장음표시 사용
111쪽
se men extirpatu difficillimi eventus ex structura is loci. Qiii hanc operationem aggreditur , Ἀ-pum auribus tenet.
. Etimaiieri sententia . Ani 'r Art. I 322. Ani procidentia fit, quando sub is
eum excretione intestinum rectum ita prominer& protruditur , ut non possit rurium sp in te retrahi intra eorpus, aut licEt retrahatur . mox in
cisti. cipiat denub prolabi . Est interdum malum chre nicum praecipuE quando a paralyti ortum dueit & difficulter euratur. Ani procid entiae causae sunt alvi adstrictio , diarrhoea, dysenteria, vel praecipuὸ tenesmus; dissicillima est euratu, quando haemorrhoiates comitem habet.
Guratio. - Art. 1323. Si adsit inflammatio prilis areenda est eum sotibus mollientibus o disicitientibus, M. remotis impedimentis reponendus anus in situ naturali. Alvum leniter laxantia pro re nata sunt quandoque propinanda: Alias absente inflammatione aut tumore foveatur Uringentibus , quae etiam sub forma Iustus usurpari possunt o Paraeusis spongiam astringentibus imbutam ano opplicat . ,, Stans alvum exoneret aeger, sie enim non tam fa- is ei lε excidit . Inter astringentia mihi nondum ,, innote seit remedium essicacius quam fotus pro hernia varιcosa. Ia7r. Tenesmus frequen- ter affligit , in tali casu remedia ad tenesmum ,, adhibenda sunt. Reductio. 24. Intestinum rectum foras prolapsumis a frigore externo perie litatur , ne gangraeneia ,, eat, quapropter eitissmὸ reducendum est . Reisis ductio qu ndoque perfiei potest artificio sequenis te , aliis mediis incassum tentatis , viz. nates pa- ,, tientis extensa manu quinquies, sexies aut pluries
112쪽
,, ries verberando , quo musculi ani levatoresse intestinum rectum in priorem sedem attol
Art. Igas. Quales tumores πel potilis exere,, stentiae sunt Verrueae N elaUi nemo, non novit . - 'Verrucae sunt vel planae seu sessiles, vel pensiles, acrochordones appellatae . Art. a 326. Si verrucae in sola eute sint radicatae eis Missae ilὸ eurantur vel tolluntur , sin vetb a subjectis verrumi tendinibus originem ducant, vix radicillis extirpari possunt citra ingens periculum; idem etiam de elavis pedum' verhm est . Succus chelidon. mai. vel esulae , vel dentis leonis, vel tith ali , &e. sa pilis illitus verrueas absumi. Aqua, in qua sol Ham est sal armonia acum est experimentum Boreia ιi Atque hoe est medieamentum unteum certi Dis simum quod se eognoscere in tota medicina fau, , sus est D. mpletost haud pridem Professoro se Grashamensis: hoc quidem remedium est ut plu- rim lim maximὸ efficax, sed non certissimum&se in fallibile, neque tamen ars nostra omnium ris se bilissima , est ad eb incerta , sicut vir docti Lis simus suggesserit . -tiri Art. 3327. Clao inquit Celsus nonnun- is quam quidem etiam alibi, sed in pedibus tamenis maximὲ nascitur, praecipuὸ autem ex contuta , . is quamvis interdum aliter , doloremque movet , Clauia Plinio μνtiamrappellantur. Ad etiaram quod attinet, emollienaeo sunt eum emplastro Urchi. e galbano croeap. eum sale ammoniaco , &poste, e-lienda sunt; fidem usui inservire potest emplas. de ranis cum mercurio. Item reeipiatur e re bubula recens , euius frustulum instar empla.
113쪽
tri iis alligetur, & saepitis removeatur ; se enim ei tb sponte dilabi dicuntur. utaria' Art. I 328. De eornibus non lubet disserere , quoniam pauciora sunt visibilia.
. Sive Fasciculus Morborum decimus tertiui ι
Ex observatione di inter legendum . Cφης-βψε Art. t 329. orpora nostra vel a casu ab is alto , vel ictu violento , vel compressione ponderis ineumbentis , &c. saepissimε laedunturῆ Partes carnosae contunduntur , & ipsa ossa luxantur & quandoque tranguntur . Ex prae-t.ehγα. dictis causis accidit plerumque eccbmosis eum vel sine tumore, quae revera est aeeumulatio vulnusculorum cum attritu solidorum & vaseulorum , unde liquida stagnant, coeunt, & interdum . putrescunt , cohaerentibus quandoque integumen iis externis , vel iis etiam interdum hine inde
Curatio . . Art. I 33O, In ecchymos curanda imprimis opera danda est, ut sanguis extra vasatus , congrum a- , & acore inquinatus , successivὸ resolvatur , insensibiliter absumatur , & per meatus seu porulos corporis eliminetur . Conveniunt remedia ininterna acιdum absorbentia , sanguinem congrum a tum resolventia , simul & blandὸ diaphoretica , eminet sperma ceti cum lapillis cancrorum , Iuc
114쪽
rin. praeparat. coral. rub. &e. Antimonium diapha reticum, & salia volatilia sunt egregia . Extern8 imprimis resolventia, & sanguinem grumatum infensibiliter dissipantia sunt usurpanda , huc faeit spiritus vini nunc simplex , nunc camphoratus , nunc crocatus , cum linteis applicatus , emeaeius . erit si addatur theriaca , & etiam balsam. peruυ. maximὸ in contusionibus partium nervosarum. In eontusionibus levioribus applieatio earnis bubula cavatur in tenues lamellas sectae optimε conducit . Qubdsi his & similibus remediis ecchymosis nequeat dissipari , opera danda est , ut sanguis extra vasatus in pus convertatur ; si verb metus sit gangraenae , mox pars contusa profundε searificetur , & sanguis congrumatus, quantum fieri potest , eximatur , & tanquam gangraena tractetur, de qua alibi ig84. in omni eontusione graviori conyenit venasectio ,
Farrago sententιarum. Art. I 33 I. Quidam adolestens ex alto eeeide, R.emediarat & omnia membra admodum eontusa sueis rant , ut brevi moriturus videretur . Pater ipsius accepit favos cum mele & coxit in vino ad eonsistentiam unguenti , quod extendit super eoriam
vervecis recenter mactati, eoque aegrum involvit, re iterata per triduum operatione , aeger omninbeuratus est, ex Riveris .
vin. moscatellis. cretu. aut larido porcin. ad consistentiam cataplasmatis , quod loco contuso tepidὸ admoveatur i unius noctis spatio tumorem
capitis humani magnitudine resolvit & contusiones deploratas musculorum sanavit inquit D. Hulse apud Ratunt vires quoque eiusdem plantae pro usu interno sunt egregiae s est enim basis
115쪽
.46a Contum Capitii. CAP. XIII. infus traumatici apud Fullertim p addit author sinis
gulare elle experimentum ad casum ab alto &contusionem : cruorem quippe extrava satum &grum escentem mirifie ἡ dissolvit, &e. in simplia Art. ι m. In simpliei eontusione sussiciunt esuri. broeationes cum- ο sar. Nrtil. aceto, & applicatio e raptasmatis tequentis vel hujusmodi Far. hord. fabar. isna Sili. pulv. nue. cupress. balain. aliam. rv. una SI. ros rub. Jrii. ol. ἡ aib. ου. N. iii. acet, q. s. m. f. cataplaima . Ex Ueman . κ' *dia i 334. Praeter remedia modb recensita intem - ' dum in usum venire possunt sequentia s Bolus ad
casum , ρulvis ad eastim , oleum fem. lini intus sumptum, emplasrum smecticum, &c. Etimulieri sententia .
Contusio I 333. Gravior contuso eapitis linterdum capitia. erantum findit, vel in loco contuso, vel loco opposito & vocatur controssum J. nunc penetrat
utramque laminam , nunc externam illaesa interisna , nunc e contra . Signa filurae sunt multiplicia, ut vomitus biliosi, vertigo, sanguinis per os , M. nares, &e. efflu us , subitanea obmutescentia, &breui . superveniens. de litium , convulsio , paralysis : symptomata haec superveniunt nunc mox in prineipio, ubi gravior fuerit laesio , nunc quarto
vel septimo die , ubi levior ' Si aeger firmiter teneat funiculum inter maxillas & chirurgus forti- er trahat, si habeat fissuram , in loco fisso dolo-λm percipiet. Necesse est ut plurim dat, ut pe Dretur cranium, ut sanguini & saniel pateat exitus. Observandum est, quod vulnera simplicia ea. sitis interdum post quattum vel septimum diem c trahant dolores, hine rigosem & febrem; haec si supei veniant, &alia adsint symptomata, suspicio est fissi vel fracti cranii , sin verb non adsint alia symptomata, non statim ad trepanatiouem a
116쪽
CAP. X1II. Contino Capitis . 463
eedendum est,' febris enim ex aliis eausis oriri potest. In contusonibus eranti & laesionibus meis ningum septimo vel undeeimo die gravis supervenit ophthalmia o & est signum inortis immis., Dentis, E livi.
Art. I 336. In capitis contusionibus, & inde ex Capitioeollecta materie , interdum ereantur varii tumores, erysipelas , Cedema, dolores , eonvulsiones ossis & periostet putredines , febres, mors. -- Cranium in junioribus intro-pressum, vel in adu tioribus post fra cturam intro pulsum , cerebrum premit; pro varietate loci pressi , pro varia magnitudine , profunditate , aeutie , punctura pre mentis , producit hebetudines, sopores, vertigines, tinnitus, caligines, deliria, vomitum hi lis , dolores capitis, convulsiones, paralyses , lotii saecumque spontaneum exitum , apoplexias, febres ής' aeqdem facit rumpendo , comprimendo &e. In sisse affectibus religiosὸ consulatur laudatus aut hora, in cap. de sapitis vulneribus , qui si quid ego,, judicando valeo omnium scriptorum est facilei, princeps . In contusionibus gravioribus sempers, recordandus est aphori . Dppocratis , . nempe ,, omne quod contusum , necesse est , ut putre Dι, cat, & in pus vertatur.
Art. et 37. Luxari dicuntur ossa , quando eorum capita ex situ naturali removentur , haec Bu tem luxatio fit a vi externa ut olurimum , qu doque verb oritur a causa interna ; namque h si
malum iis , qui Dorbulo laborant, aut qui ne si bus
117쪽
' 464 Ossium Luxatio. CAP. XII 1-
ctibus eat arrhalibus sunt obnoxii , nonnunquamaeeidit ; in his enim funiculi nervet laxantur &resolvuntur , & fere insensiles fiunt , unde parabs scarbutiea subindὸ pervenire solet. Art. I 338. Duplex est luxatio nempe perfecta ,
quando os a sede sua Omninb amoveatur, vel imperfecta , quando non totaliter a sinu suo extrusum sit os , sed haereat adhuc in sui reeeptaeuli
pira sis. Art. I 339. Prae caeteris omnibus os semoris dinfieillim luxatur , istius etiam luxatio est omnium euratu disti e illima ; in adultis rarb aut nunquam restituitur sine miserrima in perpetuum claudicationes ratio est , quoniam ligamentum sortissimum, quo in receptaeulo suo illigatum est . vel ruptum sit , vel insigniter relaxatum . Ualde,, probabile est obserυante D. Cheseiden ex duari bus di sectionibus Anat. pag. 33. J quod os fem is ris nunquam vel rarissimὸ luxetur, & quod fra- ctura cervicis istas osses pro luxatione frequen- ,, tius acet piatur , unde femur deeurtatur , &e.
Impossibile enim est ut eum illo dieam I
is quod eaput ossis inter mulauios firmum ae sta- is bilem loeum inveniat ambulationis munere,, obeundo , tanquam in aeetabulo . Luxatio icitato seu pedio est omnium periculosissima , ubi sunt os tali , ealcanei , tria ossa in nominata, oscubiculare , &c. ibidem . quoque copiosissimi sunt tendines, unde dolor atroeissimus , inflammatio , quandoque etiam convulso . os humeri ex observatione Bariettiana rarb luxatur , & ex- ,, iam ita rarb reducitur, quin aliquantulum proinis tuberet , quam ob causam patiens saepenumerbis manum ad caput porrigere nequeat. Dorsi ver tebrarum ad interiora luxatio malum lethaleis censetur s idem de costis ad interiora luxatis ,, plerumque dicendum est. eutaria. Art. IMO. Zioad curam tu attonia , os luxa
118쪽
tum, membro extenso, mature reponendum est , quo facto , nil aliud incumbit chirurgo , nisi ut commodis ligaturis os firmet , apteque collocet , ae inflammationem facile superventuram, & alios affectus maturε arceat . Fasciationes non debent esse nimis frictae, nὸ compressas vel coarctatis vasis oriantur tumores ; neque tamen nimis laxae , ' , . , inὸ pars semel restituta denub ex loco elabatur. Si ., adsit inflammatio, antequam membrum repositum '' 'sit, nihil prilis tentandum eli , quam inflammatio discussa tuerit ρ quamdiu duiat , tamdiu pars inepta est extensioni , sin verb violentilis luxatia
inflammata extendatur, supervenit ex-dolore eonvulsio interdum lethalis . Ut ergo itiflammatio imminens praecaveatur , vel praesens discutiatur, conducit latus sequens, V. Summit. υperie. Mis. beton, chamaemel. rorismaria. ana Mi. rad.
tur faleiae tepidε cireumvolvendae: ubi major adfuerit contusio , augeat sar quantitas rad. consolid. ubi levior Arisoloeota; ubi urgent dolores capita papaveris possunt addi. Supervenit quandoque tu oedema. mor Oerimatosus ; in quo casu illinantur partes asesectae eum oleo volatili penetrante, convenit etiam petroleum , item balsam, peruvianum cum spiritu . iuniperi temperatum . In luxationibus prodest inunctio eum oleo hiseriei & OL terebinth. Ol. distillatum foetidum tartari est horrendum ratione od ris , sed tamen nihilominus est nobile admodum ratione essicaciae ; conveniunt ex lumbricis parata pro usu externo & interno . . Experientia didici ovum cum oleo terebinthina o pauco aceto conquassatum in luxationibus esse remedium utilissimum, omnibusque intentionibus satisfaciens. Beia quie. Convenit etiam illud GFleanum nempe sum far tritici in aceto coctum .
119쪽
ossium a Longitudinales . Transvera sales. Prognost a
aes Oissium Fracturae. CAP. XIII.
Art. I 34 I. In fracturas ossum , vel frangitur os secunt lini latιtadinem , hoc est transversim; vel secundhm longitudinem finditur, quod proprie dicitiar risura ς Bracturae in senibus frequentius O currunt, qu m in junioribus, quoniam illorum οὐ
Art. 3342. Fracturat ossium longitudinales, i. e. fissurae dissicit E cognoscuntur, sed facillime euran tur: neglectae aut non ritὸ curatae ulcus post se trahunt , imprimis si in loeo fisso ossis earies superveniat , admodum periculosae sunt , & saepilis ad membri abscissionem deducunt. Art. r 343. Fracturae transversales sunt cognitu faciliores, curatu dissiciliores. Os fractum in medio sui dat fractu tam leviorem , qu m circa arti eulum . Hactura cum vulnere . & multa partium contusione I lasione est gravius malum & perquam periculosum', ut etiam quando os in plura frustu-- frangatur . In adultis femur fractum rarissimε aut vix unquam sine claudicatione restituitur. Minora ossa 'fracta intra I. vel i4. diem ferὸ sanantur ; ossa majora intra 2O. ad 6O. praeter Proptercorationem recipiunt.
. I 344. In cura fracturarum duo scopi eh, rurgo incumbunt , nimirum ossa fracta facta extensione in situm naturalem reponere, & reposita per falaias & ferulas firmare ; tunc enim natura eadem denuo firmiter conglutinat , & formatur eallus, qui substantia quidem similis est ossi, eo formatione verb sola ab eodem differt . Si ausit inflammatio, curanda est , antequam aliquid ci
ea fracturam tentandum est , qua curata , atque osse reposito illi natur locus fracturae cum ol, BF- perae. vel ol. lumbris. terres. eum guttis aliquot οι. terebinth. & applicetur emplas. ex tacamahac. cum pauco ol. distilat. rorismar. malaxatum, applicato emplastro imponantur ferulae tres aut quatuor ad summum, quae postmodum conjungantur per tria
120쪽
ligamenta ; Ligationes autem debent esse moderatae; nam si sint arcta nimis partem sutacant, &gangraenam inserunt . Experientia constat praecaeteris quibuscunque lapidem os eocollae a ad Si. intus sumptum esse. remedium singularillimum incallis ossium fractorum generandis , & augmentandis , utcunque obscurissimum sit, quomodo operatur. Hactenus de fracturis simplicibus; quaedam cum vulnere complicatae sunt , post repositionem ergo ossis vulnus considerandum venit , τψmpio
quod, ut alia vulnera, de quibus postea, tractan. 'dum est y emplastrum tracturae applicandum perinforatum esse debet in loco vulneris , ut ita bene-fieto soraminis vulnus commodὸ tractari possit . Si os iterum frangatur , non frangitur in callo ι sed eitea eallum .
Boerhaavii sententia. Ari. 1 . Vulnus est soluta unio recens, cru visin..e,enta , partis mollis a corpore duro & acuto fa- V.' acta. Partes vulneratae sensim magis magisque a se h β' 3η mutub recedunt 3 cruor plerumque primo cum impetu effluit , dein sensim spodie sistitur; tum crusta sanguinea cavo vulneris innascitur, & liquor dilutus, rubellus, tenuis effluit ; labia vulneris incipiunt rubere , calere , dolere, tumere , retorqueri ; atque eodem tempore febricula cum , i dcalore & siti adest; in magnis vulneribus Phine , tertio quartove die serilis vel ocylis vulneri adest liquori tenax, albus, pinguis , aequalis, pus ;eodem tempore rubor, eat Or, dolor, tumor, re
torsio labiorum , febricula , cessant, vel minuuno ivt ; & sensim cavum vulneris a fundo sursum , di ab ambitu versus centrum, creliente carne imis