장음표시 사용
521쪽
. Perfecte nominata est Planta nomine Genetico 6 Specifico instructa. ΡA TEM aggredior Bolanices in hunc usque diem intactam, nostraeque relictam industriae. Nulla in Bolanicis mihi visa est certitudo Scientiae , vel Disciplinae lex ante ortum Caesalpini I 383. Qua primum data ,
inde ab eo tempore debetur fere integra Systematicis prae sertim ab anno 166o. in hunc usque diem per Morisonum R. um , Bobartium. Hermannum , Rudheckium , Boerhaaviunt Rivintini, Knautios , BuXbaumium , Heucherum, Ruppium , Hebenstreitium. Tournefortium , Plumierum , Peritum, Fevit laeum, Ius levium , Is nardum, Nissolium , Dillenium , Ponte deram, Iloustonum , Michelium , Scheuctigerum , Montium , Magnolium , Uaillantium , ut tandem quaedam in generibus niteat certitudo. Hi Viri laboriosissimi , videntur nobis omnes suas vires generibus impendisse , specierum vero characteres posteris reliquisse elaborando S. Cum nulla confici queat unquam vera differentia , nisi certum , fixum & stabilitum sit genus, sequitur omnia Veterum dic, Dina Specifica claudicare, licet adepta sint a Systematicis
Ut tandem in speciebus. Vera elucescat scientia , cum in his ultimus finis scientiae nostrae consistat, sequentia Bolanicis pro ponam circa nostram incedendi methodum. I. Ut notae lubricae, incertae , & falsae rejiciantur. F. B.
239. 26O. 26Ι. 262. 263. 26 . 263. 266- 257. 268. 269.2TO. 27 I. 272. 273. 27 . 283. 28Ι. 2. Ut notae firmae, certae, & mechanicae, solae recipiantur.
F. A. 2JJ. 271. 276, 277. 278. 27'. 28O. 282.
522쪽
Ut notae verse caute, caste, & judiciose combinentur.' F. B. 18 . et 83. 286. 287. 288. 28 29O. 291. 292. 293. 294 293. 296. 297. 298. 29 . 3QQ. 3QI. 3Q2. 3O3. 3οψ.3O . Qui in praxi Bolanices Vel leviter Versatus est, mecum fates,itur se millies , dum speciorum nomina inquireret, elu sum , nec sibi suffecisse omnes descriptiones , omnes figuras, Omnia nomina , ut aliquid certi de planta ex hisce concludere potuerit. Heu quoties imperfecta descriptio se sistiti heu quot millia imperfectarum figurarum i heu quot Myriades vana aeum notarum in disserentiis i Praestitere Systematici genera ad maximam partem certa , quibus perVeniat Curiosus primo intuitu ad desideratam familiam. Adgrediamur dare differen tias , quae , si Verae, primo intuitu dabunt speciem, longe certius solae , quam omnes descriptiones , omnes icones simul. 237. Nomen Specificum plantam ab omnibus congeneribus di inguat. Hic aphorismus fundamentum est omnium nominum specificorum, quo neglecto falsa erunt omnia. Debet itaque Genus stabilitum esse, antequam condatur nomen, ut cognoscamus species unicuique generi adscriptas, quas distinguere tenemur. Non enim datur nomen specificum vivum absque capite; caput nomen genericum est. Descriptio est geometrica circumscriptio secundum Numerum , Figuram , Situm & Proporti0nem Omnium plantae par tium. Adeoque continet haec omnes notas eXternas in planta
existentes. Per notas conformes & similes , ejusdem prosapiet Plantas easdem concludimus, ut per disserentes & dissimiles , diversas. Notae differentes distinguunt quidem semper plantas, at non aeque facile percipitur differentia , ubi plurima dis tinguenda , ac ubi pauca ; facile est distinsuere aliquot objecta, difficile millena : hinc subdivisio , ubi maior objectorum copia , distinctionem facilitat, quae in Bolanicis S ema & Methodus audit. Haec enim dat genera infima , subque eis constitutas species : adeoque Disserentia Bolanicis est , quae distinguit
plantas, modo sub eodem genere constitutas; Descriptio vero Omnes in uni Versum , absque genere, a se invicem. Haec
Obscura saepe nobis, & vix percipienda : illa facilis : hino
523쪽
CE SALPINUS : ignorato genere nulla Descriptio , quamvis
accurate tradita , certam demonstrat, sed plerumque sallit. Differentia autem si accurate tradita , certam semper demonstrat plantam , nec unquam fallit. Cum disterentia tantummodo distinguat species congeneres, sequitur nullum nomen specificum s'. f. 292. certum eva dere , antequam omnes species innotuerint seqvitur & omnia nomina specifica ab iis constructa, qui vera ignorarunt genera , non posse non falsa esse : ergo Nomina Specifica omnia , quae plantam a congeneribus
1 is non di inguunt, fama sunt. &Nomina Specifica omnia , quae plantam ab altis quam congeneribus di inguunt, falsa sunt. Cum non uni detur, vel raro detur, omnes ejusdem generis inspicere species, cuique patescit rei dissicultas ; absit ita que , quod in me nomina specifica omnia hona conficere audacher sumerem ; sufficiat si alios doctiores excitare queam sussiciat si triginta Bolanici per sexaginta annos istud culmen feriant, quod Systematici in generibus. Incipiamus semel, fiant nomina imperfecta , mala , superflua , onera Bolanices , Ut eveniant bona , perfecta , ornamenta summa Bolanices ;qui nunquam male, nec unquam bene. Princeps, qui , poli quam diu luctatus fuerit, millenaque millia militum amiserit, sinem & scopum, belli causam, obtinuerit, vere Victor eVa
238. Nomen Decimum primo intuitu pIantam suam manifes tabit, cum disserentiam ipsi planti inscriptam contineat. Cum planta rara Bolanico ostenditur, ex lectis in fructificatione literis , primo intuitu genus enunciat; si vero de specie interrogetur, mutescit, praesertim si sub eodem genere major
specierum militat copia, nec antequam autores evolVerit ,
cam determinare potest. Mira sane rest Invenerunt dudum Bolanici compendium , quo ex sola fructificatione . quae saepominima existit, propositam plantam primo intuitu a duodecim millibus aliis distinguant, tamen a totius plantae aspectu, MOmnium ejusdem partium examine , non speciem unam ab altera vel viginti solum separare queant; quaenam sit huius
mali causa ι quisnam defeeius ῖ Nullus sane alius , quam quod
524쪽
congeneres species conferre , M e X collatis , notas singuli; proprias inquirere recusaverint. Nomen Specilicum ipsi plantae aeque inscriptum erit ac uia quam generis cheracter ; nomen enim specificum nullam ad mittit comparationem cum generico , sea est nil aliud , quam chara ter e sentialis ipsinis speciei. Generi cum autem nomen proprio gaudet charactere , nec se ipsum definire tenetur rSpecificum vero nulla gaudet definitione , sed se ipsura desini R t. Proscribimus, tanquam absurdas , notas omnes in notii inibus specificis receptas , plantis is lis non inscriptas , a quacunque demum re alia assutiaras. Valeant ergol pothetici & falsi conceptus e foro Bolanico ; Valeant plantis imposita opprobria ; nos non agnoscimus unicam altera magis veram, spuriam, adulterinam, peculidrem. α. Idearum ordines , quos veteres dotanici proprio suo impresserunt cerebro, certe plantis non imprehere, ut ullus in his eorum vestigia observet; Naturae autor speciei uni praealtera nullum locum stiperiorem, nullum inferiorem assignavit , Omnes aequales fecit. α. Hypothetica.
Aloe vera. AcoruS verus. Acorus a Pulterinus.
Meum spurium. Ityoscyamus peculiaris. Urtica fatua. . ab Idearum Ordine Τinus prior Clus.
-- alter Clus. ω- Iertius Clus.
Rhagadiolus alter T. Doronicum plant. fol. alterum C. B. 219. Nomen Deo cum a partibus plantarum non variabilibus desumi debent.
Primaria caussa, cur nomina spectuca Antecessorum sali zia
525쪽
evaserint, sola in eo consistit, quod partes & notas naturales , ac certas , a ludicris distinguere recusarint. Cum autem assum- serint omnes notas , accidentales & naturales indifferenter , 4 indeque constituerint ob minimam notam , novam speciem , i orta fuit tanta confusio , tanta nominum barbaries , tanta spe-l cierum falsarum accumulatio , ut facilius esset stabulum Augiae purgare, quam BOtAnicen. Stupiditatem ullam non defendo , subtilitatem autem nimiam non rejicio, sed certe horreo hanc videre apud hominem minus judiciosum. Veteres ; la minus attenti Bolanici raro admodum species falsas nobis objecere, at acutissimi Recentiorum heu quantam molem invenere novarum specierUm. Columna attentissimus descriptor, quam plurimas communi
ca fit ; C. Bauhinus in Prodromo numerat sOO nox as; Mori sonus in Praeludiis 276 novas ; Pontedera in Compendio 272ΓoVas ; Barretierus innumeras novas ; Michetius innumeras ΠO 'as ; Tourn ortius in Institutionibus & Corollario infinitas novas orbi proposuere. Num horum omnium tertia pars Vera sit , nescio. Utinam nona pars effeti Certe, si omnis nota indisserens novam constituat speciem, nulli mortalium Bolanici Sapientiores & acutiores ANTHO
PHILIS , qui in solis Tullis , Primulis , Anemonibus ,
Narcisis, Macinthis omni anno aliquot millia Bolanicis ignotas , nOVas proinde , species ostendunt curiosis. Desistebat ab opere Creationis Omnipotens Conditor die septima, nec
nova creatio omni die , sed continuata multiplicatio creato rum. Hominem creavit unicum , dictitante S. Scriptura : at
si minima nota sussiciat, vel mille hominum species hodie prostant; prostant enim capillis albis, rubris, nigris, canis; facie alba, rosea , fusca, nigra; naso erecto , brevi, inflexo, simo , aquilino ; prostant gigantes, pygmaei, obesi , macilenti, orecti , incurvi, tophou , claudi, &c. &c. sed quis leviter
sanus hos distinctas diceret species ' En itaque assumamus notas certas, & inquiramus notas fallaces, quae seducunt, nec Variant rem ; dico itaque Magnitudinem 26o , Iocum 264, Tempus 263 , Colorem 266 , Odorem 267 , Saporem 268 , sitim 26' , Sexum 27o, Monstrositatem 27I , Ilii futiem 272 , Durationem 273 , Multitudinem 274 , &c. species non dis
tinctas reddere , quod & demonstrare teneor. Si Hae notae. nunquam per se speciem diversam constituant, utique nunquam in nomine spocluco as noscant .
526쪽
TRI FOLIUM pratense album , Bauli. pin. ab hac I. Trifoliaprum pratense corymbiferum majus repens , foliis rotundioribus alba & saxittata macula notatis, corymbis sto rum magis sparsis , pediculis longissimis insidentibus , siliquis
retras permis. s est. gen. t. f. I. 2. Trifoliastrum praten se corymuiserum majus repens , foliis rotundioribus alba & sagittata macula notatis , siliquis tetra pennis. Mich. gen. 26.3. Tri soli astrum praten se corymbiferum majus repens, foliis rotundioribus alba sagittata & in acutum longius producta macula notatis, siliquis tetras permis. Mich. gen. a. s. t. 23. f. q. q. Trifoliastrum praten se corymbiferum majus repens , foliis oblongis obtusioribus macula albicante superna parte pyrami data , in serna cordis instar pulchre excavata , si liquis tetra spermis. Mich. gen. 26. . Trifoliastrum pratense corymbiserum majus repens, solio subrotundo alba semilia nata & in dorso nonnihil excavata macula notato , si liquis tetras permis. Mich. gen. 26. 6. Trifoliastrum praten se corymbiferum majus repens , solio cordato alba macula ejusdem formae insignito, siliqua tetras perma. Mich. gen. 26.
obtuso duabus maculis albis insignito , quarum superior minor triangularis , inferior major cordata, siliqua tetras perma. Mich. o. Trifoliastrum praten se corymbiferum majus repens , foliis obtusis & veluti cordatis non maculatis, siliquis tetras permis. Mich. gon. 27.9. Trifoliastrum pratense corymbiferum repens medium , foliis oblongis acutioribus macula lata sagittata , si liquis tetra- 1 permis. Miria.. gen. 27-IO. Trifoliastrum pratense corymbiferum repens medium rotundi solium , macula alba sagittata perangusta , siliquis tetra spermis. Mich. gon. 2T. II. Trifoliastrum pratense corymbiferum repens minus, se lio subrotundo macula alba sagittata minima. Mich. gen. 27. I a. Trifoliastrum pratense corymbiferum repens minimum, foliis obtusis non maculatis , si liquis tetras permis superna pArtere qualibus, inferna veluti nodosis , semine subluteo. Mi ι. gen.
27. t. a. 7. f. 3.13. Triboliastrum annuum corymbiferum album & procum
527쪽
hens , solio cordato subtus atro-virente splendente , s liqua tetras perina , inferne falcatim discriminata. Mich. gen. I . t.
I . Trifoliastruin pratense corymbiferum non repens , iris mistratum, alte radicatum , foliis subroturi dis alba falcata macula vix notatis , floribus minoribus suaverubentibus , siliquis tet: I-spermis superna parte tantum marginatis , semine fusco. Mich.
1 . Trifoliastrum pratense corymbiferum crectum annuum lapraealtum , caule crassiore fistuloso , folio longiore & cordi formi, fore albo , siliqua incurva , lata , compressa ac dis
perma. Mich. gen. 28. t. 28. f. 2.I6. Trifoliastrum supinum corymbiferum annuum album majus , solio longiore obtuso , siliqua incurva , lata , com pressa ac disperma. Mich. gen. 28. t. 2 . f.
1 16 ejusdem sunt speciei cum C. Bauhini primo at legata , & sic in aliis multis. Tourn ortius Tulipas 93. ubi una est & Hyacinthos 63. ubi duo sunt) numerat, nec minus saepe in aliis alii luxu
26o. Magnitudo Species non di inguit. Magnitudinis notam e nomine specifico absolute proscribendam censeo , cum falsa sit , in determinata , indefinita. Magnitudinem species non distinguere docet integrum &Regnum vegetabile , & animale. Pygmaeum a Gigante speciem diversam non esse probant homines, canes , equi, sues , gallinae, pisces, insecta ; & omnes magni antea parvi exstitere. Plantae omnes in terra sterili , eXsucca, arida minores , in spongiosa , succulenta, fecunda majores evadunt. Plantago Iatifolia sinuata C. s. in terra pingui humanam altitudinem saepe acquirit, in sterili vero vix dimidiam unciam saepe attingit. I l. Lapp. 62. T. Plantae omnes in Alpibus parvae , extra alpes majores e crescunt. FI. Lapp. 3 2. E. Lernandia solia gerit in America vix duarum unciarum ;in hybernaculo vero pedalis saepius diametri. Uno verbo, nulla nota in plantis frequentior Variat quam magnitudo, adeoque nec fallacior nota ulla. Dein inter majorem & minorem maXimam, majorem , mediam, minorem & minimam , nulli dantur limites vel ter
528쪽
mini, praeterquam graduales; gradus, absque limitibus , soli lhinc si una mihi offeratur , nec visa altera , nullo judicii acumine Perspicio , utrum haec major Vel minor sit habenda . cum omnis magnitudo sit respectiva, nec datur majus nisi& minus cxistat. Scarabaeus enim maximus est millies minor Capra minima. Hinc erroneus est omnis gradus magnitudinis cum sit com- Parativus , sive tum respiciat integram plantam , sive ejus Partem , sive folia , sive flores , sive fructus; addiscere unicam PIantam ab altera non est sapientis studium. Q. Magnitudo totius Plantae. Alsine altissima.
- minus. - parvum. -- minimum.
Boletus Magnus. Galeopsis procerior. Gramen elatius. Rj. Fraxinus excelsior. C. B. Dipsacus giganteus. BOC. Trachelium giganteum. Pist. Jasininum humile. C. B. Virga aurea humilior. T. Alsine exigua. I. B. Salix pumila. C. B. Betula nana Rd. Melampyrum perpusillum. Lob. Juncus omnium minimus. T. Hippuris tenuissima. I. B. Plantago major , media a nonnullis cognominata. B,
Magnitudo foliorum. Cistus major, solio rotundiore. J. B.
529쪽
Cῖstiis major, folio rotundiore. I. B.
--- major , folio longiore. I. B.,-- folio breviore. C. B.
- folio amplissimo. T. Tamarix folio oratiore.. folio tenuiore.
Equis tum minus , omnium tenui solium. Lob. Thali trum foliis crassioribus. T. ,-- soliis latioribus. R. -- angu1lifolium. T. Nicotiana angusifolia. - , lati folia. γ. Magnitudo forum. Cruciata flore luteo minore. ΜOr. Cannabina flore magno luteo. B. P. Magnitudo fructus. Phytolacca majori fructu.
Sisymbrium siliqua breviore. T. 261. Notae collatitiae cum aliis speciebus diversi generis . falsae sunt.
Qui terminos artis assumere, deficientes condere, certisque ac definitis inniti principiis recusarunt , sed absque molestia ulla Bolanicen perfunctorie tradere, quam primum nova ipsis oblata fuit species , differentiae nomine , a lubrica quadam cum alia olim visa planta similitudine intercedente ; eandem baptis arunt, & se suis partibus optime functos credidere ; Sed longe absit, quod idem sentiat alter Bolanicus , qui prioris inquirere tenebatur Synonymon. Quam ludicrae enim non stat istae similitudines inter duarum diversarum plantarum folia , imo tam diversae , ut adhuc ob servaverim nunquam duo simillima. Quanta hinc confusio, patebit exemplis. e. gr. Campanula jacobrere folio T. Tyro nes ciens quae & qualia sint Iacobrem solia , evolvit species, re petiit ea vel linearia E marini , vel sagittata Glapi, vel si nuata Dentis leonis, vel obverse ovata Limonii, vel decom
posita Absinthii, vel ali inunita, ergo nulla certa usura ;
530쪽
NoΜINA ille non scit, utrum Boianicus intelleXerit Jacobaeam Glasti, utrum Limonii , Vel aliam speciem. Sic & Iacobo senecionis folio : Senecio & Iacobaea sunt ejusdem generis plantae , ergo Iacobaea senecionis folio est idem , ac si dixissem Jacobisam Jacob deae folio , quod & stultissimus mortalium crederet. Alia esst Iacobina senecionis folio Raj. alia vero Senecio jacobinae folio Moris. Quum jam Jacobsea & Senecio sint ejusdem generis,
adeo absurda evadunt ambo haec nomina , ut tetriora nulla. En aliud exemplum fallaciae : pono Iacoboeae folia ignota tyroni, evolvat speciem Jacobaeae, quae cum remittat ad Hiera
tum. Vel sit ne necessarium , quod tyronis aspectum prius incurrat Limonium, quam Jacobina , ut sciat quid Iacob rea Iimonii folio sit ' Mutato nomine generico alterius plantae c. gr. Cymbalariae, Blattariae , non amplius erit. Campanula Cymbalariae & Blatariae , sed Antirrhini & Verbasci folio. Qui haec absurda observarunt , fraudem lingua graeca tegere tentariint, sed sapientioribus eodem redit res. Hisce consideratis. Quaero a sano omni , an in hisce lateat judicii granum i num ulla in hii certitudo ' & cur non irrisi fuerint dudum ab aliis isti Bota nici , qui ejusmodi assumsere notas. Sapiamus tandem , nec caecutiamus meridiano die. cc. a Foliis.
- foliis Vrticae. C. B. . foliis Echii. C. B. - foliis Anchisiae. C. B., foliis Bellidis. T. - foliis blattariae. T. C. - foliis Ptarmicre. T. C., -- Cymbalariae foliis. C. B., Persicin folio. C. B. - Tragopogi folio. C. B. -- Leucoit folio. T. C. . Lychnidis. solio. T. C. -- Iacobrere folio. T. C.