Aurel. Cornel. Celsi De medicina libri octo cum praefatione Georg. Wolffg. Wedelii ..

632쪽

s44 A. CORN CELs Lib. I. miens jacuerit. Maecenim non nisi osse fracto eueniunt Atque, ubi inciderunt, scire licet, necessariam, sed dissicilem curationem esse. Si

vero etiam torpor accessit; si mens non constat si neruorum vel resolutio vel distentio secuta est verisimile est, etiam cerebri membranam esse violatam eoque in angusto magis spes est At si nihil horum secutum est,& jam pol est dubitari, an os fractum sit; irotinus considerandum est lupide, an ligno, an ferro, an a lio telo percussum sit, hoc ipso laeuian aspero, mediocri an vastiore, vehementer an leuiter, quia quo mitior ictus fuit, eo facilius os ei restitisse credibile est Sed nihil tamen melius est, quam certiore id nota explorare. Ergo , qua plaga est, demitti specillum oportet, neque nimi tenue, neque acutum ne, cum in quosdamnaturales sinus inciderit, opinionem fracti ossis frustra faciat neque nimis plenum ne paruulae rimulae fallant. Vbi specillum ad os venit, si nihil nisi latue clubricum occurrit, integrum id videri potest: siquid asperi est, utique qua si iturae non sint, fractum os esse testatur. A suturis se deceptum esse, c Hippocrates memoriae tradidit, more scilicet magnorum virorurn, fiduciam magnarum rerum habentium. Nam laeuia ingenia, quia nihil habent, nihil sibi detrahunt Magno ingeni , multaque

se Quintil. Institui. Orator. III 6 ad quem locum plura dabimus Templa.

633쪽

Cap. . MEDICINA. 4sque nihilominus habituro, conuenit etiam sim plex veri erroris confessio 3 praecipueque in eo ministerio, quod utilitatis causa posteris tradiatur 'ne qui decipiantur eadem ratione, qua quis ante deceptus est. Sed haec quidem alioquin memoria magni professoris Vti interponeremia S, effecit.

Potest aute in sutura eo nomine fallere, quialaeque aspera est ut aliquis hanc esse , etiamsi rima est, existimet eo loco, quo subesse hanc verisimile est. Ergo eo nomine decipi non oporcet sed os deoperire tutissimum est i Narrita neque utique certa sedes Vt supra posui, suturarum est potest idem Mnaturaliter commis.

sum ictu fissum esse. Juxtaue aliquid fissum

habere Quin aliquando etiam, ubi ictus fuit vehementior, quamuis specillo nihil inuenitur, tamen aperire commodius est At si ne tum quidem rima manifesta est, inducendum superos atramentum scriptorium est, deinde scalpro id deradendum, nigritiem enim continet, si quid fissum est.

Solet etiam euenire, Ut altera parte fuerit

ictus, is altera fiderit. Itaque, si grauiter aliquis percussus est, si mala indicia subsecuta

siliat, neque ea parte, qua cutis discissa est rima reperitur mola incommodum est, parte latera considerare, num quis locus mollior sit, tumeat eumque aperire siquidem ibi sitimos reperietur Nec tamen magno negotio cutis

634쪽

ue 6 A. CORN CELSI Lb. y.tis sanescit, etiamsi frustra secta est. Os Ofractum nisi succursum est, grauibus Q inflammationibus asscit, disiiciliusque postea tractatur.

Raro, sed aliquando tamen, euenit Ut os quidem totum integrum maneat, intus er egictu vena aliqua in cerebri membrana rupta ali quid sanguinis mittat isque ibi concretus magno dolores moueat, oculos quibusdam obcaecet. Sed fere contra id dolor est, , eo loco cute incisa , pallidum os reperitur, ideoque id quoque os excidendum est . Quacque autem de causa curati haec necessarii isi nondum satis cutis patefacta est, latius apenda est, donec, quicquid laesum est, in conspectu sit In quo ipso videndum est, ne quid exi ipsa membranula, quae sub cute caluariana cingit, superos relinquatur siquidem haec scalpro terebrisue lacerata vehementes febres cum in-, flammationibus excitat. Itaque eam commo dius est ex toto ab oste deduci Plagam, si ex vulnere est, talem necesse est habeanaus, qualem acri ceperimus Si manu facienda est, ea fere commodissi ima est, quae duabus transuersis lineisli terae X figuram accipit, ut deinde a singulis procedentibus f angulis cutis subsecetur. Inter qua si sanguis se infr, 1pCiagia subinde in aceto tincta cohibendus est, occupandusque objectis linamentis caput altiuS Xcitan

635쪽

Cap. . MEDIClNA. S 7 dum. Neque id vitium Vllum metum , nisi

inter musculos, qui tempora continent, adfert:

sed ibi quoque nihil tutius fit. In omni vero si fractoue osse, protinuSi antiquiores medici ad ferramenta veniebant, quibus id exciderent. Sed multo melius est,

sua te emplastra, Xperiri, quae caluariae caui. componuntur, eorumque aliquod oportet ex

aceto mollitum per se super sissum frae tumue os imponere. deinde super id , aliquando latius quam vulnus est, eodem medicament 1llitum linteolum, praeterea succidam lanaim aceto tinctam tunc vulnus deligare in quotidie resoluereri similiterque curare usque ad diem quintum sexto die etiam vapore aquae calidae per spongiam spuere γ caeteraque eadem facere. Quod si caruncula increscere coeperit,& febricula aut soluta fuerit, aut leuior, QU-piditas cibi reuerterit, satisque somni accedat, in eodem medicamento erit perseuerandum. Procedentes deinde tempore emolliendum id emplastrum, adjecto cerato ex rosa factori quo facilius carnem producat, nam per se reprimendi vim habet. . Hac ratione saepe rimae callo quodam implentur. estque ea ossis velut cicatrix, Matius fracta ossa, si qua inter se non cohaerebunt, eodem callo glutinantur , estque id aliquanto melius velamentum cerebro , quana

caro, quae exciso osse increscit. Si vero tib prima curatione febris inteuditur,breuesque somni,

636쪽

348 A. CORN CELSI Lib. δ& iidem per si,mnia tumultuosi lint, ulcus a.det, neque alitur, cinceruicibus glandulae oriuntur, magni dolores sunt, cibique super haec fastidium increscit tum demum ad manum scalprumque veniendum es f. Duo vero sub ictu caluariae pericula sunt , ne vel findatur vel medium desidat. Si fissum est, possunt orae esse compressae vel quia altera super alteram excessit oel etiam quia vehementer rursus se commiserunt. E quo euenit, ut humor adrnembranam quidem descendat, exitum vero non habeat 3 ac sic eam irritet,in graues inflammatione moueat. At ubi medium os desedit, eandem cerebri membranam urget interdum etiam ex fractur quibusdam velut aculeis pungentibus. His ita succurrendum est, ut tamen quam minimum Gosse dematur. Ergo, si ora alteri insedit, lati est id, quod eminet,plano scalpro Xcidere. Quo sublato, si ripa hiat aliquantum, curationi satis est. At si Orae inter se comprimuntur, a later ejus, interposito digiti spatio, terebra foramen faciendum est ab eoque scalper duabus lineis ad rirnam agendus, ad similitudinem literae A sic, ut vertex ejus a foramine, basis ad rimam sit. Qu9d si rima longius patet, ab altero foramine rursus similes sinus fieri debebit: cita nihil latere sub eo osse confractum potest , abundeque exitus datur intus h laedentibus. Ne si

637쪽

fractum quidem os desedit, totum excidi necesse est sed, siue totum perfractum est,in ab alio ex toto re essit, sitie circumpossit caluariae inhaeret exigua parte, ab eo, quod naruraliter se habet, scalpro diuidendum est Deinde in eo , quod desedit, juxta rimam quam fecimus, foramina facienda sunt, si in angusto noxa est, duo si latiuS patet, tria r septaque eorum excidenda intum scalper utrinque ad rimam agendii s sic, ut lunatum sinum faciat, imaque pars ejus intus ad fracturam, cornua ad os integrum spectent.

Deinde , si qua si labant, ex facili remoueri possitiit, forcipe ad id facto colligenda sunt,

maximeque ea, quae acuta membranam infestant.' Si id ex facili fieri non potest, subjicienda lamina est, quam custodem eius membrante esse, proposui: super eam, quicquid spino

sum est, Mintus eminet, excidendum est, eadem lamina, quicquid deorsum insedit, attollendum. Hoc genus curationis eiscit, ut, qua parte fractat ossa tamen inhaerent, solidentur qua parte ab rupta sunt,sine ullo tormento sirb medicamentis tempore excidant, spatiumque inter haec satis ius lis magnum ad extrahendam saniem relinqua A tur, plusque in osse propugnaculi cerebrum habeat, quam habiturum fuit, eo Xciso. His factis, ea membrana acri aceto respergenda est ut, siue aliquid sanguinis ex ea proinfluit, cohibeatur, siue intus concretum cruor re ηMm a.

638쪽

33o A. CORN CELSI Ah. g.

manet, discutiatum tum idem medicamentum eodem modo, qui supra possitus est, mollitum ipsi membranae imponendum est: caeteraque eodem modo facienda sunt, quae ad linteolum illitum, Hanam succidam pertinent collocandusque is loco intepido: curandum quotidie vulnus bis etiam, aestate. Quod si membrana per inflammationem intumuerit, infundenda erit rosa tepida. Si vsque eo tumebit, Vt super ossa quoque emineat, coercebit eam bene trita lenticula , vel folia vitis contrita,' cum recenti vel butyro, vel adipe anserino mixta ceruixque hymolliri debebit liquido cerato , ex irino facto. At, si parum pura membrana videbitur, par modus ejus emplastri mellis miscendus erit idque superinfundendum ejusque continendi causa unum aut alterum linamentum injiciendum δε super linteolo, cui emplastrum illitum sit, contegendum. Vbi satis pura membrana est, eadem ratione adjiciendum emplastro ceratum,

ut carnem producat.

Quod ad abstinentiam vero, primos viterioresque cibos potionesque pertinet, eadem, quae in ulneribus praecepi, seruanda sunt eo magis, quo periculosius haec pars assicitur Quinetiam, cum jam non solum sustineri, sed ali cibis quoque oportebit, tamen erunt Vitanda, quaecunque mandenda sunt item fumus, inuic

quid Alii sinini.