enim non ascendunt, neque spiritum, ram parvo igne sundunt; sicut ona. nes Chymici te stabuntur. Pulveris Alexi terij non sunt usuales, qtua non in omnibus prostant pharmacopolijs, vidi illos in manu scripto Domini Deutfeh-
man Pharmocopaei Brunensi s. anre multos annos, hi Styria, Graecij, ab eodem inscriptos, an tales virtutes habeant. experientia consulenda. Alexiteriam vitturem, si tamen possudent, '
77쪽
s. dent, non a Nirro solo quod unciis quatuor
8c media . ab alij, ingredientibus superatur , sed portus a tota mixtura pro manat. ad capitis dolorem . ut & arcanum iretii Authoribus suis laudem dabunt 3 fi veritas dictis respondea Thermas artificiales Badentibus non mo- do non aeqvales virtute, sed multo inferiores, imo inutiles, si non noxias, hoc capite app- suas dico: Calx enim admixta, gaudens vata de eaustico sile, quid in hae mixtura faciat , non video ; cum in Badensibus, &alijsther. mis, nulla sit calx invenibilis; male enim se dimetitum album, Calcis nomine Indignanim cum proprietates, eidem nou competant: lapides enim calearij in terrae gremio in Calcem combusti . nullatenus reperiuntur 3 vel affignauiuum, ubi, δc quomodo.
Virriolum, spiritu sulphuris, aqua, &Ve
netis vel Martis minora , corpus concretum, hic dicitur, &quidem non male, modo spiritum esurinum sulphuri in Brium esse , dictum non fuisset Nam lat. Phur, nullum proprium h vex 'trix m. qui non sit communis alijs mineralibus: Est enim
78쪽
in visceribus tςrrg, acidi, o moliam rerum Pater: Spiritus nix uidi, p9tissi adim, meo sedem consiguit; qui cum 'arhi mixtuε, v rie par is ulis, Rinnei in scenam ducit. bip dulcis; go grus ; alibi acerbi s . iterum a ster s. ponticus, adstris gens.& omnis genς is: seporum : quod in vitς ρο- Uisimum et qςescit ε cujus botri maturi, dialiscissimi ; qui crudi. 3c immaturi acerinam rum, cidum sapiebant ; spiri u illii esurino, sub his sappribus fallente lin. mgv s , quae dulcedo in acidum rursus degs-nς is prout in aceto videtur: aciditas, rursui p*r arism chymicam dulcescere por
Nullum etiam invenibile subjectum , tam animale, qu M veger bile, ur& ω'M le s etiam dς metalli. igne eης istis, prout
de ipso auro, de lapidibus ipsis loquendo γ
qsuspiritus ille acidus. arte chymica haberi non possit. In aliquibus copiosior est,p xsior in aliis ue in Vitriolo certe, si in aliquo ηlio corpore, invenitur copiosissimus, ita ut una libra ejusdem . plui spiritus exhibear ,su m decem librat sulphuris; quomodo ergo disere. jure quis poterat, sillyburis spiria tum , psse in vitriolo : Spiritum vitrioli in siphurς esse , rς istius quis dixerit, quod ta- -n ςta4m salsam est; quia spiritus ille, non D vi-
79쪽
Virriolo aut sulphuri est proprius, sed omnibus rebus communis.
vires magnas vitriolo inditas esse fateor, jamque Basilius Valentinus, jamque olim de alij post ipsum, copiosissime easdem descripserunt. Salivationem sectam avitriolo ve- ut a Mercurio vix credibile; quia contigerit licet semel, non tamen semper ς prout in Mero curio observamus. Sulphur anodiarum in vitriolo esse lubens fateor: Non Entistas nil moror, qui siro cerebro mensurant omnia.
Doctoris Eisneri observationes , laudabiles sunt, purum 3c genuinum sulphur, in praeparatione factum esse, non videtur quod canem reddidit Catalephticum poties, quit m dormiente mi figendo spiritus , unde verum sulphur an Odinum sic praeparatum non est;
quia illud in subtilissimiή vitrioli partibus, ab
adeptis quaeritur, hic Colophonium miscetur vitriolo ν quare tinctura, utriusq; est pro genies. Sulphur an odinum ex puro vitriolo paratur modo subtilissimo. Hanc artem calluit Do istor Marci f. m. Praeceptor meus, ex quo suum Doctoris ad imitationem Hel montii parabat: narravit de idem quendam s. I. R. ligiosum, novisse ex Virriolo . educere essentiam, si agrantissimam, sulphurei odoris, C ius gutta una , aut altera, vitrum vini , ubi
80쪽
rt. tinxit colore, sapori, amabilis 3 insithei eddidisse cordiale. Apponerem modum ab eodem edoctum tale sulphur comparandi ι sed reservo in alium lotum, quia mihi iste sub manibus crescit liber. Proeessus subtilissima separat, in spiritu volatili ι qui non reperiet 3 nullibi inveniet. Spiritus vitrioli quod salia volatilia mortificet, plas quam notum est. quomodo vero id fiat, Author Tartaro Masti sis, si apponere debuisset, tinctura caerulea Hoasmaniana typis ab ipso Hos anno edita. suas laudes in praxi ostendet. Sietinis ura an odina, liquor stipticus, arcanum ad veristites, secretum ad procidentiam, magnis ti- tulis commendata, beabunt Medicum si petilla amissam valetudinem recuperabunt aegroti ι ego ejusmodi titulis, saepissime invitatur, plerunque deceptus sum.
Axuii en , inveniri in Moravia , nimis
quam verum est ; per quod terra Maquae multae inficiuntur, illudque mo horum Moravicorum , partialis sine dubio causa esse poterit. Alumen Scasolae Motavicam progeniem, me videre non contigit .
