장음표시 사용
191쪽
I Monoeti nou tu uomo elio meriti per que elio su l'onore di ample discussioni, O di minute indagini siti suo conto quo tanto ebe a Sta a meiterio assolutamento mori di ausa ome salsis. 'atore delia reuestio su spost nolla prima parte dolia Dissertagione. Mi uolo uita via di non poter os tr il eon fronto fra a sua Consolatori e e Tusculune di Cicerone, noelio 'esemplar della regionale di Torino, he mi serVi per un primo Samo, d perito, a quanto mi si assieurato Deli' incendio et 1901 e altri Semplari non mi si possibile intraeeiarne. Pereti insedita riporto una sua ottera seritia alia arohesa subsella di Mantova oebi tornidopo a pubblieagione dolia Quaestio 2 ottobre 1508ὶ letiora favoritam cortesemente alii rottoro doli Archivio mant vano, POL Alessandro Lugio. per stilo fors la mi gliore ello suo vergata a cara iteri guali e nitidi uella tessa sormache si pub osservare in ultra lettera i prodoti in fac simile ella avola IV, forma che conferina plena monte leuno indugioni alte re p. 27 gg. della Dissertagione.
Ιli.'' signora et unica patrona in premesso et debito nitio de servit salutem te: Heneli Secundo la commune opinione ala cho per te arduo et alte saccende si uno i servi alii ignorudismenti ea . questo nient dimen in tua excellentia naui se tr Vara: ercti sempro quella o stata uni eo plondorde virtu. et in ueterae cos degue de laude non tanto tali e signoro macie romane matrone o te reche et iactele attre Superat halci e tanto unica atrona in cognoscendo I sublime tuo ingegno i alta et profunda tua humanita universat mento ad uoti procipue nil sorvi tum . in illi audacia ricorrore in questo mi naufragio allatu excellentia et cui favor serris causa de quietare gui mi assano. In causa et et bisogno mi oecha farra intendere Hl resente apportatore et quale e per sede e per integritu e per bonia pili che mi ui edesino amo alqualo . excellentia darra sede tanto quant ulla er8Ona miti . Pregando quella che per sua humanita te supplication nostre non iano iugare rostando semΡre fidelissimo schi avo et Servi toro de V. X. t ulla bona gratia ella sua te continuo mi iccomando. Paduo eurrenti calamo die 2 novembris 1508. E. ex. servulus r. Benedictus rotinus. Α orgoi Ill. V Dnet dii Isabollo o Guagam: Extense Mantuae Marchionisse ignissime unice duo ac
patronae meae SingularisSi me et .
Aggiungo anche n eo ferina di quanto si die a p. 30 dolia Dissertagione, uri confronto tra: Ms. 15863 ol eo. XIV olla Naxionat di Parigi. Edigion dol Moneotti Parigi, Enrico Stoicino 1515. Inoipit tractatus de formation huniani eor. Inoipit ruetatus de formation corporis in Doris in utero editus a fratre Egidio romano or utero ditus a fratre Egidio romano ordinis radinis fratrum seremitarum sancti Augustini trum heremiturum S. AuguStini. Tabula, et . Capitulum primum in quo Onuntur rationes Capitulum primum in quo Onuntur rationes medicorum quod in Spermates emine est virtus medieorum quod in Spermate semine est Virtus activa ad formationem fetus votiva ad formationem eius.
192쪽
Post tractatium do prodestinatione et , ie- seientia et de paradiso se interno ubi prodρstinati 0 prsese iti sunt tua litor conoeandi Rogati a vobis
domine thavena in tondi inus de sorInutione Orporis limani in maiorn utero tra 'tatum edere.... Post tra tutum do renestiuatione et Pro-
solentia et do parastis ot in seruo ubi prodestinati et roseiti sunt in alitor ollo idendi Rogati a vobis domino thuuena intendimus de formatione cor
Capitulum VI. - Quod mulier impi segnari potest sine emissione per mutis. Probat autem Averroys in secundo libro sui collig. rationibus VII, quod mulier impregnari
potest absque permatigatione, prima ratio Sic Sumitii se experimento Se 'unda' a 'tracti otio ma tristis tertia e vomitu bus quarta ex nostibilitate ' viri, quinta ex principalitate cordis SeX tu ex nutrimento nombrorum septima et ultima ex eo quod Perma Omineum de Se lusenda Super seeutas habet SSe.
Capitulum V Ι - Quod in ulter impro uari pot0S Sine emissiouo permati sic).l'robat autem Averroy in secundo libro sui ouiget rationibus VII quod mulier imprognari
potest abs suo permatigationse Prima ratio sumitur ex X perimento. Peunda ex attractio nomatricis Tertia sex vomitu Hiis. Quarta e neceSsitate viri. Quinta X rincipalitate ordiS, Sextuo nutrimento insembrorum septima et ultima ex eo quod SDorma femineum de Sequenda Super se-oulas lini et OSSO.carte 3Tr.
Capitulum XII. Quod femina in utero tardius formatur quam masculus Sed extra uterum citius Orficitur set complet Ur. Si considerentur verba philosophi in IX se animalibus et etiam verba Avicenne in eodem IX potest masculum in utero citius formari quam fominum Sed extra uterum semina uia Sculo citius perlicitur et eompletur extra quidem uterum X perimento videmus quod orpus femine citius perficitur et etiam in utero experime ut Visum est quod si fiat abortus masculi et sint in aqua frigid ... Capitulum XII. Quod omina in uter tardius formatur quam maS ulus sed extra uterum citius perficitur et
Si considerentur orba philosophi in I de animalibus et etiam verba vicenne in eodem IX
poteS maseulum in utero itius formari quam feminam sed extra uterum semina maSculo citius porseitur se completur extra quidem utorum X perimento Videmu quod orpus femineo itius perficitur set otium in utero experimento visum est quod si fiat abortus masculi et stat in qua frigidI .... earte M. Capitulum XVIII in quo agitur quo Sit enuSamaseulinitatis et quo seminitatis et und est quod non Semper agens assimilat sibi assum se quod non Semper generatitur masculi. Volentes tradere uuSanima Seu linitati se se minitatis dioemiis hujus causam esse dominium Si ermati matris Super menstruum femine dest dominium agentis Super materium. Non enim orithujus causa acti dotii inorum agentium ut Vi Sus est olle galloniis ponens perma omine habere
Capitulum XVIII in quo agitur que Sit ausAmasculi uitatis et quo seminitatis et unde est quod non Semper agen assimilat sibi passum et quod
non Semper generantur maSeuli. Volente tradere causam maseulinitates Otseminitatis diuomus hujus ausam esse donii tum Spernantis matris Super monstruum femino dest domi uium agentis Super materiam. Non enim erit hujus causa actio dominorum agentium ut Vi-Sus Si velle alienu poneus perma femine tin-bere rationem Uti Vi .... earte 55 ..... tibi qui est autor et conditor omni sit laus .... tibi qui est aetor et onditor omnis Sit laus honor et gloria in ecula Seculorum. Amsen honor et gloria in ecula Seculorum. Amen. Esplieit raefatus do formatione homini S. Explieit traetatus de formatione humani corpori S.
193쪽
Chi desideri notigio pili amplo ullo vituppo della doti riua doli aequa e delia terra dat templpiu uti otii in re seo. XVI, pia oonsulturo a prima olle duo Memori de Bomto, Segnato in Bibliograssa 6 66; Olevoli avehe uti capitolo di V. iusso, in opera citata Bibliogr. , 64 9 PSgg., intitolato si potest geologiche mediovali h una recensione ali opera de B0mto, o uti artistolo dieri tallina limpidogga sella sua brevita conelusiva di . Angelitti, citati a p. 178, elle note.
CAMPANO see. XIII, seconda metu). Quod autem aqua non involvit Sphaerice undique terram fuit propter finem rerum creatarum, qui est homo qui eum multis sibi necessariis non posset existere nisi in urida in). Unde saetor omnium intuens naturalem situm prased totum et praeordinans ementa ad finem propositum, inquit Congregentur aquae quae Sub coelo Sunt in locum unum et appareat arida. Quod non est intelligendum ut intumuerit a forma Sphaerae in altum levatae' , sed quod terra in parte quae apparet nunc arida exurrexerit quasi in modiim insulae sphaeram aquae intercipien et Suntii veram Sphaericitatem dore linquon Syὶ Cum senim aqua propter sui humiditatem non Sit terminabilis nisi termino alieno, terra vero propter sui siceitatem et Ompa tionem sto Se terminabilis, inaequalita praedicta per receSSum asgura sphaerae non fuit possibilis in aqua, in terra Vor fuit. Nam cum omne Ponderosum, qua arte vicinius potest, properet ad centrum suum, morem praedictum intelligamus in aqua fore ultra Onvenientiam suae sphaerae nihil enim erit quod impediat aqua tumentos ad Suam Sphaeram descendere, eum in Siti sun Sphaerae sint centro Viciniore quam ultra Suam Sphaeram elevatae in. Quod ergo apparet de terra factum est reSurgens in medio universitatis aquarum, quemadmodum in Pluribus Ioel exurgunt inSula Super mare δὶ et Sicut quaelibo insula vere loquendo in Sui partibus plus distat a centro quam partes superficiei maris, ita et partos arida distant ab eodem centro plusquam
partem Superficiei aquarum, unde tota arida est Sicut maxima insula elevata in aere ultra superficiem aquarum. Ex praedicti conigitur quod Superficies univei Sitatis aquarum est vere Sphaerica, et luod centrum eius S centrum naturali Sphaerae terrae et sentrum reliquarum duarum Sphaerarum elementorum Solli et igni se noriS. De Ophersi, cap. V. d. misceli. giuntina, VeneZia 1518, 153 . Aqua . . . terram indique deberet naturaliter ambire. Sed huius ambitus desectus Dei faetus est Praecepto, e dicente Congregentur aquae quae Sub coelo Sunt in locum unum; et terra in suasedecisionis partem modicum ConSurreXit.
Quod de laetum est ut abero homo qui quodammodo est finis omnium locum Suae habi- tutioni ongruentem ). Ideo in rationabiliter eoneodendum solum illum locum terrae detectum esse
- Ιl quamadmodum dico cho it Campano assegnava ait 'olovagi ouo terrostro a tessa caii Aa meiento che se indicata nolla Quaestio. XXI. 4.
194쪽
182 LM QUAESTIO DE AQUA ET TERRA ab aquis, qui 1 iii humano usui necessarium j iiiii igitur Sol quarta terrae quam continent duo semiuirculi, quorum unu ab Oriente in OccidenteIn per olum Septentrionalsem, niter Vero supponitur ne luinoctiali liabitatur, ut omnes uiunt oportet alia tre quarta terrae QSSe cooperta quis ).
haberet in se aliquam gibbositatem, tota esset eooperta aquis, quin Secundum Suam formam mure est altius torra sed terra voluntate et disposition divina, ut uua malia terrestria possent in ea vivere' , habet quandam gibbositatem in parto Septentrionali, quae gibbosita est tanta quod quasi aequatur partiterrae quartae ), Secundum quod SonSibiliter possum ii experiri tantam esse terram habitabilem. Haee aut0m gibbositas in tantum elevatur quod Si altior mari ). Dixerunt autem quidam quod virtute di vina retinetur mare ne eoolieri ut terram, iam naturaliter aqua debeat eSSe altior terra in Sed frustrareeurrimus ust miraculum ubi oSSumus naturaliter Salvare Mameron. II, 21 Pado vn 1549 curto 100. Tertia die poetaliter die utitur aquae congi euatae, quia ita fuerunt inSpi Ssatae et ita oecupaverunt parvum patium, ut non cooperirent tota ni terram, Sed appareret Par terrae arida. Ibid. II, 24, e. 112. . volumus onere et Solvere dissicultatem de ipsa aqua, quae dicitur congregata. Circa quod est tripl0 modus dicendi. Ut uno modo dieatur aqua congregata et apparuiSSe arida, ut si in aliqua platea essent selli re multi lapideS, Sive multa paleae, ut non inerent illam lateam Ρ- parero, possent illi lapide vel illae aleae congregari in aliquem locum et fieri sex eis acervus, ut ex tunc non occuparent totam plateam, Sed eam permitterent apparere. Ita Volunt quidam quod ad verbum divinum fuerunt congregatae quae quasi in cervum unum, ut e tune appareret arida; propter quod plane isti dicunt quod mare est multo altius terra T), et quod virtute divina tenetur
mare ne cooperiatur terra, et Sta positi Videtur multum OBSOnn Scripturae aera Sed, ut supra diXimus frusta recurritur ad miraeulum, suando OSSumit Scripturam aeram naturaliter Salvare, immo videtur Augustino multum inconVenien in principio . super Genes. quod in operibus sex dierum ubi insti tuta est natura, recurramu ad miraculum contra naturam ). Constat autem quod aqua et omne humidum Si male terminisbile termino roprio naturale est enim quod aqua deseendat sit tendat ad infima. Si ergo qua SSet Sic congregata in modum cuiusdam acervi, et SSetsi altior terra, contra naturam teneretur quod non cooperiretur terra, et quod contra naturam esset aliquod perpetuum, et quod Semper Sic teneretur aqua contra naturam suam, videtur inconveniens, quia secundum omnes doctore Deu Sic admini Strat entia, ut proprio curSus agere non Sinai ad tempuS .... sed quod Semper et perpetuo Si teneantur aquae, et quod contra naturam aliquid sit perpetuum, ut videtur, non decet divinam sapientiam. Ibid. carto 12'. .... licet elementum faciat Suam Sphaeram, et circumdet elementum superius totum elementum inferius ut o uis faciat Suam Sphaeram et circumdet totam terram, Sed aqua et terra faciunt quasi unam sphaeram. Imaginabimur quidem quod terra habet Suam formam rotundam super hane autem formam rotundam est una magna gibboSita alta et elevata, et tu hae gibbositate etiam in forma haerotunda terrae sunt multi monte et multae gibbOSitates, concavitates ipsa quidem gibbositas propter sui altitudinem et eleVationem remanet rida, ut aqua non posSit cooperire totum paetum terra habitabilis, quae quaSi continet quartam partem terrae μὶ, in hac autem terra habitabili, propter suas aliquas concavitate sunt flumina uentia ad mare, et Sunt brachia maris matrix autem qua, vel magnum mare, facit unam Sphaeram cum gibboSitat terrae. Ibid. II, 25, e. 114 si 'ut ergo forma terrae rotunda est, sic et in diversi partibus potest haber diversas ibbositates, idest diverso monte praeter tamen montes habet quandam magnam gibbositatem in
' Edeo oreti l 'Λ. olla Quaestio non inmette terra emersa Oltro it T. 'oli latitudine norit. Si oncludo, hora ungo a sua ratiugione I' Autore dolia Qua 8tio ili liesso nou fa otio dimostrare adulamento sapient omento ei cho it Campano afforma determina quod indeterminatum c8tubat, fr. Quae8tio, I, 2. In uti articolo di rossima ubblioagione citro dimostraro quando debba ta illosos in o a scien et di aut a Egidio Cotonna il luato, ur oggiando sulle sal de basi det mae tro . ominaso, si comptaeque di Opinioni originali. , Causa nato doli 'emorsione terrestre. Ostanetini monte identie a quella indi fata uella uetestio, XVIII. β' Si noti it quaκi, che determina una estonsione Simile a quella assognata ait 'A. della QuaeAtto, k XIX. , iis Quae8tio, figura at S XIX. ' opinion degli Avvorsari doli A. della Quae8tio; csr ibid. II, 8gg.' Si noti dat eritiei he ritongon miracolosa a solligione data dati A. dolla Quaestio.
195쪽
APPENDICE . 183 parte septentrionali in qua gibbositate est terra inbitabilis quae gibbositas cum aqua facit quasilinam sphaeram, ita tuo aquis cooperit totam terram praeter illam gibbositatem, quod quomodo fit plane deseribimu in OStro Heaea moron .... Mare itaque non cooperit terram, quia a Scenderet Si ipsam cooperiret gra Vita ergo eiuS, quae Ola Sinit PSam Scendere, non permittit quod cooperiat terram. Sod si sic dicimus, quoil credimus bono totum tria inconvenientia videmus incurrore quia inquae nullo modo ascendunt, Sed SemPer descendunt, non Videtur quod OSSimus salvare quomodo flumina exeant a mari, et ad mare reVertantur, ut iterum fluunt. Secundo non videtur quod possimus salvare fluxum et ressuXum mari S, qui Si aqua non S tenderet, non videretur quod mare posset fluere et renuere Tortio : Si qua haberet talem gibbositatem, Sicut dictum est, bone videretur quod navis existens ultra mare non Videretur quin inter naVem et terram interponeretur illa gibbositas maris, sed in medio maris omnino videretur, quia SSet altior, ut Videtur, ibi existenS, quam cum erat iuxta terram. Propter primum sciendum quod identur aliqui Sentire, quod Seeundum propriam formam mare subintrat terram et deservit genera tioni lapidum et ineralium, et Si subintrans terram redit ad loeum undo fluunt flumina et hoc modo continuatur cui Sus luViorum. Et si arguatur eontra istos quod tunc aqua seenderet quin eum flumina tendant Semper ad inferius non posse oontinuari cursus alicuius fluvii per aquas mariS, nisi huiuSmodi qua Scenderet et ascendendo postua de scondoret quod vid0ntur isti concedere posse fieri e motum SuPerceleStium corporum, stetit fluxus et refluxus maris, qui Sine ascenSu aquae fieri non Potest Sed ita Stare non possunt. Verunt ostonim quod motus primi coeli, vel rimi mobilis, rapit Secum omne alio Orbes ot rapit seoum totam sphaeram ignis et qua Si totam Sphaeram aeris. Xcepto illo ore qui clauditur inter montes, sed isto raptus triste motu est cir ularis; secundum enim talem motum nec Si SeenSu De est descensus. Diesemus enim quod nunquam aqua ascendit ni Si per Ventum agitata, Vel per aliquem impulsumus nisi sui aliquo modo levis, ut apparet in VaΡoribu elevati ab aqua, qui propter calorem in corporatum a Sole, Vel ab aliis Stellis, aliquam levitatem contrahunt per quam Seon innt. Illud do fluxu et refluxu suo loco Solvetur '. Sod quod letum est de fluminibuS, quomodo Xeuntis mari et in maro revertuntur, dicemus quod mare cum terra habitabili facit unam Sphaeram, ut patet in nostro Heaeumeron ita quoque torra habitabilis est quaedam ars illius sphaerae, et quin mare Sic circumdat terram quod tota torra habitabilis eum brachiis maris et eum Omnibu fluminibus non Si complet quarta pars terrae.
ideo mare humectat terram, et a terra Si humectata per mare eleVantur VaporeS, ut luant ii porterram et subtus terram. Unde Videmus quod in monte magis abundant aquae et plures sunt fontes quam in vallibus, quia magis abundant avernae in montibus quam in vallibus ubicumquo ergo est terra avernoSa, eloVantur apore uSque ad acumen cavernae, ibi autem ingrOSSantur, et descendunt, set fit pluvia. E pluribus ergo talibus a Vernis fit fon magnu vel purVuS, Secundum quod magis vel minus in caverni Subtu terram generantur aquae E pluribus autem fontibus fit postsea fluvius. Hoc ergo modo fluvii Xeunt a mari quin mare humectat et inebriat terrum, e qua humectatione per calorem Soli et aliorum siderum, quorum est calorem eis cere, fiunt vapores et olevantur ot faciunt sontes; qui quidem fonte coniuncti faciunt fluvios. Ex vaporibu ergo in ea- vernis terrae generatis non Solum fiunt fontes et fluvii, Sed e vaporibus Super terram levatis augmentantur Vel etiam generantur nuVii, quin ex magna siccitate videmus aliquos fluvios deflocare omnino. Non enim sic ossent desie 'ari rivi Vol fluvii generati ex vaporibus in cavernis terrae, qui Stante causa Stat effectuS. Vapores enim in cavernis terrae non ita desiccantur Sicut vapores elevati super terram et fluvii inde generati non ita deficerentur Sicut aliis. Ipsa ergo aquae Secundum Se non ascendunt, Sed Vapore inde elevati or calorem incorporatum ascendunt, et hoc modo generatur fluvii a mari et ad mare revertuntur ut iterum fluant.... Et sic soluta est disticultas prima in In .' '' librit in Fontentirerit m Distinet. XIV q. 2', art. 1, Ven. l. SI, P. 601 gg.
lo elogii pili innangi, attribuondono in ausa ali attragion dolia luna o dogli astri. a longa obieni onera puro da lui solotta analogamonio ulla Quaeμtio, d XXIII, 3. 3M unti di contatio tra it Colonian G'Autore dolia Quaeἡtio sono in ostaneta uelli tessi cho abbiamo stabilito pol Campano ii Colonna ero si diiunga uia O' pii o risoriso ancho re agioni cho et levano innanaici sostonitori dolia maggior altogga de mare, regioni ho anno stretia amniti con ii uello lassunt nolla Quaestio, β VI. VII o V. Dol rostola rattagion dei Colonia a d alquanto arrust at o monea, punio dialottica o dimostrativa, o di iti discorda colla Quae tio con ante noli 'ammotior chora fiumi son alimontati anche da vapori gonorati utro terra it latino Oi h ancho oolasticanente, molio sciatio sed Atre. Por u grosso serrore di caleolo geometrio in cui h incors il Cotonna in Mameron, II, 25, oh. ANGELlΤTI, ecens. it. Bibliogr. 8 66).
196쪽
184 LA QUAESTIO DE AQUA ET TERRA
Selendum suo loqua Si corpus impi sex citius locus naturalis est ut circuit et terram et ir- eundetur ab aere, cum in Situ ius permanSeIit naturali, rigida natura et humida, cum gravitate eomparativa, cuius in generati finis X tat ornia figurare lineare et semperare Dieiuni est autem: Cuius locus naturalis etc., quoniam torra in quadam eius arte invenitur aquis discooperta. Quod multiplici de causa potest contingere. Aut enim virtute tollarum existentium in 12 imaginibus, quae sunt extra Odineum in septentrione, OmΡ0Scentium mare Oceanum, ne Euperinundet 0rram iuxta illud salmistae: CongregaSti qua in utre is propter quarum Virtuti relaxationem nigmatigant diluvium contigisse Vel quoniam in parte Septentrionis terra est eleVatu, MettieOrorum .' quod ostendit ibido in fluxus maris Methyndis, Sive Thanais, per marium oliqua ηio tandem in hispanieli in Aut quia terra rara est et Orosa, ita ut humidum imbibat aqua0. Sive propter radiorum calorem, et maxime Solarium, reSolventem aquam in Vapores. Vel Propter animalium permanentiam; magis perieotiora enim egebant aere ad calori eorum conserVationem, neceSSe nainque sui quod terroitas dominaretur in ipsis, ut sapiontor facta oonsisterent; unde opus fuit denudari in aliquibus loeis terram ueri ut ad osse nobilium faciat animalium. Quare Algaget megere namque non ossent in aqua eum gaudeant pulmone. Quod et si Videatur contra naturam articularem elementorum talis ordo concurrere non tamen contra uni Versalem existit disterentia 15), cuius intentio est cuneta semper in meliu Ordinare, donee ad Summum appetibile perveniatur, quod omnium finale appetitivum me anima, 30. Conciliator differentiarum, Disserenti XIII, Venegia, Giunta, 1565, c. 20 . Multa sunt contra naturam tartieularem, non tum n uni VΘrSalom, um ea Sit naturali cauSa, dominatrix naturae.... Quod aquis maris uatis refluat contra naturam particularem ipsius existit .... et per hunc modum ignis descendit levis ad mixtionem, et terra elevatur ad eandem gravi λὶ Ibid., Difforenti XV, ed. citata, e . 23'. ANDALO DE NEGRo contemporaue di ante). Et luamvis dixerim quod spera terre Sit altera spera quam Spernique, tamen de hoc Sunt multo et divise oppiniones. Nam oppinio aliquorum fuit luod Spera que esset X entrica Pera terre, ita quod non 8Set Super unum centrum, ita quod e opposito centri aque ad centrum terre terra appareret super aquas. Alii autem diXserunt quod propter ea lorem solis vapores Oommoti in Ventre terrei adiunt quasdam tu moroSitates in Superficie terre, sue faciunt gil bositatem, que extenditur Sque super aquas, et ibi aps aret terra. Alii ero di Xerunt quod terra et aqua sint solummodo spera una, et quod aqua tota consistat in conenVitlitibus torre que oppini videtur nobis Itingi amrmanda rationibus infra seriptis '). Quia visa et considerata magnitudine diam0tri solis qui continet diametroruiu terre si lis et 0xaminata distantia que est inter solem et terram in majori distantia et in minori a terra, tetiam saeta ratione et consideratione de magnitudine et parvitate umbro quam terra meor debet in qualibet distantia, et quam latitudinem habeat umbre, eum corpus lune facit transitum tempore seclypsis tam in longitudine longiori quam propriori ut picioli, non invenimus quod umbra Sit
maior quam umbra diametri terre Sse debent. Num Si Dora que esset maior per terre opporteret ut faceret maiorem umbram quum terra, quod non inVenitur Sio esSo. Et quamvis dicatur quod aqua sit corpii diu fanum et orpus diu fanum non faciat umbram, disto tuod ne 'essarium est ut aqua faciat aliquam umbram, quod uti experimentatur a marinari qui in luirunt profunditatem aquarum. Ipsi enim dicunt quod quanto magis vadunt in profundum tauto obseuriorem inveniuntur esse loeum ergo Si in t arva quantitate in qua marinari ire posSunt que est ad iliis 20 passuum invonitur differentia obscuritatis et claritatis meri in tota quantitat sperea tu deberet inveniri multo major umbra Sive obseuritas. Quod etiam puto per vitrum quod est corpus ilia fanum, quin quanto Si P0SSiu tanto maiorem Obscuritatem Sive umbram facit. Tractatus spere uteriretis, Odie Laurengiano latino, XIX, 8, p. 3,eon re figure; D. Commento, p. 7, 137.
197쪽
La presente essi granii irro una assequa ordinata tot vocaboli delin juraestio, o di iti uti eousrout ocho oudo a stabilire a perfotta identilli essicale o intuiti ea tra questa o te altro opere latine di ante dandii ii parallelismo della grai in originale dei probabile autografo da ui arebbo derivata lyedig. et 1508, eonquella dantesea, facendo sopi uti iti tesor dei risultati a cui tun Secla critica dei a jua pol De D usuri eloquentia. Por in moestio I rimo numero romano indica it aragra , it secondo arabo in il omnia, 'espouento ii numero dolio volt, eho vii doterminato Oent,olo si troVa ripetuto in uno tesso omnia Le alti H opere di
a, semplice lettera XI 23, 3, 4,
Toc Concord dei IAM MAZZO. admirabilem, XXIV 2. admirari, XX 3. admittunt, XXIV rogamina Aliorum non admittunt , iis colmedosim giro di fraso exequutorem justitiae non admittunt v,
Mon. II 12. advertit xx L con significato del
allectionem, XVIII 5. agentis XXI agenti XX P. Alagherii 11 - Aiagherium XXIV 1. alibi XX 5. aliqua, XXIII 4 - alicuius XXIII 4. aliquando, XVIII 2. aliter X 2. alii tudo XXI 2.
a litor 1 2, II 2, IV 26. VI 1, VI 2, 1, XIII altiori XXIII 3, altiorem o vi II 1 IX P, xiii 4 - altius III 2 VI 2', XVI, LXIII 4 - altiora VIII 2. alveorum. VIII 2. ambo, XII 4. aini eum XXII l. amore, I 3 .
Amphitritis XV . anima, Vedi de anima).
anno, XXIV 2: Sato colla proposi-gione in come in die quarto ,
II 6 1 21 22, 24 Mon. II 11, 13 III I 0.
apparet, XVI appaleat rixi apparebit , apparens XVII l. appellamus, II 2. appensione, VI 2 ci P. κ appenda
batur ira, Io VIIo, XXIII 5; afo ool quod come in Mou. III K. argumenta. I , I 2, XXIIIo, . arida, XXI .stristoteles. 1 3 il RAONA, De Dus. et Q vi 2 k adestata a sorma Aristotiles , a quest non fit a sola in usos nulla uindiautori ZZaVn a scostarsi dat te todeli ed principe. artificialis XX 1.
V. Br AGI. - di cleatio de aqua et terra.
198쪽
virtus proprita Scendere non potest , col P accusativo semplico Dol econdo com in De uis. l. vii 4 4 colum perrebat ad
b. XII. 2 , 3. 4, XVIII T. bene. Optime.
circa XX 2, 3. circiter', XI 4. circularis XXI circulari ix
culare , Conv. III 2 Par. VIII
gratia e circuns. . . . Oll 'altra a circumf. . . , O S in quastro
dantesco stella forma circi 1 da vanti alta fr. RAONA, De Dus. et , CLVIII, olio egus il Catholicon dimi OvANNI DA GENOVA. circunsusa', XVI l. citissime, XVI .
complexionatum XVIII 4. comprehendes. XXII I. 'us medie- vale e stantesco ci inclinerobbs pili alia forma et conprende v, o mugii e compronde r. RAJΝΛ, De uis ei.), cho Potrebboritone i suiffragata dati . incomprensibilia . XXII 2. conantur, VIII 1 coStruito coli infinito come in De Dulu. l. IX5. concedo, XXIII 3. concentricitas. XVIII T.
conlingat. XIII 2. continue , 1 3 i . et continuamente non in sequento nolle opero ita
contradicere V - contradicit Q. xxii 4 col dativo com in Mon. ed. OORE, III, III, in. 44. contrarium, VIII I, XV 1, 2, XXIII 4, ; col genitivo o Ol dati Vo, si .
MoORE. III, VIII, in. 4 S- se contrarium sibi ipsi , ibid. III, X, in. 3.
199쪽
convenire. VIII 4 Si noti l uso dol-l ubi invoco et quo nolla rase:
ubi. . . elementa convenire OS-
convexo', XIX. b. XXIII 4 - convexi XXIII 4.c0ram XXIV 1.c0rpus, IV 1, Io, XVI 1', XVII 1',2', in b, XXIII 6 - corporis XVIIo, XXIII 3 - corpori 1 I, XXIII 3 - corpore VI 3 3 pora XII 4, XVII 1, 2', XX , - Orporum XII 4 - corporibus XVI, 1, 3 .
corruptibilium vi II 4.soSmographos , XI 2 per a forma fr. . hi Storiographi , Mon. I,
16 hagiographi, ibid. III, 16.
credunt, XXIII 5. cruces', XII 2, XIII 1. cum cong.), PeSSO. Neli' ed. r. si 1 quasi in gualmi Sura uim e quum Per 'uso insedioevato della gratia cum eis.
d, XIII 1, 23. Bantes 11 - antem XXIV . de s prep. , pii volt de anima celo XXI de colo et mundo II 4. XIII 3 - de generatione animalium XIII 3 - do subestantia orbi XVIII 3. debet XXo XXI 2. XXm obebat 111 2 - debeat XXIII 6 debetur ivl. XLmi debebatur XII 3, 5 nota a forma . debebatur destrui , he non a riscontro altrovo in Danto trOVandosi debeo in forma attiva colla SteSSa OStrugione ei P. . dobent reduci , Mon. III, 12. decem, XVI 2. decimus XXIV 2. declaro XII 4. XVI 2, 3 - declarabo XVI declaratur XI 2 Ἀρ- clarandum XII 4, 6 3 - declarata est XVI 2 - declarari XII 3. deolinet XX T ciis , declinRre , p.
VI, 3 e declina , Par. XXXI, 120. declinatio . XX desidere, xvm deficiebat xx m - oficeret um 3 per laeostruZione . deficere ab aliquare . h. a Natura enim in providendo non deficit ab hominis
ignoto at medioe valia D. ALBERTO MAGNO De mineralibus. descendere, Vm 2 - descendontia xv I ostruito coli ad o 'aecusativo come in D mil9. l. ,
I x1 2. describentes, vi 2 describit xxi deScriptus 1 4 pel primo
desinant, XII 1 coli infinito eis. desinant imperium exprobare Romanum , On. II, 13. destructionem XII 1. XIII 1.
detecta, V l. VIII 1, 1 2 XXI 4 detecta XXI 3 eiis c detectuS Eous , Di II, 1. determinatur, XXm determinando determinata XVI determinata est XXIV 1 sunt determinata v I 1 - 0-
lin. 9.di lactata, 1 2 os . . dilatetur , Mon. ed. OORE, III, m. in . 39. dimidia, I 3. dimittebantur, IV . di Scens. Vm P con significato disOStantivo como in Ins XI, 104;
gnificato di agion attribuit a
sari ab Illo, qui totalem coelorum dispositionem praeSentia- litor intuetur a Mon. III, 16. dispensatὸr, XXI eis Mon. d. MOORE, III, X lin. 130. disputandum sit)', XI 2 nυ. h. a. MOORE, IV, I, lin. 139 XV, lin. 163 o altrOVe. disputationis, 1 3 cfr Mon ed. OORE, III. IV, in. 1.
200쪽
divina XXII 1. divisione X 2. divitiarum XXII 2. documentorum XX HI 5; documentorum hi Sicorum . Si confronti: philosophica documenta .... JO-eument Spiritualia . Mon. III,
16 publicis documenti imbutus , ibid. I, 1. dominante, xiv I. Si noti cho leoneeti di dominio in SenSoproprio, Dante lossia riserito sem-
pro at Solo impertat ore omni O, O . . dominationi . . On. d.
titur . Noli Quaestio I regione det dominares attribuit a Can
XvIII 4, 1 1. Pol significato di
nota .' p. 131. emisperium XVI 2 mi Sperio ,
Inf. IV, 9 Par. I, 45 etc. emisperialis , XXI .
enim, VIII 2. XIIo, XVII 1, 2- XXIII 4 , 5. ens, XX 2.
liter o habere , Mon. III, 3. equidem XXII I. equinoctiali, lx , XX G, xx 4
oquinoctialis vix 4 - equinoetialem xx P. XXI 2. equivo gallonem. Xl 4. equivoce '. XII 1, 4.
et speSSO: et significato di istiui,ι
excellentiam XXIV I per in gratiam .RAJNA, De uis. H. CLXXIX. excludi, III 3. existens, o, XVII 1 - existente 2 XIX existentes xii 4 c . RAJNA, p. cit. CLXXIX.
stio . De uig. l. I, IV N. experientiam, V 2. extenditur, i 3, 4 - extendatur xxi extendi per aliquid ab...
giro di fraS analogo . ab inde ad utrunque latus per in asos multipliciter palmite nostra St
extra. XIII 3. XX 2. XXIo.i, XIII 3. facit, ii 3 - fecit XX est factum T, XXIV faciendum XXIII 1. facillime. XVI . facile, XXIII 1. fallit, unio con significato dia-lottico a fallit secundum quid ad Simpliciter , da confroni arsicon Mon ed ΟΟRE, III, XII lin. 29 . falluntur Secundum
falsitatis, I . falsa, XIIo, XXIII 4 - false xvii T
ferrum XXI . fieri. HI fieban XXIII 1 - lias XIII 3, XVII 1.
Florentia, Q. fluminis, i flumina Io, Vm
geometria'. III 3. geometricis', XV . gibbosa'. X 1 xl 1 Ι - gibboSam XIIII.
gibbam ii 2 3', i 1, XXIII - gibbo avo, XXIII 2 gibbis xxiii 2; gibbo, et Signifieat di monte, prominenZa, usato in Par. XXI. 109.