Aurel. Cornel. Celsi De medicina libri octo cum praefatione Georg. Wolffg. Wedelii ..

11쪽

pRAEFATIO. vel exceptionem Grammaticis notaro

queat.

Addi his potest formula gemina, qua CELS&S ad firmum vel infirmum cibum

ac potum, Vel medicamentum,eXprimendum utitur. Opponit enim generi Valentissimo , imbecistissimum , quater materiam omne olus esse assirmat, aliaque , idque non semel, sed iterum iterumque , cujus loco rudiore , saltim in Edria scriptis, imbecillimum vocant, non leui errore. Idem vero & cibum ex infirmissima materia alibi vocat. Quod vero ipsum CELSu auto rem attinet, Vix meliorem ipsi tituluntatribuere possumus, quam ipse HIPPOC RA et dedit: vir ωarte, facundia insignis, in utraque eidem in suo genere, lingua aequiparandus. Sunt quidem , qui prius illud nomen eidem derogare sustinent, nec tam arti , quam eloquentiae ergo legendum arbitrantur, arguentes ipsum collectanea saltim scripsisse, ex aliis congesta , non aliter ac PLINIus in historia naturali fecerit. Sed reuera optimo viro iniuriam facit imi Vtut enim non diffleatur, secu-

12쪽

PRAEFATIO. tum se alios quoque inprimis Co-uM passim latine effert, Vertit, exprimit, quae loca H. STEPHANus in sua editione collegit attamen si lectionem scriptorum

attendamus, aliter sentiendum omnino. Cum enim passim praecepta in arto curatoria praescribat, illam eundem non

exercuisse vix credibile est. Nequo enim meliora dari possunt , quam quae e praxi exculta experta. Quomodo optimum esse hoc illud praescribere potuit , quando definite , in thesi , utile esse , opus esse, hoc vel illud faciendum monet, citra experientiam λ idem de prognosi & de aliis ubertim occurrit. Si dicere licet libere mentem nostram, Professor Medicinae fuit Romae, quod nomen de medicis non semel profitetur, talium meminit , non intelligens alios, quam qui docendo faciendo artem eXercent, non scientia contenti speculatio ne, sed arte, seu praxi, ut hodie loquimur, clari, singuli ex suo seculo aestimandi. Et theoria sane optima est ex praxi oriunda, vel Aphorismorum Hippocraticorum CX-emplo,qui certae sunt theses inde enatae. Omnis itaque medicinae parentem , t ipse vocat, tam strenue sectatus non potu

13쪽

pRAEFATIO. it non in arte,ipsaque Chirurgia excellere, imo cin eloquio imitari. Stylo enim utitur sua lingua florido, breui lacuto, sed ponderoso quali fere apud Latinos Seneca Tacitus excellunt.

Hinc liber hic quasi artis medicae plenarium compendium haberi potest, sui temporis, summam sapientiamin experientiam spiranS. Qu9d si constaret certo, an CORNELIO CELSO,an SCRIBONI LARGO debeatur epistola Caio Iulio Callisto inscripta, sub finem editionis Ronsis laudatae iuncta,

cum alia adhuc in hacce ad Pullum Natalem, certiori fide artis exercitium arrogariCELso pos t. Ibi enim inter alia haec extant: Ego cem re aliquoties magnum scientiae consecutrusum titulum, ex usu prospere da/orum me

dicamentorum, multosque ex eadem causa

non mediocrem gloriam tu se memini. Non contrariabimur iam, nec Scribo

nio Largo denegabimus illam gloriam aBARTHI .aliis concessam prae CELSO inon possumus tamen distiteri, illam epistolam stylo CELsI magis conuenire, quam Scribonii. Et inprimis congruit cum pruori praeter stylum , sententia de ponderi-

14쪽

PRAEFATIO. hiis denarii ad drachmas vel Vice Versa,relata , cuius summa in fine epistolae tacta plane conuenit cum dictiS F. c. 7. Vt eX inde desumpta videatur omnino. Accedit, quod idem repetatur in fine epistolae alterius iunctae,per dicta,plenius, quae apud

Res eo redit, quod Scribonii Largi totus liber compositionum non as equatur CELs sublimitatem, & uberem supellectilem, qui&ipse non paucas describit, vel stylo, longe humiliori, nec ita puro, Vel medendi excellenti peritia, qui Mantecessit paulla eius aetatem, ita quidem,ut vel discipulus ille huius praeceptoris statui queati Iulius Callistus vero, cuius Scribonius

extra illam epistolam meminit, utriusque vel Amicus vel Patronus es se potuerit. De his omnibus RHODius vir Clarissimus legi meretur,non modo in commen

tario Scribonii, quem edidit elegantissima editione , sed sit de Atia Celsi malibi,

multis modis illum demeritus, ut dolendum sit, in tali tantoque apparatu, quem memorat ipse, eodemq; instructus, nihilominus CELs editionem promis an Scribonio postposueriti

15쪽

PRAEFATIO. ignobiles, qui seorsim in CELs libros hos

illos, commentarios edidere , VLPAAvuIus de vulneribus Capitis, Lommius de tuenda sanitate, sic porro. Imo ix antiquis Galenus ipse CELsImeminit. Columella , qui CORNELIUM CELSuisui temporis virum nominat I. I. c. I. iis ter alibi. Nec obstat laudata ex CELSo medicamenta ab iiSdem non aeque apud illum hodie reperiri, quod vel aliis libris exstiterint olim , Vel non consignata inter ν-δοτα, seu non publicata,sint referenda. Commendat denique eundem ordo tractandi non confusus, sed dogmaticus, secundum indicationes non quidem clinicas, attamen secundum dogmaticas, saltim implicite, iro more sui seculi, non omis sis cautelis ex praxi natis. In quibusdam

singularis est, nec cum communi aliaS recensione phaenomenorum conuenienS, Ut

de coeliacis facile tamen conciliandus, ex eo quoque aestimandus, quod sine dubio ita in praxi obseruauerit. Singularis quoque in quibusdam nominibus, ut d herba sanguinali , is aliis , eleganter tamen in omnibus. Restat, ut de editionibus,& hac praesente

16쪽

pRAEFATIO. te quoque, pauca solum addamus. In genere optimum iudico, autore VetereS , seu Graecos, cum interpretatione Latina, seu Latinos, sibi relinquere , nec cum aliis facile commiscere, frustra confundere, addito indice potiorum saltim primus

quasi est hic modus, cuilibet Lectori

satis commodus. Alter vero est plenior, quando , quae ad decorem splendorem accessione sua facere possunt, licet maiori pretio,ampliori cura concinnantur omnia, id quod cum aliis comune est quam pluri bus Muindicem plenissima seu nota pl res, seu alia attendamUS, qualem RHODItis sposponderat, Cl.Thd ab Almeloue eri apparare fertur. Suffecit 1 EI RIO nostro in praesentiarum priori insistere methodo , Ut omnibus artis elegantiorum literarum studi- Osis inseruire possit autor excelli ingenii, styli , doctrinae , quem quoties legimUS ,

non minus ac Hippocratem alias, toties delectamur, doctiores recedimuS. a te, BENEVOLE LECTOR , & autore laudatissimo ex voto fruere. Dabantur Ienae,

ex Mucio M DCCXIII die XVIII. Februarii, Natali Academicae Professio

nis XLI.

17쪽

CONSCRIPTA.

CORNELi CE si laudabilem in Re Medica

operam annis jam mille sexcentis,& quod sit perat, Experientia, Veritatis prima parens, feliciter probauit. Nec melioris animi quisquam ita ab omni humanitate remotus fuit, cui non venerandum tam illustre nomen. Atingenio magis, quam Origine notum,quam, relictasbli animo gloria, emporis diuturnitas posteritatis memoriae Xemit. Quamuis enim Romae vixisse Celsum, ipsius, siue vr aliis visum, Scribon. Largi ad J. Callistum Epistola indicio sit non desunt tamen cauta , cur addubitem, patria, an

18쪽

AuR. CORN CELSI VITA.jure ciuitatis ipsum Romanis accenseant. Maxi meque, quum praeter hunc, quidam Iulius Celsus Hadriano Imperatoria Consiliis, vel ex aliorum sententia , Alexandri seueri temporibus, Iuris scientia perhibeatur claruisse. Vid. Spartian in

Hadri 3o. Pompon. Ic. lib. 2. in foede Orig. Iur.&Politianum lib. . Epist ad Iac Modestum. Equidem Celsum Patrem ac Filium Iureconsultis

annumeriat Hotomannus in Descriptione Iuris . consultorum, Juventium Celsum Patrem ad Vespasiam Imperatoris tempora refert Iac Gothos red. Histor. Iur Ciuil. c. 7 de Iurisconsultorum successione. Idem Celsium Patrem Filium subTrajano,Hadriano, Antonino pio vixisse censeti Verum inpulejus Celsius Valentis ac Scribonii Largi in Medicis Magister occurrit apud Scr bonium Largum de Compos Med. cap. yq.&ITI. Cujus praeter Agricolam ouerius in Apul Vita mentionem inlecit Nisi forte cum Coruario in Marc. Empirici Praefat. interposito inciso, Apulejo,Celse,distincte legendum fuerit. Ita in Praef. Marcell. Apulejusvi Celsus occurrunt. Volais terranus etiam meminit in Anthropologia lib.14.

Celsi cujusdam, qui philosophiae Stoicae sectator,

Origenis erat aduersarius, magiae scientia notus, cui Lucianus Pseudo-Mantem inscripsit. Ejusdem quoque nominis ibidem, Imperante Nerone e Galliis puer nouennis martyrio nobilitatus. Num etiam innotuit apud Augustin Dialogo . de Num Celsus quidam IILVir. Nostςr autem Au-

19쪽

Hippocratem expressit, ut integras sententia. rum periodos ex ipso descriptas subinde in eo videas imo tota capita nihil aliud quamis Hippocratis sententias ad verbum reddunci,. Hinc non immerito Hippocratis Simiam dixit Nic. Monardus inde . . in leurit fol. 8.Etsi vero Latini Scriptores Patriam haud usque jactabant : neutiquam tamen dissilendum, antiquitus Romanae ciuitatri jus gloriosum fuisse

Quo forte venditores Autorem nostrum COInmendare satagebant siue is meritis .gratia ciuium numero adtemptus esset siue Roma oriundus. Osterius tamen ut credam , suadet praeter apertum Autoris libr. S. cap. I.

textum, Epistola ejusdem ad Callistum , persuadat ad ullum Natalem altera 'in quibus inprimis Viri boni genius conspicitur. Imo Marceli in Praefati peris CoRNEL CEL- subi inter viros illustres ciues enumerat is quicquid ei imposuerit Verderius Cens p. I .Ejus Columella , Claudii tempore claru S, , Vt aequali aut certe paulo superioris, Re Rust.

lib. I. cap. I. sic meminit : No serorum temporum CORNELIUS CELSUS totum corpus Disciplinae , quinque libris complexus e t. Quem Rusticam intellexisse , vero proXimum est. Quintiliani sententia Inst. Orat libr. IO. cap. I. 1 Vir Eruditus, inter eos Philosophos Latinos, quos eloquentes litera Romanae tulerunt, qui scripsit non parum multa , sce-

20쪽

AuR CORN CELs VITA.pticos sequutus , non sine cultu, nil reta ideoque ob nimiam nouitatis cupiditatem , ejusdem censura notatur. Scripta ejus sigitillatim prodissit Volateranus Anthropol. l. d. COR ME Laus CELsus mediocri Vir ingenio , non solum artem Rhetoricam, sed dore Militari, de Rusticana , deque Medicina libros composuit. Quae omnia I. Dousa aeternum gentis generis sui decus in Sylva Extemporat hoc Epigraminato onustusim comple usa Facta urbana tuo res Rushca munereis

scriptis Nec mi us i seris es ME DICI NAE

Hinc quoque clitia tractasti commodis

Hoc Martem Musiis jungere , CELSE, fuit.

Subjungit polyhistor Italas: Ad nos tantumine, Medicina peruenit nutorio more conscripta. Sed quaedam Rhetorica ejus nostr aetate Sixti Popmae studio feruntur emissa . Veterinariam quoque conscripsisse autor est Mercurialis libr. . cap. a. & his Ingrad. Quaestion de Veterinar cap. 9. Herbarium

Hro ei dscriptum Apulej potius credit in Vita